The Holy Innocents, Saint Thaddeus, and Obedience to God

The Magi from the East worshiped the newborn Christ and offered Him their gifts. Then God warned them in a dream not to return to Herod, so they went home by another road. Herod therefore did not know whether the Magi had found Christ, or where they had found Him. But that wicked king had heard that, according to the Scriptures, He was to be born in Bethlehem.

Herod did not know which child was Jesus, whether He was still in Bethlehem or had taken refuge nearby, or exactly how old He was. He concluded, however, that Jesus was no more than two years old, and ordered the killing of all the children aged two and under in Bethlehem and the surrounding area. The slaughter came suddenly, so that no family could take its infants away. Those wretched mothers saw their beloved children killed before their eyes or in their arms, unable to help them. Nor could the fathers resist, for the swords could have slaughtered whole families. The Church proclaimed these murdered children saints and appointed this day to honor their memory. Rightly so: they died in the age of innocence and were, in a sense, the first martyrs of Christ. They did not, of course, receive Baptism in water,

but they received the baptism of blood, the baptism of martyrdom. Herod thought that by killing all the infants, he would also kill the child destined to reign, and thus remove a threat to his throne. But that criminal acted in vain, unaware that no human being can ever thwart God's plan. For the infants, he became the cause of their entry into the Kingdom of Heaven; for himself, he became the cause of eternal Hell.

Today our Church commemorates all those who brought their lives to a martyr's end for the sake of Christ and our holy faith. Some martyrs are commemorated separately and by name. But we do not know the names of all the thousands upon thousands who died under persecution by tyrants: some from hunger and thirst, some from cold, and others by the sword or other instruments of torture and death. To honor all these people, unknown to us but known to God, our Church appointed December 29 as their day of remembrance. And it is not only for their honor,

but also for our instruction and encouragement. This feast teaches us that God does not look upon people as the world does. Here on earth, the world gives honor and glory to a few people of rank and renown. But God sees everyone. In the books of life and of His Kingdom, He records every person who lived on earth, however despised or unknown, provided that person faithfully fulfilled the duty of a true Christian. Even the least of these Christians will shine incomparably brighter than the most self-important and splendid rulers of the earth.

Everything in our Church is well founded and instructive, if only we are given the light to understand it and value it as we should.

Saint Thaddeus lived in the time of Emperor Leo V, a fierce and fanatical enemy and persecutor of the holy icons. At that time, the famous Monastery of Stoudios flourished in Constantinople. It had first been a church and was later made into a monastery by the patrician Stoudios. Saint Thaddeus became a monk there. He lived in a way pleasing to God and was loved by everyone. He often fasted and kept vigil, spoke with restraint, and listened closely to the divine words. He slept on the bare ground, showed exceptional obedience, and lived in great poverty, for he owned nothing

but the clothes he wore. As history tells us, the Monastery of Stoudios produced the most steadfast and courageous defenders of the reverent veneration of the holy icons. Imperial orders, threats, exile, and imprisonment could not weaken the courage of those monks, among whom was Thaddeus. He had little formal learning, but great devotion and virtue. No one surpassed him in spiritual stature or in his disregard for worldly wealth and comfort. Saint Theodore the Studite, renowned for his learning, his eloquence, and his fearless struggles for the Church,

sought Thaddeus's counsel and asked for his prayers to God. Seeing the strength of the monks, Emperor Leo V decided to summon their leading members to the palace and persuade them to abandon their holy struggle. Thaddeus was among those summoned. As might be expected, the emperor's efforts failed. Those men of God placed God's will above the emperor's impious and unlawful demands. They told him they could not obey a man who fought against God and harmed the Church. The emperor then ordered that a holy icon of the Savior be brought and laid on the ground, and that Saint Thaddeus

be bound tightly and held still. They placed him on the holy icon so that, against his will, he stood upon it. The tyrant then said to the saint, “You see that you have trampled the icon of your Christ. Now agree to what we say.”

The saint, truly illumined in soul, answered him: “Most impious man, I did not do this of my own will. God forbid! This was your scheme, born of your deceit and unjust judgment. I venerate the holy icon of Christ my God and kiss it with devotion. I would gladly die for it.”

These words shamed the tyrant all the more because they came from a man he regarded as uneducated and Scythian by birth. So he ordered Thaddeus thrown to the ground before him and beaten without mercy. Many men struck the saint with heavy clubs until they thought he was dead, and then dragged him out. They tied him by the feet, dragged him through the whole marketplace as though he were defiled and unclean, and cast him beside the city wall. Then they went to a spring and washed themselves as though they had touched something unclean. Blessed Thaddeus bore all this with courage and even with joy. His fellow monks carried him, covered in wounds, back to their holy monastery, where, three days later,

he gave his soul to the Lord. He rejoiced in those honorable wounds, suffered for Christ and for the Church, and regarded them as glorious honors and rewards. All the monks prayed for him and longed to share in such a glorious martyr's death.

Today, let us dwell on this: both Saint Theodore the Studite and Saint Thaddeus, whom we commemorate today, placed the will of God above the emperor's lawless and impious will. We often speak of obedience as a virtue and stress its great importance in the spiritual life of a Christian. There is even a saying: “Obedience is life; disobedience is death.” It is true that obedience has value in itself when it springs from pure motives, rather than self-interest, a desire to please people, or fear. It is an act of humility and love toward the person we obey.

But that alone is not enough. Here, as in everything, we need discernment. We must take care whom we obey and what we are asked to do. Through obedience we become partners with the one we obey, sharing accordingly in either good or evil. Obedience to God's holy will sanctifies and saves us. Obedience to the evil one's will, as with our first parents, makes us like demons and condemns us to Hell. The saints always placed obedience to God above every other form of obedience. They were indeed instructed to obey parents, rulers, spouses, and others, but that obedience applies

only so long as it does not conflict with God's revealed will. This is true even of obedience to spiritual fathers. Saint John Climacus strongly recommends obedience, but not to just anyone: we should obey sound spiritual guides who do not lead us astray. Saint Symeon the New Theologian was also a strong advocate of obedience. When he handed the leadership of his holy monastery to his successor, he urged the monks to obey their abbot in all things. But if anything conflicted with the Gospel and the laws of the Church, they should obey neither him nor even an angel who urged them to depart from

what the holy Apostles had preached. All the more, then, must we take care not to obey our own will. Through obedience to God's will, whether directly or through the will of other people, may we always come into communion with God and His grace.

Οι από την Ανατολή, αφού προσκύνησαν τον νεογεννηθέντα Χριστό και του πρόσφεραν τα δώρα τους, και αφού έλαβαν από τον Θεό οδηγία στο όνειρό τους να μην ξαναγυρίσουν στον Ηρώδη, αναχώρησαν από άλλο δρόμο για την πατρίδα τους. Έτσι ο Ηρώδης δεν γνώριζε εάν οι μάγοι βρήκαν τον Χριστό και πού. Είχε όμως ακούσει ο μοχθηρός εκείνος βασιλέας ότι, σύμφωνα με τις γραφές, τόπος γεννήσεώς του ήταν η Βηθλεέμ.

Επειδή δεν γνώριζε ποιο παιδί ήταν ο Ιησούς και αν βρισκόταν μέσα στη Βηθλεέμ ή είχε καταφύγει στα γύρω, δεν γνώριζε δε ακριβώς την ηλικία του, συμπέρανε όμως ότι δεν είχε περάσει τα δύο έτη, έδωσε τη διαταγή να φονευτούν όλα τα παιδιά της Βηθλεέμ και των περιχώρων της ηλικίας των δύο ετών. Η σφαγή αυτή έγινε ξαφνικά, για να μην απομακρύνει καμιά οικογένεια τα βρέφη της. Εκείνες οι δυστυχείς μητέρες είδαν τα αγαπημένα τους να φονεύονται μπροστά τους ή στις αγκαλιές τους, χωρίς να μπορούν να τα βοηθήσουν και χωρίς οι πατέρες να είναι σε θέση να αντιτάξουν καμιά αντίσταση, αφού τα ξίφη μπορούσαν να σφάξουν και τις οικογένειες ολόκληρες. Τα παιδιά αυτά που φονεύτηκαν, η Χριστιανική Εκκλησία τα ανεκήρυξε Άγια και όρισε να εορτάζεται η μνήμη τους τη σημερινή ημέρα. Πολύ δικαίως, διότι απέθαναν στην ηλικία της αθωότητος και αυτά υπήρξαν τρόπον τινά οι πρώτοι μάρτυρες του Χριστού. Βεβαίως δεν έλαβαν το ύδατος βάπτισμα

όμως το βάπτισμα του αίματος, το βάπτισμα του μαρτυρίου. Έτσι νόμισε ο Ηρώδης ότι, θανατώνοντας όλα τα βρέφη, μαζί με τα άλλα θα θανάτωνε και εκείνο το οποίο έμελλε να βασιλεύσει και επομένως δεν θα επιβουλευόταν τον θρόνο του. Εις μάτην όμως ενήργησε ο εγκληματικός, αγνοώντας ότι ο άνθρωπος ποτέ δεν μπορεί να εμποδίσει το σχέδιο του Θεού. Έτσι, εις μεν τα νήπια προξένησε τη βασιλεία των Ουρανών, στον εαυτό του δε έγινε πρόξενος της αιωνίου κολάσεως.

Σημερινή ημέρα, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη όλων εκείνων οι οποίοι τελείωσαν, ολοκλήρωσαν μαρτυρικά τη ζωή τους, χάρη του Χριστού και της Αγίας μας Πίστεως. Και υπάρχουν μεν μάρτυρες των οποίων η μνήμη τελείται χωριστά και ονομαστικά, όμως δεν είναι γνωστά τα ονόματα όλων εκείνων των χιλιάδων και μυριάδων, οι οποίοι απέθαναν διωκόμενοι από τους τυράννους, άλλοι μεν από πείνα και δίψα, άλλοι δε από ψύχος και άλλοι θανατώθηκαν με ξίφος ή άλλα βασανιστικά και φονικά όργανα. Προς τιμήν λοιπόν όλων αυτών, των αγνώστων σε εμάς, γνωστών όμως στον Θεό, όρισε η Εκκλησία μας την 29η Δεκεμβρίου ως ημέρα μνήμης και τιμής τους. Και όχι μόνο για τιμή δική τους,

και για δική μας διδασκαλία και ενθάρρυνση, διότι μαθαίνουμε από την εορτή αυτή ότι τα βλέμματα του Θεού δεν είναι καθώς τα βλέμματα των ανθρώπων. Ότι αν εδώ κάτω λίγοι είναι οι μεγάλοι και οι επίσημοι, στους οποίους δίνει ο κόσμος τιμή και δόξα, ο Θεός όμως όλους τους βλέπει και στα βιβλία της ζωής και της βασιλείας Του γράφει κάθε άνθρωπο, ο οποίος έζησε στη γη, έστω καταφρονημένος και άσημος, φτάνει να έκανε σταθερά το χρέος του ως χριστιανός γνήσιος και πιστός. Και ο μικρότερος από τους χριστιανούς αυτούς θα λάμψει ασύγκριτα περισσότερο από τους πλέον φαντασμένους και λαμπρότατους άρχοντες της γης.

Πράγματι δικαιολογημένα και διδακτικά είναι όλα στην Εκκλησία μας, αρκεί να φωτίζεται κανείς για να τα εννοεί και να τα εκτιμά καθώς πρέπει.

Ο Όσιος Θαδδαίος έζησε κατά την εποχή του Αυτοκράτορα Λέοντος του Πέμπτου, του τρομερού και φανατικού πολεμίου και διώκτου των Αγίων Εικόνων. Κατά τον καιρό εκείνο άκμαζε στην Κωνσταντινούπολη το περίφημο μοναστήρι του Στουδίου που ήταν πρώτα ναός, μεταβλήθηκε δε κατόπιν σε μοναστήρι από τον Πατρίκιο Στούδιο. Του μοναστηριού αυτού μοναχός έγινε ο Όσιος αυτός Θαδδαίος. Μεταχειριζόταν πολιτεία θεάρεστη, ήταν αγαπητός σε όλους, νήστευε και αγρυπνούσε πολλές φορές, ήταν εγκρατής στην ομιλία, είχε προσοχή στα θεϊκά τα λόγια, μεταχειριζόταν χαμευνία, υπακοή υπερβολική και ακτημοσύνη μεγάλη, διότι τίποτε άλλο δεν είχε αποκτήσει

μόνο τα ενδύματα τα οποία φορούσε. Καθώς είναι γνωστό από την ιστορία, η Μονή του Στουδίου έδωσε τους πιο συστηματικούς και τολμηρούς υπερασπιστές της τιμητικής προσκυνήσεως των Αγίων Εικόνων. Ούτε αυτοκρατορικές προσταγές, ούτε φοβερισμοί, ούτε εξορίες, ούτε φυλακίσεις ελάττωσαν το θάρρος των μοναχών εκείνων, στους οποίους ανήκε και ο Θαδδαίος. Δεν ήταν σπουδαία η παιδεία του μοναχού αυτού, όμως μεγάλη η ευσέβεια και η αρετή του. Κανείς δε δεν ήταν ανώτερος από αυτόν στην πνευματική ύψωση και την καταφρόνηση του πλούτου και των ανέσεων των κοσμικών. Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, ο περίφημος για τις γνώσεις και τον λόγο του και για τους ατρόμητους εκκλησιαστικούς του αγώνες,

ζητούσε τις συμβουλές και επικαλούνταν τις προσευχές, τις προς Θεόν δεήσεις του Θαδδαίου. Ο Αυτοκράτορας Λέων ο Πέμπτος, βλέποντας τη δύναμη των μοναχών, σκέφτηκε να προσκαλέσει τους κυριωτέρους από αυτούς στα ανάκτορα για να τους πείσει να παραιτηθούν από τον ιερό τους αγώνα. Προσκλήθηκε λοιπόν και ο Θαδδαίος. Οι αυτοκρατορικές προσπάθειες, όπως ήταν επόμενο, ναυάγησαν. Οι θείοι εκείνοι άνδρες, υπεράνω του ανιέρου και ανόμου αυτοκρατορικού θελήματος, έβαζαν το θέλημα του Θεού. Δήλωσαν λοιπόν στον Βασιλέα ότι εκείνον που πολεμεί τον Θεό και φθείρει την Εκκλησία δεν μπορούν να τον υπακούσουν. Τότε ο Βασιλέας πρόσταξε να φέρουν την Αγία Εικόνα του Σωτήρος, να τη βάλουν κατά γης, τον δε Όσιο Θαδδαίο

τον έδεσαν σφιχτά και τον ακινητοποίησαν, τον έβαλαν πάνω στην Αγία Εικόνα, εις τρόπον ώστε και χωρίς να το θέλει να πατά πάνω σε αυτή. Όταν έγινε αυτό, είπε ο τύρανος στον Όσιο: «Βλέπε ότι κατεπάτησας την Εικόνα του Χριστού σου. Λοιπόν, συγκατένευσον εις τους λόγους μας».

Ο αληθινά πεφωτισμένος εις την ψυχή Όσιος είπε προς αυτόν: «Εγώ, δυσσεβέστατε, δεν έπραξα τούτο με τη θέλησή μου, μη γένοιτο, αλλά συ έκανες το σχέδιο της δικής σου πανουργίας και αδίκου κρίσεως. Προσκυνώ δε εγώ την Αγίαν Εικόνα του Χριστού και Θεού μου και κατασπάζομαι αυτήν, προτιμώντας να αποθάνω γι' αυτή με προθυμία».

Οι λόγοι αυτοί καταντρόπιασαν τον τύρανο, μάλιστα διότι ήταν λόγοι ενός αγροίκου και Σκύθου κατά το γένος. Γι' αυτό πρόσταξε να ρίξουν τον Όσιο κάτω μπροστά του και να τον δέρνουν άσπλαχνα. Τόσο δε πολλοί έδειραν τον Όσιο με χονδρά ραβδιά, ώστε νόμισαν ότι πέθανε, γι' αυτό και τον έσυραν έξω. Έπειτα, αφού τον έδεσαν από τα πόδια, τον έσερναν ως μίασμα και ακάθαρτο μέσω όλης της αγοράς και τον έριξαν κοντά στο τείχος της πόλεως. Πήγαν δε σε κάποια πηγή και πλύθηκαν σαν να άγγιξαν ακάθαρτο. Ο δε μακάριος Θαδδαίος όλα τα προαναφερθέντα τα υπέμεινε με ανδρεία και ευχαρίστως. Γεμάτο πληγές τον μετέφεραν οι συμμοναστές του στην ιερά τους μονή, όπου μετά τρεις μέρες

ευχαριστημένος για τα τίμια εκείνα στίγματα, τα υπέρ του Χριστού, υπέρ της Εκκλησίας, θεωρώντας τα λαμπρά αξιώματα και βραβεία, παρέδωσε στον Κύριο την ψυχή του, ενώ όλοι οι μοναχοί προσεύχονταν γι' αυτόν και ζήλευαν το ένδοξο μαρτυρικό του τέλος.

Σταθούμε σήμερα στο ότι τόσο ο Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, όσο και ο σήμερα εορταζόμενος Όσιος Θαδδαίος, πάνω από το άνομο και ανόσιο θέλημα του Αυτοκράτορα έβαλαν το θέλημα του Θεού. Πολλές φορές γίνεται λόγος για την αρετή της υπακοής και τονίζεται η μεγάλη της σημασία για την πνευματική, τη χριστιανική ζωή, ώστε να λέγεται «Υπακοή ζωή, ανυπακοή θάνατος». Είναι αλήθεια ότι η αρετή αυτή της υπακοής, όταν γίνεται από αγνά ελατήρια και όχι από ιδιοτέλεια, ανθρωπαρέσκεια ή φόβο, έχει καθεαυτή την αξία της, διότι είναι πράξη ταπεινώσεως και αγάπης προς Αυτόν τον οποίον υπακούμε.

Όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Όπως σε όλα, έτσι και εδώ χρειάζεται η διάκριση. Δηλαδή να προσέχουμε σε ποιον και σε τι κάνουμε υπακοή. Διότι με την υπακοή γινόμαστε κοινωνοί εκείνου στον οποίον υπακούμε και ανάλογα κοινωνοί του καλού ή του κακού. Η υπακοή στο Άγιο Θέλημα του Θεού μας αγιάζει και μας σώζει. Η υπακοή στο θέλημα του πονηρού, όπως εκείνη των πρωτοπλάστων, μας δαιμονοποιεί και μας κολάζει. Οι Άγιοι πάντα, πάνω από κάθε υπακοή, έβαζαν την υπακοή στον Θεό. Αν και καταρχάς είχαν προσταχθεί να υπακούν στους γονείς, τους άρχοντες, τους συζύγους κλπ., οι υπακοές όμως αυτές γίνονται

μόνο εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με το φανερό θέλημα του Θεού. Αυτό ισχύει ακόμη και στο θέμα της υπακοής προς τους πνευματικούς πατέρες. Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος συνιστά θερμά την υπακοή, όχι όμως στον τυχόντα, αλλά στους απλανείς, τους σωστούς πνευματικούς οδηγούς. Ο δε Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, θερμότατος και αυτός υποστηρικτής της υπακοής, συνιστούσε στους μοναχούς της Ιεράς Μονής του, όταν παρέδιδε την ηγουμενία στον διάδοχό του, να κάνουν υπακοή στον ηγούμενό τους σε όλα. Σε όσα όμως έρχονταν σε αντίθεση με το Ευαγγέλιο και τους νόμους της Εκκλησίας, όχι μόνο σε εκείνον δεν θα έπρεπε να πείθονται, αλλά ούτε και σε άγγελο που προτρέπει διαφορετικά από

όσα ευαγγελίστηκαν οι Άγιοι Απόστολοι. Πολύ περισσότερο βέβαια θα πρέπει να προσέχουμε και να μην κάνουμε υπακοή στο δικό μας θέλημα, αλλά πάντα διά της υπακοής, που μπορεί να είναι άμεση στο Θείο θέλημα είτε έμμεση, καθώς θα περνά μέσα από το θέλημα κάποιων ανθρώπων, να ερχόμαστε σε κοινωνία με τον Θεό και τη Χάρη Του.