Saint Porphyrios: His Life and Spiritual Gifts
Born Evangelos Bairaktaris in Euboea in 1906, he was drawn to monastic life after reading about Saint John the Hut-Dweller. After experiencing divine grace as a young monk, he returned from Mount Athos because of illness and was later ordained a priest with the name Porphyrios.
Greek and EnglishTranscript
3 Tap to hold An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.
English audio uses an AI generated narrator. The transcript follows the approved English narration.
Greek audio is the original recording. English narration is prepared from the Greek account and uses an AI generated voice.
Icon source and creditUnknown Russian iconographer · Public domain
Read the story
Transcript
The Greek text follows the original recording. The English text follows the English narration.
English narration transcriptEN · 62 paragraphs
Saint Porphyrios the Kafsokalyvite, 1906–1991: His Life and Spiritual Gifts. Saint Porphyrios, whose name before monastic life was Evangelos Bairaktaris, was born in 1906 to poor but deeply devout parents in the village of Agios Ioannis, in the Karystia region of Euboea.
He was given the name Evangelos at his holy Baptism, and from childhood he felt drawn to monastic life. At about twelve years old, he read the life of Saint John the Hut-Dweller and was deeply moved by his teachings.
He tried to take the saint as a model for his own life. At fourteen, he secretly left for the Holy Mountain and settled in Kafsokalyvia. There he became a disciple of two virtuous elders, the brothers Panteleimon and Ioannikios. They taught him the monastic way of life, and he became a monk.
As a monk, in 1923, when he was seventeen, he felt the grace of God flood his soul one Sunday morning after the Divine Liturgy, just after receiving Holy Communion. He walked through the forest full of joy, feeling that a new world was opening before him.
But he became gravely ill and had to return to his homeland, Euboea. He stayed at the Holy Monastery of Saint Charalambos in Avlonari, where he gradually recovered. At the age of twenty, he met Archbishop Porphyrios of Sinai, who marveled at his spiritual gifts and ordained him a priest, giving him the name Porphyrios.
In the years leading up to 1940, he served as a spiritual father and confessor at the Holy Monastery of Saint Charalambos at Lefkes.
There he heard the confessions of thousands of faithful, mostly from Euboea. He counseled them about their lives and helped them resolve the problems they faced. He showed them God’s loving compassion and, through metanoia, or repentance, brought healing and spiritual guidance to those who came to their spiritual father.
In 1940, he was appointed priest at the Church of Saint Gerasimos in the Athens Polyclinic, near Omonia Square. For thirty-seven years he served God there with humility. By God's grace, he worked alongside the doctors to help and heal many patients.
As the priest of the Athens Polyclinic, he was in constant contact with the medical community, including university physicians and researchers.
This allowed him to keep a close eye on developments in medical science. He was also gifted with the grace of healing. With the help of divine grace, he prevented medical errors. At other times, he recommended the right course of treatment or referred patients to specialist doctors.
He drew on his ability to identify the underlying causes of physical illnesses, while also understanding the origins of mental illness. He also came to know Father Epifanios Theodoropoulos, another saintly elder and ascetic of love. They worked together, sharing their spiritual and pastoral experience.
They formed a deep spiritual bond. Toward the end of Father Epifanios’s earthly life, when he was suffering terrible pain from cancer, they would speak by telephone after midnight, and Saint Porphyrios would ease his pain.
His devotion to the Polyclinic’s patients never wavered. The doctors who served there in those years told remarkable stories of patients whom the elder healed through his God-given gifts.
He heard confessions, gave counsel and encouragement, and guided patients and the friends who visited them. He was with them even in their final agony, in the ward for the dying. After retiring, he lived for several years at Saint Nicholas in Kallisia, Penteli, a small church where he established a new center of spiritual and pastoral care.
There he worked with the same zeal, offering spiritual guidance and insight into people’s inner lives for about twenty-three years, from 1955 to 1978. In 1978, he moved from there to Milesi near Malakasa, where he began to fulfill his long-held wish to found a hesychasterion, a hermitage for women. He lived humbly, devoted to the love of God and his neighbor, while struggling with his many illnesses.
After years of painstaking work by the Saint, his coworkers, and his spiritual children, the building project was completed through the gifts and sacrifices of many faithful Christians and through divine providence.
The place became a true site of pilgrimage. By God's grace, the elder continued to comfort, guide, and inspire the many people who came to him, most of them burdened by suffering. Through his foresight, the Saint left us an important center of Orthodox spiritual life in Attica, especially for the difficult times facing both Orthodoxy and the Greek people.
Deep down, though, he wanted to return to the Holy Mountain, the place where he had first cherished his highest spiritual hopes. In early summer 1991, he returned to the cell he had kept there since 1984.
He wished to draw his last breath in the place where he had become a monk. So he left Milesi quietly and, like the saints, was granted by God a foreknowledge of his holy end.
He had asked his spiritual children, the monks, to keep an all-night vigil, receive Holy Communion, and prepare to send him on his great journey. He also asked them not to notify any of his spiritual children in Athens.
His earthly life came to an end in his cell at Kavsokalyvia on the Holy Mountain on December 2, 1991. The monks of Kavsokalyvia accompanied him simply and quietly on his final journey. Above his long-suffering, frail body, in the soil of Kavsokalyvia, a plain wooden cross bears the inscription: ‘Hieromonk Porphyrios.’
The inscription continues: ‘He fell asleep in the Lord on November 19, 1991.’
Saint Porphyrios was a spiritual father, an experienced teacher, and a counselor to families, especially young people. He had a well-rounded character, adorned with many moral and spiritual gifts, remarkable abilities, and countless virtues.
One of Saint Porphyrios’s chief gifts was his boundless love for Christ and for every person. In his life and teaching, he placed the greatest weight on the soul turning wholeheartedly toward Christ and loving Him. He saw Christ as the only source of true joy, through which a person is healed of the passions and made holy.
He himself would say, “Christ is life, the source of life, the source of joy, the source of true light. He is everything. Whoever loves Christ and others truly lives.” His theoria, his contemplation of God, and his teaching centered on Christ, the God-Man. They were the fruit of long years of ascesis, or ascetic discipline, deep humility, and constant obedience.
His boundless love for God and for his fellow human beings was a love without conditions or limits.
It was always joined to profound humility, one of the Saint’s defining qualities. Constant ascesis, or ascetic discipline, together with humility and obedience, opened the way to true self-knowledge, self-respect, and a sound understanding of oneself.
Alongside his gift of love, Saint Porphyrios was known for gentleness and unceasing prayer. These virtues shaped the way he treated others and were essential to his pastoral work.
At every moment of his life, he embraced all his spiritual children with love and unceasing prayer. As a spiritual father, he loved and respected monasteries, especially women’s monasteries and hesychasteria, or hermitages.
He prayed without ceasing, day and night, for monastic communities, and he suffered with them whenever they faced danger or hardship. These virtues and qualities led him toward discernment, the highest of virtues and the greatest gift of the Holy Spirit.
Thus, as the Saint advanced in the spiritual life, he gradually acquired and developed the gift of discernment. He became discerning, with spiritual insight and the gift of foresight. Because of his spiritual life and ascesis (ascetic discipline), God granted this holy elder the ability to share in divine attributes.
These gifts enabled him to experience moments in which the laws of nature were suspended and to sense divine eternity. Saints experience such supernatural states, in which the usual limits of nature are set aside.
Saint Porphyrios experienced such moments. The limits of space and time fell away, and he lived through events of the past or things yet to come as though they were happening before him now. In this way, he shared in divine eternity.
Many accounts from people in different places and at different times testified to this gift of the Saint. He kept many people from choices and actions that would have harmed them.
He could discern what was happening to people near him or far away, even on other continents. He could perceive their physical and mental health, recognize psychological problems and mental illness, and even examine their genetic makeup and inherited traits.
At times he spoke; at times he kept silent. He offered counsel, warned people away from harm, revealed things, and sometimes shook them to the core. This is a fundamental part of the work of spiritual fathers: through it, they become bearers of divine grace, which works for the salvation of each person.
The Saint’s gifts of seeing hidden things and foreseeing events usually brought healing to the souls of those who received them with simple, fervent faith. People with little education and people with much learning, even scholars, came to entrust him with their sorrow and pain and to share in the presence of the Holy Spirit and the wonder of His work.
Another gift that marked Saint Porphyrios was the healing of various illnesses. As a spiritual father, he formed deep personal bonds with his spiritual children, and through those bonds he touched their inner lives, their conduct, and their whole being.
He also developed an ability to diagnose illness. He could do so simply by looking closely at the part of the body that was suffering, or by feeling the wrist or hand of a patient or the patient’s mother.
In this way, he could explore a person’s whole history and examine their genetic makeup. The Saint’s humble and simple, yet extraordinary, clinical experience, guided by God, met and served the demanding work of scientific investigation.
The elder showed particular care for people suffering from various forms of cancer. People with cancer who had undergone long courses of chemotherapy were completely healed, and other persistent illnesses that were difficult to treat disappeared through the touch of his blessed hand.
He himself had been afflicted with cancer. The disease had spread through his body, yet, as he said, he had managed to keep that terrible illness dormant for decades. His only medicine was unceasing prayer and the study of Holy Scripture.
Accounts of unexpected, wondrous healings also arose after his repose, among people who called on divine grace through his name. Saint Porphyrios had devoted his whole life to his pastoral calling.
His whole approach to guiding people was also healing, directed by the Holy Spirit. For the Saint, a person’s mental health came first, followed by physical health. We can guard this balance of body and soul only by trusting in God, who frees us from the anxieties of life today.
Another gift that distinguished him was the ability to understand different languages. The Saint’s name and ascetic life had become known far beyond Greece, reaching people across the world. Many came from other countries, Greeks and people of other nationalities alike, to seek his counsel about their problems.
Yet we know that the Saint spoke no foreign language, and he had no interpreter beside him to convey his advice to visitors from other countries. Even so, those who spoke with him said their conversations were always warm and friendly. They communicated deeply and meaningfully, and each understood the other’s unfamiliar language.
As a true spiritual father, the Saint had reached great spiritual heights and was able to teach and counsel others. He formed a divine, fatherly bond with his spiritual children within Christ’s spiritual family, the Church.
His way of guiding others as a spiritual father was a gift of the Holy Spirit. It made him a man of complete love, inner spiritual maturity, and holiness.
What shaped him as a spiritual father was above all his emotional and spiritual maturity. It was not psychological experience or formal training in education, which he did not possess.
He taught, guided, and counseled children, teenagers, young adults, and parents. He did not set out abstract moral rules. He guided people through a deep personal relationship. His counsel spoke to their lives and helped them, because his first concern was to understand the person before him.
Whatever the age of the person speaking with him, his words had depth and substance; they were more than polite conversation. This warmhearted elder could see into a person’s soul and reach the depths of their being. Nothing seemed hidden from him, and those who spoke with him felt uplifted and at ease, with inner peace and boundless joy.
Saint Porphyrios saw every human being as having immeasurable worth, each one unique. He understood, respected, and defended each person’s individual character and personal freedom.
He accepted others with their weaknesses and their particular ways of behaving. He understood that their background, their motives, and the deeper layers of their soul all helped explain their actions.
He avoided extremes and excesses because he believed they did not help young people grow spiritually or mature emotionally. He favored moderation, humility, boundless love, gentleness, and quietness, which draw the human soul and help it heal.
The Saint’s loving, fatherly embrace was always open to anyone in pain, anyone crushed in spirit, anyone who showed signs of breaking down. He believed that the greatest help we can offer is a willingness to listen: to hear someone speak about their needs and troubles, share their pain, and seek companionship when loneliness and rejection threaten to overwhelm them.
The role of the family in human life mattered greatly to the Saint. He believed that the core of a person’s character is shaped within the family, for good or ill.
Relationships within the family, the deeper bond between parents, their care for one another as husband and wife, the tenderness between family members, and children facing various psychological problems, whether those difficulties seemed justified or not: all of these concerned him in his pastoral care and counsel to families.
The Saint supported troubled families with boundless love. He tried to understand the causes of their problems, when those problems had first appeared, and how they were developing.
That is why the proper care and upbringing of children within the family was central to his counsel. He believed that to change society and the world, we must change the family. Through his fruitful work of teaching and guidance during his lifetime, the Saint saved and brought new life to thousands of people, especially young people throughout the world.
His whole life’s work was a humble offering to God and to his fellow human beings. With complete humility, obedience, and boundless love, he served God and praised the Lord even through his illnesses.
Through patient endurance and steadfastness, and through the life-giving breath of the Holy Spirit, he was counted worthy of a place in the Kingdom of Heaven. We Christians, whom God willed to live at the same time as the Saint, feel that even after his repose, his presence in our lives remains living and constant.
He is considered one of the greatest figures of modern Orthodoxy because of his distinctive character and spiritual life, and the gifts God bestowed on him.
Greek source transcriptGR · 62 paragraphs
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, 1906-1991: βίος και χαρισματική προσωπικότητα. Ο Άγιος Πορφύριος, κατά κόσμον Ευάγγελος Μπαϊρακτάρης, γεννήθηκε το 1906 από πτωχούς αλλά πολύ ευσεβείς γονείς στο χωριό Άγιος Ιωάννης στην Καρυστία της Εύβοιας.
Το όνομα που έλαβε κατά το Άγιο Βάπτισμα ήταν Ευάγγελος και από παιδί έδειχνε κλίση προς τον μοναχισμό. Σε ηλικία περίπου 12 ετών εμελέτησε τον βίο του Αγίου Ιωάννου του Καλυβίτου και τόσον πολύ εντυπωσιάστηκε από τα διδάγματά του.
που προσπάθησε να τον κάνει πρότυπο στη ζωή του. Όταν έγινε 14 ετών, έφυγε κρυφά για το Άγιον Όρος, εγκαταστάθηκε στα Καυσοκαλύβια, όπου μαθήτευσε σε δύο ενάρετους γέροντες, τους αυταδέλφους Παντελεήμωνα και Ιωαννίκιο, από τους οποίους διδάχθηκε την καλογερική, έγινε μοναχός.
Μοναχός. Το 1923, όταν ήταν πια 17 ετών, ένιωσε τη χάρη του Θεού να τον πλημμυρίζει μια Κυριακή πρωί μετά τη Θεία Λειτουργία, που μόλις είχε κοινωνήσει. Βάδιζε στο δάσος πανευτυχής και αισθανόταν ότι ένας νέος κόσμος ανοιγόταν μπροστά του.
Όμως αρρώστησε βαριά και υποχρεώθηκε να επιστρέψει στην πατρίδα του, την Εύβοια. Εγκαταβίωσε τότε στο Αυλωνάρι, στην Ιερά Μονή Αγίου Χαραλάμπους, όπου σταδιακά θεραπεύθηκε. Σε ηλικία 20 ετών συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Σινά Πορφύριο, ο οποίος, αφού θαύμασε τα πνευματικά του χαρίσματα, τον χειροτόνησε πρεσβύτερο με το όνομα Πορφύριος.
Τα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι το 1940, άσκησε το έργο του Πνευματικού Πατέρα και Εξομολόγου στην Ιερά Μονή Λευκών Αγίου Χαραλάμπους.
Εκεί εξομολογούσε χιλιάδες πιστούς, κατοίκους κυρίως των περιοχών της Εύβοιας, τους συμβούλευε στα θέματα της ζωής τους και τους βοηθούσε στη λύση των προβλημάτων που τους απασχολούσαν. Μετέδιδε τη φιλάνθρωπη διάθεση του Θεού και δια της μετανοίας ενεργούσε θεραπευτικά και παιδαγωγικά στους ανθρώπους που προσέτρεχαν στο Μάτι.
Στον Πνευματικό τους Πατέρα. Το 1940 διορίστηκε εφημέριος στον Ιερό Ναό Αγίου Γερασίμου της Πολυκλινικής Αθηνών στην πλατεία Ομονοίας. Εκεί επί 37 έτη υπηρέτησε με ταπείνωση τον Θεό και με τη χάρη του βοηθούσε και θεράπευε μαζί με τους γιατρούς πλήθος ασθενών.
Ως ιερέας της Πολυκλινικής Αθηνών είχε τη δυνατότητα να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον ιατρικό κόσμο, με πανεπιστημιακούς ιατρούς αλλά και ερευνητές.
και έτσι να μπορεί να παρακολουθεί από κοντά τις σχετικές επιστημονικές εξελίξεις. Ήταν όμως προικισμένος και με το χάρισμα της ιάσεως. Με τη βοήθεια της Θείας Χάριτος απέτρεπε ιατρικά σφάλματα και άλλοτε υπεδείκνυε ορθή θεραπευτική αγωγή ή παρέπεμπε τους ασθενείς στους ειδικούς γιατρούς.
Βασιζόταν στην ικανότητα να προσδιορίζει το υπόστρωμα των οργανικών παθήσεων, ενώ παράλληλα κατανοούσε και την απαρχή των ψυχικών νοσημάτων. Εγνώρισε επίσης τον Πάτερ Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο, έναν άλλο όσιο γέροντα και ασκητή της αγάπης, με τον οποίο συνεργαζόταν ανταλλάσσοντας την πνευματική και ποιμαντική τους εμπειρία.
Μέσα από έναν βαθύ πνευματικό δεσμό και προς το τέλος της επίγειας ζωής του πατρός Επιφανίου, που υπέφερε φοβερούς πόνους από καρκίνο, η επικοινωνία τους γινόταν τηλεφωνικώς τις μεταμεσονύκτιες ώρες και ο Άγιος του ελάφρωνε τον πόνο.
Η αφοσίωσή του στους ασθενείς της Πολυκλινικής ήταν συνεχής και οι ίδιοι οι γιατροί που υπηρετούσαν εκεί τα χρόνια εκείνα είχαν να αφηγούνται θαυμαστά περιστατικά για ιάσεις ιατρικών περιπτώσεων που θεράπευε ο γέροντας με τη χαρισματική του επίδραση.
Εξομολογούσε, συμβούλευε, ενεθάρρυνε και καθοδηγούσε ασθενείς και φίλους επισκέπτες τους, ακόμη και σε ώρες θανάτου στον ιδιαίτερο θάλαμο των ετοιμοθανάτων, στην επιθανάτιο αγωνία. Αφού συνταξιοδοτήθηκε, έζησε για λίγα χρόνια στην Πεντέλη, στον Άγιο Νικόλαο Καλλισίων, ένα μικρό ναό όπου και οργάνωσε μια νέα εστία πνευματικού και ποιμαντικού έργου.
Εκεί εργάστηκε με τον ίδιο ζήλο, με πνευματικό προσανατολισμό και με καθοδηγητικό και ψυχαναλυτικό λόγο για περίπου 23 έτη, από το 1955 μέχρι το 1978. Το 1978, από εκεί κατέληξε στο Μήλεσι της Μαλακάσας, όπου άρχισε την πραγματοποίηση του πολυχρόνιου πόθου του για ίδρυση γυναικείου ησυχαστηρίου, διάγων τον βίο του ταπεινά, αφοσιωμένος στην αγάπη του Θεού και του πλησίον και παλεύοντας με τις πολλές του ασθένειες.
Μετά από μακροχρόνια και επίπονη προσωπική εργασία του Αγίου αλλά και των συνεργατών του και των πνευματικών του παιδιών, η οικοδομική προσπάθεια ολοκληρώθηκε με προσφορές και θυσίες πολλών πιστών χριστιανών αλλά και της Θείας Οικονομίας.
Ο τόπος εκεί έγινε αληθινό προσκύνημα, αφού ο γέροντας συνέχισε να παρηγορεί, καθοδηγεί και εμπνέει με τη χάρη του Θεού το πλήθος των επισκεπτών του, συνήθως βασανισμένους ανθρώπους. Ο προορατικός προγραμματισμός του Αγίου μας κληροδοτεί ένα σημαντικό κέντρο ορθόδοξης πνευματικότητας στην περιοχή της Αττικής, ιδιαιτέρως για τους δύσκολους καιρούς που διάγει τόσον η Ορθοδοξία όσον και ο Ελληνισμός στο σύνολό τους.
Ήθελε όμως να επιστρέψει στο Άγιον Όρος κατά βάθος, στο μέρος των υψηλών οραματισμών του, και στις αρχές του καλοκαιριού του 1991 επέστρεψε πάλι στο κελί που διατηρούσε από το 1984.
Ήταν επιθυμία του να αφήσει την τελευταία του πνοή στον τόπο όπου εκάρη μοναχός. Έτσι αποσύρθηκε χωρίς θόρυβο από το Μήλεσι και, όπως όλοι οι Άγιοι, προαισθάνθηκε κατά θεία παραχώρηση το οσιακό τέλος του.
Είχε ζητήσει δε από τα πνευματικά του παιδιά, τους μοναχούς του, να κάνουν αγρυπνία ολονύχτια, να κοινωνήσουν και να προετοιμαστούν για να τον κατευοδώσουν στο μεγάλο του ταξίδι, αλλά και να μην ειδοποιηθεί κανένα από τα πνευματικά παιδιά του στην Αθήνα.
Το τέλος του επίγειου βίου του τον βρήκε στο κελί του στα Καυσοκαλύβια, στο Άγιον Όρος, στις 2 Δεκεμβρίου 1991, όπου οι κελιώτες των Καυσοκαλυβίων τον συνόδευσαν λιτά και απέριττα στην τελευταία του. Πάνω από το πολύπαθο και ασθενικό του σκήνος, στη γη των Καυσοκαλυβίων, ένας λιτός και απέριττος ξύλινος σταυρός αναγράφει: Ιερομόναχος Πορφύριος.
Εκοιμήθη εν Κυρίω την 19 Νοεμβρίου 1991.
Ο Άγιος Πορφύριος ήταν ένας πνευματικός πατέρας, ένας παιδαγωγός έμπειρος και σύμβουλος της οικογένειας, ιδιαιτέρως των νέων ανθρώπων. Διέθετε μία ολοκληρωμένη προσωπικότητα η οποία εκοσμείτο από ποικίλα ηθικά και πνευματικά προσόντα, ιδιαίτερες ικανότητες και πάρα πολλές αρετές.
Ένα από τα βασικά χαρίσματα του Αγίου Πορφυρίου ήταν η απέραντη και χωρίς όρια αγάπη του προς τον Χριστό και τον άνθρωπο. Στη ζωή και στη διδασκαλία του έδινε τη μεγαλύτερη βαρύτητα στην ολόθερμη στροφή και αγάπη της ψυχής προς τον Χριστό, τη μοναδική πηγή της αληθινής χαράς με την οποία θεωρούσε ότι ο άνθρωπος θεραπεύεται από τα πάθη του και εξαγιάζεται.
Ο ίδιος έλεγε: «Ο Χριστός είναι η ζωή, η πηγή της ζωής, η πηγή της χαράς, η πηγή του φωτός, του αληθινού. Είναι το παν. Όποιος αγαπάει τον Χριστό και τους άλλους, αυτός ζει τη ζωή». Η θεωρία και η διδασκαλία του ήταν χριστοκεντρική και θεανθρωποκεντρική, καρπός της μακρόχρονης άσκησης, της βαθιάς ταπείνωσης και της διαρκούς υπακοής.
Η απέραντη αγάπη του προς τον Θεό και το συνάνθρωπο, μία αγάπη χωρίς όρους και όρια,
και όρια εκδηλωνόταν και συνδυαζόταν πάντοτε με την άκρα ταπείνωση, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του Αγίου. Η συνεχής άσκηση, η ταπείνωση και η υπακοή διάνοιγαν το δρόμο προς την ορθή αυτογνωσία, την αυτοεκτίμηση και την ορθή αυτοαντίληψη. Αλλά εκτός από το χάρισμα
Με το χάρισμα της αγάπης, τον Άγιο τον διέκριναν και οι αρετές της επιείκειας και της αδιάλειπτης προσευχής, επίσης θεμελιώδεις εκδηλώσεις της συμπεριφοράς του, αλλά και βασικά μέσα που χρησιμοποιούσε στο ποιμαντικό έργο του.
Αγκάλιαζε όλα τα πνευματικά του παιδιά σε κάθε στιγμή της ζωής του με την αγάπη του και την αδιάλειπτη προσευχή του. Ως πνευματικός πατέρας αγαπούσε και εσέβετο τα μοναστήρια, ιδιαιτέρως δε τα γυναικεία και τα ησυχαστήρια.
Προσευχόταν αδιάλειπτα ημέρα και νύχτα για τις μοναστικές αδελφότητες και συνέπασχε όταν αυτές διέτρεχαν κάποιον κίνδυνο ή βρίσκονταν σε δυσχερή θέση. Οι προαναφερόμενες αρετές και ιδιότητες της προσωπικότητάς του τον έφεραν στο δρόμο προς την ύψιστη των αρετών και προς το μέγιστο χάρισμα του Αγίου Πνεύματος, τη διάκριση.
Έτσι, ο Άγιος απέκτησε και ανέπτυξε σταδιακά, μέσα στην ανοδική πνευματική του πορεία, το χάρισμα της διακρίσεως. Έγινε διακριτικός, διορατικός και προορατικός. Ο Θεός παραχώρησε στον Άγιο αυτό Γέροντα, λόγω της πνευματικότητάς του και της ασκήσεως, τη δυνατότητα να μετέχει σε θείες ιδιότητες.
Του είχαν δώσει την ικανότητα να βιώνει καταστάσεις κατά τις οποίες αίρονταν οι φυσικοί νόμοι και να έχει την αίσθηση της θείας αιωνιότητας. Οι Άγιοι βιώνουν καταστάσεις υπερφυσικές, κατά τις οποίες αναστέλλονται οι φυσικοί όροι.
Τέτοιες καταστάσεις εβίωνε ο Άγιος Πορφύριος, κατά τις οποίες οι χωροχρονικοί περιορισμοί εκμηδενίζονται και ζούσε γεγονότα του παρελθόντος ή καταστάσεις του μέλλοντος, ως να διαδραματίζεται εκείνη τη στιγμή, στο σήμερα δηλαδή, μετείχε στη Θεία Αιωνιότητα.
Πάρα πολλές αφηγήσεις ανθρώπων ευρισκομένων σε διάφορα μέρη και σε διαφορετικό χρόνο πιστοποίησαν το χάρισμα αυτό του Αγίου. Είχε αποτρέψει πολλούς ανθρώπους από επιλογές και ενέργειες που θα απέβαιναν καταστρεπτικές για αυτούς.
Μπορούσε να προχωρεί σε διαγνώσεις ορισμένων καταστάσεων που αφορούσαν πρόσωπα κοντά του ή μακριά του, ακόμη και σε άλλες ηπείρους, να βλέπει και να προσδιορίζει καταστάσεις σωματικής και ψυχικής υγείας, να προβαίνει σε διάγνωση ψυχολογικών προβλημάτων και ψυχικών ασθενειών, ακόμη και να εξετάζει το γενετικό προγραμματισμό και τις κληρονομικές καταβολές των ανθρώπων.
Μιλούσε ή σιωπούσε, συμβούλευε, απέτρεπε, απεκάλυπτε, συγκλόνιζε μερικές φορές, κυριολεκτικά. Πρόκειται για μια θεμελιώδη λειτουργία των πνευματικών πατέρων μέσω της οποίας αυτοί γίνονται φορείς της Θείας Χάρητος που οικονομεί τα της σωτηρίας του ανθρώπου.
Το διορατικό και προορατικό χάρισμα του Αγίου είχε συνήθως θεραπευτική απήχηση στην ψυχή εκείνων που την εδέχοντο με απλή αλλά θερμή πίστη. Απλοϊκοί ή μορφωμένοι άνθρωποι, ακόμη και σοφοί, προσήρχονταν στον Άγιο για να του εμπιστευτούν τον καημό τους και τον πόνο τους και να κοινωνήσουν την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και του Θαύματος.
Ένα ακόμη χάρισμα που κοσμούσε την προσωπικότητα του Αγίου ήταν και αυτό της Ιάσεως διαφόρων ασθενειών. Ως πνευματικός πατέρας ανέπτυσσε βαθύτερες προσωπικές σχέσεις με τα πνευματικά του παιδιά και κατά αυτόν τον τρόπο επηρέαζε τον ψυχισμό, την συμπεριφορά και την όλη τους ύπαρξη.
Τις ικανότητες ιατρικής διαγνωστικής ανέπτυξε και πετύχαινε απλά και μόνο με την προσήλωση του βλέμματός του στην πάσχουσα σωματική περιοχή ή με την ψηλάφηση του καρπού, του χεριού του ασθενούς ή της μητέρας του.
Έτσι, κατόρθωνε να ερευνά όλη την ιστορία του προσώπου και να εξετάζει το γενετικό προγραμματισμό του. Η ταπεινή, απλοϊκή αλλά και ταυτόχρονα μεγαλειώδης ένθεη κλινική εμπειρία του Αγίου συναντούσε και υπηρετούσε τον επίπονο δρόμο της επιστημονικής διερεύνησης.
Ιδιαίτερη δε ευαισθησία έδειχνε ο Γέροντας προς τους ανθρώπους εκείνους που έπασκαν από τις διάφορες μορφές καρκίνου. Καρκινοπαθείς με μακροχρόνιες χημειοθεραπείες θεραπεύονταν τελείως και άλλες επίμονες και δυσίατες ασθένειες εξαφανίζονταν από το ευλογημένο χέρι του.
Είχε και ο ίδιος προσβληθεί από αυτή την ασθένεια. Μέσα του ήταν διάσπαρτη η νόσος, κι όμως, όπως ο ίδιος έλεγε, είχε κατορθώσει να αποκοιμήσει τη φοβερή νόσο για δεκαετίες, χρησιμοποιώντας ως μοναδικό φάρμακο την αδιάλειπτη προσευχή και τη μελέτη της Αγίας Γραφής.
Όμως θαυμαστά γεγονότα απροσδόκητων ιάσεων έχουν συμβεί και μετά την κοίμησή του σε ανθρώπους που δια του ονόματός του επικαλούνταν την επενέργεια της Θείας Χάριτος. Ο Άγιος Πορφύριος είχε αφιερώσει όλη τη ζωή του στην ποιμαντική του πόλου.
Η όλη παιδαγωγική του ήταν επίσης θεραπευτική, κατευθυνόμενη από το Άγιο Πνεύμα. Κατά τον Άγιο, οι βάσεις για τον άνθρωπο είναι η ψυχική του υγεία, ακολουθεί δε η σωματική. Αυτή την ψυχοσωματική ισορροπία μπορούμε να περιφρουρίσουμε μόνο με την εμπιστοσύνη στον Θεό που μας λυτρώνει από το σημερινό άγχος της ζωής.
Ένα χάρισμα που επίσης τον διέκρινε ήταν αυτό της κατανόησης διαφόρων γλωσσών. Επειδή το όνομα του Αγίου και ο ασκητικός βίος του είχαν περάσει τα σύνορα της χώρας μας και είχαν διαδοθεί στα πέρατα της Οικουμένης, πάρα πολλοί άνθρωποι από διάφορες χώρες, όχι μόνον Έλληνες αλλά και άλλων εθνικοτήτων, τον επισκέπτονταν για να τον συμβουλευτούν στα προβλήματά τους.
Γνωρίζουμε όμως ότι ο Άγιος δεν εγνώριζε καμία ξένη γλώσσα και βεβαίως ούτε κάποιος μεταφραστής κοντά του είχε αναλάβει να εξηγεί και να μεταφέρει τις συμβουλές του στους αλλοεθνείς. Παρ' όλα αυτά, οι συνομιλητές του Αγίου επιβεβαίωναν ότι πάντοτε ο διάλογός τους ήταν ιδιαίτερα φιλικός και εγκάρδιος και η επικοινωνία τους βαθύτερη και ουσιαστική και ο καθένας κατανοούσε την άγνωστη σε αυτόν γλώσσα του συνομιλητή του.
Ο Άγιος ως γνήσιος πνευματικός πατέρας είχε φτάσει σε υψηλά μέτρα πνευματικότητας και μπορούσε να λειτουργεί ως παιδαγωγός και σύμβουλος. Συνδεόταν με τα πνευματικά του παιδιά στα πλαίσια πάντοτε της πνευματικής οικογένειας του Χριστού, της Εκκλησίας, με θεία πατρική σχέση.
Η παιδαγωγική της πνευματικής του πατρότητας ήταν μια χαρισματική δωρεά του Αγίου Πνεύματος που τον έκανε άνθρωπο της τελείας, της ολοκληρωμένης αγάπης, της εσωτερικής πνευματικής τελείωσης και της αγιότητας.
Η προσωπικότητά του ως πνευματικού πατέρα καθοριζόταν κυρίως από το επίπεδο της συναισθηματικής και πνευματικής του ωριμότητας και όχι από την ψυχολογική του εμπειρία και την επιστημονική, παιδαγωγική του κατάρτιση που οπωσδήποτε δεν διέθετε.
Όντως, εδίδασκε, καθοδηγούσε και συμβούλευε παιδιά, εφήβους, νέους, αλλά βεβαίως και γονείς. Δεν πρόβαλε αφηρημένους κανόνες ηθικής, αλλά καθοδηγούσε στο πλαίσιο μιας βαθιάς διαπροσωπικής σχέσης. Οι παρεμβάσεις του ήταν σύγχρονες και αποτελεσματικές, με βασική αρχή του να κατανοήσει τον άνθρωπο.
Ο λόγος που απηύθυνε στον συνομιλητή του, όποιας ηλικίας και αν ήταν, ακουγόταν μεστός και ουσιαστικός και όχι απλώς επιφανειακός λόγος επικοινωνίας. Ο εγκάρδιος γέροντας διάβαζε μέσα στην ψυχή του συνομιλητή του, εισχωρούσε στα βάθη του είναι του, δεν έμενε κάτι κρυφό και ο συνδιαλεγόμενος ένιωθε ένα συναίσθημα ευφορίας και ευεξίας, εσωτερική γαλήνη και απέραντη χαρά.
Ο Άγιος Πορφύριος θεωρούσε κάθε άνθρωπο ως απόλυτη αξία, ως μοναδικό άτομο και ανεπανάληπτη προσωπικότητα. Κατανοούσε, σεβόταν και προασπιζόταν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του καθενός αλλά και την προσωπική του ελευθερία.
Αποδεχόταν τον συνάνθρωπό του με τις αδυναμίες του και την ιδιαιτερότητα της συμπεριφοράς του, το υπόβαθρο της οποίας σε συνδυασμό με τα κίνητρα και τα βαθύτερα στρώματα της ψυχής του εξηγούν τις ενέργειες του ατόμου.
Απέφευγε τις ακρότητες και τις υπερβολές διότι επίστευε ότι δεν συμβάλλουν στην πνευματική προαγωγή και τη συναισθηματική ωρίμανση του νέου ανθρώπου. Προτιμούσε την μετριοπάθεια, την ταπεινοφροσύνη, την απέραντη αγάπη, την επιείκεια και τη σιωπή, τα οποία ελκύουν και θεραπεύουν την ψυχή του ανθρώπου.
Η στοργική πατρική αγκαλιά του Αγίου ήταν πάντοτε ανοιχτή σε κάθε πονεμένο άτομο, σε κάθε ψυχικά συντετριμμένο πρόσωπο, στον καθένα που έδειχνε σημάδια κατάρρευσης. Ο Άγιος πίστευε πως η πιο σημαντική υποστήριξη και βοήθεια που μπορεί να προσφέρει κάποιος είναι να έχει τη διάθεση να ακούσει αυτόν που επιθυμεί να μιλήσει για τις ανάγκες και τα προβλήματά του, να θέλει να εκμυστηρευτεί τον πόνο του και να ζητάει συντροφιά για να μην νιώθει τη μοναξιά και την κοινωνική απόρριψη που συντρίβει την προσωπικότητα.
Μεγάλη σημασία για τον Άγιο ήταν η οικογενειακή λειτουργία για τον ανθρώπινο βίο. Πίστευε ότι ο πυρήνας της προσωπικότητας του ανθρώπου οργανώνεται και δομείται σωστά ή λανθασμένα μέσα στο σύστημα της οικογένειας.
Οι ενδοοικογενειακές και βαθύτερες προσωπικές σχέσεις των γονέων, η έκφραση της συζυγικής ευαισθησίας, η τρυφερότητα των σχέσεων, τα παιδιά με τα ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα, δικαιολογημένα ή όχι, στο σκόπευτρο της ποιμαντικής και της συμβουλευτικής για την οικογενειακή ζωή.
Ο Άγιος συμπαρίστατο με απέραντη αγάπη στις οικογένειες που είχε διαγνώσει πολλά προβλήματα και μάλιστα προσπαθούσε να προσεγγίσει τα αίτια σε σχέση με τη χρονική περίοδο που τα οποία προβλήματα διεγνώστηκαν και βρίσκονται εν εξελίξει.
Σελήξη γι' αυτό και το θέμα της σωστής αγωγής και ανατροφής των παιδιών στην οικογένεια αποτελούσε το επίκεντρο της συμβουλευτικής του. Το συμπέρασμα του ήταν ότι για να αλλάξουμε την κοινωνία και τον κόσμο πρέπει να αλλάξουμε την οικογένεια. Διαδικασία. Ο Άγιος με την γόνιμη παιδευτική του διαδικασία όσο ήταν εν ζωή διέσωσε και ζωοποίησε χιλιάδες κυρίως νέους.
και κυρίως νέους σε όλο τον κόσμο. Όλο του το έργο ήταν μια ταπεινή αφιέρωση στον Θεό αλλά και στον συνάνθρωπο. Με απόλυτη ταπείνωση, υπακοή και με απέραντη αγάπη υπηρέτησε το Θεό και δοξολογούσε τον Κύριο μέσω των ασθενειών του.
Με υπομονή και καρτερικότητα αλλά και με τη ζωογόνο πνοή του Αγίου Πνεύματος αξιώθηκε της παρουσίας του στη Βασιλεία των Ουρανών. Αλλά και εμείς οι χριστιανοί, το θέλημα Θεού ήταν να ζήσουμε ταυτοχρόνως με τον Άγιο, αισθανόμαστε ότι και μετά την κοίμησή του η παρουσία του στη ζωή μας είναι ζώσα και συνεχής.
Θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας, λόγω της ιδιαίτερης προσωπικότητας και πνευματικότητάς του και των χαρισμάτων με τα οποία ήταν προικισμένος από τον Θεό.