Unidentified Homily 3

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

God used this very element for a need that would come up later, and you'll see exactly how it gets fulfilled. Haman, it seems, was a rather resourceful man, good at getting his way, as such men usually are, the kind who can climb up to the highest offices.

And so, having clawed his way up over clansmen and rivals, he ended up Prime Minister, second only to the King. Haman, as he's described, we said, was a clever man, but he was also a schemer and an envious man with a very evil soul, and the rest of the story will prove it. These are the people who by every means try to rise, not caring whether they wrong others or not. And on top of that, as was in fact the protocol of the Persian Court, and also something that certainly flattered the ego of those in power, the people were to bow down both to the King and to the Prime Minister. And all the courtiers bowed to him. 'For thus the King had commanded to do,' because the King had given orders that not only the King but the Prime Minister too should be bowed to.

But Mordecai, who it seems was based in the royal court, 'did not bow to him,' he would not bow down to Haman. And it seems that whenever he saw Haman coming from a distance, he wouldn't stay in the welcoming party, but would find some excuse to slip away, so as not to bow to Haman. Now, he didn't do this, as we'll see quite clearly later on in the prayer Mordecai offers to God, he didn't do it out of pride, the way many people vanish from the presence of some official who is their enemy, so as not to have to greet him. That's a familiar thing.

So he didn't do it to avoid bowing out of pride, thinking, 'I have a first cousin who is queen, and now I'm supposed to bow to the Prime Minister? And who is he anyway?' Mordecai did not do it out of that kind of pride, but out of an entirely good disposition. You see, we were in an idolatrous atmosphere. Kings were not bowed to as a mark of honor, but in worship.

Remember when the three young men in Babylon were told to bow to the golden image of King Nebuchadnezzar. Now, bowing down does appear in the Old Testament. We find it very often, men bowing to the king or to other officials, bowing right down to the ground, kneeling and doing obeisance. But with that bowing in the Old Testament, for the one bowing and for the one being bowed to alike, it never once entered anyone's mind that the act could carry a dimension of worship, the way God is bowed to and worshiped. It never crossed their minds. But now, finding themselves in an idolatrous setting, as you can appreciate...

...the situation is different. Those who are bowed to are bowed to in worship, because the kings were treated as gods. So when Haman demanded to be bowed to by his subjects, he was demanding it, mind you, more or less as though he were God. How could such a thing ever sit with the good conscience of a genuine Hebrew, to bow to a man? Doesn't the commandment say, 'The Lord your God only shall you worship, and Him only shall you bow to'? So how now was he to bow to a man? And yet, so as not to give any occasion, let's not forget, he is a captive. They are now in Susa, because they had passed through many masters. First they were captives of the Assyrians, the Northern Kingdom, then of the Babylonians.

And now, once these two empires had fallen as well, it is Persia that stands at center stage in history. It is Persia. So they find themselves in a setting where they cannot do otherwise. By every means they try to avoid giving any occasion for offense. That is what Mordecai did. He held back. He tried not to make himself a target, and to Haman, at least, he gave no target. A whole crowd of people are welcoming some official personage. Now that official will take note of who greets him and who does not. And the courtiers did bow down before him. The courtiers bowed to him, and they noticed that Mordecai would not stand and bow before Haman.

And they say to him, 'Mordecai, why do you disobey what the king commands?' Mordecai, why do you break the King's orders to bow to Haman? 'Every day they spoke to him.' Day after day they kept telling him this. And in spite of it all, Mordecai had said one thing, that 'I am a Jew,' and Mordecai made it clear that he is a Jew.

That is, that his own law, the law of God, does not permit him to bow to men.

Still, it seems the courtiers thought about it in various ways. Why should this one be exempt from bowing while we bow, out of ambition. And second, they probably wondered whether Mordecai's motive might in fact be a good one. Indeed, because he would not want to make a god of a man. All of this, and whatever else, led the courtiers to report to Haman that Mordecai does not bow to him. And it was from this incident, my beloved, that the whole story written here in the book of Esther began. This was the crux of it, to bow or not to bow. Because if Mordecai had bowed to Haman, how would the story have unfolded from there?

And how would we have the book of Esther today, this wonderful book? If the three young men and Daniel had bowed to the golden image of Nebuchadnezzar, how would we have that miracle of their not being burned when they were thrown into the fiery furnace? Someone might ask, why do I say this, and why is it important? Someone might say, 'but my good man, what's so important about this?' It is an important thing, my beloved, it truly is. A man once, and he isn't here, and what I'm about to tell you is to his credit, went to file a matter at a notary's office on behalf of a friend, about a pension. His friend hadn't told him he would have to take an oath. Even so, he grew suspicious and kept asking the notary, 'will I have to take an oath?' And the notary said, 'yes, but it's nothing serious, you'll just put your hand here on this Gospel.'

'Ah no,' he says, 'no, I won't be able to take an oath.' 'But my poor man,' says the notary, 'it's nothing serious, it's just a little book.' Listen to that, 'it's just a little book.' 'Forgive me,' he says to the notary, 'it is not a little book, it is the Gospel.' Then the notary says, 'forgive me, I respect your principles and I admire you.' You see, sometimes it's a small incident, and a whole story can begin from it. It doesn't matter how small.

The faithful man is faithful even in the small incident. As the Lord says, he who is faithful in little is faithful also in much.

So Haman found out that Mordecai does not bow. This turned him into a beast. 'He does not bow to me.' You know how it is, people who hold high offices and take on a terrible arrogance cannot bear, deep down, for anyone to...

...create situations of disobedience toward them, and for that very reason he wanted to do away with Mordecai. But two things could have been at play here. Either he could not do away with Mordecai directly, since Mordecai too was inside the palace, and what pretext could he find, how could he arrange it? Or he wanted to wipe out all the Jews, so that under that cover he could destroy Mordecai as well, and at the same time take revenge on the whole race of the Hebrews. You'll ask me, was it ever really possible for a whole people to be wiped out over the hatred or the envy, mainly hatred here, over the hatred of one man? If we read the histories of the peoples of the East, the thing is not rare at all.

Yes, my beloved, it is not rare at all. And so you won't think this is only something from long ago, let me tell you just this. I don't know what Hitler may have had against a handful of Jews, I don't know how many, great bankers, prominent, powerful men, what do I know, five, ten, fifty, a hundred. What did he decide? To wipe out all the Jews, and not just the Jews of Germany, but the Jews of the lands he occupied. From Greece too he rounds up the Jews. So you see that these things Scripture tells us, which sometimes strike us as historical myths, and we think, how could it possibly be, we have them in our own age too.

And now imagine wanting to wipe out the entire race of the Hebrews across the whole vast Persian empire, purely and simply to take revenge on Mordecai. Strange, and yet true.

Now, the idolaters, whenever they were about to make a decision, were always people who wanted to have a corresponding favor, a consent from the gods. This is why so many of the idolaters were superstitious, and Haman did something along these lines here. What did he do, do you think? He decided to cast lots, to see at what time his plan would succeed.

They would go to the statue of the goddess Fortune, and there they would cast lots, so that the goddess Fortune might reveal the favorable moment, when people ought to carry out some undertaking of theirs.

And so you won't think this too is strange and peculiar, let me tell you that Hitler as well asked the magicians surrounding him when he should begin the war, when to strike Russia, and his magicians told him: in August. And when the fighting began, we were heading into winter, not into spring, into winter.

Hitler reached the very outskirts of Moscow, but winter overtook him. And should anyone say he had no historical precedent, in fact Hitler had the historical precedent of the great Napoleon, and he suffered the very same thing.

Come now, was there not a single general to tell him that what he was setting out to do was reckless, because they would never manage to reach Moscow in time? My dear friends, the magicians had their say, and magicians are a terrible thing. You know how people begin their ventures, their affairs, their business dealings, their marriage, and a whole host of other important things in their lives on the basis of such superstitious signs: with the coffee cup, with the cards, with palmistry, with going off to consult a medium. And the ancient Greeks, what did they ever begin without asking the oracle at Delphi? What did they undertake? They undertook nothing. And of course, you know what lies at the bottom of all this.

It is man's need to make his course depend on God. But he has lost the true God. And having lost the true God, he falls into substitutes, and the substitute is magic. And what does the Christian do? He too does not simply do whatever comes into his head; he too asks God. How does he ask Him? He does it readily, in his prayer. He goes to his spiritual father. He asks God to show him how he ought to act. He says, 'Lord, this is what I am thinking of doing. Will You bring it to a good end? Do You will it? I entrust it into Your hands. If You will it, prosper it; if You do not will it, do not prosper it.' The spiritual man, the faithful one who knows the true God, this is what he does.

The other man too does this, the one who does not know the true God, but through the substitutes, as I told you, through magic. So this, now, is exactly what Haman does as well.

They place lots beneath the hand of the goddess Fortune, to see at what time they must act in order to succeed in the extermination of the Jews. Do you know what month it was? It was the first month of the year for the Jews, the month of Nisan. But do you know when the lot fell? On the fourteenth of the last month, the month of Adar, which means that it was nearly a whole year, less about fifteen days perhaps, before this plan of Haman's could be carried out and the Jews destroyed. It is immediately plain that this was the providence of God. You will say to me, my dear friends: when people cast dice, cast lots, and even consult the coffee cup and many other such things...

God can direct these things, provided that what people are pondering in this way are matters that belong to God; then God most certainly directs them. See where the lot fell: the time ran out, a whole year. That is the first thing. And second, when people plot to do evil and God wills to let that evil come to pass, how then does God act? He gives them over to a spirit of delusion, so that those people fail, so that the very thing they sought does not turn out as they sought it, but instead turns against them for their harm; He gives them a spirit of delusion, while they set out convinced that what they are doing is right.

And so, if you please, the lot fell a year later, and therefore the slaughter of all the Jews was to take place in the year 473 BC.

But in order for Haman to do this, he had to have the king's approval. Now how is the approval to come about, how is he to obtain it? When a man is a schemer, when he wants to bring off a plan, when he knows how to work his way in... May God never, my dear friends, permit me to become the object of the malice of powerful men. May God not permit it, for no one can escape except from the hands of God. He goes to the king and says to him, 'You know, O king, there is a certain nation scattered among the nations, throughout your whole kingdom.' And indeed the Jews were scattered, dispersed throughout the whole vast Persian realm.

'Their laws are strange, unlike those of every other nation.' Their laws, their legislation, are strange. Now 'strange' in the old sense means something else, something other, something different: that is, they have different laws, laws that do not resemble our own. But there is also a modern sense, and I fear that here the word carries the modern sense too, meaning absurd things; that is, their laws are absurd. 'And this I tell you of my own accord, O king: that this nation disobeys even your own laws. And it is not to the king's advantage to let them be.' And it is not to the king's advantage to leave them alone.

So now the insinuation begins, the poisoning of the mind. He now tells the king what he must do. You see, it is not to the king's advantage to leave these people be. 'For this reason, O king, I have come to give you a piece of advice.'

'Destroy them. These men ought not to be citizens of your kingdoms, for they are dangerous men, they are rebels. And when we destroy them, into the royal treasuries I will pay for you ten thousand talents of silver.' Do you know how much that is? Ten thousand silver talents. The talent held six thousand gold drachmas, Attic drachmas; that is, two hundred and forty gold sovereigns. That is one talent; and so ten thousand talents is exactly like the parable of the servant's debt: it comes to two million, four hundred thousand gold sovereigns. And as Herodotus preserves for us, this sum was one third of the entire state budget. So you can understand what it meant for such a sum to fall into the king's treasuries.

But how was this sum to be raised? The very men who carried out the killing would seize it from the estates of the Jews. Exactly what happened with the Germans as well, who seized the estates of the Jews and then killed the Jews themselves. Haman would do precisely the same thing. This pleased the king. From what point of view?

From the point of view of the money, at least, as the king will say a little further on. And from the point of view that he might otherwise have rebellious citizens, which of course is not to his advantage. 'Very well,' he says to him. The king slips off his ring: 'Take it.' For the king's ring was the seal of the state. 'Take my ring,' he tells him, 'draw up the relevant decree, and seal it. As for the money you mentioned, we have no need of it.' It was a way for Xerxes to show that he was above money. But as regards the peoples: 'Keep the silver, and do with the nations as you please.' The money he waved aside, of course, for Haman would rake in far more; he said he would deposit such a sum in the king's treasuries, but how much would he himself gather? As regards the peoples: 'do with them as you please.'

A terrible thing. 'Use them as you please, freely, do whatever you want.' Just imagine, a state of justice! 'Do whatever you want with these peoples.' What a terrible thing. See, my dear friends, what a phase humanity has passed through in its history: phases of barbarism and savagery.

And then the king's scribes were summoned to draw up the decree, which was sent out from India, where the realm of the Persians reaches, all the way to Ethiopia in Africa. A vast realm. There were a hundred and twenty-seven provinces under the dominion of Xerxes.

I will read you very quickly the letter they sent, the decree. The author of the book preserves it for us. It does not appear that the author is Mordecai himself, for he was right in the thick of things and so had a copy in hand, as we shall see further on where it tells how he obtained it, so that later he could write this book. The decree would be carried by the couriers so that it would swiftly reach its destination; just think of it, from the Indies, with Susa in the middle, the capital of the Persians, of Persia.

On the one side lie the Indies, and on the other, in Africa, lies Ethiopia.

It was the first state in the world to establish an organized postal service. The postal system of the Persians was truly remarkable. The couriers, who were called letter-bearers, would set out; they had relay stations; they would take up the mail and then ride at full speed, on horseback that is, covering a set distance; there they would leave the horse, take a fresh, rested horse, and press on to the next station, and so on and so forth.

In this way, with the utmost speed, all the royal orders reached the farthest edge of that vast realm.

I tell you this because there was, in fact, a beautiful saying preserved for us by Herodotus about the couriers of Persia, one that it would be very fitting for the postal workers of every nation to adopt, and, this will seem strange to you, for missionaries as well. Why? Because it said that the mail, the message, simply had to arrive: whether it was night or day, whether cold, whether winter, whether summer.

It was, we might say, the inscription on which the foundations of the Persian postal system rested. And the missionaries too: cold, heat, day, night, the Word of God must run like the post. And so the purpose of the document was that the order be carried out, note this, within a single day: the Jews had to be killed, and you will see below why, and all their possessions plundered.

So listen to the letter; I will read you the translation so that I can explain the text to us. The Great King Xerxes commands as follows, to the rulers and satraps under his authority over the 127 provinces that stretch from the land of India as far as Ethiopia: Although I am ruler over many nations, says the king, and I have become lord of the whole world, I did not wish to govern you by boasting or abusing my power, out of hypocrisy, but by carrying out this administration always with fairness and gentleness. In exercising my authority, I wished to make the life of my subjects always calm and untroubled.

I make my kingdom gentle and secure to its farthest lands, so that the peace all people long for may flourish. What beautiful words one might say, and beneath the beautiful ones the crime lies hidden. Do you see? I am a gentle king, I want my subjects to have peace. These are the kinds of things politics will say too.

But further down he will show what he means: that a whole people is to be exterminated. Having asked my counselors how this could be brought about, one of them, named Haman, who surpasses the others in wisdom, and who is known for his unchanging devotion and steadfastness toward me, and who holds the second place within my kingdom, made known to us that among all the tribes of the inhabited world a certain troublesome people has been scattered,

a people which, by its laws, stands opposed to every nation and always transgresses the decrees of kings, in such a way as to hinder the full harmony of the Empire which we govern.

We have learned, then, that this people alone stands in opposition to the whole human race, separating itself from it by strange laws, and that it is ill-disposed toward our interests, commits the utmost evils, and thus hinders the stability of my kingdom.

We have therefore ordered that the proscribed Jews, those named by this decree which was drawn up by Haman, and by whom will it be drawn up? by Haman it will be drawn up, who is at the head of the affairs of the state and holds the position of our Second Father. I desire, I say, that all of them, together with their wives and their children, be destroyed root and branch. Do not leave even a root. Listen, please: root and branch, down to the very root, says the Holy Text, by a hostile sword, without pity and without sparing, without your feeling any sorrow or compassion. And when will this happen? On the fourteenth day of the twelfth month, Adar, of the present year.

A terrible thing. I desire these things to happen, so that these men, who in the past and in the present are our enemies, may all go down on the same day by a violent death into Hades, and so provide, for the times to come, stability and peace for my state affairs.

As if anyone could ever have stability and peace by committing crimes like these. So you see how nicely the slaughter gets dressed up and carried out in the name of peace. Tell me, please: and yet how many times, even today, do we copy this very same tactic?

In the name of peace we wage military campaigns. What shall I bring up for you, since I never want to say things from contemporary history too pointedly? Everyone understands how it is today with those peoples who go and strike, who seize another, and when you press them on it, it is to secure the peace, they say. That is what they do. The same spirit. You see, politics has not changed. Its spirit is always the same.

Only one thing changes: the manner, the methods. And in our age it has become a true science, a science of evil. The politicians of our age have become masters of very great evil.

Many copies were made, translated into the 127 languages, and sent out by the couriers, and all the nations were ordered to be ready on the appointed day to kill the Jews. And the matter was hastened in Susa as well. Within the capital too the thing was put into effect, and there most of all, within the capital, because Haman's plan was to do away with Mordecai as well, above all Mordecai. But what happened? Let me read you the phrase and you will see what happened. And the king within Susa, the king and Haman, sat drinking, but the city was in turmoil. Two extremes. When the city learned of it, the whole of it was in turmoil. First of all the Jews were troubled. They were troubled exceedingly. Then those who loved the Jews were troubled. And then all the inhabitants were troubled, some a little, some a great deal, because it was never possible for them to look upon slaughters before their eyes and find it a pleasant sight.

Two men are making merry: the King and Haman. Notice the contrast. "They were carousing," it says. The word comes from a verb connected to the kothon, which is a cup. To put it plainly, it means to drink cup after cup. The kothon was a large cup from which they used to drink wine.

So kothonizo means, as we say today, he is a drinking man. Of course the word does not carry that exact sense, but that is how the people put it: he is of the drink, that is, he is the man of the bottle. So then, they were carousing means they were drinking wine in large cups, that is, they were reveling. Why were they reveling? What are the people doing outside? Lamenting. And what are these two doing? Reveling. Here, of course, we see first of all the wicked: when they look upon evil, they take pleasure in it.

And they take delight in evil; it gives them pleasure. This calls to mind the case of Herod, when the Magi arrived in Jerusalem and asked where the King of the Jews was to be born. Remember what the Evangelist Matthew writes: the city of Jerusalem was troubled. Why was it troubled? Do you know why? Because Herod was a bloodthirsty man; he had already given many earlier examples of massacres. And so, when the people heard that a King of the Jews was being born, that is, a descendant of David, they shuddered and said, what a terror, we are going to have slaughter again. And the people were thrown into turmoil. Herod took pleasure in butchering by every means. When he slaughtered the infants of Judea, of Bethlehem, and of the surrounding region, what do you think, was he not pleased?

When he had done that, my beloved, Herod went so far as to kill his own wife and to kill his own child; Herod killed two of his own children. He was a terrible man. Well then, the very same thing is happening here too: the people are grieving, while the king and the Prime Minister are making merry. But there is something else as well, something else that is cunning. Do you know who it is that keeps him entertained? The Prime Minister. And why? So that the king would be led astray and would not perceive the mourning of the people, and might not perhaps reconsider his decree. For there was something dreadful about this too: a whole year had to pass, and the king was not to become aware of the people's reaction. And the Prime Minister, in this case, is a court flatterer who tries to draw the king into this wicked scheme, a scheme that served not the interest of the kingdom but his own personal interest.

How many such things happen, my dear ones, how many such things happen and will always happen as long as there is human history. Mordecai too came to learn of it; he learned of it. The moment this man learned of it, he understood at once that the one who had drafted this decree was Haman. And then he tore his garments, clothed himself in sackcloth, and put ashes upon his head, a sign of mourning. For it was not he alone who was in danger; the whole Jewish people was in danger. And he did something else as well, which I do not know, my dear ones, whether it had its like in that age; in our own age we do have something similar. In that age, as Mordecai did under the political conditions that had arisen there, after he had torn his clothes, put on sackcloth, and placed ashes on his head, he went out into the city square. And what did he do?

He cried out, he shouted with a loud voice; and what was he saying? 'A nation that has done no wrong is being destroyed' — a whole people is about to be slaughtered though it is guilty of nothing. Now how will you take this: as a passive show of resistance, or an active one? Both. What Mordecai did is deeply important. It was a demonstration. We can picture demonstrations as we understand them today — the kind of demonstrations people hold when something is going wrong with those who govern, and the people mount a protest. They go out into the streets, they raise banners, they shout, they march beneath the windows of the palace, of the government house, of the prefecture, whatever it may be, they shout, they protest against that measure which

which the State has ordered. Can you conceive of this in antiquity, and indeed in the Persian state, in this very capital of the Persian state, with a king such as Xerxes was? Only conceive of it. I do not know, I have not made a historical study of all these matters.

I suspect that Mordecai may be the forerunner of today's mass rallies. So I suspect, and it is very significant. Indeed, today some do the very same thing, good or bad, bad for certain, because the point they reach is no good thing, setting themselves on fire: they go into the square, in the middle of the square they soak their clothes with gasoline, set them alight, and are consumed. It is a terrible thing, it is suicide, and it is no way to protest, yet it is a kind of protest. This is called the passive way. Mordecai was not killed, he did not take his own life. And besides, who would pay any heed to a captive? Say a captive had killed himself. Well, so what, who cares, the Persians would say, the Persian Court.

He demanded nothing. That is not the point. The point is this: on the one hand he creates a passive resistance by wearing old clothes and putting ashes and the like on his head, in order to draw the attention of the crowd. Notice this: to draw the attention of the crowd. But he does something more as well. He cries out, he shouts with a loud voice, and he lays the problem before the ears and the eyes of the Persian people. He reached the palace, right up to the door outside. He came there to protest.

Bold. Now this is no longer passive resistance; it is dynamic, it is active resistance. As I told you, it makes an impression on us. It astonished me when I saw it. "And he came as far as the gate of the king and stood there." From the square he went to the gate of the palace.

And there he stood and shouted. But what could have happened? Could they ever have let him inside? He wanted to go in. How could he go in? Would they ever allow it? "For it was not permitted to him" — that is, he was not allowed — "to enter the court wearing sackcloth and ashes." He could not go in, in that state, protesting, into the royal palace. They block him; they stop him outside.

Do you see, I ask you, the courage of this man? It leaves us astonished, astonished. But at the same time — the signal, of course, was given by Mordecai there in Susa — at the same time, both from the signal of Mordecai's example and from the content of the decree, a great lamentation began throughout the whole Empire: weeping, wailing, and cries.

"And in every province where the letters were published, there was crying and lamentation and great mourning among the Jews; they spread out sackcloth and ashes for themselves." They too mourn in the same manner. They too put on sackcloth and ashes on their heads, and they lie on the ground, to protest against this decree.

I do not know, my beloved, whether the Jews would have done this if Mordecai had not begun it. The queen's maidservants went and told her — told Esther — and when Esther heard of this decree, she was troubled.

And still more, when she learned that Mordecai was outside protesting in this way, she was troubled. And then she sent her servants to clothe him and to bring him inside. But he would not be clothed. "No," he says, "I will stay here in my sackcloth outside the door, and I will keep crying out."

Then Esther, since Mordecai would not come inside — with an unimaginable determination — calls one of the eunuchs, Hathach. And she says to him: "Please, go to Mordecai and find out exactly what is happening, what this whole affair is."

And then Mordecai tells the eunuch to report to the queen that Haman is planning to destroy the people of the Jews, to seize their possessions, and to put them into the royal treasury, into the king's coffers.

And what is more, "I even have a copy of the decree," says Mordecai; "take it and give it to the queen so that she may read it." He does not go inside; he stays outside in his sackcloth garb. And what is more, he gives a charge to the queen — who does? Mordecai — and what was she to him? His cousin.

And he says to the eunuch: Tell her to go in and plead with the king, to petition him on behalf of the people, remembering the days of her lowliness, how she was raised up and nourished by my hand. For Haman, the man second to the king, has spoken against us and doomed us to death. Call upon the Lord, and speak to the king on our behalf, and deliver us from death.

I send her word: she is to go in to the king, into the audience hall, and tell him the whole matter, so that he may deliver us from the slaughter. Let the queen not forget who she once was: a poor girl, a captive, and God helped her rise to the royal office. Let her remember that it was I who took her in and raised her. Tell her all this, and let the queen pray that we may be saved.

Here we see two things. The first is that he reminds her of her humble origin; the second is that she should pray. When a person comes to hold high office, he forgets what he once was. Sometimes poor relatives go to a rich man — a relative, you see, who has now grown wealthy — and he may say, "Ah, I don't know you, I've never seen you; where do I know you from, where have I seen you?" That is why Mordecai reminds her — of what? Of her poor origin. "Do not forget where you come from; do not forget that it was I who raised you." You see the boldness. "And you shall go in to the king to ask of him what you have been told, and secondly, you shall pray." So then, what does he ask of the queen? Humility,

and prayer. Humility and prayer, a great lesson. The moment is critical, my dear friends. And now, listen to this. When Hathach the eunuch went in and told her everything, Esther found it hard to accept what Mordechai was instructing her to do. Why did she find it hard? Not because she had forgotten her humble origins, no. As for her prayer, we will come to that later. But what was it? Listen. 'Go and tell Mordechai,' she says to her eunuch. And this, indeed, is something Herodotus too tells us very clearly, and we have a further testimony to show for it, that all the nations of the kingdom know that any man or woman who goes in to the king

"Whoever enters the inner court uncalled, there is no deliverance for him, except the one to whom the king extends the golden scepter; that one shall live. And I have not been called to come in to the king for these thirty days." Everyone knows it, all the peoples under the king know it: whoever enters the inner court, into the king's private chambers, without the king summoning him, is in danger of being put to death, and even the queen herself. Remember how I told you in an earlier talk that the queen was not like a queen today, who has equal rights with the king. The queen was, in reality, a slave.

The king was an absolute monarch. "And I have not been called by the king for thirty days." Why thirty days? For a whole month Queen Esther had not been summoned to his chambers — because it seems there was perhaps some coldness, some displeasure; the king may have had something against Esther and did not call her. Besides, he had many women in his harem, in his women's quarters, and so he did not summon the queen for thirty days. And therefore her answer is this: "What are you telling me — to go and say this to the king? Do you not know that if I go in without being summoned, he will kill me? Do you not know this?" In other words: I am in danger; I cannot do this thing.

The eunuch comes and tells this to Mordecai. Mordecai answers her — please listen to the answer of a faithful man and a hero who loves his homeland. "Go," he says to Hathach, "go and tell her: Esther, do not say to yourself that you alone in the kingdom will be saved, out of all the Jews." The fact that he puts her name first is to address her by name: "Esther, do not tell yourself that everyone will be destroyed and you alone will be saved." Do not say that — it is what some people say: "Ah, who cares." What does such a one say? "My homeland is in danger, my village, Greece — ah, who cares; let me just gather my gold coins, gather my gold, buy houses, buy plots of land — who cares." You wretched man!

When the homeland is destroyed, will you be saved? Will you be saved? A fine point, then, a powerful argument — namely, that she should not say that she will be saved while the others are destroyed, or that the others will be destroyed while she is saved. And further: "If you keep silent at this time, help and protection will come to the Jews from another quarter.

But you and your father's house will perish." If you do not heed my word, to go in to the king and ask him to save us — mark this. God — we have the historical experience — Mordecai would be telling her: I know it from the history of our people.

"God will find a way to save us. But you and your father's house, your family — because you betrayed your people, in not helping them — you will be destroyed. And God will save us, even if you do not do this so that we may be saved."

And then a third argument, and these were powerful arguments; these arguments shook Esther to the core. "And who knows whether you have come to the kingdom for such a time as this?" Who knows if you were raised up to be queen precisely for this very moment? For who were you? Who were you? A poor young girl. And what happened? You became queen. So then, on the one hand you became queen, but how do you know that God was not preparing you to become queen for this difficult moment? This last argument of his was tremendously important, and as events themselves proved, it is the theology of history. We can see this matter far more deeply. It is precisely for this reason that God, in His long-sighted providence for His people, raised Esther up as queen so that the people might be saved.

In the same way, with the same far-seeing providence, God prepared Moses to be saved from the waters of the river Nile, to become the child of Pharaoh's queen, to become a royal son, precisely so that by the hand of Moses God might save his people Israel. This is the theology of history. This, my dear ones, is exactly how we can learn to see things.

God works with a far-seeing gaze. Yes. And Esther has no objection. She yields. Mordechai is right. Of course she had had an argument of her own, just as we often have an argument ready to say the opposite, but what is an argument, after all? An argument is simply an argument, nothing more. But now, here, Esther will speak, and she does it in a courageous way. She says to the eunuch: Tell Mordechai this, tell him that all the Jewish residents in Susa are to fast on my behalf. I am going in to the king, and for three days you shall neither eat nor drink. Fast for three days and pray for three days. And I too, together with my whole retinue, that is, all my maidservants, will fast for three days and pray earnestly to God, and only then will I go in to the king.

I will go in without being summoned, and if he is going to destroy me, then let him destroy me, together with the people of God. Heroism, sheer heroism. My dear ones, this was the resolve with which Esther faced it. A great woman, a very great woman. And now she fasts and she prays. The people of God fast and pray, and Esther with them. You see here how prayer and fasting are about to storm the wall that goes by the name of Haman and Xerxes.

The strongholds will fall. They will be brought down by the fasting and the prayer of the people of God. You have seen the power of prayer and of fasting. But I will continue, my dear ones, this coming Wednesday.

Θεός το χρησιμοποίησε το στοιχείο αυτό για μια ανάγκη που θα γίνεται παρακάτω και η οποία θα δείτε πως ακριβώς εκπληρώνει. Ο Αμάν ήτο ένας άνθρωπος φαίνεται αρκετά καταφερτζής, ως συνήθως είναι εκείνοι οι άνθρωποι οι οποίοι μπορούν να σκαρφαλώνουν σε ύπατα αξιώματα.

Και έτσι αφού ανέβηκε πάνω από κεφάλια φύλων και εχθρών, ευρέθηκε Πρωθυπουργός Δεύτερος μετά τον Βασιλέα, ο Αμάν όπως χαρακτηρίζεται είπομεν έξυπνος άνθρωπος, αλλά ήτο και δολοπλόκος και φθονερός Άνθρωπος με πολύ κακή ψυχή, η περαιτέρω ιστορία θα το αποδείξει αυτό Είναι οι άνθρωποι εκείνοι οι οποίοι με κάθε τρόπο προσπαθούν να ανεβούν αδιαφορούντες, αν θα αδικήσουν άλλους ανθρώπους ή όχι Και επιπλέον όπως εξάλλου είτο και το πρωτόκολλο της Αυλής της Περσικής, είτο όμως και κάτι που οπωσδήποτε εχάιδευε τον εγωισμό των κρατούντων ή το να προσκυνά ο λαός, τόσο τον Βασιλέα όσο και τον Πρωθυπουργόν. Και πάντες οι αυλικοί προσεκύνουν αυτό. Ούτως γαρ προσέταξεν ο Βασιλεύς ποιήσαι, διότι έτσι είχε διατάξει ο Βασιλεύς να προσκυνείται όχι μόνο ο Βασιλεύς αλλά και ο Πρωθυπουργός.

Όμως ο Μαρδοχέος, ο οποίος φαίνεται ότι βρίσκεται μάλλον στην αυλήν, την Βασιλικήν, ου προσεκύνει αυτόν, δεν τον προσκυνούσε τον Αμάν Και φαίνεται ότι όταν έβλεπε από μακριά να έρχεται ο Αμάν, δεν έμενε στην ακολουθία της υποδοχής, αλλά κάποια πρόφαση έβρισκε για να εξαφανιστεί, για να μη προσκυνήσει τον Αμάν Βεβαίως αυτό δεν το έκανε όπως παρακάτω θα το δούμε σαφέστατα εις την προσευχή που θα κάνει ο Μαρδοχέος εις τον Θεόν Δεν το έκανε από έναν εγωισμό όπως πολλοί άνθρωποι εξαφανίζονται μπροστά στην παρουσία ενός επισήμου ανδρός που είναι εχθρός τους για να μην τον χαιρετήσουν Είναι γνωστό αυτό

Δεν το έκανε λοιπόν για να μην τον προσκυνήσει από εγωισμό, σκεπτόμενος ότι εγώ, εγώ έχω εξαδέλφη πρώτη που είναι βασίλισσα και τώρα εγώ θα προσκυνάω τον Πρωθυπουργό. Και τι είναι αυτός. Δεν το έκανε λοιπόν από αυτόν τον εγωισμό του ο Μαρδοχέος αλλά από εντελώς αγαθήν προαίρεση. Ήτοι βρισκόμαθα σε ένα κλίμα ειδωλολατρικό. Οι βασιλείς δεν προσκυνούνται τιμητικά αλλά λατρευτικά.

Θυμηθείτε όταν οι τρεις παιδές στη Βαβυλώνα εζητήθη να προσκυνήσουν την χρυσήν εικόνα του βασιλέως Ναβουχοδονόσορ Αλλά τι, η μεν προσκύνηση υπάρχει στην Παλαιά Διαθήκη Πάρα πολλές φορές τη βρίσκουμε, άνδρες να προσκυνούν τον βασιλέα ή άλλα επίσημα πρόσωπα Μέχρι εδάφους να σκύβουν, να γονατίζουν και να προσκυνούν Αλλά αυτή η προσκύνηση που υπάρχει στην Παλαιά Διαθήκη, τόσο εκείνου που προσκυνά, όσο και εκείνου που προσκυνάται, ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό η αντίληψη ότι αυτό το πράγμα μπορούσε να είναι με διάσταση λατρείας, όπως δηλαδή θα επροσκυνάτο και θα ελατρεύεται ο Θεός Ούτε από το μυαλό τους ποτέ πέρασε, τώρα όμως ευρισκόμενοι σε ένα ειδωλολατρικό περιβάλλον, όπως το αντιλαμβάνεστε

Το πράγμα είναι διαφορετικό, εκείνοι οι οποίοι προσκυνούνται, προσκυνούνται λατρευτικώς, διότι οι βασιλείς εθεοποιούντο Όταν λοιπόν εζήτησε ο Αμάν να προσκυνείται από τους υπηκόους, το εζήτησε παρακαλώ ότι λίγο πολύ σαν να ήταν Θεός Αυτό το πράγμα πως θα πήγαινε εις την αγαθή συνείδηση ενός γνησίου Εβραίου να προσκυνήσει ο άνθρωπος Δεν λέγει η εντολή ότι αυτό μόνο Κύριον το Θεό σου λατρεύσεις και αυτό μόνο προσκυνήσεις Πώς λοιπόν τώρα θα προσκυνήσει έναν άνθρωπο για να μην δώσει όμως την αφορμή μην ξεχνούμε είναι αιχμάλωτη Βρίσκονται εις τα Σούσα τώρα βέβαια γιατί άλλαξαν πολλά αφεντικά Πρώτα ήσαν αιχμάλωτοι στους Ασσυρίους, το Βόρειο Βασίλειο, μετά στους Βαβυλωνίους

Και τώρα αφού κατελύθησαν και αυτές οι δύο αυτοκρατορίες, τώρα στο προσκήνιο της ιστορίας είναι η Περσία. Είναι η Περσία. Έτσι είναι σε ένα περιβάλλον που δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Με κάθε τρόπο προσπαθούν να αποφύγουν να δώσουν αφορμή. Αυτό έκανε ο Μαρδοχέος. Απέφευγε. Προσπαθούσε να μην δώσει στόχο και εις μεν τον Αμάν στόχο δεν έδωσε. Ένα πλήθος άνθρωποι υποδέχονται κάποιο επίσημο πρόσωπο. Τώρα το επίσημο πρόσωπο θα προσέξει ποιος τον υποδέχεται και ποιος δεν τον υποδέχεται. Τον προσκύνησαν όμως οι αυλικοί. Οι αυλικοί τον προσεκύνησαν και παρετήρησαν ότι ο Μαρδοχέος δεν μένει να προσκυνήσει τον Αμάν.

Και του λέγουν Μαρδοχέ, τι παρακούεις τα υπό του βασιλέως λεγόμενα Μαρδοχέ, γιατί παραβαίνεις τις εντολές του Βασιλέως να προσκυνάς τον Αμάν; Καθ' εκάστην ημέραν ελάλουν αυτό. Καθημερινά του το έλεγαν αυτό το πράγμα. Και παρά ταύτα ένα είχε πει ο Μαρδοχέος ότι εγώ είμαι Ιουδαίος και υπέδειξε να φτάσει ο Μαρδοχέος ότι Ιουδαίος εστί.

Δηλαδή, ότι ο νόμος ο δικός του, ο νόμος του Θεού, δεν του επιτρέπει να προσκυνά ανθρώπους

Όμως, φαίνεται ότι οι αυλικοί θα σκέφτησαν ποικιλοτρόπως Γιατί τάχα αυτός να μην προσκυνά και να προσκυνάμε εμείς, από πλευράς φιλοδοξίας Δεύτερον, θα σκέφτησαν πιθανώς ότι άραγε να είναι το ελατήριο του Μαρδοχαίου αγαθόν Πράγματι γιατί δεν θα ήθελε να θεοποιήσει έναν άνθρωπο Όλα αυτά και ό,τι άλλο έκαναν τους αυλικούς να αναφέρουν στον Αμάν ότι ο Μαρδοχέος δεν τον προσκυνά Εξάλλου αγαπητοί μου από αυτό το περιστατικό ξεκίνησε όλη η ιστορία που έχουμε εδώ γραμμένη στο βιβλίο Εστήρ Αυτό ήταν το σημείο, προσκυνώ ή δεν προσκυνώ Διότι εάν ο Μαρδοχέος προσεκύνει τον Αμάν πως θα εξελίσσετο παρακάτω η ιστορία

Και πώς θα είχαμε σήμερα το βιβλίο Εστήρ, το τόσο θαυμάσιο αυτό βιβλίο Εάν οι τρεις παίδες και ο Δανιήλ προσεκύνουν την χρυσή εικόνα του Ναβουχοδονόσορος Πώς θα είχαμε το θαύμα εκείνο να μην πυρποληθούν ριπτόμενοι μέσα στο καμίνι του πυρός Θα λέγε κάποιος γιατί το λέγω αυτό και είναι σπουδαίο Θα λέγε κάποιος μα καλέ μου τι είναι σπουδαίο πράγμα είναι αυτό Σπουδαίο πράγμα είναι αγαπητοί μου είναι σπουδαίο πράγμα Πήγε κάποιος, κυρίως, δεν είναι παρόν, Είναι προς τιμή του εξάλλου αυτό που θα σας πω, Επήγε να καταθέσει σε ένα συμβολιογραφείο μια υπόθεση για κάποιον φίλον, για μια σύνταξη. Βέβαια δεν του είπε ο φίλος ότι θα πάρεις όρκο. Παρ' όλα αυτά όμως αυτός υποψιάστηκε και έλεγε στον συμβολιογράφο μήπως θα πάρει όρκο, θα πάρω όρκο. Και έλεγε ο συμβολιογράφος, ναι αλλά δεν είναι τίποτα σπουδαίο, θα βάλεις το χέρι σου εδώ σε αυτό το Ευαγγέλιο.

Α όχι λέγει, όχι δεν θα μπορέσω να πάρω όρκο, Μα καημένα του λέει δεν είναι σπουδαίο πράγμα, Α ένα βιβλιαράκι είναι, Ακούσατε, Ένα βιβλιαράκι είναι, Με συγχωρείτε του λέγει του συμβολιογράφου, Δεν είναι βιβλιαράκι, Είναι το Ευαγγέλιο, Τότε, τότε ο συμβολιογράφος λέγει, Με συγχωρείτε, Σέβομαι τις αρχές σας και σας θαυμάζω, Είδατε, Κάποτε είναι ένα μικρό περιστατικό, Και μπορεί να ξεκινήσει από εκείνη μια ιστορία, Δεν έχει σημασία.

Ο πιστός άνθρωπος και εις το μικρό περιστατικό είναι πιστός. Όπως λέγει ο Κύριος, ο πιστός εις τα ολίγα είναι πιστός και εις τα πολλά.

Το μάθε λοιπόν ο Αμάν ότι ο Μαρδοχέος δεν προσκυνά. Αυτό τον έκανε θηρίο. Δεν με προσκυνά. Ξέρετε άνθρωποι οι οποίοι κατέχουν υψηλά αξιώματα και αποκτούν μια αλαζονία φοβερή, μέσα τους δεν ανέχονται κάποιος να τους...

Δημιουργήσει καταστάσεις ανυπακοής, γι' αυτό ακριβώς το λόγο ήθελε να τον εξαφανίσει των Μαρδοχέων Αλλά δύο πράγματα εδώ μπορούσε να συμβαίνουν Είτε δεν μπορούσε να τον εξαφανίσει των Μαρδοχέων εφόσον ήταν κι αυτός μες στο παλάτι Τι δικαιολογία να βρίσκε, πως να το φτιάξει το πράγμα Ή να ήθελε να εξαφανίσει όλους τους Ιουδαίους, ώστε με το πρόσχημα αυτό να εξαφανίσει και των Μαρδοχέων, αλλά και να εκδικηθεί όλο το γένος των Εβραίων Θα μου πείτε, ήταν δυνατόν ποτέ να εξαφανιστεί ένας ολόκληρος λαός από το μίσος ή τον φθόνο, κυρίως εδώ μίσος Από το μίσος ενός ανθρώπου, Αν διαβάσουμε τις ιστορίες των λαών της Ανατολής, Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο

Ναι αγαπητοί μου δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο Και για να μην νομίσετε ότι το πράγμα είναι μόνο πολύ παλιό, Σας λέγω μόνο τούτο Δεν ξέρω Χίτλερ τι μπορεί να είχε με μερικούς Εβραίους, Δεν ξέρω πόσους Εβραίους Μεγάλοι τραπεζίτες, σπουδαίοι, τρανοί, ξέρω εγώ, 5, 10, 50, 100 Τι απεφάσισε, να εξαφανίσει όλους τους Εβραίους και μόνο τους Εβραίους της Γερμανίας Τους Εβραίους των κατεχομένων υπαυτού εδαφών από την Ελλάδα δε μαζεύει τους Εβραίους Βλέπετε λοιπόν ότι αυτά που λέγει η Γραφή και κάποτε μας φαίνονται σαν μύθοι ιστορικά Μα πώς είναι δυνατόν, τα έχουμε και στην εποχή μας

και φανταστείτε τώρα να θέλει να εξαφανίσει όλο το γένος των Εβραίων σε όλο το απέραντο περσικό κράτος μόνο και μόνο για να εκδικηθεί τον Μαρδοχαίο. Περίεργο και όμως αληθές.

Όμως, οι ειδωλολάτρες προκειμένου να λάμβαναν μια απόφαση πάντοτε ήσαν οι άνθρωποι που θα ήθελαν να έχουν μια εύνοια αντίστοιχη, Μία συγκατάθεση των Θεών. Γι' αυτό το λόγο επίδησαν πολλοί δυσιδαίμονες οι ειδωλολάτρες, έκανε κάτι εδώ ο Αμάν. Τι έκανε λέτε, θέλησε να ρίξει κλήρους, να ιδεί ποιο καιρό θα ευοδωθεί η υπόθεσής του.

Επίγαιναν στο άγαλμα της Θεάς Τύχης και εκεί έριχναν κλήρους για να φανερώσει η Θεά Τύχη την αγαθήν τύχην πότε έπρεπε να ενεργήσουν μίαν ενεργιά τους οι άνθρωποι.

Για να μην νομίσετε δε ότι το πράγμα είναι και αυτό παράξενο και περίεργο σας λέω ότι και ο Χίτλερ ερώτησε τους μάγους του που τον περιεκύκλωναν πότε να αρχίσει τον πόλεμο να χτυπήσει τη Ρωσία και οι μάγοι του, του είπαν τον Αύγουστο. Και όταν ξεκίνησαν οι μάχες, μπαίναμε στον χειμώνα, δεν μπαίναμε στην Άνοιξη, μπαίναμε στον χειμώνα.

Ο Χίτλερ έφτασε μέχρι έξω από τη Μόσχα, αλλά τον κατέλαβε ο χειμώνας. Και να λέγε κανένας ότι δεν είχε και το ιστορικό προηγούμενο, ο Χίτλερ είχε το ιστορικό προηγούμενο του μεγάλου Ναπολέοντος και ο ίδιος το ίδιο πράγμα έπαθε.

Καλά, δεν βρέθηκε ένα στρατηγός να του πει ότι αυτό το οποίο ξεκινά είναι παρακινδυνευμένο διότι δεν θα προλάβουν να φτάσουν μέχρι τη Μόσχα Αγαπητοί μου οι μάγοι είχαν των λόγων, οι μάγοι είναι φοβερό Ξέρετε πως οι άνθρωποι ξεκινάνε επιχειρήσεις τους, υποθέσεις τους, δουλειές τους, το γάμο τους και ένα σωρό άλλα σπουδαία πράγματα στη ζωή τους από τέτοιες δυσιδαιμονικές παρατηρήσεις Με το φλιτζάνι του καφέ, με τα χαρτιά, με την χειρομαντία, με το να πάμε να ερωτήσουμε το μέδιο Οι αρχαίοι Έλληνες τι ξεκινούσαν χωρίς να ερωτήσουν το μαντείον των Δελφών Τι ξεκινούσαν, τίποτα δεν ξεκινούσαν Βέβαια, ξέρετε στο βάθος τι υπάρχει

Την ανάγκη του ανθρώπου να εξαρτήσει την πορεία του από τον Θεό Τον έχασε τον Αληθινό Θεό όμως Χάνοντας τον Αληθινό Θεό πέφτει στα υποκατάστατα Τα υποκατάστατα είναι η μαγεία Ο χριστιανός τι κάνει και αυτός δεν κάνει ότι του κατέβει και εκείνος ρωτάει τον Θεό Πως τον ερωτά, γίνεται έτοιμα στην προσευχή του Πηγαίνει στον πνευματικό του Ζητάει από τον Θεό να του δείξει πώς πρέπει να ενεργήσει Λέει Κύριε αυτό σκέπτομαι να κάνω Θα το ευοδώσεις Το θέλεις Σου το αναθέτω στα χέρια σου Εάν το θέλεις ευόδωσέ Εάν δεν το θέλεις μην το ευοδώσεις Ο πνευματικός άνθρωπος, ο πιστός που γνωρίζει τον Αληθινό Θεό αυτό κάνει

Το κάνει και ο άλλος που δεν ξέρει τον Αληθινό Θεό Αλλά στα υποκατάστατα όπως σας είπα, στη μαγεία Αυτό λοιπόν τώρα κάνει και ο Αμάν

Βάζουν κάτω από το χέρι της Θεάς Τύχης, κλήρους Ποιο καιρό πρέπει να ενεργήσουν για να επιτύχουν την εξόντωση των Εβραίων Ξέρετε τι μήνας ήταν, ήταν ο πρώτος μήνας του έτους ως προς τους Εβραίους Ο μήνας Νισάν, Αλλά ο κλήρος ξέρετε πότε έπεσε στις 14 του τελευταίου μηνός, του μηνός Αδάρ που σημαίνει ότι ήταν ένας ολόκληρος περίπου χρόνος παρά 15 μέρες ίσως για να γίνει η εκτέλεση αυτή του σχεδίου του Αμάν να εξολοθρευθούν οι Εβραίοι Αυτό είναι φανερό αμέσως ότι ήταν πρόνοια του Θεού Θα μου πείτε αγαπητοί μου, όταν οι άνθρωποι ρίχνουν ζάρια, ρίχνουν τείχες, κλήρους, ακόμα συμβουλεύονται το φιλτζάνι του καφέ και άλλα πολλά

Αυτά μπορεί να τα κατευθύνει ο Θεός, εάν μεν, εκείνα τα οποία σκέπτονται οι άνθρωποι με αυτόν τον τρόπο Είναι υποθέσεις του Θεού, ο Θεός οπωσδήποτε κατευθύνει Βλέπετε που έπεσε ο κλήρος, εξαντλήθη ο χρόνος, ένας χρόνος, πρώτον αυτό, δεύτερον, όταν οι άνθρωποι σκέφτονται να κάνουν το κακό και ο Θεός θέλει να το αφήσει το κακό να γίνει, τότε ο Θεός πως ενεργεί, τους δίδει πνεύμα πλάνης ώστε να αποτύχουν οι άνθρωποι εκείνοι, εκείνο το οποίο ζήτησαν να μην τους βγει όπως το ζήτησαν, να τους έρθει σε κακό και τους δίνει πνεύμα πλάνης Ενώ αυτοί ξεκινούν με μία πεποίθηση ότι εκείνο το οποίο ενεργούν είναι σωστό

Λοιπόν, έτσι έπεσε παρακαλώ ο κλήρος ένα χρόνο μετά και συνεπώς θα ήταν η σφαγή όλων των Εβραίων το 473 π.Χ.

Έπρεπε όμως για να κάνει αυτό ο Αμάν να έχει την έγκριση του βασιλέους Πώς θα γίνει τώρα η έγκριση, πώς θα την πετύχει Όταν κανείς είναι δολοπλόκος, όταν θέλει να πετύχει ένα σχέδιο, όταν καταφέρνει μια χαρά Μη ποτέ αγαπητοί μου επιτρέψει ο Θεός να γίνομαι αντικείμενον της κακίας υψηλών προσώπων Μη ο Θεός το επιτρέψει, γιατί κανείς δεν ξέρω παρά μόνο από τα χέρια του Θεού μπορεί να γλιτώσει Πηγαίνει στον Βασιλέα και του λέγει, ξέρεις Βασιλέα Υπάρχει ένα έθνος διεσπαρμένων εν τοις έθνεσιν, εν πάση τη βασιλεία σου. Πράγματι οι Εβραίοι είσαν διεσπαρμένοι, είσαν σκορπισμένοι σε ολόκληρο το απέραντον περσικών κράτους.

Οι νόμοι αυτών έξαλλοι παρά πάντα τα έθνη. Οι νόμοι τους, η νομοθεσία τους είναι έξαλλοι. Εξαλλος θα πει με την παλιά σημασία κάτι άλλο, εξάλλος, εκάλλος, έξαλλος, κάτι άλλο, κάτι διαφορετικό Δηλαδή έχουνε διαφορετικούς νόμους, οι νόμοι τους δεν μοιάζουν με τους δικούς μας νόμους Αλλά με μια σύγχρονη έννοια και φοβάμαι ότι εδώ έχει και τη σύγχρονη έννοια εδώ η λέξης έξαλλος που θα πει παράλογα πράγματα, δηλαδή οι νόμοι τους είναι παράλογοι Και τούτο μόνος σου λέγω Βασιλεύ, Ότι και τους νόμους τους δικούς σου παρακούν αυτό το έθνος Και ου συμφέρει το βασιλή εάσαι αυτούς Και δεν συμφέρει στον βασιλέα να τους αφήσει

Αρχίζει λοιπόν τώρα η υποβολή, η φθορά Λέγει τώρα στον βασιλέα τι πρέπει να κάνει Είδατε, δεν συμφέρει στον βασιλέα να τους αφήσει αυτούς Γι' αυτό το λόγο Βασιλεύ, Έρχομαι να συμβουλέψω κάτι

Να τους απολέσεις, Αυτοί δεν πρέπει να είναι πολίτες των Βασιλειών σου, Διότι είναι επικίνδυνοι άνθρωποι, Είναι επαναστάτες, Όταν δεν τους απολέσουμε, εις τα βασιλικά ταμεία, Εγώ θα σου βάλω, Μύρια τάλαντα αργύρου, Ξέρετε πόσο είναι αυτό, 10.000 αργυρά τάλαντα, Το τάλαντο είχε 6.000 χρυσές δραχμές, Αττικές, Δηλαδή 240 χρυσές λύρες, Είναι το τάλαντο, συνεπώς μύρια τάλαντα είναι όπως ακριβώς και η παραβολή του χρεός του δούλου Είναι 2.400.000 χρυσές λίρες Και όπως μας διασώζει ο Ηρόδοτος ήτανε το 1 τρίτον του προϋπολογισμού του κράτους Το ποσόν αυτό Και συνεπώς αντιλαμβάνεστε τι σήμαινε να πέσει στα ταμεία του βασιλέως το ποσόν αυτό

Το ποσόν αυτό όμως πώς θα γίνεται Θα το άρπαζαν από τις περιουσίες των Εβραίων οι άνθρωποι που θα τους εκτελούσαν Ό,τι ακριβώς έγινε και με τους Γερμανούς που άρπαξαν τις περιουσίες των Εβραίων και τους ίδιους τους σκότωσαν Το ίδιο πράγμα ακριβώς θα έκανε και ο Αμάν Αυτό άρεσε εις τον βασιλέα από ποιαν άποψη;

Από την άποψη των χρημάτων τουλάχιστον θα το πει πιο κάτω βασιλιάς Από την άποψη ότι μπορεί να έχει πολίτας επαναστάτες Και αυτό βεβαίως δεν τον συμφέρει Καλά του λέγει, βγάζει το δακτυλίδι του ο Βασιλεύς, πάρ' το Διότι το δακτυλίδι του Βασιλέως ήταν η σφραγίδα του κράτους Πάρε του λέγει το δακτυλίδι μου, κάνε το σχετικό διάταγμα, σφράγισέ το Όσο για τα χρήματα που μου είπες, δεν τα χρειάζουμε Ήταν ένας τρόπος να δείξει ότι είναι ανώτερος χρημάτων ο Ξέρξης Αλλά, ως προς των λαών, το μεν αργύριον έχε, τα δε έθνη, χρω ως βούλη. Τα μεν λεφτά ακρά της έταση, βεβαίως ο Αμάν θα έβγαζε πολύ περισσότερα χρήματα, τόσα είπε θα βάλει στα θησαυροφυλάκια του Βασιλέως, ο ίδιος πόσα θα μάζευε, ως προς των λαών, χρω ως βούλη.

Φοβερό πράγμα, Χρησιμοποίησέ τον όπως θέλεις, Ελεύθερα, Κάνε ότι θέλεις, Για σκεφτείτε κράτος δικαιοσύνης, Κάνε των λαών αυτών ό,τι θέλεις, Τι φοβερό πράγμα, Για να δείτε αγαπητοί μου, Τι φάσης έχει περάσει η ανθρωπότητα στην ιστορία της, Φάσης βαρβαρισμού και αγριότητας.

και τότε εκλήθησαν οι γραμματείς του βασιλέους να συντάξουν το διάταγμα, το οποίο απεστάλη από την Ινδία που επεκτείνεται το κράτος των Περσών έως την Εθιωπία της Αφρικής. Απέραντο το κράτος. 127 κράτη ήσαν κάτω από την κυριαρχία του Ξέρξου.

Θα σας διαβάσω πολύ γρήγορα την επιστολή που έστειλαν, το διάταγμα. Μας το διασώζει ο συγγραφεύς του βιβλίου Συγγραφεύς δεν φαίνεται ότι είναι ο ίδιος ο Μαρδοχαίος Διότι ήταν μες τα πράγματα και έτσι είχε ένα αντίγραφο Όπως θα δούμε και παρακάτω που το λέγει, πώς το απέκτησε ώστε αργότερα να γράψει το σχετικό αυτό βιβλίο Το διάταγμα θα εστέλετο με τους βιβλιοφόρους ώστε να πάει σύντομα στον προορισμό του, σκεφτείτε από τις Ινδίες, τα Σούσα είναι στη Μέση, η πρωτεύουσα των Περσών, της Περσίας.

Από τη μια μεριά είναι οι Ινδίες και από την άλλη είναι στην Αφρική η Εθιωπία.

Είναι το πρώτο κράτος στον κόσμο το οποίο ίδρυσε οργανωμένο ταχυδρομείον. Τα ταχυδρομία των Περσών ήταν πάρα πολύ σπουδαία. Οι ταχυδρόμοι, οι οποίοι λέγονται βιβλιοφόροι, επήγαιναν, είχαν σταθμούς, έπαιρναν την αλληλογραφία, έτρεχαν μετά λογά τους, ένα άλογο θέλει πει, επήγαιναν σαν Αχάνη, ορισμένο αυτό, εκεί άφηναν το άλογο, έπαιρναν άλλο ξεκούρα στο άλογο και επήγαιναν στον παράκατο σταθμό και ούτω καθεξής.

Έτσι τάχιστα όλες οι βασιλικές διαταγές έφθαναν έως το άκρο του απεράντου κράτους

Σας το λέω αυτό, μάλιστα υπήρχε μια ωραία έκφραση μας τη διασώζει ο Ηρόδοτος για τους ταχυδρόμους της Περσίας που θα ήταν πολύ ωραίο να το έβαζαν και οι ταχυδρομικοί όλων των λαών και θα σας φανεί παράξενο και οι Ιεραπόστολοι. Γιατί; Διότι έλεγε ότι το ταχυδρομίον, το μήνυμα, έπρεπε να φτάσει. Είτε νύχτα ήταν, είτε ημέρα, είτε κρύο, είτε χειμώνας, είτε καλοκαίρι.

Ήταν θα λέγαμε το επίγραμμα πάνω στο οποίο εστηρίζεται οι βάσεις που εστηρίζουν τα ταχυδρομία τα περσικά. Αλλά και οι Ιεραπόστολοι κάνει κρύο, κάνει ζέστη, είναι μέρα, είναι νύχτα. ο Λόγος του Θεού πρέπει να τρέχει σαν το ταχυδρομείο. Έτσι λοιπόν, ο σκοπός του εγγράφου ήταν να εκτελεστεί η διαταγή, προσέξατε, μέσα σε μία μέρα έπρεπε να φονευτούν το γιατί θα το δείτε παρακάτω και να διαρπαγούν όλα τα υπάρχοντα των Εβραίων.

Ακούστε λοιπόν την επιστολή, θα σας διαβάσω τη μετάφραση για να μας εξηγώ το κείμενο Ο Μέγας Βασιλιάς Ξέρξης εντέλεται ως εξής, εις τους υπό την εξουσία του άρχοντας και σατράπας των 127 επαρχίων οι οποίοι εκτείνονται από της Ινδικής χώρας μέχρι της Αιθιοπίας Αν και είμαι άρχον πολλών εθνών, λέει ο βασιλιάς Και έχω γίνει κύριος όλης της Οικουμένης, ή θέλησα να διοικήσω εσάς, όχι υπερηφανευόμενος και καταχρώμενος της εξουσίας μου, που από υποκρισία Αλλά επιεικώς και μετά ηπιότητος πάντοτε διεξάγων την διοίκηση αυτήν Στη διεξαγωγή της εξουσίας μου, θέλησα να καταστήσω τη ζωή των υπηκών μου πάντοτε ήρεμων και ατάραχων

Κάμνοντας τη Βασιλεία μου επιεική και ασφαλή μέχρι των ακραίων αυτής χωρών, για να ανθίζει ποθητή εις όλους τους ανθρώπους ειρήνη. Τι ωραία πράγματα θα έλεγε κανείς, και κάτω από τα ωραία κρύβεται το έγκλημα. Είδατε; είμαι επιεικής βασιλιάς, θέλω οι υπήκοοί μου να έχουν ειρήνη, τέτοια πράγματα θα λένε και η πολιτική.

Αλλά παρακάτω θα δείξει τι, ότι θα εξολοθρευτεί ένας ολόπληρος λαός Ερωτήσας όμως τους συμβούλους μου, πώς είναι δυνατόν τούτο να πραγματοποιηθεί Ένας από αυτούς, ονομαζόμενος Αμάν, ο οποίος υπερέχει τον άλλον κατά τη σοφία Και ο οποίος είναι γνωστός δια την αμετάβλητον αφοσίωσή του και σταθερότητά του προς εμένα Και ο οποίος κατέχει τη δευτέρα θέση μέσα στο βασίλειό μου έκανε σε εμάς γνωστόν, σε όλες τις φυλές της οικουμένης, έχει διασπαρεί κάποιος δύστροπος λαός,

ο οποίος κατά τους νόμους του είναι αντίθετος σε κάθε έθνος και παραβαίνει πάντοτε τα διατάγματα των βασιλέων σε τρόπον ώστε να εμποδίζει την πλήρη αρμονία της Αυτοκρατορίας την οποία εμείς διοικούμε.

Μάθαμε λοιπόν ότι μόνον ο λαός αυτός ευρίσκεται σε αντίθεση προς το όλο ανθρώπινο γένος, χωριζόμενος από αυτό με παραξένους νόμους και ότι έχει κακές διαθέσεις προς τα συμφέροντά μας, διαπράττει τα έσχατα κακά και εμποδίζει έτσι τη σταθερότητα του Βασιλείου μου

Διατάξαμε λοιπόν οι προγραμμένοι Ιουδαίοι, αυτοί από το διάταγμα τούτο που συνετάχθη, αυτοί από το διάταγμα τούτο που συνετάχθη από τον Αμάν Από ποιο θα συνετάσετε, από τον Αμάν θα συνετάσετε Ο οποίος είναι επικεφαλής των υποθέσεων του κράτους και κατέχει τη θέση του Δευτέρου Πατρός μας Επιθυμώ, λέγω, όλοι αυτοί μαζί με τις γυναίκες τους και τα παιδιά τους να καταστραφούν ριζηδόν, μην αφήσετε ούτε ρίζα, ακούσατε παρακαλώ, ριζηδόν, ολοριζή, λέει το Ιερόν Κείμενο, δι' εχθρικής μαχαίρας, με εχθρικό μαχαίρι, άνευ, οίκτου και φειδούς, χωρίς να λυπηθείτε και να σπλαχνιστείτε Και πότε θα γίνει αυτό, Την δεκάτην τετάρτην ημέρα του δωδεκάτου μηνός Αδάρ, του παρόντος έτους

Φοβερό πράγμα, Επιθυμώ να γίνουν αυτά, ώστε οι άνθρωποι αυτοί, οι οποίοι στο παρελθόν και εις το παρόν Είναι εχθροί μας, κατεβούν όλοι την ίδια ημέρα με βίαιον θάνατον εις τον Άδη και έτσι να παρέχουν εις των μελλοντικών χρόνων, στις κρατικές υποθέσεις μου, σταθερότητα και ειρήνη.

Αν κανείς μπορεί να έχει σταθερότητα και ειρήνη προβαίνοντας σε τέτοια εγκλήματα. Είδατε τι ωραία λοιπόν πως θα φτιάχνεται εν ονόματι της ειρήνης η Σφαγή. Πέστε μου, σας παρακαλώ, και όμως πόσες φορές και σήμερα την ίδια τακτική αντιγράφουμε.

Εν ονόματι της ειρήνης κάνουμε πολεμικές επιχειρήσεις. Τι να σας αναφέρω, επειδή δεν θέλω ποτέ να λέω πράγματα από τη σύγχρονη ιστορία πολύ χτυπητά, ο καθένας καταλαβαίνει πώς είναι σήμερα εκείνοι οι λαοί που πάνε και χτυπούν αρπάζουν τον άλλον και άμα τους πούνε παραπέρα για το Καναδιατό, για να ασφαλίσουμε λέγει την ειρήνη. Έτσι κάνει. Το ίδιο πνεύμα. Βλέπετε η πολιτική δεν έχει αλλάξει. Το πνεύμα της είναι πάντα το ίδιο.

Ένα μόνο, αλλάζει τρόπος, μεθόδους και στην εποχή μας έχει γίνει αληθινή επιστήμη, επιστήμη του κακού, του πολύ κακού έχει γίνει στην εποχή μας οι πολιτικοί.

Έγιναν πολλά αντίγραφα, μετεφράστησαν στις 127 γλώσσες και εστάλησαν από τους ταχυδρόμους και πήραν εντολή όλα τα έθνη να είναι έτοιμα την καθορισμένη ημέρα να φονεύσουν τους Εβραίους. Εσπεύδετο δε το πράγμα και εις Σούσα, Το πράγμα δε και μέσα εις την Πρωτεύουσα, Ευρήκε την εφαρμογή, Βεβαίως και κατεξοχήν, Μέσα εις την Πρωτεύουσα, Διότι το σχέδιο του Αμάν ήταν να εξαφανίσει και τον Μαρδοχέο, Προπαντός τον Μαρδοχέο, Αλλά τι έγινε, Παρακαλώ θα σας διαβάσω την φράση και θα ειδείτε τι έγινε, Ο δε βασιλεύς μέσα στα σούσα, Ο δε βασιλεύς και Αμάν εκοθονίζοντο, Εταράσσετο δε, η πόλη. Δύο ακρότητες. Όταν το έμαθε η πόλη, εταράχθηκε ολόκληρη. Πρώτα-πρώτα οι Εβραίοι εταράχθησαν. Εταράχθησαν σφόδρα. Ύστερα εταράχθησαν εκείνοι που αγαπούσαν τους Εβραίους. Και ύστερα εταράχθησαν όλοι οι κάτοικοι, λίγο οι πολλοί, διότι δεν ήταν δυνατόν ποτέ μέσα στα μάτια τους να βλέπουν σφαγές και να είναι ευχάριστο θέαμα.

Δύο άνθρωποι διασκεδάζουν, Είναι ο Βασιλιάς και ο Αμάν. Κοιτάξτε αντίθεση, Εκοθονίζοντο λέγει, Κοθονίζω είναι από ένα ρήμα που αναφέρεται στον κόθωνα που είναι ένα κύπελο. Κοθονίζω θα πει ποτηρίζω, να σας το μεταφράσω έτσι χοντρικά. Ο κόθωνας ήταν ένα κύπελο μεγάλο από το οποίο έπιναν κρασί.

Συνεπώς, Θα πει, Κοθονίζω, Όπως λέμε σήμερα, Αυτός είναι του ποι, Βέβαια δεν έχει έννοια, Του ποι, Τι βιάννη, Του ποι, Έτσι το λέει ο λαός, Είναι λέει του ποι, Δηλαδή, Είναι ο άνθρωπος του ποτού, Έτσι λοιπόν, Εκοθονίζοντο θα πει, Έπιναν σε μεγάλα ποτήρια κρασί, Δηλαδή, Γλαντούσαν, Γιατί γλαντούσαν, Ο λαός τι κάνει έξω, Οδύρεται, Αυτοί τι κάνουν, Γλαντούν, Βεβαίως εδώ, Βλέπουμε καταρχάς τους κακούς ανθρώπους, Όταν σ το κακόν, είδονται, ευχαριστούνται.

και από το κακόν ήδονται, ευχαριστούνται. Σας θυμίζει η περίπτωση του Ηρώδη όταν οι μάγοι έφτασαν στα Ιεροσόλυμα και είπαν πού γεννάται ο βασιλεύς των Ιουδαίων, θυμηθείτε τι γράφει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, εταράχθηκε η πόλη των Ιεροσολύμων. Γιατί εταράχθηκε, ξέρετε γιατί, διότι ο Ηρώδης ήταν αιμοχαρής άνθρωπος, είχε δώσει πολλά προηγούμενα παραδείγματα σφαγών. Και τότε όταν άκουσε ο λαός ότι γεννιέται βασιλεύς των Ιουδαίων, δηλαδή απόγονος του Δαβίδ, ανατρίχιασαν και είπαν πόση φοβέρα, πάλι σφαγές θα έχουμε. Και ο λαός αναστατώθηκε. Ο Ηρώδης ευχαριστείτο με κάθε τρόπο να σφάζει. Όταν έσφαξε τα νήπια της Ιουδαίας, της Βηθλεέμ και της Περιχώρου, τι λέτε, δεν ήταν ευχαριστημένος;

Όταν το έκανε αυτό, έφτασε αγαπητοί μου να σκοτώσει τη γυναίκα του, να σκοτώσει το παιδί του, δύο παιδιά του σκότωσε ο Ηρώδης, ήταν φοβερός Ε λοιπόν το ίδιο πράγμα τώρα είναι και εδώ, ο λαός θρηνεί και ο βασιλιάς με τον Πρωθυπουργόν διασκεδάζουν Αλλά είναι και κάτι άλλο, είναι κάτι άλλο πονηρό, ξέρετε ποιος τον κάνει να διασκεδάζει, ο Πρωθυπουργός Γιατί, ώστε ο βασιλιάς να παραπλανηθεί και να μην αντιληφθεί το πένθος του λαού και τυχόν αναθεωρήσει την διαταγή του Διότι ήταν και κάτι φοβερό, ένας χρόνος έπρεπε να περάσει και ο βασιλιάς δεν έπρεπε να αντιληφθεί την αντίδραση του λαού και είναι ο Πρωθυπουργός εν προκειμένω ένας αυλοκόλακα που προσπαθεί να παρασύρει τον Βασιλέα σε αυτό το πονηρό σχέδιο που εξυπηρετούσε όχι την υπόθεση του Βασιλείου αλλά την προσωπική του υπόθεση.

Πόσα τέτοια γίνονται, πόσα τέτοια γίνονται και θα γίνονται αγαπητοί μου πάντοτε όσο υπάρχει ανθρώπινη ιστορία. Το έμαθα και ο Μαρδοχέος, το έμαθα. Μόλις το έμαθε ο άνθρωπος αυτός, αμέσως αντελήφθη ότι ο συντάκτης αυτού του διατάγματος είναι ο Αμάν. Και τότε διέριξε τα ηματιά του και ντύθηκε ένα τσουβάλι και έβαλε πάνω στο κεφάλι του στάχτη. Δείγμα πέμπτη. Διότι δεν εκκίνδυνε μόνο ο αμάν, εκκίνδυνε όλος ο εβραϊκός λαός. λαός και έκανε και κάτι άλλο το οποίο δεν ξέρω αγαπητοί μου εάν έχει το παρόμοιό του στην εποχή εκείνη στην εποχή μας έχουμε παρόμοιο στην εποχή εκείνη όπως έκανε ο Μαρδοχέας κάτω από τις πολιτικές συνθήκες που εκεί ήρθαν αφού έσκησε τα ρούχα του έβαλε ένα τσουβάλι έβαλε στάχτη στο κεφάλι του και βγήκε στην πλατεία της πόλεως. Και τι έκανε.

Εβόα, φώναζε με μεγάλη φωνή και τι έλεγε, αίρεται έθνος μηδέν αδικήσαν, πρόκειται να σφαγεί ένα έθνος που δεν φταίει σε τίποτα. Πως θα το πάρετε αυτό τώρα, παθητικήν εκδήλωσιν αντιστάσεως ή ενεργητικήν; Και τα δύο. Είναι πάρα πολύ σπουδαίο αυτό που έκανε ο Μαρδοχέος. Ήταν μια διαδήλωση. Μπορούμε να έχουμε διαδηλώσεις όπως τις νοούμε σήμερα τις διαδηλώσεις όταν κάτι δεν πηγαίνει καλά στους κυβερνώντες και ο λαός κάνει μια διαδήλωση. Βγαίνει στους δρόμους, σηκώνει πανό, φωνάζει, πάει κάτω από τα παράθυρα του παλατιού, του διοικητηρίου, δεν ξέρω της Νομαρχίας τι είναι, φωνάζει, διαμαρτύρεται για το μέτρο εκείνο το

το οποίον έχει διατάξει η Πολιτεία. Αυτό μπορείτε να το διανοηθείτε στην αρχαιότητα και μάλιστα εις το περσικό κράτος, εις αυτήν την πρωτεύουσα του περσικού κράτους με ένα βασιλιά όπως ήταν ο Ξέρκης. Το διανοήσετε αυτό. Δεν ξέρω, δεν έχω κάνει μελέτη ιστορική επάνω σε όλα αυτά τα πράγματα.

Φοβάμαι μήπως ο Μαρδοχέος είναι ο πρόδρομος των σημερινών συλλαλητηρίων, έτσι υποψιάζουμε, είναι πολύ σπουδαίο, μάλιστα σήμερα κάνουν το ίδιο πράγμα μερικοί καλός, κακός, κακός ασφαλός γιατί εκεί που φθάνουν δεν είναι καλό πράγμα να αυτοπυρπολούνται, μπαίνουν πάνε στην πλατεία, στη μέση της πλατείας βρέχουν τα ρούχα τους με βενζίνη, βάζουν φωτιά και καίγονται, είναι φοβερό πράγμα, είναι αυτοκτονία και δεν είναι τρόπος διαμαρτυρίας, είναι όμως ένα έναν τρόπο διαμαρτυρίας. Λέγεται παθητικός τρόπος αυτός. Ο Μαρδοχέος δεν σκοτώθηκε, δεν αυτοκτόνησε και ύστερα θα δίνει σημασία σε έναν εχμάλωτο. Αυτοκτόνησε ένας εχμάλωτος. Λοιπόν, κάτι τρέχει στα γύφτικα, θα έλεγαν οι Πέρσες, η Περσική Αυλή.

Δεν απαίτησε τίποτα. Το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι αφενός μεν δημιουργεί παθητική αντίσταση με το να φοράει παλιά ρούχα, σου βάλει στάχτη και λοιπά στο κεφάλι για να προκαλέσει την προσοχή του πλήθους, προσέξτε, να προκαλέσει την προσοχή του πλήθου, αλλά και κάνει και τι άλλο. Βοά, φωνάζει με μεγάλη φωνή και εκθέτει το πρόβλημα στα αυτιά και στα μάτια του περσικού λαού. Έφτασε μέχρι το παλάτι στην πόρτα απ' έξω. Έφτασε εκεί για να διαμαρτυρηθεί.

Θαρραλέο. Αυτό τώρα δεν είναι παθητική αντίσταση, αλλά είναι δυναμική, είναι ενεργητική αντίσταση. Σας είπα μας κάνει εντύπωση. Εμένα με κατέπληξε όταν το είδα αυτό. Και ήρθεν έως της πύλης του βασιλέος και έστη από την πλατεία πήγε στην πύλη των ανακτόρων.

Και εκεί στάθηκε, φώναζε. Αλλά τι θα έχει γίνει; Θα μπορούσαν να τον βάλουν ποτέ μέσα; Ήθελε να μπει μέσα. Πώς να μπει μέσα; Του επέτρεπαν ποτέ; Ου γαρ αυτώ εξόν, επιτετραμένων δηλαδή, εισελθείν εις την αυλήν σάκον έχοντα και σποδόν. Δεν μπορούσε να μπει με την κατάσταση αυτή, διαμαρτυρόμενος, μέσα στο βασιλικό παλάτι. Τον εμποδίζουν, τον σταματούν απ' έξω.

Είδατε παρακαλώ το θάρρος αυτού του ανθρώπου, μας αφήνει καταπλήκτως, καταπλήκτως, αλλά ταυτόχρονα Το σύνθημα βεβαίως το έδωσε ο Μαρδοχέος μέσα εις τα Σούσα, ταυτόχρονα, τόσο εκ του συνθήματος του παραδείγματος του Μαρδοχέου όσο και εκ του περιεχομένου του διατάγματος άρχισε κοπετός σε όλη την Αυτοκρατορία, κλάμα οδυρμή και φωνές.

Και εν πάση η χώρα, ου εξετίθετο τα γράμματα, Κραυγή και κοπετός και πένθος μέγα της Ιουδαίης, Σάκων και σποδών έστρωσανε αυτοί. Πενθούν και οι ίδιοι κατά παρόμοιον τρόπο. Και αυτοί βάλανε τσουβάλια, στάχτη στο κεφάλι και κοιμώνται χάμο και να διαμαρτυρηθούν για το διάταγμα αυτό.

Δεν ξέρω αγαπητοί μου εάν θα το έκαναν αυτό οι Εβραίοι, εάν δεν ξεκινούσε ο Μαρδοχέος. Οι υπηρέτριες της Βασιλίσης πήγαν και της το είπαν, στην Εστήρ, όταν άκουσε η Εστήρ το διάταγμα αυτό, εταράχτηκε.

Και ακόμη ότι ο Μαρδοχέος είναι απ' έξω διαμαρτυρόμενος με αυτών των τρόπων, εταράχθηκε. Και τότε έστειλε τους υπηρέτες της να τον ντύσουν και να τον βάλουν μέσα. Εκείνος δεν ήθελε να ντυθεί, όχι λέει, θα μείνω με το τσουβάλι εδώ έξω από την πόρτα και θα φωνάζω.

Τότε η Εστίρ, αφού δεν μπαίνει ο Μαρδοχέος μέσα σε ένα δυναμισμό αφάνταστον, καλεί έναν ευνούχον, των Αχραθέων. Και του λέγει, σε παρακαλώ πολύ, πήγαινε στο Μαρδοχέο να μάθεις τι ακριβώς συμβαίνει, τι είναι η όλη ιστορία.

Και τότε ο Μαρδοχέος αναφέρει εις τον Ευνούχον να πει εις την Βασίλισσα ότι ο Αμάν σκέφτεται να καταστρέψει το λαό των Εβραίων, να τους αρπάξει τις περιουσίες των και να τις βάλει εις το βασιλικό γαζοφυλάκι, στα βασιλικά ταμεία.

Και μάλιστα, έχω και το αντίγραφο, λέει ο Μαρδοχέος, του διατάγματος, πάρ' το να το δώσεις στη Βασίλισσα να το διαβάζεις. Αυτός δεν μπαίνει μέσα, μένει απ' έξω με την τζουβαλέγια του στολή. Και μάλιστα, δίνει εντολή εις την Βασίλισσα, ποιος, Μαρδοχέος, τι την είχε, ξαδέλφη.

Και λέγει στον Ευνούχο: Πες της, εισελθούσα παραιτήσασθαι τον Βασιλέα και αξιώσαι αυτόν περί του λαού, μνησθείσα ημερών ταπεινώσεώς σου, ως ετράφης εν χειρί μου, διότι Αμάν ο δευτερεύων τω Βασιλεί ελάλησε καθ' ημών εις θάνατον· επικάλεσαι τον Κύριον και λάλησον τω Βασιλεί περί ημών, ρύσαι ημάς εκ θανάτου.

Της δίνω παραγγελία Να μπει στον βασιλέα μέσα Στην αίθουσα Κροάσια Να του πει την υπόθεση Να μας γλιτώσει Από τη σφαγή Μη ξεχάσει η βασίλισσα Ποια ήταν Μια φτωχή κοτέλα Εχμάλωτος Και ο Θεός τη βοήθησε να ανεβεί Στο βασιλικό αξίωμα Και ότι εγώ την ανέφεψα Και την μεγάλωσα Αυτά να πεις και να προσευχηθεί η βασίλισσα να σωθούμε.

Εδώ βλέπουμε δύο πράγματα, το ένα είναι, της υπενθυμίζει την ταπεινή της καταγωγή, το άλλο είναι να προσευχηθεί. Όταν κάποτε ένας άνθρωπος έχει υψηλά αξιώματα, ξεχνάει τι ήταν πρώτα, πάνε οι φτωχοί συγγενείς κάποτε, σε έναν πλούσιο, συγγενείς ε, που αυτός πια πλούτησε, ο οποίος μπορεί να λέγει Α, Δε Σας Ξέρω, Δε Σας Είδα, Που Σας Ξέρω, Που Σας Είδα, Γι' αυτό υπενθυμίζει ο Μαρδοχέος, Τι, Την Πτωχήν της Καταγωγήν, Μη ξεχάσεις από που κατάγεσαι, Μη ξεχάσεις ότι εγώ σε ανέθρεψα, Είδατε θάρρος, Και θα μπει στον βασιλέα να του ζητήσεις αυτό που σου λέγονται, Και να προσευχηθείς το δεύτερον, Ώστε λοιπόν, Τι ζητάει από τη βασίλισσα, Ταπείνωση,

και προσευχή, ταπείνωση και προσευχή, σπουδαίο δίδαγμα, κρίσιμη η στιγμή αγαπητή μου και πράγματα, ακούσετε, όταν ο Αχραθέος, ο Ευνούχος μπήκε μέσα, τα είπε όλα, η Εστίρ δυσκολεύτηκε να δεχθεί αυτά τα οποία της παρήγγελνε ο Μαρδοχέος, γιατί δυσκολεύτηκε, όχι διότι εξέχασε την ταπεινή της καταγωγής, όχι, θα το πεις την προσευχή της αυτό αργότερα, Αλλά τι, ακούστε τι, πήγαινε πες των Μαρδοχέων, λέει στον Ευνούχο της, ότι αυτό μας το λέει μάλιστα και ο Ηρόδοτος σαφέστατα Και έχουμε και μία να δείξω μαρτυρίων, ότι τα έθνη πάντα της βασιλείας, Γινώσκει, ότι πας άνθρωπος ή γυνή ος εάν εισελεύσεται προς τον βασιλέα

Εις την αυλήν την εσωτέραν άκλητος, ουκ έστιν αυτώ σωτηρία, πλην ω εκτείνει ο βασιλεύς την χρυσήν ράβδον, ούτος σωθήσεται. Καγώ ουκ εκλήθην εισελθείν προς τον βασιλέα, εισί αύται ημέραι τριάκοντα. Όλοι το ξέρουν, όλοι οι λαοί το ξέρουν που είναι υπό τον βασιλέα, όποιος μπει εις την εσωτερικήν αυλήν, εις τα διαμερίσματα του βασιλέως, χωρίς να τον καλέσει ο βασιλιάς, αυτός κινδυνεύει να θανατωθεί, και η βασίλισσα ακόμη. Ενθυμείστε που σας είχα πει σε ένα περασμένο θέμα ότι η βασίλισσα δεν ήταν όπως σήμερα είναι μια βασίλισσα που έχει ίσα δικαιώματα με τον βασιλέα. Η βασίλισσα ήτανε δούλη στην πραγματικότητα.

Απόλυτος μονάρχης ο βασιλεύς Εγώ δε έχω 30 ημέρες να κληθώ από τον βασιλέα Γιατί 30 ημέρες, ένα μήνα είχε να κληθεί Τα διαμερίσματά του, η βασίλισσα εστήρ, διότι φαίνεται ίσως υπήρχε κάποια ψυχρότης, κάποια δυσαρέσκεια ο βασιλεύς, κάτι μπορεί να είχε με την εστήρ και δεν την κάλεσε, εξάλλου είχε πολλές γυναίκες το χαρέμι του, στον γυναικονίτη του, οπότε την βασίλισσα 30 ημέρες δεν την κάλεσε Και συνεπώς η απάντηση είναι ως εξής Τι μου λες να πάω να το πω στον Βασιλιά Δεν ξέρεις ότι αν πω χωρίς να με καλέσει θα με φονεύσει Δεν το ξέρεις αυτό Με άλλα λόγια κινδυνεύω, δεν μπορώ να το κάνω αυτό το πράγμα

Έρχεται ο Ευνούχος και τα λέει στον Μαρδοχέαν Ο Μαρδοχέος της απαντά Παρακαλώ ακούστε την απάντηση Ενός πιστού ανθρώπου και ενός ήρωος Που αγαπάει την πατρίδα Πορεύθητι και είπον αυτή λέει στον Αχραθέο Πήγαινε πες της, Εστίρ μη είπεις σε αυτή ότι σωθείς η μόνη εν τη Βασιλεία παρά πάντα στους Ιουδαίους Το ότι βάζει το όνομα μπροστά είναι για να δώσει το όνομα Εστίρ μη πεις τον εαυτό σου ότι όλοι θα καταστραφούν και θα σωθείς μόνον εσύ Μη το πεις αυτό, είναι αυτό που λένε μερικοί άνθρωποι, ε βαριέσαι Τι λέει, κινδυνεύει η πατρίδα μου, το χωριό μου, η Ελλάς, ε βαριέσαι, εγώ λίρες να μαζεύω, χρυσάφη να μαζεύω, σπίτια να αγοράζω, οικόπεδα να αγοράζω, ε βαριέσαι, βρε ταλαίπωρε άνθρωπε

Όταν θα καταστραφεί η πατρίδα, εσύ θα σωθείς, εσύ θα σωθείς, ωραίο λοιπόν αυτό, επιχείρημα δυνατό, ότι δηλαδή μη πει ότι εσύ θα σωθείς και οι άλλοι θα καταστραφούν Ή οι άλλοι θα καταστραφούν και εσύ θα σωθείς. Ακόμη, ως ότι εάν παρακούσεις εν τούτο το καιρό, Άλλοθεν βοήθεια και σκέπη έσται τοις Ιουδαίοις.

Συ δε και ο οίκος του πατρός σου, απολείσθε. Εάν δεν ακούσεις τον λόγο μου να μπεις με στο βασιλιά και να του ζητήσεις να μας σώσει, θα το ξέρει. Ο Θεός έχουμε την ιστορική εμπειρία θα της έλεγε ο Μαρδοχέος. Το ξέρω από την ιστορία του λαού μας.

Ο Θεός θα βρει τρόπο να μας σώσει, Αλλά εσύ και ο οίκος του πατρός σου, Η οικογένειά σου, Επειδή επρόδωσε το λαό σου, Να μην τον βοηθήσεις, Εσύ θα καταστραφείς, Και ο Θεός θα μας σώσει εμάς, Αν εσύ δεν το κάνεις αυτό να σωθούμε.

Και τρίτον επιχείρημα, ισχυρά επιχειρήματα, της συγκλονίζουν την Εστήρ αυτά τα επιχειρήματα. Και τις οίδεν ει εις τον καιρόν τούτον εβασίλευσας; Και ποιος ξέρει εάν εσύ ανεδείχθης βασίλισσα ακριβώς για αυτήν τη στιγμή; Διότι ποια ήσουν εσύ, ποια ήσουν; Μια φτωχή κοπέλα. Και τι έγινε; Βασίλισσα. Έτσι από τη μια όμως έγινες βασίλισσα, πού λοιπόν ξέρεις εάν ο Θεός δεν σε προετοίμαζε να γίνεις βασίλισσα για αυτή τη δύσκολη στιγμή; Αυτό το τελευταίο επιχείρημά του ήταν πάρα πολύ σπουδαίο και όπως απεδείχθη εκ των πραγμάτων είναι η θεολογία της ιστορίας. Πολύ βαθύτερα μπορούμε να το δούμε αυτό το πράγμα. Ακριβώς γι' αυτό ο Θεός, μακρόπνοος προνοών για το λαό του, ανέδειξε την Εστήρ βασίλισσα για να σωθεί ο λαός.

Όπως μακροπνώος ο Θεός προετοίμασε τον Μωυσέα να σωθεί από τα νερά του Νείλου ποταμού και να γίνει παιδί της βασίλισσας Φαραώ και να γίνει Βασιλόπαις, ακριβώς για να σώσει εν χειρί Μωυσέος ο Θεός το λαό του τον Ισραήλ. Αυτή είναι η θεολογία της ιστορίας. Έτσι ακριβώς αγαπητοί μου μπορούμε να βλέπουμε τα πράγματα.

Μακροπνός ο Θεός εργάζει, Ναι, Η Εστήρ δεν έχει αντίρρηση, Εκάμφθη, Έχει δίκιο ο Μαρδοχέος, Βεβαίως είχε ένα επιχείρημα, Όπως πολλές φορές έχουμε ένα επιχείρημα να πούμε το εναντίον, Αλλά το επιχείρημα όμως τι είναι, Το επιχείρημα είναι απλώς ένα επιχείρημα, Όμως τώρα εδώ η Εστήρ θα πει, Καλά, με γενναίο τρόπο, Καλά, Πες του Μαρδοχέου, λέγει στον Ευνούχο, Πες του, Όλοι οι κάτοικοι Εβραίοι εις τα Σούσα να νηστεύσουν για λογαριασμό μου. Θα μπω στο βασιλά και δεν θα φάτε ούτε θα πιείτε τρεις ημέρες. Θα νηστέψετε τρεις ημέρες και θα προσευχηθείτε τρεις ημέρες. Και εγώ και η συνοδεία μου, δηλαδή οι υπηρέτριές μου όλοι, θα νηστέψομαι τρεις ημέρες και θα προσευχηθώ πολύ στον Θεό και τότε θα μπω στο βασιλά.

Θα μπω χωρίς να με καλέσει και αν είναι να με καταστρέψει ας με καταστρέψει μαζί με το λαό του Θεού Ηρωισμός, ηρωισμός Αγαπητοί μου έτσι απείλησε η Εστήρ Σπουδαία γυναίκα, πολύ σπουδαία γυναίκα Και τώρα νηστεύει και προσεύχεται Ο λαός του Θεού νηστεύει και προσεύχεται και η Εστήρ Βλέπετε εδώ, η προσευχή και η νηστεία θα εκπορθίσουν το τείχος που λέγεται Αμάν και Ξέρξης.

Θα πέσουν τα οχυρά, θα πέσουν από τη νηστεία και την προσευχή του λαού του Θεού. Είδατε την δύναμη της προσευχής και της νηστείας, αλλά θα συνεχίσω με αγαπητοί μου την ερχομένη Τετάρτη.