The Revelation of John 50

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

And there was war in heaven. Michael and his angels went forth to do battle with the dragon, and the dragon waged war, and his angels with him, but he did not prevail, neither was there a place found for him any longer in heaven.

As you will remember from last time, the devil pursued the woman, who is the Church, and she fled into the wilderness. And there she remained for one thousand two hundred and sixty days. The sacred text continues, and the holy Evangelist tells us that war broke out in the heavens between Michael the Archangel, the angels, and the rest of them, and the dragon together with his own angels, the demons.

And the dragon, the devil, was not able to prevail, and no place was found for him any longer in heaven.

It is worth noting that a war takes place in the heavens between the powers of evil and of good. But we must make clear from the outset that this is not the Gnostic idea of a war between the principles of good and evil.

We write Good and Evil with capital letters, that is, in the sense of a philosophical principle. The good and the evil, which all the dualists and the Gnostics believed in. There was no war in heaven between good and evil in the Gnostic sense. Evil has no essence, and it is not a creation of God.

Much less is evil self-existent or eternal. We are dealing with good creatures, the angels, a portion of whom, by their own free choice, sought to deify themselves and were separated from God. So evil does not exist in essence, but it exists in the free choice. No creature is evil.

Every creature of God is good, and nothing is to be rejected. But evil exists in the free choice. So a portion of his angels sought to deify themselves, and in this way they were separated from God. This separation, however, of Satan and his angels, is not passive but aggressive against God. That is why he is called the Archangel Satan.

It is a Hebrew word, and it means the one set against God, the one who opposes God. Satan, he says, and the angels who followed him lost their godlike state, they were left in darkness, and they no longer had any place in heaven.

But beyond this, the luminous angels, the godlike ones, who remained in the good, could not endure the presence of the dark angels, because there is no fellowship between good and evil, as the Apostle Paul says, between light and darkness.

That is why they drove out of heaven the apostate Archangel together with his angels.

This is the first fall of Satan, and a place, as we see the holy Evangelist telling us, a place no longer existed for him in heaven, and he fell to the earth.

There is also a second fall of Satan. This is the one that came about through Christ's death on the Cross. Saint Andrew of Caesarea puts it beautifully: «And these words — whether they apply to the devil's first fall from the angelic order, brought on by his arrogance and envy, or whether they can be applied to his overthrow through the Master's Cross, when, as the Lord says, the ruler of this world has been judged and cast out of his ancient tyranny.» In other words, when Christ was crucified, the ruler of this world was truly cast out. That is the second fall of Satan. And there is a third fall and defeat of Satan as well, when Christ will return to the world, and as the Book of Revelation says, in chapter twenty, verse ten: the devil, who deceives these people, was cast into the lake of fire and brimstone, and they will be tormented, together with the beast — the Antichrist — and the False Prophet, day and night, unto the ages of ages.

That is, now a final fall, the crushing of Satan, unto the ages of ages. So we have these three falls of Satan. The first when he fell from heaven, wishing to deify himself; the second when death and sin entered in.

The sting of sin brings on death, and according to the Apostle Paul, Christ by His Cross conquered death and Hades and the devil; and His final crushing comes at the Last Things, when he will be cast into the Gehenna of fire.

This is where the Lord himself says, in the twenty-fifth chapter of Matthew, "Depart from me, you cursed ones, into the eternal fire, which has been prepared for the devil and his angels." In other words, go into hell together with the devil, the one for whom hell was prepared, and go with his angels, the demons. These are the final downfalls and the crushing of Satan.

But this last, final fall is also spoken of by the prophet Isaiah in a very vivid way, Isaiah 27:1. He says there, and indeed, if you like, in the Zoe edition, which has the text and an interpretive rendering, there is also a sketch there, a line drawing of the dragon within the waters, and how the sword of God comes to slay the dragon. It is a fearsome image.

Those of you who have an Old Testament with the interpretive rendering of Kolitsaras will see this there. I read you the prophecy. On that day God will bring the holy and great and mighty sword upon the dragon, the fleeing serpent, upon the dragon, the crooked serpent, and He will destroy the dragon.

Then, he says, on that day God will bring, will wield, the holy and great and mighty sword, that is, He will consume, as the Apostle Paul says in his letter to the Thessalonians, the Antichrist and the devil; God, God, God. He will flee, he says, God will in a sense chase him, and he will flee. Where will he flee? When the Lord, when the Lord, saw His preaching being heard and believed upon the earth, when the seventy returned to Him and told Him, Lord, even the demons are subject to us in Your name, then the Lord said, I saw Satan fall like lightning from heaven. So where will the demon flee? Straight to Hell. Upon the dragon, the crooked serpent, and He will destroy the dragon, and He will slay the dragon, you see, the crooked serpent.

It is also worth noting that the Archangel Michael is the protector and intercessor for Israel. We find this in the Book of Daniel, but we also see it in the New Testament, in the Epistle of Jude, the Brother of the Lord, at the ninth verse.

But here we see in the Book of the Apocalypse that the Archangel Michael is regarded as the defender also of the new Israel, that is, of the Church. It is still worth noting that God wars against Satan through His angelic powers. All this means that the faithful are under the continual protection of the heavenly powers. That is why every faithful person, as we all believe, every faithful person, as the Lord revealed to us, has his guardian angel. Christ told us this, he has his guardian angel, who protects him. Of course, the intervention of our personal angel is not mechanical. If we want to sin, we sin. But the angel protects us from that which we would not choose. And the dragon was cast down, the great serpent, the ancient one, who is called the devil and Satan, who deceives the whole inhabited world.

He was cast down to the earth, and his angels were cast down with him. The dragon was cast down, he fell upon the earth, the great dragon, the ancient serpent. Notice here, please, the names piled up one upon another for the devil. He is called the great dragon, because that is how he appears in the vision the Evangelist John sees.

He is also called the ancient serpent, because this calls to mind his presence in the story of the first-formed, when in Paradise he deceived our first parents. He is also called the devil, because he slanders God to the first-formed. What did he say to the first-formed?

God told you not to taste of the fruit of this tree, because God is envious of you and does not want you to become gods as he is. Whatever he himself suffered from, that is what he suggested to the first-formed. For this reason he is called the devil, because he slanders God to the first-formed.

He is also called Satan, because, as I told you a moment ago, he is the one set against God, the adversary, the accuser before God. At the same time, however, with the listing of these accumulated names of the devil, his chief work is also named, together with the fall of the creature upon the earth.

And that work is the leading astray of the whole inhabited world, away from the knowledge of God and away from the holy virtues.

But I would like to tell you that, in saying all this, I would ask you not to be dismayed. The devil is fearsome, but he is defeated.

He is so thoroughly defeated that, for this reason alone, when we call upon the name of Jesus Christ, he is put to flight.

If you say to me that I might hold the Cross in my hands and yet the devil could overthrow me, I would answer you in this way: just as so many wear a Cross around their neck and yet suffer harm, because they did not believe in the power of the Precious Cross. So the devil, even if we are holding the Cross, mocks us when we have not believed in the great matter of the Precious Cross.

We have not believed in the sacrifice of Christ. When, for example, we say that Jesus Christ is merely a philosopher, tell me then, what will the devil do? He mocks us in his hands. Let us hold fast the Precious Cross.

The Cross is fearsome when we have faith in the content of the Cross. But there is something more. Do you want to see how powerless the all-powerful devil is before the name of Jesus Christ? John Chrysostom says he does not even have the right to enter into the swine; that is why he asked permission, and they begged the Lord, the devil, the demons, they begged the Lord not to send them into Hades, not to send them into Hell, but rather, what, to enter into the herd of swine. So if the devil does not have the right even to enter into an animal like the swine and bring it harm, how much more could he enter and do harm to the darkened image of God that is man.

Let us not be afraid, then. But what? We must prepare ourselves, having as our foundation a deep awareness of the work of Christ, to do battle with the devil. Without expounding it, I will read to you what the Apostle Paul says in the letter to the Ephesians, chapter six, verse ten.

Verse 10: Finally, my brothers, be strong in the Lord and in the power of his might. Put on the full armor of God, so that you may be able to stand against the schemes of the devil; for our struggle is not against blood and flesh, but against the principalities, against the powers, against the world-rulers of this present age, against the spiritual forces of wickedness in the heavenly places. Therefore take up the full armor of God, so that you may be able to resist in the evil day, and, having done everything, to stand firm. This, my beloved, is what the Apostle Paul commands us. Let me put it to you in just a few words: we are to clothe ourselves in God so that we can fight the devil, who is not a man, who is not flesh and blood.

Rather, he is these wicked powers, these wicked persons who employ every method to trip us up and to throw us down.

And I continue, I the Evangelist: And I heard a loud voice in heaven saying, Now has come the salvation and the power and the kingdom of our God and the authority of his Christ, for the accuser of our brethren has been cast down, who accused them before our God day and night.

I heard a loud voice in heaven saying, Just now there has come the salvation and the power and the kingdom of our God and the authority of his Christ. For he has been cast out, the one who accuses our brethren before God day and night.

What is this loud voice? It is the voice of the twenty-four elders, and of the righteous and the martyrs in the heavens, in the Church triumphant. And it is addressed toward the victims of the devil, who are those who bore witness for Christ.

And what does this voice of the righteous say? That just now, notice, now the salvation has come, just now, at the moment when the devil was conquered in the heavens, and there was accomplished the salvation and the power and the kingdom of our God and the authority of his Christ.

These four nouns, salvation, power, kingdom, and authority, as you noticed, are spoken with the article, with a definite article, in order to show that they were realities already known to the Saints of Heaven and awaited by them, and only now, with the defeat of the devil, are they being brought to pass.

Do not forget, the prophets and the righteous of the Old Testament, do not forget this, were victims of the devil, of Hades, and they were awaiting when this hour would come, when this moment of Christ's Cross would come, to grant deliverance to those who were in Hades.

Those who had prophesied concerning Christ had the least to wait. They believed, they looked forward, and now that they found themselves in Paradise, they saw that what they had awaited was at last brought to pass. That is why they burst out in this cry of triumph, in this thanksgiving to God.

It strikes us that here the devil appears as the accuser of human beings, and indeed of the faithful. The accuser of our brethren day and night, it is striking. Please pay attention, this matters to us a great deal, and it has, if you like, very real practical value and importance.

First of all, before the sacrifice of Christ on the Cross, it appears that the devil still had entry even into these heavens, despite his falls from heaven. His expulsion is neither absolute nor final, because even with the Cross it is not absolute and final; the final one will come with the Second Coming of Christ.

Consider, then, that at his first fall, when he grew proud and the war between Michael and Satan took place, he was driven out of heaven, yet it seems that some entry of his into heaven was not entirely shut off.

All these things we say are only a faint impression; we understand nothing, neither what heaven is, nor how heaven is, nor even this that we say, that he had some access to the heavens. My beloved, these are the mysteries of heaven, which we certainly cannot easily comprehend.

Nevertheless, this appears in the Book of Job, in the first chapter, where it says: and it came to pass on a certain day, and behold, the angels of God came to present themselves before the Lord, and the devil came among them. As if to say, there came a certain day when the angels of God came to stand before God, and the devil came along with them. So we read in the first chapter of the Book of Job. But how, and why, does the devil here accuse the faithful? He envies the faithful and accuses them of remaining faithful to God out of self-interested motives, that is, individualistic ones. We see this in the case of Job: the devil comes, and God says to him.

So, going to and fro upon the earth, did you see my servant Job, how he worships me and how he honors me? Yes, says the devil enviously and maliciously, yes, he honors you and worships you, because you have made him rich and prosperous.

No, says God, he worships me and honors me even if I had not made him rich and prosperous. Take away from him the good things you gave him, and you will see whether he will worship you, you will see where you end up. And there God says, I give you permission to take away his good things, so that God, who knows the heart, may reveal that Job's motives were pure.

So what do we see here? That the devil accuses the faithful one out of envy, and says to God that the motives of the faithful one are self-interested, individualistic, egotistical, solely in order to secure his own happiness from God.

I do not know, of course, whether for many of us the devil could say this; I fear he would be right, I fear it very much. For consider those who light their candle and go to church only because they would want God not to deprive them of His good things.

A poor motive indeed; but what concerns us is that the devil accuses the saints in the heavens and says that they are worth nothing, that their motives are false. He accuses, of course, even more those who have departed from God, solely so that he may rejoice over their punishment, that he may truly rejoice and so frustrate the work of the creation of the saint.

Did you see him? Even though this man is baptized, even though he is a believer, did you see him? The devil himself tripped him, he himself threw the believer down, and then he says to God: Did you see him? Look, see what your believer has come to, your servant. And when we fall into the lot of sinners, the devil rejoices over it. What can I say? Shall I speak about the psychology of the devil? Can the psychology of the devil be put under investigation? We cannot examine it, my beloved. We cannot describe it. It is something terrible. We have only one image of it, from spiteful and envious people, who are truly instruments of Satan. So then, this is how the devil operates here; but there is also something that is extremely serious, and which, as you will surely see, concerns everyone.

We see this in the case of Moses.

Saint Jude, the Brother of the Lord, tells us in his epistle: when, he says, the Archangel Michael was disputing, that is, when he was contending with the devil over the body of Moses. And the devil kept insisting, we do not know on what grounds, concerning the body of Moses, because the devil had an accusation. What was the accusation? Listen. The righteous Moses, Moses the seer of God, whom no man ever saw so close to God, the one who spoke with God and had God as a friend, the devil accuses him for one sin of his, that he killed the Egyptian in Egypt and buried him in the sand.

Do you hear that? Of course, the devil was not vindicated, but here we see that the Archangel Michael saves the situation, saying, or rather, saying only this to the devil. Besides, the example of Saint Jude does nothing more than mark the matter of blasphemy: 'May the Lord rebuke you,' that is, he says, may the Lord reprove you. He does not hurl insults at the devil; there he serves the matter of the Kingdom. But you saw, nonetheless, that the devil is an accuser. Do you believe the devil could come and bring a charge against Christ? And what did Christ say? John 14:30: 'I will no longer speak much with you,' I will not say much more to you, 'for the ruler of this world is coming, and in me he has nothing.' The ruler of the world is coming to me; He does not say he comes to convict me, to tell me, you committed this sin and that one, but rather, 'in me he has nothing,' he finds nothing. But this is true of Christ alone,

You see, then, that the devil comes to examine the deeds of every person when he departs from this present life. And something else still more wondrous: Saint John Climacus, in his seventh discourse, preserves for us the following incident. An elderly ascetic, shortly before he died, who was a good man and a struggler, around his bed, we had all gathered, says Saint John, and then we heard a dreadful and terrifying dialogue. The ascetic had opened a dialogue on his bed with some person, or with some persons, whom the others could not see; and listen to the dialogue as Saint John preserves it for us:

Yes, indeed, it is true, I watched in vigilance so many years over this, or again, no, indeed you are lying, this I did not do. That is: yes, it is true, I did this, but I repented and returned to watchfulness over this matter; and a little later, no, you are lying, this I did not do. And Saint John continues, saying: And it is truly a dreadful and terrifying spectacle of invisible and unforgiving renderings of account.

And what is even more terrible, that even after all this, and those who accuse you, from the...

It was, he says, a dreadful and fearful sight, an invisible court of reckoning, like a judgment seat where an account was being demanded, where there was no easy pardon to be found. And the most terrifying thing of all was that the soul was being accused even for the things it had not done, how much more then for the things it had. So we see, my beloved, that the devil truly accuses the faithful, all people and the faithful alike, day and night; and this 'day and night' means without ceasing.

And these, the hymn of the righteous in heaven continues, and they overcame him by the blood of the Lamb, and by the word of their testimony, and they loved not their souls unto death. This is the eleventh verse.

So we see that in this war, the battle of the Archangel and the good angels against Satan, it was not only the angelic world that conquered, but also the saints. Because, as I read to you earlier from the Apostle Paul, the saints too wage war with the devil and conquer the devil.

This is the victory that has overcome the world, says the Evangelist John in one of his epistles: our faith. The victory, your victory over the world, your victory over the evil one, over evil. So here too we have the victory of the saints.

And this victory of the saints is owed to three things, as the sacred text tells us. By the blood of the Lamb: this is Christ's victory over the devil, thanks to his sacrifice on the Cross, a sacrifice that the faithful appropriate. They make it their own through faith in the God-Man person of Jesus Christ.

And so Christ won the victory, but when the believer puts his faith in Christ, he makes that victory over the devil his own, by the power of the blood of Christ that conquered the devil. Second, by the word of their testimony: this is the preaching of the confession they hold. The believer trusts in the God-Man person of Jesus Christ, that Christ died, rose again, will come to judge the living and the dead, and that he is the Messiah appointed by God.

As the Apostle Paul says, Philippians 2:10, in no one else is there equal power, in no other is there such authority, and before Christ every knee shall bow, of those in heaven and on earth and under the earth, and every tongue shall confess that Jesus Christ is Lord, to the glory of God the Father.

Whatever believer confesses that He is the Christ then gives the good witness before the apostate world. And thirdly: and they loved not their lives unto death. Since they offer their confession and their witness, this good confession and witness before the world concerning Jesus Christ, it follows that the faithful will also undergo martyrdom of every form and kind. These very phrases, that they loved not their lives unto death, remind us of the words of Christ, who says: he who loves his soul, that is, his life, will lose it, will lose it eternally.

That is, whoever clings to life and goes so far as to deny Christ because he loves his own little life; and he who hates his own soul, the one who takes no account of his life in this world, in this present world, will keep it unto eternal life.

That is, he will live the eternal life. They are the same words, the same content. So then the third condition for victory over the devil is the self-sacrifice of the faithful for the name of Jesus Christ, even, if need be, unto a martyr's death.

Therefore rejoice, O heavens, and you that dwell in them; woe to the earth and the sea, for the devil has come down to you with great wrath, knowing that he has but a short time. These words mean: rejoice, O heavens, and you who dwell in them; alas for the earth and the sea, because the devil has come down to you with great wrath, knowing that his time is short.

With these words the hymn of the righteous comes to an end, a hymn addressed both to those who dwell in the heavens, that is, these things are said among the heavenly ones, and also to those who dwell upon the earth. The reason why those who are in heaven should have joy and gladness is that the devil, who was their accuser, has now been cast out of heaven, and they have been freed from his accusation against them.

The devil can no longer say anything against them; they are freed, they have passed into heaven, freed from the devil. But alas for those on the earth, the godly and the ungodly alike, because the devil has great wrath. And his wrath is owed to his failure to defeat his fearsome adversary, Jesus Christ; his expulsion from heaven also leaves him dispirited, because he sees that his crushing defeat is already foredoomed and will be made final at the Second Coming of Christ, in which the devil literally believes.

Holy Scripture tells us, the demons believe and tremble, except that the devil sets us human beings up not to believe. This is the misfortune, this is our tragedy: he himself believes what awaits him, he believes, he believes in Hell.

But to us he whispers, there is no Hell. He himself believes in the Second Coming of Christ. Yet to us he says, this is simply how things are, there is no Second Coming of Christ.

Knowing that he has but a short time, knowing that he has little time. What is this short time? First of all, and the devil clearly knows this short time well. First, it is the time between the first and the second coming of Christ.

He does not know when the Second Coming will take place. But he does know from Holy Scripture, because the devil knows Holy Scripture very well, only he knows it in a devilish way. He reads it, and the heretics read it, in a devilish way as well, because when I read Holy Scripture in a heretical way, I am reading it in a devilish way.

So the devil knows that this time is short, but it is short in relation to the time the devil has lived since the moment of his creation. The devil also knows, moreover, that the eschatological time is short, and this is none other than three and a half years.

It is when the Antichrist begins his work that the devil knows his time is extremely short, and so he fights by every means he can, exactly like an animal we are slaughtering, which thrashes and convulses on the ground in one last struggle to escape death. This is now the devil's final attempt to defeat the faithful, to conquer heaven itself.

But it will be his last, the definitively last effort of the devil within history. The three and a half years, as I told you, will be the years of the Antichrist.

So ends this triumphant hymn of the righteous in heaven. But it ends with a lament, and that lament serves a purpose, with a 'woe,' with an 'alas.'

Its purpose is to create an introduction for what will follow in the coming chapters, which come right after. For as we finish the twelfth chapter, we enter the thirteenth, which speaks of the Antichrist, and the chapters that follow are terrible, as you will see from their description; you will tell me they are even more terrible than the ones we have developed up to now.

The events before this grow pale beside those that will follow during the three and a half years of the Antichrist. And what is more, this is the third 'Woe,' the third Woe. You may remember from the eighth chapter, where that eagle flying in mid-heaven cried out, 'Woe, woe, woe.' The sacred writer takes up those three woes one by one: he brings one plague and says, here the first Woe comes to an end; then he brings a second plague and speaks of the second Woe; and now he comes to speak to us of the third plague, of the third 'Woe,' which refers exclusively to the matter

...of the Antichrist. "And when the dragon saw that he was cast unto the earth, he persecuted the woman who had brought forth the male child." When the dragon saw, it says, that he had been hurled down to the earth, he drove out the woman who had given birth to the male child, the man-child.

The flight of the woman into the wilderness, my dear friend, which was mentioned in verse 6, we analyzed last time. Now we come here, to verses 13 through 17, and in these verses we are given a fuller, more detailed depiction.

As we read this twelfth chapter, which we have begun and which I am now expounding to you, and which we will continue for another three or four sessions before it ends, we sense the holy Evangelist giving us a narrative from which he has removed the persons and the names, and in place of those persons and names he has set symbols.

He will not, so to speak, say to us "the Church"; he says "a woman." He does not say "the devil," though that is what he means; he says "the dragon." The description he gives us in the twelfth chapter is so vivid that the reader, if he holds the key to the symbols, and the interpretation we are offering is nothing other than holding the key to the symbols, then he has before him a history, a real history. Yes, this is a history, in its broad outline and in its details as well.

And here we see the holy writer continuing and saying that the woman is persecuted by the dragon, the woman who gave birth to the male child. Who is this woman? We have said: the Theotokos who bears Christ, and the Church who bears the male people, that is, the faithful. We were saying this last time, if you remember. But the Church is on earth; the Church stands upon the earth, the Church militant, and she is on the earth. For did she not fall from heaven when the terrible dragon raised his fearsome tail and cast down a third of the stars?

No, her lot is set here upon the earth. When the dragon, the devil, as I told you, when his attack against the Messiah failed, and his own work to thwart the work of creation was frustrated, then he turned against the Church.

He had her before him, and he set her up as his target. And so begins the persecution, the relentless persecution against the Church, from the moment of her founding until the end of history. Beneath the words "the dragon persecuted" there lies hidden, my beloved, all the future suffering of the Church, which is what? The extension of the incarnate Son of God.

Listen to what I said: this is the extension of the incarnation of the Son of God. See how the Apostle Paul tells us this in his epistle to the Colossians. Pay attention to this point; it belongs to the mystical theology, the theology which, once the faithful one understands it, he lives within the Spirit of God. Listen: the Apostle, chapter 1, verse 24.

"I fill up," says the Apostle, "that which is lacking of the afflictions of Christ in my flesh, for the sake of his body, which is the Church." Notice the verb, "I fill up in turn," "in place of, I fill up, I fill, I complete." In place of Christ I fill up. Where? In my own body. What? That which is lacking of the afflictions of Christ. And what are the afflictions of Christ? They are the Cross. Let me say no more: they are the Cross, they are the Cross. And what is that which is lacking of the afflictions of Christ? "That which is lacking" means that which Christ does not have, which he did not have time to undergo, because Christ remained on the earth only...

...he would have undergone yet more suffering, but he departed; he left his body behind here on the earth, the Church. For the sake of the body of the Church, for the sake of the Church, says the Apostle Paul, I give my own body. This body, this perceptible body with its cells, its biological cells, this body of mine I give, just as Christ gave his real body upon the Cross, to undergo martyrdom for as long as I live, so that I may fill up in his stead that which is lacking, the things Christ did not have time to suffer, the things for which they crucify him. That is to say, the Church suffers. If I can have, not theoretically but experientially, the assurance, the consciousness, that I am able to suffer for the body of Christ...

Whatever He did not have time to suffer upon the Cross, that, my beloved, those sufferings I count with gladness and joy. However terrible the temptation of the Cross may be, tell me, after all that I know, yes, if I told you to be crucified, you would accept it. In a burst of fervor we would say yes. Well then, here is the struggle, and here is the suffering, right in front of us. The hardships continue in our flesh. This is the hidden life of the Christian. You heard what I told you, the hidden life of the Christian. And so we see that until the end of the age the faithful will bear what is still lacking in the sufferings of Christ. For the devil will always persecute the Church.

...until history comes to an end. "And to the woman were given two wings of the great eagle, that she might fly into the wilderness, into her place, where she is nourished there for a time, and times, and half a time, from the face of the serpent."

And there were given to the woman two wings of the great eagle, so that she might fly and go to the wilderness, to her own place, where they will nourish her for a time, and times, and half a time, in the presence of the devil who will be hunting her.

By whom were these wings given to the woman, who, I remind you, is always the Church? Plainly, by God. What are the wings of the great eagle? They are the symbol of the divine protection of the Church. This same symbol of the eagle with its wings is used also in the Old Testament concerning the people of old Israel, when God takes up the protection of old Israel in the wilderness of Sinai. Listen to how it puts this.

Exodus 19:4: God says to his people, "You yourselves have seen all that I did to the Egyptians," you yourselves have seen the things I have done to the Egyptians, "and how I bore you up, as on eagles' wings, and brought you to myself." I took you and lifted you up as though on the wings of eagles, and I made you my own, I brought you near to myself; that is, I protected you.

And so the wings of the great eagle are the protection of God. And it says "of the great eagle" in order to show the great protection that God will show to his Church. The Church, then, is led into the wilderness. By whom is she led?

The Church is led into the wilderness from before the face of the dragon. But notice: the Church is led into the wilderness by God. Just as the Hebrews came out of Egypt and were led by God into the wilderness, so as to worship God there undisturbed.

So the wilderness is described as her place, the place of the Church, her place. Listen, with a single word, her place, to show that this will be the everlasting place of the Church and her perpetual inheritance: the wilderness. For persecution in the world will always be an ongoing reality.

My beloved, once more I will point out to you these positions which we have often demonstrated: the absurdity of a social and political Christianity. Christianity does not become socialism, nor a civic order, nor politics; the Church, persecuted, takes refuge in the wilderness.

And so we might say that the desert, in the literal sense, literally the desert, will be the place of the Church in the Last Things (the eschata); that is, exactly what the word says: the Church will take refuge in the desert. But since our time is up, we will continue, God willing, next time, which is near.

Και εγένετο πόλεμος εν τω ουρανώ. Ο Μιχαήλ και οι άγγελοι αυτού του πολεμήσαι μετά του δράκοντος, και ο δράκων επολέμησε και οι άγγελοι αυτού, και ουκ ίσχυσεν, ουδέ τόπος ευρέθη αυτώ έτι εν τω ουρανώ.

Όπως θα ενθυμείστε από την περασμένη φορά, ο διάβολος κατεδίωξε την γυναίκα, η οποία είναι η Εκκλησία, και κατέφυγε εις την έρημον. Και εκεί έμεινε 1260 ημέρας. Συνεχίζει το Ιερό Κείμενο και μας λέγει ο Ιερός Ευαγγελιστής ότι έγινε πόλεμος εκ των Ουρανών μεταξύ του Μιχαήλ του Αρχαγγέλου, των Αγγέλων, των υπολοίπων, και του Δράκοντος μαζί με τους δικούς του Αγγέλους, τους δαίμονες.

Και δεν ειδημίθη να νικήσει ο δράκων ο διάβολος και δεν βρέθηκε πλέον τόπος για αυτόν εις το λουρανόν.

Είναι αξιοσημείωτο ότι λαβαίνει χώρα πόλεμος εις τους Ουρανούς μεταξύ των δυνάμεων του κακού και του καλού. Πρέπει όμως εξαρχής να διασαφίσουμε ότι δεν πρόκειται περί της γνωστικής θέσεως πολέμου μεταξύ των αρχών του καλού και του κακού.

Το καλό και το κακό τα βάζουμε κεφαλαία, δηλαδή με την έννοια ότι εδώ έχουμε με την έννοια της φιλοσοφικής αρχής. το καλόν και το κακόν, το οποίον πίστευαν όλοι οι διαρχιστές και οι γνωστικοί. Δεν έγινε πόλεμος στον ουρανό μεταξύ του καλού και του κακού με την έννοια την γνωστική. Το κακό δεν έχει ουσία και δεν είναι δημιούργημα του Θεού.

Πολύ δε περισσότερο το κακό δεν είναι ούτε αυθύπαρκτο ούτε αιώνιο. Πρόκειται περί αγαθών κτισμάτων, των Αγγέλων, που μέρος με την ίδια τους την προαίρεση ζήτησαν να αυτοθεωθούν και εχωρίσθησαν από τον Θεό. Το κακό λοιπόν δεν υπάρχει στην ουσία αλλά υπάρχει στην προαίρεση. Κανένα δημιούργημα δεν είναι κακό.

Παν κτίσμα Θεού καλόν και ουδέν απόβλητον. Αλλά υπάρχει στην προαίρεση. Μέρος λοιπόν των αγγέλων του εζήτησαν να αυτοθεωθούν, και έτσι εχωρίσθησαν από τον Θεόν. Ο χωρισμός αυτός όμως, του Σατανά και των αγγέλων του, δεν είναι παθητικός, αλλά είναι επιθετικός κατά του Θεού. Γι' αυτό και λέγεται ο Αρχάγγελος Σατάν.

Είναι εβραϊκή λέξη και θα πει ο αντικείμενος εις τον Θεό, αυτός που αντίκειται εις τον Θεό. Ο Σατανάς, λέει, και οι ακολουθήσαντες αυτόν άγγελοι έχασαν την θεοειδή τους κατάσταση, έμειναν σκοτεινοί και δεν είχαν πλέον καμία θέση εις τον ουρανό.

Αλλά εκτός αυτού, οι φωτεινοί άγγελοι, οι θεοειδείς, που έμειναν εις το αγαθόν, δεν μπορούσαν να υπομείνουν την παρουσία των σκοτεινών αγγέλων, επειδή δεν υπάρχει μετοχή καλού και κακού, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, φωτός και σκότους.

Γι' αυτό και εξεδίωξαν από τον Ουρανό τον αποστατήσαντα Αρχάγγελο μαζί με τους Αγγέλους.

Αυτή είναι η πρώτη πτώσις του Σατανά και τόπος, όπως βλέπουμε να μας λέει ο Ιερός Ευαγγελιστής, τόπος δεν υπήρχε πλέον εις τον Ουρανό και έπεσε στη Γη.

Υπάρχει και Δευτέρα Πτώσις του Σατανά. Είναι αυτή που επήλθε διά του Σταυρικού Θανάτου του Χριστού. Μας λέγει πολύ ωραία ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας: «Καὶ ταῦτα, εἴ τι πρώτη τοῦ διαβόλου ἐξ ἀλαζονείας καὶ φθόνου ἔκπτωσις τῆς ἀγγελικῆς τάξεως, εἴ τι διὰ τοῦ δεσποτικοῦ σταυροῦ καθαιρέσει ἁρμόζειν δύναται, ὅτε, καθώς φησιν ὁ Κύριος, ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται καὶ τῆς ἀρχαίας τυραννίδος ἐκβέβληται». Δηλαδή, όταν ο Χριστός εσταυρώθη, πραγματικά ο Άρχων του κόσμου τούτου εβλήθη έξω. Δηλαδή, Δευτέρα πτώσις του Σατανά. Υπάρχει και τρίτη πτώσις και ήττα του Σατανά, όταν θα επανέλθει ο Χριστός εις τον κόσμο, και όπως λέγει το βιβλίο της Αποκαλύψεως, στο 20ό κεφάλαιο, στίχος 10: ο διάβολος, ο πλανών τους ανθρώπους αυτούς, εβλήθη εις την λίμνη του πυρός και του θείου, και βασανισθήσονται, μαζί με το θηρίον, τον Αντίχριστο και τον Ψευδοπροφήτη, ημέρας και νυκτός εις τους αιώνας των αιώνων.

Δηλαδή, οριστική πλέον πτώσις, συντριβή του σατανά, εις τους αιώνας των αιώνων. Έχουμε λοιπόν αυτές τις τρεις πτώσεις του σατανά. Η πρώτη όταν έπεσε από τον ουρανό, θέλοντας να αυτοθεωθεί, η δευτέρα όταν μπήκε ο θάνατος και η αμαρτία.

Το κεντρί της αμαρτίας επιφέρει τον θάνατο, ενίκησε κατά τον Απόστολο Παύλο ο Χριστός με το σταυρό του τον θάνατο και τον άδη και τον διάβολο, και η οριστική συντριβή του είναι στα έσχατα πλέον, όταν θα βληθεί εις τη γέεννα του πυρός.

Εκεί που λέγει ο ίδιος ο Κύριος, στο 25ο κεφάλαιο του Ματθαίου, «Πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού». Δηλαδή πηγαίνετε στην κόλαση μαζί με τον διάβολο, που γι' αυτόν ετοιμάστηκε η κόλαση, και διά τους αγγέλους του, τους δαίμονες. Είναι οι οριστικές πτώσεις και συντριβές του σατανά.

Αλλά αυτή η τελευταία οριστική πτώση αναφέρεται και από τον προφήτη Ισαΐα κατά έναν πολύ ζωηρόν τρόπον, Ισαΐας 27,1. Λέγει εκεί, μάλιστα αν θέλετε, στην έκδοση ζωής που είναι κείμενο και ερμηνευτική απόδοσις, εκεί υπάρχει και ένα σκίτσο, ένα ιχνογράφημα του δράκοντος μέσα εις τα νερά, και πως έρχεται η ρομφαία του Θεού να φονεύσει τον δράκοντα. Είναι μια φοβερή εικόνα.

Όσοι έχετε παλαιά διαθήκη με ερμηνευτική απόδοση του Κολιτσάρα, αυτό θα το δείτε εκεί. Σας διαβάζω την προφητεία. Εν τη ημέρα εκείνη επάξει ο Θεός την μάχαιραν την αγίαν και την μεγάλην και την ισχυράν Επί τον δράκοντα όφιν φεύγοντα, επί τον δράκοντα όφιν σκολιόν και ανελεί τον δράκοντα.

Τότε, λέει, την ημέρα εκείνη θα φέρει, θα καταφέρει, την Αγίαν και μεγάλην και ισχυράν μάχαιραν ο Θεός, δηλαδή αναλώσει, όπως λέει στην Προς Θεσσαλονικείς ο Απόστολος Παύλος, τον Αντίχριστο και τον Διάβολο, ο Θεός, ο Θεός, ο Θεός, θα φεύγει, λέει, θα τον κυνηγάει τρόπον τινά ο Θεός, και αυτός θα φεύγει, πού θα φεύγει; όταν ο Κύριος, όταν ο Κύριος, είδε το κήρυγμά του να ακούεται και να πιστεύεται εις τη γη, Είπε, όταν γύρισαν οι εβδομήκοντα κοντά, και του είπαν, Κύριε, και τα δαιμόνια στο όνομά σου υποτάσσονται, τότε ο Κύριος είπε, είδα τον σατανά σαν αστραπή να πέφτει από τον ουρανό. Πού θα φεύγει λοιπόν ο δαίμονας; κατευθείαν για την κόλαση, επί τον δράκοντα, όφιν σκολιόν, και ανελεί τον δράκοντα, και θα φονεύσει τον δράκοντα, είδατε, όφιν σκολιός,

Είναι αξιοπρόσεκτο ακόμα ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο προστάτης και ο πρεσβευτής υπέρ του Ισραήλ. Το βρίσκουμε αυτό στο βιβλίο του Δανιήλ, αλλά ακόμα το βλέπουμε και στην Καινή Διαθήκη, στην Επιστολή του Ιούδα, του Αδελφοθέου, στον 9 στίχο.

Όμως εδώ βλέπουμε στο βιβλίο της Αποκαλύψης ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ θεωρείται ως υπερασπιστής και του νέου Ισραήλ, δηλαδή της Εκκλησίας της Ακόμη είναι αξιοσημείωτο, ότι ο Θεός πολεμά τον Σατανά διά των Αγγελικών του Δυνάμεων. Όλα αυτά σημαίνουν ότι η πιστή είναι κάτω από τη συνεχή προστασία των Ουρανίων Δυνάμεων. Γι' αυτό και ο κάθε πιστός, πιστεύουμε όλοι, ο κάθε πιστός, όπως μας το απεκάλυψε ο Κύριος, έχει τον Άγγελό του τον φύλακα. Ο Χριστός μας το είπε αυτό, έχει τον Άγγελό του τον φύλακα, Ο οποίος Άγγελός του τον προστατεύει. Βεβαίως, δεν είναι μηχανιστική η παρέμβαση του προσωπικού μας Αγγέλου. Εάν θέλουμε να αμαρτήσουμε, αμαρτάνουμε. Αλλά ο Άγγελος μας προστατεύει από εκείνο που εμείς δεν θα θέλαμε. Και εβλήθη ο δράκων, ο Όφις ο Μέγας, ο Αρχαίος, ο καλούμενος διάβολος και ο Σατανάς, ο πλανών την οικουμένην όλην.

Εβλήθη εις την γην και οι άγγελοι αυτού μετ' αυτού εβλήθησαν, εβλήθη ο δράκος, έπεσε πάνω στη γη, ο Μέγας, ο Όφης, ο Αρχαίος Προσέξτε εδώ παρακαλώ ονόματα κατά συσσώρευση του διαβόλου, λέγεται Δράκος Μέγας, διότι έτσι εμφανίζεται στο όραμα που βλέπει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης.

Ονομάζεται ακόμη Όφης Αρχαίος, διότι υπενθυμίζεται η παρουσία του στην ιστορία των Πρωτοπλάστων, όταν ως εις τον Παράδεισο επλάνησε τους Πρωτοπλάστους. Ακόμη ονομάζεται Διάβολος, διότι διαβάλει τον Θεό εις τους Πρωτοπλάστους. Τι είπε εις τους Πρωτοπλάστους;

Ο Θεός σας είπε να μην δοκιμάσετε από των καρπών τούτου του δένδρου, διότι σας φθονεί ο Θεός και δεν θέλει να γίνετε θεοί όπως είναι εκείνος. Από εκείνο που έπασχε, αυτό και υπέβαλε εις τους πρωτοπλάστους, γι' αυτό ονομάζεται διάβολος, διότι διαβάλει τον Θεό εις τους πρωτοπλάστους.

Λέγεται και Σατανάς, διότι είναι, όπως σας είπα προηγουμένως, Αντικείμενος εις τον Θεόν, Αντίδικος, Κατήγορος του Θεού. Ταυτοχρόνως όμως. Με την έκθεση αυτών των κατά συσσώρευση ονομάτων του Διαβόλου, αναφέρεται και το κύριο έργο του Σατανά, με την πτώση του Δημιουργήματος επάνω στη Γη.

και είναι η παραπλάνησις ολοκλήρου της Οικουμένης από τη Θεογνωσία και τις Άγιες Αρετές.

Θα ήθελα όμως να σας έλεγα ότι λέγοντας όλα αυτά θα παρακαλούσα να μην πτοηθείτε. Ο διάβολος είναι φοβερός αλλά είναι νικημένος.

Είναι τόσο νικημένος ώστε και μόνο γιατί θα επικαλεστούμε το όνομα του Ιησού Χριστού τρέπεται εις φυγήν.

Αν μου πείτε ότι μπορεί να κρατώ τον Σταυρό στα χέρια μου και να με ανατρέψει ο διάβολος, θα σας απαντούσα, όπως ακριβώς πάρα πολλοί φορούν Σταυρό στο λαιμό τους και όμως παθαίνουν κακό, διότι δεν πίστεψαν στη δύναμη του Τιμίου Σταυρού. Έτσι ο διάβολος, κι αν ακόμη τον Σταυρό κρατούμε, μας εμπαίζει όταν δεν έχουμε πιστέψει στη μεγάλη υπόθεση του Τιμίου Σταυρού.

Δεν έχουμε πιστέψει στη θυσία του Χριστού. Όταν επί παραδείγματι λέμε ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ένας φιλόσοφος Πέστε μου τότε ο διάβολος τι θα κάνει; μας εμπαίζει στα χέρια του. Ας κρατούμε τον Τίμιο Σταυρό.

Φοβερός είναι ο Σταυρός όταν έχουμε πίστη εις το περιεχόμενο του Σταυρού. Αλλά και κάτι ακόμα. Θέλετε να δείτε πόσο ανίσχυρος είναι ο πανίσχυρος διάβολος μπροστά στο όνομα του Ιησού Χριστού; Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, δεν έχει το δικαίωμα ούτε στα γουρούνια να μπει, γι' αυτό και ζήτησε άδεια, και παρεκάλεσαν τον Κύριον, ο διάβολος, οι δαίμονες, παρεκάλεσαν τον Κύριον, να μην τους στείλει στον άδη, να μην τους στείλει στην κόλαση, αλλά τι, να εισέλθουν μέσα στην αγέλη των χοίρων. Εάν λοιπόν δεν έχει ο διάβολος το δικαίωμα ούτε σε ένα ζώο, όπως είναι ο χοίρος, να μπει και να επιφέρει ζημίαν, πόσο περισσότερο θα μπορούσε να μπει και να κάνει ζημιά στην αμαυρωμένη εικόνα του Θεού που είναι ο άνθρωπος.

Μη φοβόμαστε λοιπόν, αλλά τι; Πρέπει να ετοιμαστούμε έχοντας την προϋπόθεση της βαθείας συνειδήσεως του έργου του Χριστού, να πολεμήσουμε τον διάβολο. Χωρίς να σας εξηγήσω, σας διαβάζω αυτό που λέει στην Προς Εφεσίους ο Απόστολος Παύλος, 6,10.

10. Το λοιπόν αδελφοί μου, ενδυναμούστε εν Κυρίω και εν το κράτη της ισχύως αυτού, ενδύσαστε την πανοπλία του Θεού, προς το δύναστε ημάς θύλε, προς τα μεθοδείας του διαβόλου, ότι ουκ έστην ημίνου υπάλλη προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τα σαρχάς, προς τα εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του κόσμου του αιώνας τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν της επουρανίας. Δια τούτω αναλάβετε την πανοπλία του Θεού ή να δυνηθείτε αντιστήλε εν τη ημέρα τι πονηρά και άπαντα κατεργασάμενοι στήλε. Αυτά αγαπητοί μας παραγγέλει ο Απόστολος Παύλος. Να σας το πω με δύο λόγια. Να αντιθούμε το Θεό για να παλέψουμε τον διάβολο που δεν είναι άνθρωπος, δεν είναι σάρκα και αίμα.

Αλλά είναι αυτές οι πονηρές δυνάμεις, αυτά τα πονηρά πρόσωπα που μετέρχονται πάσα μεθοδία για να μας τρικλοποδήσουν και να μας ρίξουν κάτω.

Και συνεχίζω, εγώ ο Ευαγγελιστής, και ήκουσα φωνήν μεγάλην εν τω ουρανώ λέγουσαν· άρτι εγένετο η σωτηρία και η δύναμις και η βασιλεία του Θεού ημών και η εξουσία του Χριστού αυτού, ότι εβλήθη ο κατήγορος των αδελφών ημών, ο κατηγορών αυτών ενώπιον του Θεού ημών, ημέρας και νυκτός.

Άκουσα φωνή μεγάλη στον ουρανό να λέγει, μόλις τώρα έγινε η σωτηρία και η δύναμη και η βασιλεία του Θεού μας και η εξουσία του Χριστού. Ότι επετάχθηκε αυτός που κατηγορεί τους αδελφούς μας ενώπιον του Θεού μέρα νύχτα.

Ποια είναι αυτή η μεγάλη φωνή; Είναι η φωνή των 24 πρεσβυτέρων και των δικαίων και των μαρτύρων εις τους Ουρανούς, εις τη Θριαμβεύουσα Εκκλησία. Και αποτείνεται προς τα θύματα του διαβόλου, που είναι εκείνοι που εμαρτύρησαν για τον Χριστό.

Και τι λέγει αυτή η φωνή των δικαίων; Ότι μόλις τώρα, προσέξατε, άρτι εγένετο η σωτηρία, μόλις τώρα, τότε που ο διάβολος ενικήθη εις τους ουρανούς και πραγματώθη η σωτηρία και η δύναμις και η βασιλεία του Θεού μας και η εξουσία του Χριστού του.

Αυτά τα τέσσερα ουσιαστικά, σωτηρία, δύναμις, βασιλεία και εξουσία, όπως αντιληφθήκατε, εκφέρονται εν άρθρω, με άρθρο, για να δηλώσουν ότι ήσαν καταστάσεις γνωστές εις τους Αγίους του Ουρανού και αναμενόμενες, και τώρα μόλις με την ήττα του διαβόλου πραγματοποιούνται.

Μην ξεχνάτε, οι προφήτες και οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης, μην το ξεχνάτε, ότι ήσαν θύματα του διαβόλου, του Άδου, και ανέμενον πότε θα έρθει αυτή η ώρα, πότε θα έρθει αυτή η σταυρική στιγμή του Χριστού, για να δώσει τη λύτρωση σε αυτούς που ήσαν εις τον Άδη.

Εκείνοι που προφήτευσαν για τον Χριστό, το λιγότερο είχαν να περιμένουν. Επίστευαν, προσδοκούσαν, και τώρα που βρέθηκαν στον Παράδεισο, είδαν ότι πραγματώθηκε πλέον εκείνο το οποίο περίμεναν. Γι' αυτό και ξεσπούν σ' αυτόν τον αλαλαγμόν, σ' αυτήν την ευχαριστία προς τον Θεό.

Μας κάνει εντύπωση ότι εδώ εμφανίζεται ο διάβολος ως κατήγορος των ανθρώπων και μάλιστα των πιστών. Ο κατήγορος των αδελφών μας ημέρας και νυκτός, κάνει εντύπωση. Παρακαλώ προσέξτε, μας ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτό και έχει, αν το θέλετε, και πολύ πρακτική αξία και σημασία.

Καταρχάς, προ της σταυρικής θυσίας του Χριστού, φαίνεται ότι ο διάβολος είχε είσοδον και εις αυτούς τους Ουρανούς, παρά τις πτώσεις του από τον Ουρανό. Δεν είναι ούτε απόλυτος, ούτε οριστική, διότι ακόμη και με το σταυρό δεν είναι απόλυτος και οριστική, η οριστική θα είναι με τη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία.

Φέρετε λοιπόν ότι κατά την πρώτη πτώση του, όταν υπερηφανεύθηκε και έγινε ο πόλεμος Μιχαήλ και Σατανά, εξεδιώχθηκε από τον Ουρανό, αλλά φαίνεται ότι δεν απεκλείετο τελείως κάποια είσοδός του εις τον Ουρανό.

Όλα αυτά που λέμε, μια αμυδρή παράσταση, δεν καταλαβαίνουμε τίποτα, ούτε τι είναι ο ουρανός, ούτε πως είναι ο ουρανός, ούτε αυτό που λέμε ότι είχε κάποια είσοδο στους ουρανούς, αγαπητοί μου, αυτά είναι τα μυστήρια του ουρανού, τα οποία εύκολα δεν μπορούμε οπωσδήποτε να κατανοήσουμε.

Ωστόσο φαίνεται αυτό, εις το βιβλίο του Ιώβ, στο πρώτο κεφάλαιο, λέγει, και ως εγένετο η ημέρα αύτη και ιδού ήλθον οι άγγελοι του Θεού παραστήναι ενώπιον του Κυρίου, και ο διάβολος ήλθε μετ' αυτών, και να λέγει, έγινε κάποια μέρα, που ήρθαν οι άγγελοι του Θεού, να παρασταθούν ενώπιον του Θεού, ήρθε και ο διάβολος μαζί τους, Έτσι διαβάζουμε στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου Ιώβ, αλλά πόσο και γιατί ο διάβολος κατηγορεί εδώ τους πιστούς, φθονεί τους πιστούς και τους κατηγορεί ότι μένουν πιστοί στο Θεό από ελατήρια ωφελιμιστικά, δηλαδή ατομικιστικά, το βλέπουμε στην περίπτωση του Ιώβ, έρχεται ο διάβολος και του λέγει ο Θεός

Λοιπόν, είδες γυρνώντας την οικουμένη, είδες τον δούλο μου τον Ιώβ, πόσο με λατρεύει και πόσο με τιμά; Ναι, λέγει φθονερά και χαιρέκακα ο διάβολος, ναι, σε τιμά και σε λατρεύει, γιατί τον έκανες πλούσιον και ευτυχή.

Όχι, λέει ο Θεός, με λατρεύει και με τιμά και αν ακόμη δεν θα τον έκανα πλούσιον και ευτυχή. Αφαίρεσέ του τα αγαθά που του έδωσες και θα δεις, εάν θα σε λατρεύει, θα δεις που θα φτάσεις. Και εκεί λέγει ο Θεός, σου δίνω την άδεια να του αφαιρέσεις τα αγαθά, δια να αποκαλύψει ο καρδιογνώστης Θεός ότι τα ελατήρια του Ιώβ ήσαν αγνά.

Πώς θα λοιπόν, τι βλέπουμε εδώ, ότι ο διάβολος κατηγορεί τον Υιό, επειδή φθονεί και λέγει στον Θεό, ότι τα ελαττήρια του πιστού, Υιό, είναι ωφελημιστικά, είναι ατομικιστικά, είναι εγωιστικά, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει από τον Θεό την ευτυχία του.

Δεν ξέρω βέβαια, αν για πολλούς από εμάς ο Διάβολος θα μπορούσε να το πει αυτό, φοβούμε ότι θα είχε δίκιο, το φοβούμε πολύ, διότι πως είναι εκείνοι που ανάβουν το κερί τους και πάνε στην Εκκλησία, μόνο και μόνο γιατί θα ήθελαν από τον Θεό να μη στερηθούν τα αγαθά Του.

Φτωχό ελατήρι, αλλά εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι ότι ο διάβολος κατηγορεί τους Αγίους εις τους ουρανούς και λέγει ότι δεν αξίζουν τίποτε, τα ελατήριά τους είναι ψεύτικα, κατηγορεί βεβαίως περισσότερο εκείνους οι οποίοι απεμακρύνθηκαν από τον Θεό, μόνο και μόνο για να χαρεί, για την τιμωρία τους, να χαρεί πραγματικά και να ματαιώσει έτσι το έργο της δημιουργίας του Αγίου.

Τον είδες; Παρόλο που αυτός είναι βαφτισμένος, είναι πιστός, τον είδες; Ο ίδιος τον τρίκλισε, ο ίδιος έριξε τον πιστόν κάτω και μετά λέγει στον Θεό, τον είδες, να, πού κατάντησε ο πιστός σου, ο δούλος σου. Και όταν ήρθαμε στη μοίρα των αμαρτωλών, ο διάβολος χαίρεται γι' αυτό. Είναι δηλαδή, τι να πω, να μιλήσω για την ψυχολογία του διαβόλου; Μπορεί να μπει η ψυχολογία του διαβόλου κάτω από έρευνα; Δεν μπορούμε να την ερευνήσουμε, αγαπητοί. Δεν μπορούμε να την περιγράψουμε. Είναι κάτι φοβερό. Μια εικόνα έχουμε μόνο από τους χαιρέκακους και φθονερούς ανθρώπους, που είναι πραγματικά όργανα του σατανά. Ώστε λοιπόν ο διάβολος εδώ έτσι κινείται, αλλά ακόμα και κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ σοβαρό και το οποίο, όπως θα δείτε ασφαλώς, ενδιαφέρει όλους.

Το βλέπουμε αυτό στην περίπτωση του Μωυσέως.

Μας αναφέρει ο Άγιος Ιούδας, ο Αδελφόθεος, στην επιστολή του, Ότε διελέγετο, το λέγει, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, Όταν δηλαδή συζητούσε με τον διάβολο για το σώμα του Μωυσέως, Και ο διάβολος επέμενε, δεν ξέρουμε τι, δια το σώμα του Μωυσέως, επειδή είχε μία κατηγορία ο διάβολος. Η κατηγορία ποια ήταν; Ακούστε. Ο δίκαιος Μωυσής, ο Μωυσής, ο Θεόπτης, που ουδέποτε άνθρωπος είδε τόσο κοντά τον Θεό, αυτός που μιλούσε και είχε τον Θεό σαν φίλο, τον κατηγορεί ο διάβολος, για ένα αμάρτημά του, που εσκότωσε τον Αιγύπτιον εις την Αίγυπτο, και τον έθαψε εις την άμμο.

Το ακούτε; Βεβαίως, δεν δικαιώθηκε ο διάβολος, αλλά εδώ βλέπουμε ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ διασώζει την κατάσταση, λέγοντας, ή μάλλον, λέγοντας μόνο εις τον διάβολο, εξάλλου το παράδειγμα του Αγίου Ιούδα δεν είναι παρά να σημειώσει το θέμα της βλασφημίας, Επιτιμήσει σοι ο Κύριος, δηλαδή, λέγει, να σε μαλώσει ο Κύριος, δεν τον υβρίζει τον διάβολο, εκεί εξυπηρετεί το θέμα της Βασιλείας, αλλά είδατε όμως ότι ο διάβολος είναι κατήγορος. Πιστεύετε ότι ο διάβολος θα μπορούσε να έρθει να ελέγξει τον Χριστόν; Και τι είπε ο Χριστός; Ιωάννης 14,30· Ουκέτι πολλά λαλήσω μεθ' υμών, δε θα μιλήσω πολλά μαζί σας, έρχεται γαρ ο του κόσμου άρχων, και εν εμοί ουκ έχει ουδέν, έρχεται σε μένα ο άρχων του κόσμου, δεν λέει έρχεται να με ελέγξει, να μου πει έκανες σε εκείνη και εκείνη την αμαρτία, αλλά εν εμοί ουκ έχει ουδέν, δεν βρίσκει τίποτα, αλλά αυτό μόνον ο Χριστός,

Βλέπετε λοιπόν ότι ο διάβολος έρχεται να ελέγξει τις πράξεις του κάθε ανθρώπου όταν φεύγει από την παρούσα ζωή, και κάτι ακόμη θαυμαστόν, ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, στον έβδομο λόγο του, μας διασώζει το εξής περιστατικό, ότι ένας γέροντας ασκητής, λίγο πριν πεθάνει, που ήταν καλός άνθρωπος και αγωνιστής, γύρω από το κρεβάτι του, Είχαμε, λέγει ο Άγιος Ιωάννης, όλοι μαζευτεί και τότε ακούσαμε έναν φοβερόν και φρικτόν διάλογο, είχε ανοίξει διάλογο ο ασκητής στο κρεβάτι του με κάποιο πρόσωπο ή με κάποια πρόσωπα τα οποία οι άλλοι δεν έβλεπαν, και ακούστε τον διάλογο όπως μας τον διασώζει ο Άγιος Ιωάννης·

Ναι, όντως, αλήθεια, ανένηψα τόσους χρόνους υπέρ τούτου ή τα πάλιν μου, ουχί, όντως ψεύδεσθε, τούτο ουκ επήγησα. Δηλαδή, ναι, αλήθεια είναι αυτό, το έκανα αυτό, αλλά μετενόησα και ανένηψα για αυτό το πράγμα, ύστερα από λίγο, όχι, λέτε ψέματα, αυτό δεν το έκανα. Και συνεχίζει ο Άγιος Ιωάννης και λέγει, Και είναι αληθώς θέαμα φρικτών και φοβερών, αοράτων και ασυγχωρήτων λογοθεσιών.

Και το φοβερότερο ότι και αφού και ποιοι σε κατηγόρουν από το...

Ήταν, λέγει, ένα θέαμα φρικτών και φοβερών, αόρατο λογοθέσιο, σαν ένα βήμα που εδίδετο λογαριασμός, που δεν υπήρχε καλή συγχώρηση εκεί, και το φοβερότερο ότι εκατηγορείτο η ψυχή και για εκείνα που δεν έκανε, πόσο μάλλον για εκείνα που έκανε, ώστε βλέπωμεν, αγαπητοί μου, ότι πράγματι ο διάβολος κατηγορεί τους πιστούς, όλους τους ανθρώπους και τους πιστούς, μέρα νύχτα, αυτό το μέρα νύχτα σημαίνει αδιακόπως.

Και αυτοί, συνεχίζει ο ύμνος των δικαίων στον ουρανό, και αυτοί ενίκησαν αυτόν, δια το αίμα του αρνίου, και δια τον λόγον της μαρτυρίας αυτών, και ουκ ηγάπησαν την ψυχήν αυτών άχρι θανάτου. Είναι ο ενδέκατος στίχος αυτός.

Ώστε βλέπουμε ότι στον πόλεμο τούτο, η μάχη του Αρχαγγέλου και των Αγαθών Αγγέλων κατά του Σατανά, δεν ενίκησε μόνον ο Αγγελικός κόσμος, αλλά και οι Άγιοι. Διότι, όπως σας διάβασα προηγουμένως ο Απόστολος Παύλος, και οι Άγιοι ανοίγουν πόλεμο με τον διάβολο και τον νικούν τον διάβολο.

Αύτη εστίν η νίκη η νικήσασα τον κόσμον, λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, σε μια του επιστολή, η πίστις ημών, η νίκη, η νίκη σας από τον κόσμο, η νίκη σας από τον πονηρό, το κακό, ώστε λοιπόν, εδώ έχουμε και τη νίκη των Αγίων.

Και η νίκη αυτή των Αγίων οφείλεται σε τρεις παράγοντες, μας το λέει το Ιερόν Κείμενο, δια το αίμα του αρνίου, είναι η νίκη του Χριστού κατά του διαβόλου, χάρης εις τη σταυρική θυσία του, την οποία θυσία του προσοικειούνται οι πιστοί, Την κάνουν δική τους, δια της πίστεως, εις το Θεανθρώπινον πρόσωπον του Ιησού Χριστού.

Και συνεπώς, ο Χριστός νίκησε, αλλά όταν πιστέψει ο πιστός εις τον Χριστόν, κάνει δική του τη νίκη κατά του διαβόλου, δυνάμει του αίματος του Χριστού που νίκησε τον διάβολο. Δεύτερον, δια των λόγων της μαρτυρίας αυτών, είναι το κήρυγμα της ομολογίας που έχουν, Πιστεύει εις το Θεανθρώπινο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ότι ο Χριστός απέθανε, ανέστη, θα έρθει να κρίνει ζώντας και νεκρούς, και ότι αυτός είναι ο ορισμένος υπό του Θεού Μεσσίας.

Όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, Φιλιππησίους 2,10, εν ουδενί ετέρῳ υπάρχει η ισοκυρία, δεν υπάρχει σε κανέναν άλλον η ισοκυρία, και ενώπιον του Χριστού παν γόνυ κάμψη επουρανίων τε και επιγείων και καταχθονίων, και πάσα γλώσσα εξομολογήσηται ότι Κύριος Ιησούς Χριστός εις δόξαν Θεού Πατρός.

Όποιος πιστός ομολογεί ότι αυτός είναι ο Χριστός, τότε δίδει την καλή μαρτυρία ενώπιον του αποστάτου κόσμου. Και τρίτον, και ούκοι γάπησαν την ψυχήν αυτών άφρη θανάτου. Εφόσον δίδουν την ομολογία τους και τη μαρτυρία τους, αυτή την καλή ομολογία και μαρτυρία ενώπιον του κόσμου περί του Ιησού Χριστού, οι πιστοί επόμενον είναι να υποστούν και το μαρτύριον πάσης μορφής και φύσεως. Αυτοί εξάλλου οι φράσεις ότι ούτε ηγάπησαν την ψυχήν αυτών άχρη θανάτου Μας θυμίζεται από τα λόγια του Χριστού που λέγει Ο φιλών ο αγαπών Την ψυχή θα πει ζωή Αυτού απολέσει αυτή θα τη χάσει αιωνίως

Δηλαδή όποιος είναι φιλόζωος και φτάνει να αρνείται τον Χριστόν, γιατί αγαπάει τη ζωούλα του, και ο μισῶν την ψυχήν αυτού, αυτός ο οποίος δεν λογαριάζει τη ζωή του, εν τω κόσμω τούτω, σ' αυτόν τον κόσμο, εις ζωήν αιώνιον φυλάξει αυτήν.

Δηλαδή θα ζήσει την αιωνία ζωή, είναι τα ίδια λόγια, είναι το ίδιο περιεχόμενο. Ώστε λοιπόν ο τρίτος όρος νίκης κατά του διαβόλου είναι η αυτοθυσία των πιστών υπέρ του ονόματος του Ιησού Χριστού, ακόμη και μέχρι, αν χρειαστεί, θανάτου μαρτυρικού.

Δια τούτο ευφραίνεστε ουρανοί και οι εν αυτοίς σκηνούντες, ουαί την γην και την θάλασσαν, ότι κατέβη ο διάβολος προς υμάς έχων θυμόν μέγαν, ειδώς ότι ολίγον καιρόν έχει. Αυτό το λόγο, ευφραίνεστε ουρανοί και εσείς που σκηνώσατε σε αυτούς, αλίμονο στη γη και στη θάλασσα γιατί κατέβηκε ο διάβολος σε εσάς έχοντας θυμό μεγάλο, γνωρίζοντας ότι ο χρόνος του είναι λίγος.

Με τους λόγους αυτούς τελειώνει ο ύμνος των δικαίων που αποτείνεται τόσο προς τους εν ουρανοίς σκηνούντας, δηλαδή λέγονται αυτά μεταξύ των ουρανίων, αλλά και προς τους κατοικούντας επί της γης. Ο λόγος για τον οποίο πρέπει να έχουν χαρά αυτοί που είναι στον ουρανό και ευφροσύνη είναι ότι ο κατήγορος πια διάβολος απεβλήθη του ουρανού και απηλλάγησαν της κατηγορίας των.

Δεν μπορεί πια ο διάβολος να πει τίποτα, απηλλάγησαν, επέρασαν στον ουρανό, απηλλάγησαν από τον διάβολο, αλλά αλίμονο σ' αυτούς που είναι στη γη, ευσεβείς και ασεβείς, γιατί ο διάβολος έχει μεγάλο θυμό, και ο θυμός του οφείλεται στην αποτυχία να νικήσει τον φοβερό του αντίπαλον, τον Ιησού Χριστόν, αλλά και η αποπομπή του από τον Ουρανό τον κάνουν άθυμον, γιατί βλέπει ότι προδικάζεται και οριστικοποιείται πλέον η συντριβή του με τη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, την οποία κατά γράμμα ο διάβολος πιστεύει.

Μας το λέει η Αγία Γραφή, τα δαιμόνια πιστεύουσι και φρίσσουσι, μόνο που βάζει εμάς τους ανθρώπους ο διάβολος να μην πιστεύουμε. Αυτό είναι το δυστύχημα, η τραγικότητά μας, ο ίδιος πιστεύει τι τον περιμένει, πιστεύει, πιστεύει στην κόλαση.

Αλλά εμάς μας ψιθυρίζει δεν υπάρχει κόλαση, ο ίδιος πιστεύει στην Δευτέρα του Χριστού παρουσία. Αλλά ο ίδιος μας λέγει, τα πράγματα είναι αυτά, δεν υπάρχει Δευτέρα του Χριστού παρουσία.

Ειδώς ότι ολίγον καιρόν έχει, γνωρίζοντας ότι έχει λίγο καιρό. Ποιος είναι αυτός ο λίγος καιρός; Καταρχάς, και μάλιστα σαφώς γνωρίζει ο διάβολος αυτόν τον ολίγον καιρόν. Καταρχάς είναι ο χρόνος μεταξύ πρώτης και δευτέρας παρουσίας του Χριστού.

Δεν ξέρει πότε θα γίνει η δευτέρα παρουσία. Αλλά ξέρει όμως από την Αγία Γραφή, γιατί ξέρει πολύ καλά την Αγία Γραφή ο διάβολος, μόνο που την ξέρει διαβολικά. Διαβάζει τους αιρετικούς να τη διαβάζουν και αυτοί διαβολικά, γιατί όταν διαβάζω αιρετικά την Αγία Γραφή, διαβολικά τη διαβάζω.

Ξέρει λοιπόν ο διάβολος ότι ο χρόνος αυτός είναι μικρός, αλλά είναι μικρός σε σχέση με το χρόνο που έζησε ο διάβολος από τον καιρό της δημιουργίας του. Αλλά ακόμη ξέρει ο διάβολος ότι και ο εσχατολογικός χρόνος είναι μικρός, και αυτός δεν είναι παρά μόνο 3,5 χρόνια.

Είναι όταν θα αρχίσει να βρά ο αντίχριστος, τότε ο διάβολος γνωρίζει ότι ο χρόνος είναι εξαιρετικά λίγος, γι' αυτό προσπαθεί με κάθε τρόπο, όπως ακριβώς σε ταυτηρίο, το σκοτώνουμε και σφαδάζει κάτω στην τελευταία του προσπάθεια να μηνθεί. Είναι η τελευταία πλέον προσπάθεια του διαβόλου να νικήσει τους πιστούς, να νικήσει τον ουρανό.

Αλλά θα είναι όμως η τελευταία και η οριστικά τελευταία μέσα στην ιστορία προσπάθεια του διαβόλου. Τα τρεισήμισι χρόνια, όπως σας είπα, θα είναι τα χρόνια του Αντιχρίστου.

Έτσι τελειώνει αυτός ο θριαμβευτικός ύμνος των δικαίων στον ουρανό. Αλλά τελειώνει με ένα ταλανισμό, που χρησιμεύει αυτός ο ταλανισμός, με ένα ουαί, με ένα αλίμονο.

Πόσο, για να δημιουργήσει μια εισαγωγή για ό,τι θα επακολουθήσει στα επόμενα κεφάλαια που είναι ευθύς, βέβαια τελειώνοντας το 12ο κεφάλαιο, μπαίνουμε στο κεφάλαιο το 13ο που αναφέρεται εις τον Αντίχριστο και τα παρακάτω κεφάλαια τα οποία είναι φοβερά, όπως θα δείτε στην περιγραφή τους, θα μου πείτε ακόμη πιο φοβερά από εκείνα τα οποία μέχρι τώρα έχουμε αναπτύξει.

Αναλύσει, οχριούν τα προηγούμενα μπροστά σε εκείνα τα οποία θα επακολουθήσουν στα τρισήμιση χρόνια του Αντιχρίστου. Αλλά και επιπλέον είναι το τρίτο ΟΕΕ, η τρίτη ΟΕΕ. Αν δεν θυμίστε στο 8ο κεφάλαιο που εκείνος ο πετώμενος εν μεσουρανήματι αετός είχε φωνάξει ουέ, ουέ, ουέ και παίρνει ο ιερός συγγραφέτς από τα τρία ουέ και τα άλλη και φέρνει μια πληγή και λέει εδώ τελειώνει η πρώτη ουέ και φέρνει μια δεύτερη πληγή και ομιλεί για το τρίτο ουέ την τρίτη ουέ δεύτερα ουέ και τώρα δεύτερα ουέ δεύτερη πληγή και τώρα έρχεται Να μας μιλήσει για την τρίτη πληγή, για το τρίτο αλίμονο, το οποίο αποκλειστικά αναφέρεται στο θέμα

του Αντιχρίστου. Αλλά όταν είδε, και όταν είδε ο δράκων ότι εβλήθη εις την γη, εδίωξε την γυναίκα ήτις έτεκε τον Άρενα. Όταν είδε, λέγει, ο δράκων ότι πετάχτηκε στη γη, εξεδίωξε την γυναίκα που είχε γεννήσει το αρσενικό παιδί, τον Άρενα.

Η φυγή της γυναικός, αγαπητέ μου, εις την έρημον, που αναφέρθη στον στίχον 6, την περασμένη φορά είχαμε αναλύσει, Ήλθαμε εδώ, εις τους στίχους, 13 έως 17, εις τους στίχους αυτούς, γίνεται μια πιο αναλυτικότερη παράσταση.

Καθώς διαβάζουμε αυτό το 12ο κεφάλαιο, που το έχουμε αρχίσει και σας το αναλύω τώρα, και θα συνεχίσουμε ακόμη 3-4 φορές και τελειώνει, Αισθανόμεθα τον Ιερόν Ευαγγελιστή να μας κάνει μια διήγηση, από την οποία όμως έχει αφαιρέσει πρόσωπα και ονόματα, και αντ' αυτών των προσώπων και των ονομάτων έχει τοποθετήσει σύμβολα.

Θα ήθελε να πει, δεν μας λέγει Εκκλησία, μας λέγει μια γυναίκα· δεν μας λέγει ο διάβολος, αν και το είπε, μας λέει ο δράκων. Η περιγραφή που μας δίνει στο 12ο κεφάλαιο, είναι τόσο ζωηρή, ώστε ο αναγνώστης, εάν κατέχει το κλειδί των συμβόλων, και η ερμηνεία που κάνουμε δεν είναι παρά να έχουμε το κλειδί των συμβόλων, τότε μπροστά του έχει μια ιστορία, μια πραγματική ιστορία, ναι, πρόκειται για μια ιστορία, στο γενικό της διάγραμμα, αλλά και στις λεπτομέρειές της.

Και εδώ βλέπουμε τον Ιερόν Συγγραφή, να συνεχίζει και να λέει, η γυνή διώκεται από τον Δράκοντα, αυτή που γέννησε τον Άρενα, ποια είναι αυτή η γυνή, είπαμε, η Θεοτόκος που γεννά τον Χριστό, η Εκκλησία που γεννά τον Άρενα Λαόν, δηλαδή τους πιστούς, το λέγαμε την περασμένη φορά, του, ενθυμίστε, αλλά η Εκκλησία όμως, βρίσκεται στη Γη, είναι πάνω στη Γη η Εκκλησία, η στρατευόμενη Εκκλησία, και είναι στη Γη, Γιατί δεν έπεσε από τον ουρανό όταν ο φοβερός δράκων σήκωσε την ουρά του τη φοβερή και έρριψε το τρίτο των αστέρων;

Όχι, έχει τη μοίρα της επάνω εις την γη. Όταν ο δράκων, ο διάβολος, όπως σας είπα ότι απέτυχε η επίθεσή του κατά του Μεσσίου, και ματαιώθηκε το έργο το δικό του για να ματαιώσει το έργο της δημιουργίας, τότε εστράφη κατά της εκκλησίας.

Την είχε μπροστά του και την έστησε μπροστά του. Και έτσι αρχίζει ο διωγμός, ο απηνής διωγμός κατά της Εκκλησίας, Από τη στιγμή της ιδρύσεώς της έως στο τέλος της ιστορίας. Υπό την λέξη εδίωξεν ο δράκων, κρύπτεται, αγαπητοί μου, όλη η μελλοντική κακοπάθεια της Εκκλησίας, η οποία είναι, τι, η προέκταση του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού.

Ακούστε τι είπα, αυτή η προέκταση της ενανθρωπήσεως του Υιού του Θεού. Να πώς μας το λέγει ο Απόστολος Παύλος στην προς Κολασσαείς επιστολή του. Προσέξτε αυτό το σημείο, είναι στη μυστική θεολογία, εκείνη την οποία όταν κατανοήσει ο πιστός, ζει μέσα στο πνεύμα του Θεού Ακούσατε, ο Απόστολος 1,24

Ανταναπληρώ, λέγει ο Απόστολος, Ανταναπληρώ τα υστερήματα των θλίψεων του Χριστού, εν τη σαρκί μου, υπέρ του σώματος αυτού, ο εστιν η Εκκλησία. Προσέξτε το ρήμα, Ανταναπληρώ, Αντί, Αναπληρώ, Πληρώ, πληρώ, πληρώ, θα πηγενίζω, Αντί, θα πει, Αντί, και Ανά, και πληρώ, θα πει, Αντί του Χριστού γεμίζω εγώ, Που, Στο δικό μου το σώμα, Τι, Τα υστερήματα των θλίψεων του Χριστού, Ποιες είναι οι θλίψεις του Χριστού, Είναι ο Σταυρός, Να μην πω περισσότερα, Είναι ο Σταυρός, Είναι ο Σταυρός, Ποια είναι τα υστερήματα των θλίψεων του Χριστού, Υστέρημα θα πει εκείνο το οποίο δεν το έχει ο Χριστός, Δεν πρόλαβε να το έχει, Διότι ο Χριστός ανέμενε στη γη,

Θα τύχει ένα ακόμη περισσότερας κακοπαθίας, Αλλά έφυγε, άφησε το σώμα του κάτω στη γη, Η Εκκλησία, Υπέρ του σώματος της Εκκλησίας, Υπέρ της Εκκλησίας, λέει ο Απόστολος Παύλος, Εγώ δίνω το δικό μου το σώμα, Αυτό το σώμα, το αισθητό με τα κύτταρά του, Τα βιολογικά του κύτταρα, Αυτό το σώμα μου εγώ δίνω, Όπως ο Χριστός έδωσε το πραγματικό του σώμα στον σταυρό, Να υποστεί το μαρτύριο όσο ζω, Δια να αναπληρώσω, Αντί Αναπληρώσω, Τα υστερήματα, εκείνα που δεν πρόλαβε ο Χριστός να πάθει και τους σταυρούν Δηλαδή, δηλαδή Πάσχη η Εκκλησία Αν εγώ μπορώ να έχω, όχι θεωρητικά, αλλά βιωματικά, Την πληροφορία, την συνείδηση, Ότι μπορεί να πάσχω, Δια το σώμα του Χριστού

Ό,τι εκείνος δεν πρόλαβε να πάθει επί του Σταυρού, τότε αγαπητοί μου τα παθήματα τα λογίζω με ευθυμία και χαρά Όσο και αν είναι φοβερός ο πειρασμός του Σταυρού, πέστε μου, ύστερα από αυτά που ξέρω, ναι, αν σας έλεγα να σταυρωθείτε, θα το δεχόσαστε Σε έναν ενθουσιασμό θα λέγαμε ναι, ε λοιπόν, ιδού ο αγώνας, ιδού και το πάθημα, μπροστά μας είναι Τα κακοπαθήματα συνεχίζονται στη σάρκα μας Αυτή είναι η μυστική ζωή του χριστιανού Ακούσατε τι σας είπα, η μυστική ζωή του χριστιανού Συνεπώς βλέπουμε ότι έως τέρματος του αιώνος Οι πιστοί θα βαστάζουν τα υστερήματα των παθημάτων του Χριστού Διότι ο διάβολος θα διώκει πάντοτε την Εκκλησία

Έως ότου τελειώσει η ιστορία και εδόθησαν τη γυναικί δύο πτέρυγες του αετού του μεγάλου, ίνα πέτηται εις την έρημον, εις τον τόπον αυτής, όπως τρέφηται εκεί καιρόν και καιρούς και ήμισυ καιρού από προσώπου του όφεως.

Και δόθηκαν στη γυναίκα δυο φτερούγες του αετού του μεγάλου να πετάξει να πάει στην έρημα, στο δικό της στον τόπο Εκεί που θα την τρέφουν καιρών και καιρούς και ήμιση καιρού απέναντι από το πρόσωπο του διαβόλου που θα την κυνηγάει

Από ποιον εδόθησαν οι φτερούγες αυτές στη γυναίκα, η οποία πάντα είναι η εκκλησία σας το θυμίζω, προφανώς από το Θεό Τι είναι οι φτερούγες του Αετού του Μεγάλου; Είναι το σύμβολο της Θείας Προστασίας της Εκκλησίας. Το ίδιο σύμβολο του Αετού με τις φτερούγες του χρησιμοποιείται και εις αυτήν την Παλαία Διαθήκη δια των Παλαιών Ισραήλ που αναλαμβάνει ο Θεός την Προστασία του Παλαιού Ισραήλ εις την έρημο του Σινά. Ακούστε πως το λέγει αυτό.

Εξόδος 19,4, Λέγει ο Θεός στο λαό του, Αυτοί εωράκατε όσα πεποίηκα τοις Αιγυπτίοις, Εσείς οι ίδιοι έχετε δει εκείνα που έχω κάνει στους Αιγυπτίους και ανέλαβον υμάς, ωσεί επί πτερύγων αετών και προσηγαγόμην υμάς προς εμαυτόν. Σας πήρα και σας σήκωσα σαν με τα φτερά αετών και σας έκανα δικούς μου, σας έφερα κοντά μου, δηλαδή σας εμπροστάτησα.

Ωστε λοιπόν, οι φτερούγες του Αετού του Μεγάλου είναι η προστασία του Θεού Και λέει του Αετού του Μεγάλου για να δείξει την μεγάλη προστασία του Θεού που θα δείξει στην Εκκλησία του Η Εκκλησία λοιπόν οδηγείται εις την έρημον Από ποιον οδηγείται;

Η Εκκλησία οδηγείται εις την έρημον από προσώπου δράκοντος Αλλά προσέξτε, η Εκκλησία οδηγείται εις την έρημον υπό του Θεού. Όπως και οι Εβραίοι βγήκαν από την Αίγυπτον και οδηγήθηκαν από το Θεό στην έρημο για να λατρέψουν εκεί ανενόχλητα το Θεό.

Έτσι η έρημος χαρακτηρίζεται σαν ο τόπος αυτής, ο τόπος της Εκκλησίας, ο τόπος αυτής. Ακούστε, με ένα μονολεκτικό όρο, ο τόπος αυτής, για να δείξει ότι αυτός θα είναι ο παντοτινός τόπος της Εκκλησίας. και ο διηνεκής της κλήρος, η έρημος, εφόσον ο διωγμός στον κόσμο θα είναι πάντοτε ένα διαρκές γεγονός.

Αγαπητοί, άλλη μια φορά θα σας σημειώσω αυτές τις θέσεις που πολλές φορές τις έχουμε καταδείξει, το άτοπο του κοινωνικού και του πολιτικού χριστιανισμού. Ο χριστιανισμός δεν γίνεται ούτε κοινωνισμός, ούτε πολιτισμός, ούτε πολιτική· η Εκκλησία καταφεύγει διωγμένη στην έρημο.

Και έτσι θα λέγαμε η έρημος κατά κυριολεξία, κατά κυριολεξία η έρημος θα είναι ο τόπος της Εκκλησίας στα έσχατα, δηλαδή αυτό που λέει η λέξη, η Εκκλησία θα καταφύγει στην έρημο, αλλά επειδή η ώρα ετελείωσε θα συνεχίσουμε πρώτα ο Θεός την ερχομένη φορά, την εγγύς.