The Revelation of John 88

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

"And He who was seated upon the throne said, Behold, I make all things new." This is in chapter 21, verse 5. After the bride, the Church, has been set before us as a city and as a bride, the Lord, the One seated upon the throne, comes and says, "Behold, I make all things new." Now, it is God who is seated upon the throne, but it is understood that this is Christ. And indeed, throughout the Book of Revelation, the One upon the throne alternates: at times it is God, at times it is Christ. This shows the equality of honour between God the Father and His Son who became man.

Once the whole created order has been renewed, then, before this reality, Christ comes to confirm both all the words of the Book of Revelation and this renewal of all things, with those majestic words: "Behold, I make all things new."

This "Behold" comes to draw the attention of the reader or the listener to this truth that surpasses reason and is full of majesty. "Behold, I make all things new": Christ makes all things new, He makes everything new; nothing remains old.

The weight of the sentence, "Behold, I make all things new," falls on the word "make" — to fashion, to do, to render new — because it means to express that no one is able to renew anything except Christ alone. Who has ever stood forth in history with such claims, having a merely human dimension, that he could ever stand as the renewer of the whole created universe? No one would even conceive of it.

It is, of course, utterly beyond — entirely beyond — the measure of human capacity. We find the very same position, my dear friends, in Isaiah as well; he says, in 43:18, "Remember not the former things, neither consider the things of old; behold, I make all things new." Do not remember the former things any longer, nor ponder the old; behold, I make everything new.

This renewal, which begins with human beings through their Resurrection, is a renewal that is both moral and ontological.

As both moral and ontological — the moral being, of course, the precondition of the ontological — the Apostle Paul tells us this. He speaks of the new creation in Christ. Whoever is within Christ — that little word "in," used by the Apostle Paul, the preposition "en," which means "within," just as we say "en Larisi," "en Athinais," meaning "in Larissa," "in Athens" — that phrase "in Christ Jesus," that is, within Christ: with a single preposition, the Apostle Paul always expresses the whole of his mysticism.

That is to say, all of them — that way of showing the life of the believer within the life of Christ, and the life of Christ within the life of the believer — all of this is expressed by that little phrase, "in Christ Jesus." Whoever, then, is within Christ — that is, who lives Christ mystically — is a new creation, a new creature, a new man. This renewal, however, is the moral one.

"The old things have passed away; behold, all things have become new; and all things are of God." This is 2 Corinthians 5:17. It shows that when I am renewed — that is, when I am within Jesus Christ, when I live my life in Christ — then this moral life, though we would say that is not the right expression, this spiritual life of mine, because "moral" is not the correct word for it —

"Spiritual" means I have the Spirit of God. When I have the Spirit of God and am within the Spirit of God and within Jesus Christ, then this will create in me the conditions to be renewed ontologically as well, so that when the Resurrection of the dead takes place, I may be ready, renewed, to enter the new city of God, the Jerusalem on high.

And the Apostle says to the Galatians, in 6:15 —

In Jesus Christ there is the new creation — if only we knew this! You know, somewhere the Apostle Paul says — I think he says it in Galatians — "I marvel at how easily," he says, "you have abandoned the truth and the freedom that is in Christ."

As in that passage, "For freedom Christ has set us free; stand fast, and be not entangled again with a yoke of bondage" — do not come back under the yoke of slavery, and do not place yourselves, as he says elsewhere, under the elements of this world.

Do you know what it means that we have the renewal in Christ — today spiritual, and tomorrow ontological? Do you know what it means to possess this capital, this wealth, and yet to abandon Jesus Christ and go off to the elements of this world?

It is, in itself, tragic for man — terrible. So much so that one might say the intellect of man is truly darkened: to abandon Christ — or, as God says in the Old Testament, "You forsake Me, you forsake the living water, and you turn to drink water from broken cisterns," from wells that are filthy and full of mire.

The one who goes off to philosophies, the one who turns to the sciences — in the sense that he thinks he will find renewal there, that he will find the meaning of his life there — that man, in this sense, is a wretched man, and he abandons Jesus Christ; he is a wretched man. "And He said to me, Write, for these words are faithful and true." Revelation 21:5. The One upon the throne says to me, "Write, for these words that I have spoken to you are trustworthy and true." This "Write" reminds us of the beginning of the Book of Revelation, where Christ urges John to preserve these words that He would speak to him, throughout the whole course in which He reveals to him, through images, the content of the Apocalypse — so that it might remain.

And so that it might remain, He tells him, "Write these things," that they may endure through the Scripture. This "Write them" that the Lord says here, Arethas expresses beautifully thus: "Do not think, O John, that because of the magnitude of the change in the things being made new, your words might be taken as the excesses of fantasy and turn out false in their outcome."

These things I entrust to you, so that you may set them down in writing as well, that it may not be forgotten that they will surely come to pass; for the words are true and faithful, since they are brought forth by Truth itself, by Truth as it truly is. In other words, the Lord is saying: do not think, John, that because of the sheer magnitude of the change, the magnitude of all that will be made new, these things will be taken for figments of the imagination, and that your words will therefore turn out to be false. All of this is so true that I even give you my pledge to set it down in writing for you, so that it may never be forgotten that it will indeed come to pass; for these words are true and trustworthy, since they are spoken by that very Truth made flesh, the Truth who is Christ.

Indeed, my dear friends, whatever Christ says is truth, because He confirms it with the events. I have told you this many times. The whole Gospel of our Lord is nothing but a blend of words and deeds —

what He said and how He acted.

Remember his Transfiguration. I am not speaking of his miracles and wonders, but of those things that effect our salvation, as Cabasilas calls them: everything that concerns the person of Christ, his Nativity, his Crucifixion, his Resurrection, his Transfiguration, and the Ascension of Christ.

These are the things that stand as the very pillars of the Divine Liturgy. For within the Divine Liturgy no mention is made of the miracles of Christ; rather, mention is made of these things, because these are what effect our salvation.

So whatever Christ said, he showed forth in deeds. The Gospel, therefore, is nothing other than a blend of the words and the deeds of Jesus Christ. He speaks, for example, of the resurrection of the dead, and at the same time he raises the dead and is himself raised from the dead.

He speaks of the transfiguration of human beings, the ontological one, not the spiritual, the ontological, that the righteous will shine like the sun in the Kingdom of their God and Father. Not spiritually, not morally, but ontologically, really.

And he himself is transfigured on Mount Tabor.

He speaks of the Holy Spirit and sends him on the day of Pentecost, and his disciples are filled, and the first believers are filled. So we have nothing left to do but to believe without reservation in the words of the Lord as absolutely true.

The One who showed all this through these events, He Himself said, "Behold, I make all things new" — I will make everything new, and they will become new. He told the water to become wine, and it became wine. He said to the sea, "Peace, be still," hush, be silent, and instantly it stopped. This same One spoke, the Unbegotten, and He said to me, "It is done. I am the Alpha and the Omega, the beginning and the end."

And he said to me, 'They have come to pass; I am the Alpha and the Omega, I am the beginning and the end.' Revelation 21:6. At the beginning of the Book of Revelation, remember, it had already been said that God is the Alpha and the Omega, Revelation 1:8. And this means, the Alpha, that God is the beginning of every created thing, and therefore God exists before the Alpha, that is, before the first beginning, before the first moment of time.

The Omega expresses the end, since it is the last letter of the alphabet. It is a beautiful figure: he takes these two letters of the alphabet, the Greek alphabet. The Omega is the end of every created thing, if indeed God should will that this thing have an end, that it return again to nothing. For God alone has a relation to nothing, and out of nothing he brings all things into being, into existence, and he is able to return all things to nothing, or to preserve them forever, whenever he wills.

When he so judges. The point is that God is before the Alpha, Christ is before the Alpha, because the Alpha of creation does not precede Christ; Christ precedes the Alpha of creation. In the beginning was the Word: when we have the beginning, the Alpha, the Word is, the Word was. And even supposing the world comes to an end, or can come to an end, according to the word of the Lord, the heavens will pass away, but my words will not pass away. The heavens can pass away, and in the form they now have they will pass away, but my words will not pass away. This means, therefore, that it exists and can come to an end, but then God, who is the Alpha and the Omega, is the one who contains all things, he is all things; the Alpha and the Omega meet,

they exist within Jesus Christ. For the Alpha begins from Christ and the Omega ends in Christ. Thus God is indeed the Alpha and the Omega. And when we say that Christ contains within himself the Alpha and the Omega, that is, all creation, the intelligible and the sensible, this is certainly not in a pantheistic manner, as the pantheists might claim, but that within his creative words there is, it is an infinitive, both being and not-being.

That is, existence and non-existence, within his creative word. When he says, I will that it exist, or I do not will that it exist, there is the whole of all things. And therefore this is not because God the Word is identified with creation, as I told you, in a pantheistic manner.

In any case, through this expression, that I am the Alpha and the Omega, God, or Christ, is revealed as Lord of space and of time and of creation, and also of the re-creation of the world. He who made the world will himself re-create it, through this very expression.

It is sealed up: I am the Alpha and the Omega; the whole Book of Revelation is sealed and brought to its close. For with this Christ began with John, and with this he ends: that all these things are true and all of them will come to pass.

For he who spoke these things will himself bring them to pass, because he is the Alpha and the Omega, the Truth. Saint Andrew of Caesarea writes on this: Christ is the beginning and the end, as first in his divinity and last in his humanity, extending his providence from the first of the bodiless creatures down to the last of mankind.

Saint Andrew has another point here, a very beautiful one; listen as I interpret it for you. Only, before I interpret it, allow me to say that even if some things are a little difficult, if at some point we come to understand them, he says, we have learned who Jesus Christ is.

We will not say 'little Christ,' we will not call the little icon 'little Christ'; we will say, oh, who Christ is, he who grasps all created things, in this way, the Creator of all. This is the worth of what I am telling you, if at some point we come to understand it.

And now I come to what Saint Andrew of Caesarea says: Christ is the beginning and the end, the Alpha and the Omega, the beginning, first, in his divinity. He is beyond all creation, but he is also last, as the Omega, in his humanity. It is known that the last creature made upon the earth is man; and therefore, when the Son of God, the Creator of all, the Son of God is the Creator of all, the Father creates through the Son in the Holy Spirit, this Son, the Creator of all things, became man. But the last creature in creation, the invisible and the visible, is man, as the Book of Genesis tells us.

Therefore he is last, in his humanity, in his human nature. And, from the first of the bodiless creatures, for first were made the bodiless powers, that is, the angels, down to the last of mankind, that is, human beings, extending his own providence. Over all these, along this whole span, from the angels, passing through the material creation, down to mankind, he himself is the one who provides.

What majesty. We have such a Lord. And again I will tell you, through deeds Christ himself has shown these things to be true. For this designation of God, or of Christ, as the Alpha and the Omega, there is his confirmation, 'it is done.' It has come to pass. It is a prophetic perfect. A perfect, a past tense; it has come to pass, but it is prophetic.

That is, that it will come to pass. What does this mean? It means that all those things which were spoken are so certain to happen that it is as though they have already happened. This is what the prophetic perfect tense means, just as all the prophets write in the past tense when they set down their prophecies.

For perhaps, and we might say this for technical reasons for a moment, the prophet says, 'I saw this and that,' in the past tense. Yet the things he saw are not in the past; they are in the future.

But for visions we have the past tense, no, there is something more than this technical case. It is that they are so certain to happen that we speak in the past tense as though they had already happened. And here, when Christ says 'it is done,' it has come to pass, the things I have said are as though they have already happened.

For they will happen; without doubt they will happen.

This 'it is done' calls to mind three milestones of God the Word, three milestones. In the history of creation, the first milestone, when God said, 'Let there be light,' and there was light, let light come to be, and light came to be.

The second milestone, when Christ, the Son of God, the very one who said 'Let there be light,' becomes man and comes here to the earth. And wretched men crucified Him. And upon the Cross Christ said, 'It is finished,' which is synonymous with 'it is done.'

It is done; what has been done? The work of the re-creation of man has been finished. Through all the events of the incarnation of God the Word. And the third milestone is at the end of creation, when all things will have been made new, and then He will say 'it is done,' all things have now been made new. We, my beloved, find ourselves between the two that have come to pass and the third that has not yet come to pass, and having the certainty of the first two, we await the third.

'I am the Alpha and the Omega, the beginning and the end. I will give to the one who thirsts from the spring of the water of life freely,' Revelation 21:6. This 'I,' this repetition of the 'I,' indeed twice here, reveals, not only because the emphasis falls on the 'I,' but also because we have the repetition of the pronoun 'I,' it reveals that Christ alone is the one who is able to accomplish and to bestow such great works as the renewal of all things and the salvation of mankind.

After His declaration, my beloved, that He is the Alpha and the Omega, Christ refers, all of it in summary, to a solemn promise of His to the faithful, that He will give to them the water of eternal life, and to the wicked eternal condemnation.

"I," he says, "will give to the one who thirsts from the spring of the water of life, freely." But to the cowardly, he says further on, and the abominable, and murderers, and sorcerers, their portion is in the lake that burns with fire and sulfur, which is the second death. So, in a summary way, he shows what it is, what he saw. Let us then look at these two statements, the ones the Lord touches on so briefly, and first of all his proclamation to the faithful: "I will give to the one who thirsts from the spring of the water of life, freely."

Here the godly person is likened to one who thirsts, to one who is thirsty. This image of the one who thirsts is chosen in order to show the quality of the godliness of the one who is to inherit eternal life. Thirst and hunger, as you know, are entirely natural needs of man. But thirst is more pressing and more tormenting. You know that a person can live more than forty days without eating anything. But he cannot live more than sixteen days if he does not drink water. He will die.

And thirst, dehydration, is more tormenting than hunger; this is what it means, and this is why Christ takes the image of the thirsty man, please pay attention to this point, this is what it means, that if the godliness of the faithful does not reach the form of one who thirsts, he cannot see the face of God.

The misfortune is that very many of our Christians are without thirst for Christ; they do not thirst for Christ; they move through the Mysteries without feeling, without hunger, without thirst, without any sense at all.

O God, my God, I rise early to seek You; my soul has thirsted for You, how often has my flesh longed for You, in a desert land, trackless and without water. O my God, O my God, O my God, I rise early to seek You. We rise for matins early in the morning, because my soul has thirsted for You, but also how many other times my body too has thirsted for You, that is, my whole being. Oh, if one were to dwell on that phrase, how often has my flesh longed, how much there would be to say! One sees these things passing through the whole existence of the human person, and not only through his spirit, but through his whole being, in the midst of a desert land, a loveless land, a cold land, a trackless land, a waterless land, that is, in a world where Your presence is not

felt, because sin has driven Your grace far away. Within this land, then, the desolate, the untrodden and the waterless, my soul has thirsted for You, and not a few times my whole being as well.

As one commentator very rightly notes, one who thirsts is neither the unbeliever, nor the one who is not a martyr yet longs for martyrdom, says this commentator. Rather, it is the one to whom the beatitude belongs, 'Blessed are those who hunger and thirst for righteousness, for they shall be filled.'

Remember this beatitude, Matthew 5:5. Righteousness here is holiness. This is the righteousness. It is not righteousness in the narrow sense of the word, where we say 'I am righteous.' In Holy Scripture the meaning of righteousness has both the broad and the narrow sense. It has the meaning of righteousness, but it also has the meaning of holiness, and most often the word is used with this meaning. It is that which Christ said, 'Seek first the Kingdom of God and His righteousness,' that is, His holiness, 'and all these other things shall be added unto you,' all the rest will be added to you. But since there still exists, my beloved, the image of the thirsting believer, surely there exists also the image of the spring that quenches thirst, the thirst-quenching spring, indeed.

It is not possible for people who thirst to be created and for there to be no spring. And if He says, if He says you thirst, I will tell you now what the spring is. 'I will give to the one who thirsts from the spring of the water of life freely.'

Revelation 21:6. 'I,' He says; what is this spring? I, Christ. I am the spring who will give you to quench your thirst. As Saint Andrew of Caesarea says upon this: 'From the spring of the water of life, the recovery from thirst is promised. And what spring is good if not Christ?' There is no other spring but Christ alone.

I will say once more what I told you at the beginning. Wretched are those people who try to quench their thirst with whatever is modern, with philosophy, with sociology, with technology, with the sciences, trying to quench their thirst.

Let me use a phrase that is, of course, not scriptural: their metaphysical thirst. In vain. People will always remain who go on thirsting; no freshness will come to be within them. My beloved, from this we know that we are the image of God; from this we know that we are creatures of Christ: the fact that our soul keeps searching and is never satisfied unless it draws near to Christ. From this, a person who has an inner experience can grasp it and receive the inner assurance.

The Lord Himself once called out, He cried aloud, in John 7:37: 'If anyone thirst, let him come to me and drink.' If anyone is thirsty, let him come to me to drink water. And once in His conversation, the Lord said to the Samaritan woman: 'If you knew the gift of God, and who it is that says to you, give me to drink, you would have asked him, and he would have given you living water,' John 4:10. If you knew the gift of God, and who it is that says to you, give me to drink, you would rather have asked him, and he would have given you living water to drink.

So Christ, my beloved, is the spring and the water of life. The spring is one thing and the water another. Christ is both the spring, and Christ is also the water. And whoever drinks of this water has his thirst quenched yet thirsts on without end.

That is, his thirst is quenched without ever being sated.

In the Wisdom of Sirach, 24:19, it is the enhypostatic Wisdom that speaks. Enhypostatic means the personal Wisdom, not the abstract notion of wisdom, as the ancient Greeks believed wisdom to be a concept. In Holy Scripture, Wisdom is not a concept; it is a person, and it is the second Person of the Holy Trinity.

That is why it is called the enhypostatic, that is, personal; it is a person, the enhypostatic Wisdom. So there it writes something celebrated. Wisdom, the enhypostatic, says to mankind: 'Come to me, you who desire me.' Come to me, you who long for me. 'For the remembrance of me is sweeter than honey'; when you remember me, it is something sweeter even than honey. 'Those who eat me will hunger still,' those who eat me will hunger again, 'and those who drink me will thirst still,' and those who drink me will thirst again. Which means: this thirst is insatiable. You drink, but no satiety comes. How many are there who went and tried what human contrivances offer, and were filled.

And once filled, they were left disappointed; that is, a satiety came over them, and they said, 'Ah, never mind, I have tried this too' — satiety. All the things of this world bring satiety, a being filled, a being fed up, to put it plainly, being fed up. Here Christ, the enhypostatic Wisdom, says: whoever drinks me drinks again, always drinks me unsated, without ever saying, 'Enough, I am sated, I am full, I am fed up.'

And this offering of the water of life — here now is the great thing — is given freely.

It is given freely. Isaiah writes about this. We even say it as a prophecy at the great blessing of water at Theophany: 'You who thirst, go to the water, and you who have no money, go without money.'

Isaiah 55:1. You who thirst, go and drink water; and you who have no money, go without money; there is no need to pay, it is free. What does this 'freely' mean? That eternal life is offered freely. But you will say to me: since eternal life is offered with much labor, I must work in order to gain eternal life.

How is eternal life offered for free? This is what Saint Andrew of Caesarea writes. Listen, and I'll explain it to you. So what does "for free" mean here? It means that we have nothing to set alongside it, nothing we could offer that measures up to it.

The passing things set against the things that last forever. Paul speaks of this too: "For the sufferings of the present time are not worthy to be compared with the glory that is to be revealed in us." What does this mean, he says? When God says "freely," when Christ says he will give us all these things freely, eternal life, well, if our labors are to be weighed against it, because we too have to do something, we have to do, what? There is the struggle, there is the ascetic effort, the striving, a lifelong struggle. But this lifelong struggle, if you set it beside what a person receives from God, or against a reward beyond all measure, you have only to make the comparison: the passing things against the things that last forever. These passing things, this passing anguish, set beside the things that are eternal, they are nothing.

So that in the very end our offering vanishes — yet what does God want? Without that offering of ours there is no salvation. What does He want? But when our offering is compared with what God offers us, then we would say that ours is as nothing. That is, the things God gives us are free.

It is what the Apostle says, and you remember it here from Saint Andrew, that the sufferings of the present time are not worthy — whatever we may suffer for the Gospel, even martyrdom, whatever we may suffer, it is not worthy, it cannot be compared with the glory to come that is about to be revealed in us.

You saw with the Samaritan woman what the Lord said; He spoke of the gift: 'If you knew the gift of God.' This image of the gift — or rather, forgive me, this notion of the gift — my beloved, is diffused throughout Holy Scripture, diffused.

But alongside the image of the one who thirsts — I will give water, He says, to the one who thirsts — alongside the image of the one who thirsts comes the image of the victor, another image. And Christ goes on to say: 'He who conquers will inherit these things, and I will be his God, and he shall be my Son,' 21:7.

This expression reminds us of that exhortation in some of the letters of the Apocalypse, as there to the Angel of Thyateira and the Angel of Laodicea, where it says 'the one who conquers.' And in fact this phrase, 'the one who conquers,' is a solecism. But I explained to you back then, when I was telling you these things, why these are solecisms, that is, why they are grammatically incorrect. It should have been put in another form, but it is written this way in order to give emphasis to this idea. That is the reason these solecisms, these ungrammatical forms, are placed within the book of the Apocalypse. In any case, what this means is that 'the one who conquers shall inherit,' and so on; that the good things the faithful will inherit, this inheritance itself, does not have a passive character.

For it says 'he who conquers will inherit.' It does not simply say he will inherit, without adding 'he who conquers,' the one who will win the victory. Now usually the one who conquers means he struggles. It is not, that is, a matter of whether I struggle or do not struggle. Whether I study or do not study, whether I have a profession or am without one, my father will leave his estate to me anyway. That is not how things are here. Here it says you will inherit provided you conquer, so that the word 'freely' is not taken to mean that a person has no share of effort. For this reason, beside the image of the one who thirsts, who will receive the water of eternal life freely, He also sets the image of the victor, the one who struggles, so that we do not grow over-confident and say, 'Ah, fine, we have nothing to do, take it, He will just give us everything freely.'

Take care, my beloved, at this point; and, taking the occasion, let me tell you this: this position is Protestant — for anyone to say, that is, 'I have nothing of my own to offer.' Faith, the Protestants say, saves; works do not save. Neither faith without works, nor works without faith, but faith together with works saves.

This inheriting, 'he who conquers will inherit,' reminds us of that third beatitude, which says, 'Blessed are the meek, for they shall inherit the earth.' Matthew 5:5. How strange this is. I do not know — indeed I will ask: with this hint I am giving you here, in two beatitudes already, if you go again to your Holy Scripture and reread the beatitudes, I do not know how you will see them.

When we read something deeper, something more theological, and then return to what we once read long ago, we see it through a different lens; we see it more deeply. The meek, He says, shall inherit the earth. But which earth? Which earth? In this world, if you are not shrewd and cunning, if you do not keep your eyes wide open on every side, the other man will devour you.

And here, Lord, You are saying that the meek, the people without anger, the people who have gentleness and freedom from wrath, who do not lose their temper, do not quarrel, do not run to the courts, that these are the ones who will inherit the earth, while those who hold things will lose them.

But clearly, when the Lord says 'earth,' He means nothing other than what He says: earth. So then how? Quite simply, it is a matter of the new earth. They will inherit the new earth, the new land, as the Evangelist John says, which we mentioned before: I saw a new heaven and a new earth. The old heaven and the old earth passed away. What does it mean that the old earth passed away?

The old earth, with all its quarrels to conquer it. Plots of land, fields, houses, buildings, fights, lawsuits, mine and yours. All of that has passed away. And the meek man, the very one from whom, in this world, they even snatch away his property, precisely because he is meek, now his turn has come to win that earth. Do not tell me, I know, someone may now be saying within himself, what you tell us is lovely, but very literary, and if you like a little poetic too; where is the realism? Here it is, right here. For the realism, my beloved, is the Resurrection of the dead Christ. If Christ had not risen, truly, all these things I am telling you would be merely a literary,

lovely tale, tickling the ears, as the Apostle Paul says, scratching the ears, all this literature, just to pass the time, just to have beautiful figures of speech. It would not be reality. But Christ is risen. The reality of these things rests there: Christ is risen.

And since Christ is risen, He is the sure One, the true One, the yes, the amen, and whatever He said, that is so, and only that. What will the believer inherit? 'He shall drink these things,' meaning the waters of the previous image, by which waters are signified the good things of eternal life. Indeed, we shall see toward the very end of the Apocalypse, in the very last chapter, that a river flows, springing from the thrones of God, crystalline; it is the symbol of the good things, yes a symbol, an image and symbol of the good things of the Kingdom of God. Inheriting eternal life, the believer will attain the divine adoption as a son: 'And I will be God to him, and he shall be a son to Me'; and I will be God for him, and he will be a son to Me, my child.

I told you earlier that the concept of adoption as sons is diffused throughout both the Old Testament and the New Testament. As a characteristic example I give you Psalm 88:27: this believer, 'He shall call upon Me,' he will call upon Me, 'Thou art my Father,' You are my Father, 'my God and the Helper of my salvation, and I will make him My firstborn,' and I will make him my firstborn child. If you say to me here again, if you say it is difficult to call God Father, it is difficult, that is, that it is such a great thing to call God Father, only someone naive could believe he is naive. It is very easy. Go out to an unbeliever and tell him to say and to believe that God is, not merely that God exists, but that God is your Father; whether he believes that, whether he accepts it. It is not at all self-evident, my beloved. Let me tell you something more: if you ask me, I am not the one saying it, Holy Scripture says it, if you ask me how we can know that we have the Holy Spirit, from where can we know.

Of course there is a great gradation in the presence of the Holy Spirit in the life of a believer. A wide spectrum; in any case, the first line of the spectrum, the first step. What is the thing by which I can know that I have the Spirit of God, that I am not bereft of the Holy Spirit? If you call Jesus Christ Lord and God Father. You cannot call Jesus Christ Lord, that is, God, if you do not have the Spirit of God. The Apostle Paul says this clearly: 'No one can say the Lord Jesus, except in the Holy Spirit,' and if you call Jesus Lord, that is, God, Jesus Himself tells you that you are His brother.

And Christ says that I am heir of My Father as a man, an heir, and you are co-heirs with Me. So I cannot call God Father if I do not have the Spirit of God. I must have the Spirit of God to call God Father. I must have the Spirit of God to call Jesus Christ God, to call Him Lord. It is a criterion, so you can understand in our age who has the Spirit of God and who does not. With this one difference, that this is the first step, it is the starting point, foundational, but it is nonetheless only the starting point. There is much work beyond it, there is a great deal of work beyond it.

And the New Testament, Galatians 4:6, chosen as one example, for the passages are many: 'And because you are sons,' because you are children of God, 'God sent forth the Spirit of His Son into your hearts, crying, Abba, Father.'

Because you are, He says, children of God. Ah, how do you know this? How do you know that you are children of God? I will tell you, says the Apostle Paul. God sent forth the Spirit of His Son, that is, the Holy Spirit, which both the Father sends and the Son sends; only that it proceeds from the Father. To proceed is one thing and to be sent is another; they are two different things. The Holy Spirit proceeds only from the Father, but is sent both by the Father and by the Son.

Where will He send the Holy Spirit? Into your hearts. And what will the Holy Spirit cry within your hearts? Abba, Father. They are two words with the same meaning, one is Hebrew and the other is Greek; Abba means father, He says it in Hebrew, He says it in Greek too. 'So that you are no longer a slave,' so then you are no longer a slave, but you are a son, and if a son, then an heir of God through Christ; he becomes an heir of God through Jesus Christ. I am a co-heir together with Christ. You see the good things, you see the good things; the whole earth and all the universe belong to the believer, while to the evil one, as Saint Cyril of Jerusalem says, and to Satan, not even a clod of soil belongs.

Do not tell me that I must be a registered owner at the notary's office to be regarded as the owner of all creation. The believing man is the owner of all creation, because he has God as Father and feels everything as his own; he transcends, he surpasses the notaries and the notarial deeds. If you want to understand me. This whole promise, my beloved, that Christ will make the believers heirs of His Kingdom, and will grant them this living water of eternal life, on what does it rest?

On His unerring mouth. Both in the Apocalypse, which we are analyzing, and in the Gospels. And I will say it once more, as I have already said: again and again, and in the great events of His own life, that assurance. Whatever the Lord said and whatever He did is the yes and the amen. The truth and the assurance.

Και είπεν ο καθήμενος επί τω θρόνω, ιδού καινά ποιώ πάντα. Στο 21ο κεφάλαιο, στίχος 5. Ύστερα από την προβολή της νύμφης, της εκκλησίας, ως πόλεως και ως νύμφης, έρχεται και λέγει ο Κύριος, ο καθήμενος επάνω εις τον θρόνον, ιδού, να, όλα τα κάνω καινούρια. Βέβαια, ο Θεός είναι ο καθήμενος επί του θρόνου, εξυπακούεται όμως ότι είναι ο Χριστός. Εξάλλου μέσα στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, εναλλάσσεται επί του θρόνου άλλοτε ο Θεός, άλλοτε ο Χριστός, και αυτό δείχνει την ισοτιμία μεταξύ του Θεού Πατρός και του ενανθρωπίσαντος Υιού Του.

Αφού τα σύμπαντα ανεκαινίσθησαν, τότε προ αυτής της πραγματικότητας έρχεται ο Χριστός να επικυρώσει τόσο όλους τους λόγους του βιβλίου της Αποκαλύψεως, όσο και αυτή την ανακαίνιση των πάντων με τα μεγαλειώδη εκείνα λόγια «ιδού καινά ποιώ πάντα».

Αυτό το ιδού έρχεται να προκαλέσει την προσοχή του αναγνώστου ή του ακροατού προ αυτής της υπερλόγου και μεγαλειώδους αληθείας. Να, όλα τα κάνω καινούργια, και ο Χριστός καθιστά καινούργια τα πάντα, τα κάνει όλα καινούργια ο Χριστός, τίποτα δεν μένει παλιό.

Το βάρος της προτάσεως, ιδού καινά ποιώ πάντα, πέφτει εις το ποιώ, εις το φτιάχνω, κάνω, καθιστώ, διότι θέλει να εκφράσει ότι κανείς δεν δύναται να ανακαινήσει παρά μόνον ο Χριστός. Ποιος ποτέ εστάθηκε με αξιώσεις μέσα στην ιστορία, έχοντας μια ανθρωπίνη διάσταση, ότι θα μπορούσε ποτέ να σταθεί ανακαινιστής του σύμπαντος κόσμου; Κανείς να διανοήτο.

Είναι πολύ πέρα φυσικά, φυσικότατα, από τα μέτρα της ανθρωπίνης δυνατότητας. Την ίδια θέση αγαπητοί μου, τη βρίσκομε και στον Ησαΐα, λέγει 43,18, μη μνημονεύετε τα πρώτα και τα αρχαία, μη συλλογίζεσθε, ιδού εγώ ποιώ και να, μη θυμάστε πια τα πρώτα, ούτε τα παλιά να τα σκέπτεστε, να, εγώ τα κάνω όλα καινούρια.

Αυτή η ανακαίνιση που ξεκινάει από τους ανθρώπους με την Ανάστασή τους, είναι ανακαίνιση και ηθική και οντολογική.

Ως ηθική και οντολογική, η ηθική προϋπόθεση βεβαίως της οντολογικής, μας λέγει ο Απόστολος Παύλος. Ή της, εν Χριστώ καινή κτίσις. Όποιος είναι στο Χριστό μέσα, εκείνο το εν, του Αποστόλου Παύλου, η πρόθεσις εν, που θα πει μέσα, όπως λέμε, εν Λαρίση, εν Αθήναις, που σημαίνει στη Λάρισα, στην Αθήνα, εκείνο το εν Χριστώ Ιησού, δηλαδή, μέσα στον Χριστό, με μία μόνο πρόθεση, πάντοτε ο Απόστολος Παύλος εκφράζει όλο το μυστικισμό του.

Όλοι δηλαδή, εκείνοι, εκείνο τον τρόπο να δείξει τη ζωή του πιστού μέσα στη ζωή του Χριστού. Και τη ζωή του Χριστού μέσα στη ζωή του πιστού. Αυτό εκφράζεται με αυτήν την φρασούλα. Εν Χριστώ Ιησού. Όποιος λοιπόν είναι μέσα στον Χριστόν, δηλαδή μυστικιστικά ζει τον Χριστόν, καινή κτίσις, καινούρια δημιουργία, καινούριος άνθρωπος, αυτή όμως η ανακαίνισις είναι η ηθική.

Τα αρχαία παρήλθεν, ιδού γέγονεν καινά τα πάντα, τα παλιά πέρασαν, όλα να έχουν γίνει καινούργια, τα δε πάντα εκ του Θεού, όλα δε από το Θεό, Β΄ 5,17. Που δείχνει ότι όταν εγώ ανακαινιστώ, δηλαδή είμαι μέσα στον Ιησού Χριστό, ζω την εν Χριστώ ζωή μου, τότε αυτή η ηθική, θα λέγαμε δεν είναι σωστή η έκφραση, αυτή η πνευματική μου ζωή, γιατί η ηθική δεν είναι σωστή η έκφραση.

Πνευματική θα πει, έχω το Πνεύμα του Θεού, όταν έχω το Πνεύμα του Θεού και είμαι μέσα στο Πνεύμα του Θεού και μέσα στον Ιησού Χριστόν, τότε αυτό θα μου δημιουργήσει τις προϋποθέσεις να ανακαινιστώ και οντολογικά, όταν θα γίνει η Ανάσταση των νεκρών, να είμαι έτοιμος, ανακαινισμένος για να μπω στην καινούργια πόλη του Θεού, την Άνω Ιερουσαλήμ.

Και λέγει στους Γαλάτας ο Απόστολος, 6,15.

Στον Ιησού Χριστό υπάρχει η καινούρια δημιουργία, αν το ξέραμε αυτό. Ξέρετε κάπου λέει ο Απόστολος Παύλος, νομίζω στους Γαλάτας το λέγει αυτό. Απορώ με πόση ευκολία λέγει, αφήσατε την αλήθεια και την εν Χριστώ ελευθερία.

Όπως εκείνο, τη ελευθερία ουν, η Χριστός ημάς ηλευθέρωσεν, στήκετε, και μη πάλιν ζυγώ δουλείας ενέχεσθε, μη μπαίνετε κάτω από το ζυγό της δουλείας και μη βρίσκεστε κατά τη φράση του, αλλού το λέγει, κάτω από τα στοιχεία του κόσμου τούτου.

Ξέρετε τι σημαίνει ότι έχουμε την εν Χριστώ ανακαίνιση σήμερα πνευματική και αύριο οντολογική; Ξέρετε τι σημαίνει να έχω αυτό το κεφάλαιο, αυτόν τον πλούτο και να αφήνω τον Ιησού Χριστό και να πηγαίνω εις τα στοιχεία του κόσμου τούτου;

Είναι αυτόχρημα τραγικό για τον άνθρωπο, φοβερό. Έτσι που να λέγει κανείς ότι ο νους του ανθρώπου είναι πράγματι σκοτισμένος. Να αφήνεις τον Χριστό, ή όπως λέγει στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός, Αφήνετε εμένα, αφήνετε το ζωντανό νερό, και στρέφεστε να πίνετε νερό σε φρέατα συντετριμμένα, σε πηγάδια βρώμικα και βορβορώδη.

Εκείνος που πηγαίνει σε φιλοσοφίες, αυτός που στρέφεται προς τις επιστήμες, με την έννοια ότι εκεί θα βρει την ανακαίνιση, εκεί θα βρει το νόημα της ζωής του, με αυτή την έννοια, αυτός είναι ταλαίπωρος άνθρωπος, και εγκαταλείπει τον Ιησού Χριστό, είναι ταλαίπωρος άνθρωπος. Και λέγει μοι, γράψε, ότι ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί εισί. Αποκάλυψης 21,5. Και μου λέγει, ο επί του θρόνου, Γράψε ότι αυτοί οι λόγοι που σου είπα είναι αξιόπιστοι και αληθινοί. Αυτό το γράψε μας υπενθυμίζει την αρχή του βιβλίου της Αποκαλύψεως, που ο Χριστός προτρέπει τον Ιωάννη να διατηρήσει αυτούς τους λόγους που θα του πει, καθ' όλο το μήκος που θα του αποκαλύπτει με εικόνες το περιεχόμενο της Αποκαλύψεως, για να μείνει.

Και για να μείνει του λέγει γράψε τα, να μείνουν με τη Γραφή. Αυτό το γράψε τα που λέγει εδώ ο Κύριος, ωραία το εκφράζει ο Αρέθας ως εξής: Μη νόμιζε, φησίν, ω Ιωάννη, τι του μεγέθους των καινοποιουμένων αλλοιώσει ως καθυπερβολήν φαντασίας υποπεσίν ψευδῆ τινα η εκβάσι τα λεγόμενά σου.

Ταῦτά σοι παρεγγυῶμαι, ὥστε καὶ γραφῇ καταθέσθαι, ἵνα ἀνεπίληστον ᾖ, ὅτι γενήσεται, ἀληθινοὶ γὰρ καὶ πιστοὶ οἱ λόγοι, ὡς ὑπ' αὐτῆς ἐκφερόμενοι, τῆς τῷ ὄντι ἀληθείας. Δηλαδή, μην νομίζεις, λέγει ο Κύριος, ω Ιωάννη, ότι από το μέγεθος της αλλαγής, αυτών που θα γίνουν καινούργια, θεωρηθούν φαντασιοκοπήματα και συνεπώς βγουν ψεύτικα τα λόγια σου. Είναι τόσο αληθινά όλα αυτά, ώστε και γραφτά σου εγγυώμαι, να στα παραθέσω για να μην λησμονηθούν ότι πράγματι θα γίνουν, διότι αληθινοί και αξιόπιστοι είναι οι λόγοι αφού λέγονται, από αυτή την ίδια τη σαρκωμένη αλήθεια, αλήθεια που είναι ο Χριστός.

Πράγματι αγαπητοί μου, ό,τι ο Χριστός λέγει είναι αλήθεια, διότι το επικυρώνει με τα γεγονότα. Σας το έχω πει πολλές φορές αυτό. Ολόκληρο το Ευαγγέλιο του Κυρίου μας δεν είναι παρά ένα κράμα από λόγια και γεγονότα,

ό,τι είπε και όπως έδρασε.

Θυμηθείτε τη μεταμόρφωσή του, δεν λέγω τα θαύματά του και τα θαύματα, αλλά εκείνα που δημιουργούν τα ποιητικά, όπως λέγει ο Καβάσιλας, της σωτηρίας μας, είναι ό,τι αφορά στο πρόσωπο του Χριστού, η γέννησης, η σταύρωσης, η ανάστασης, η μεταμόρφωσης και η ανάληψης του Χριστού.

Αυτά που μέσα στη Θεία Λειτουργία στέκονται οι στύλοι αυτής της Θείας Λειτουργίας, που ανάμεσα στη Θεία Λειτουργία δεν γίνεται μνεία των θαυμάτων του Χριστού, αλλά γίνεται μνεία αυτών των πραγμάτων, διότι αυτά είναι τα ποιητικά της σωτηρίας μας.

Ότι λοιπόν ο Χριστός είπε, αυτό το έδειξε με γεγονότα, συνεπώς το Ευαγγέλιο δεν είναι παρά ένα κράμα από λόγια και γεγονότα του Ιησού Χριστού. Ομιλεί, επί παραδείγματι, για την Ανάσταση των Νεκρών και ταυτοχρόνως ανασταίνει νεκρούς και ανασταίνεται από τους νεκρούς.

Ομιλεί δια την μεταμόρφωση των ανθρώπων, την οντολογική, όχι την πνευματική, την οντολογική, ότι οι δίκαιοι εκλάμψουσιν ως ο ήλιος εν τη Βασιλεία του Θεού, του Πατρός αυτών. Όχι πνευματικά, όχι ηθικά, οντολογικά, πραγματικά.

Και ο ίδιος μεταμορφώνεται στο όρος Θαβώρ.

Ομιλεί για το Άγιο Πνεύμα και το στέλνει την ημέρα της Πεντηκοστής, και γεμίζουν οι μαθητές του και γεμίζουν οι πρώτοι πιστοί. Ώστε δεν έχουμε παρά να πιστέψουμε ανεπιφύλακτα εις τους λόγους του Κυρίου ως απολύτως αληθείς.

Εκείνος που έδειξε με όλα αυτά τα γεγονότα, ο ίδιος είπε, «ἰδοὺ καινὰ ποιῶ πάντα», να τα κάνω όλα καινούρια, και θα γίνουν καινούρια. Είπε στο νερό να γίνει κρασί, και έγινε κρασί. Είπε στη θάλασσα, «σιώπα, πεφίμωσο», σώπα, πεφίμωσο, και σταμάτησε ακαριαίως. Αυτός ο ίδιος είπε, ο Αγέννητος, καὶ εἶπέ μοι· γέγονα· ἐγώ τὸ Α καὶ τὸ Ω, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος.

Και μου είπε, έχουν γίνει, εγώ το Α και το Ω, εγώ η αρχή και το τέλος. Αποκάλυψη, 21,6. Στην αρχή του βιβλίου της Αποκαλύψεως, ενθυμηθείτε, πάλι είχε γίνει λόγος, ότι ο Θεός είναι το Α και το Ω, 1,8. Και τούτο σημαίνει το μεν άλφα ότι ο Θεός είναι η αρχή παντός κτιστού πράγματος και συνεπώς ο Θεός υπάρχει πρώτου άλφα, δηλαδή πρώτης αρχής, δηλαδή πρώτου χρόνου.

Το δε ωμέγα εκφράζει το τέλος αφού είναι το τελευταίο γράμμα του αλφαβήτου, είναι ένα ωραίο σχήμα, παίρνει τα δύο αυτά γράμματα του αλφαβήτου, του ελληνικού αλφαβήτου. Το δε ωμέγα είναι το τέλος παντός κτιστού πράγματος, εάν βεβαίως θα ήθελε ο Θεός, τούτο το πράγμα να έχει τέλος, να ξαναγυρίσει πάλι στο μηδέν, γιατί ο Θεός μόνο έχει σχέση με το μηδέν και από το μηδέν φέρει τα πάντα εις το είναι, εις την ύπαρξη και δύναται τα πάντα να επιστρέψει εις το μηδέν ή να τα διατηρήσει εις το διηνεκές όταν εκείνος τι θέλει.

Όταν εκείνος κρίνει, είναι πως ο Θεός είναι πρώτου Α, ο Χριστός είναι πρώτου Α, γιατί το Α της δημιουργίας δεν προϋπάρχει του Χριστού, ο Χριστός προϋπάρχει του Α της δημιουργίας. Εν αρχή ην ο Λόγος, όταν έχουμε την αρχή το Α, είναι ο Λόγος, ήτο ο Λόγος. Κι αν υποτεθεί ότι τελειώνει ο κόσμος, ή δύναται να τελειώσει, κατά τον λόγο του Κυρίου, οι ουρανοί παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσι. Μπορούν να περάσουν οι ουρανοί, και με τη μορφή που είναι θα περάσουν, τα λόγια μου δεν θα περάσουν. Συνεπώς σημαίνει ότι υπάρχει, δύναται να τελειώσει, αλλά τότε ο Θεός που είναι το Α και το Ω είναι ο περιέχων, είναι αυτός τα πάντα, το Α και το Ω συναντώνται,

υπάρχουν μέσα στον Ιησούν Χριστόν. Γιατί το Α ξεκινάει από τον Χριστόν και το Ω τελειώνει στον Χριστόν. Έτσι, ο Θεός είναι πράγματι το Α και το Ω. Και όταν λέμε ότι ο Χριστός περιέχει εν εαυτώ, στον εαυτό του, το Α και το Ω, δηλαδή όλη την κτίσιν νοητήν και αισθητήν, όχι βεβαίως κατά πανθεϊστικόν τρόπον, όπως θα μπορούσαν να ισχυρίζονται οι πανθεϊστές, αλλά ότι εις τους δημιουργικούς του λόγους υπάρχει, είναι απαρέμφατο, είναι και το μη είναι.

Δηλαδή η ύπαρξις και η μη ύπαρξις, στον δημιουργικό του λόγο. Όταν πει δηλαδή εκείνος, θέλω να υπάρξει, ή δεν θέλω να υπάρξει, εκεί υπάρχει το παν. Και συνεπώς όχι γιατί ταυτίζεται ο Θεός Λόγος με τη δημιουργία, όπως σας είπα κατά πανθεϊστικόν τρόπον.

Πάντως δι' αυτής της εκφράσεως, ότι εγώ είμαι το Άλφα και το Ωμέγα, φανερώνεται ο Θεός ή ο Χριστός, ως Κύριος και του χώρου και του χρόνου και της δημιουργίας αλλά και της αναδημιουργίας του κόσμου. Εκείνος που έκανε τον κόσμο, ο ίδιος θα αναδημιουργήσει δι' αυτής ακόμη της εκφράσεως.

Κατακλείεται, εγώ το Α και το Ω, κατακλείεται και σφραγίζεται ολόκληρο το βιβλίο της Αποκαλύψεως. Γιατί με αυτό άρχισε ο Χριστός στον Ιωάννη, με αυτό τελειώνει, ότι αυτά είναι όλα αληθή και όλα αυτά θα πραγματοποιηθούν.

Διότι Εκείνος που τα είπε, Αυτός και θα τα πραγματώσει, γιατί Αυτός είναι το Α και το Ω, η Αλήθεια. Ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας γράφει πάνω σε αυτό· αρχή και τέλος ο Χριστός, ως πρώτος, διά την θεότητα και έσχατος, διά την ανθρωπότητα, και ως από τις πρώτες των ασωμάτων κτίσεως μέχρι των τελευταίων ανθρώπων την οικίαν εκτείνων πρόνοιαν.

Έχει μια άλλη θέση εδώ ο Άγιος Ανδρέας, πολύ όμορφη, ακούσατε να σας την ερμηνεύσω. Μόνο πριν την ερμηνεύσω επιτρέψατέ μου να σας πω ότι αν μερικά πράγματα είναι λίγο δύσκολα, αν κάποτε τα καταλάβουμε, λέει, μάθαμε ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός.

Δεν θα λέμε ο Χριστούλης, δεν θα λέμε ο Χριστούλης την εικονίτσα, θα λέμε όπο, ποιος είναι ο Χριστός, πιάνει τα κτίσματα, τρόπο, ο Δημιουργός του παντός. Αυτή είναι η αξία όσων σας λέγω, αν κάποτε αυτά τα καταλάβουμε.

Και έρχομαι τώρα σε αυτό που λέει ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας, αρχή και τέλος είναι ο Χριστός, το Α και το Ω, αρχή πρώτος διά την θεότητα. Είναι ο εκτός πάσης δημιουργίας, αλλά και έσχατος είναι, ως ωμέγα, διά την ανθρωπότητα. Είναι γνωστό ότι το τελευταίο πλάσμα επί της γης που έγινε είναι ο άνθρωπος, και συνεπώς, όταν ο Υιός του Θεού, ο Δημιουργός του παντός, ο Υιός του Θεού είναι ο Δημιουργός του παντός, ο Πατήρ δημιουργεί διά του Υιού εν Αγίω Πνεύματι, αυτός ο Υιός, ο Δημιουργός των πάντων, έγινε άνθρωπος, Αλλά το τελευταίο πλάσμα επί της κτήσεως, της αοράτου και της ορατής, είναι ο άνθρωπος, όπως μας λέει το βιβλίο της Γενέσεως.

Συνεπώς είναι ο έσχατος, δια την ανθρωπότητα, δια την ανθρωπίνη του φύση. Και ως από τις πρώτες των ασωμάτων κτήσεως, πρώτα γίνανε οι ασώματες δυνάμεις, δηλαδή οι άγγελοι, μέχρι των τελευταίων ανθρώπων, δηλαδή οι άνθρωποι, την οικία εκτείνων πρόνοια. Σε όλους αυτούς, σε όλο το μήκος αυτό, από τους αγγέλους, περνάει από την υλική δημιουργία μέχρι τους ανθρώπους, αυτός ο ίδιος είναι ο προνοητής.

Τι μεγαλειότητα. Κύριον έχουμε. Και πάλι θα σας πω, με τα γεγονότα τα έχει δείξει, ως αληθή, αυτός ο ίδιος ο Χριστός. του χαρακτηρισμού Α και Ω του Θεού ή του Χριστού υπάρχει η βεβαίωσή του γέγονε. Έχει γίνει. Είναι ένας προφητικός παρακείμενος. Παρακείμενος, χρόνος περασμένος, έχει γίνει, αλλά είναι προφητικός.

Ότι δηλαδή θα γίνει. Τι σημαίνει αυτό; Ότι όλα εκείνα τα οποία ελέχθησαν είναι τόσο σίγουρο ότι θα γίνουν, ως να έχουν γίνει. Αυτό θα πει παρακείμενος προφητικός, όπως όλοι οι προφήτες γράφουν, σε περασμένο χρόνο όταν γράφουν τις προφητείες τους.

Διότι ίσως και για λόγους τεχνικούς θα λέγαμε για μια στιγμή, είδα, λέει ο προφήτης, είδα τούτο και εκείνο, σε περασμένο χρόνο. Αυτά όμως που είδε, δεν είναι σε περασμένο χρόνο, είναι σε μέλλοντα χρόνο.

Αλλά δια τα οράματα έχουμε τον περασμένο χρόνο, όχι, κάτι περισσότερο από την τεχνική αυτή περίπτωση. Είναι ότι είναι τόσο σίγουρα ότι θα γίνουν, ώστε μιλάμε σε χρόνο περασμένο ως να έχουν γίνει. Εδώ δε όταν ο Χριστός λέγει γέγονεν, έχει γίνει, αυτά που είπα είναι σαν να έχουν γίνει.

Γιατί θα γίνουν, οπωσδήποτε θα γίνουν.

Αυτό το γέγονεν θυμίζει τρεις σταθμούς του Θεού Λόγου, τρεις σταθμούς. Εις την ιστορία της Δημιουργίας, ο πρώτος σταθμός, όταν ο Θεός είπε γενηθήτω το φως και εγένετο το φως, να γίνει φως και έγινε φως.

Ο δεύτερος σταθμός, όταν ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, αυτός που είπε γενηθήτω το φως, γίνεται άνθρωπος και έρχεται εδώ στη γη. Και οι άνθρωποι οι ταλαίπωροι τον εσταύρωσαν. Και πάνω εις το σταυρό ο Χριστός είπε, Τετέλεσται, που είναι συνώνυμο με το γέγονε.

Έχει γίνει, τι έχει γίνει; Έχει τελειώσει το έργο της αναδημιουργίας του ανθρώπου. Με όλα τα γεγονότα της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου. Και ο τρίτος σταθμός είναι εις το τέλος της δημιουργίας όταν τα πάντα θα έχουν γίνει καινούρια και τότε θα πει γέγονε, όλα έχουν γίνει πια καινούρια έχουν γίνει. Εμείς αγαπητοί μου βρισκόμεθα ανάμεσα στα δυο που έγιναν και στο τρίτο που δεν έγινε, έχοντας τη βεβαιότητα των δύο πρώτων περιμένουμε το τρίτο.

Εγώ το Άλφα και το Ωμέγα, η αρχή και το τέλος, εγώ τω διψώντι δώσω εκ της πηγής του ύδατος της ζωής δωρεάν, 21,6 Αποκάλυψης. Εγώ, αυτή η επανάληψης του εγώ, μάλιστα δύο φορές εδώ, φανερώνει όχι μόνο γιατί ο τόνος πέφτει στο εγώ, αλλά και διότι έχουμε την επανάληψη της αντωνυμίας εγώ, φανερώνει ότι μόνος ο Χριστός είναι εκείνος ο οποίος δύναται να πραγματώσει και να χορηγήσει τα τόσο μεγάλα αυτά έργα όπως είναι η ανακαίνιση του παντός και η σωτηρία των ανθρώπων.

Μετά τη διακήρυξη του αγαπητή μου, ο Χριστός ότι είναι το Α και το Ω, όλος περιληπτικά αναφέρεται σε μια επίσημη υποσχεσή του προς τους πιστούς, ότι Αυτός θα δώσει σ'αυτούς το νερό της αιωνίου ζωής, εις δε τους φαύλους την αιωνίαν καταδίκη.

Εγώ λέγει τω διψώντι δώσω εκ της πηγής του ύδατος της ζωής δωρεάν. Τοις δε δειλοίς, λέγει παρακάτω, και εβδελυγμένοις και φονεύσι και φαρμακοίς, το μέρος αυτών εν τη λίμνη τη καιομένη πυρί και θείω, ό εστιν ο θάνατος ο δεύτερος. Περιληπτικά δείχνει τι είναι, τι είδε. Έτσι ας δούμε αυτές τις δύο θέσεις, τόσο περιληπτικά ο Κύριος αναφέρεται, και πρώτα-πρώτα στην διακήρυξή του στους πιστούς. Εγώ τω διψώντι δώσω εκ της πηγής του ύδατος της ζωής δωρεάν.

Εδώ ο Ευσεβής παρομοιάζεται με διψώντα, με διψασμένο. Εκλέγεται αυτή η εικόνα του διψώντος για να δηλωθεί η ποιότητα της ευσεβίας του μέλλοντος να κληρονομήσει την αιώνια ζωή. Η δίψα και η πείνα, όπως ξέρετε, είναι απολύτως φυσικές ανάγκες του ανθρώπου. Η δίψα όμως είναι πιο αναγκαία και πιο βασανιστική. Ξέρετε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να ζήσει και παραπάνω από 40 ημέρες χωρίς να φάγει τίποτε. Αλλά δεν μπορεί να ζήσει παραπάνω από 16 ημέρες εάν δεν πιει νερό. Θα πεθάνει.

Και είναι πιο βασανιστική η δίψα, η αφυδάτωση, από την πείνα, τούτο σημαίνει, γι' αυτό παίρνει την εικόνα του διψασμένου ο Χριστός, παρακαλώ προσέξτε αυτό το σημείο, τούτο σημαίνει, ότι εάν η ευσέβεια του πιστού δεν φτάσει στη μορφή του διψόντος, δεν μπορεί να δει πρόσωπο Θεού.

Το δυστύχημα είναι ότι πάρα πολλοί χριστιανοί μας είναι αδίψαστοι για τον Χριστόν, δεν διψάνε Χριστόν, κινούνται μυστηριακά χωρίς αίσθηση, χωρίς πείνα, χωρίς δίψα, χωρίς αίσθηση.

Ο Θεός, ο Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, ἐδίψησέ σε ἡ ψυχή μου, ποσαπλῶς σοι ἡ σάρξ μου, ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ. Ο Θεός μου, ο Θεέ μου, ο Θεέ μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω. Σηκώνουμε τον όρθρο πρωί-πρωί, γιατί σε δίψασε η ψυχή μου, αλλά και πόσες φορές άλλες σε δίψασε και το σώμα μου, δηλαδή ολόκληρη η ύπαρξίς μου. Ω, να πει κανείς πάνω στο «ποσαπλῶς ἡ σάρξ μου», πόσα θα έχει να πει κανείς, βλέπει κανείς να περνάνε αυτά σε ολόκληρη την ύπαρξη του ανθρώπου και όχι μόνο στο πνεύμα του, σε ολόκληρη την ύπαρξή του, μέσα σε μια έρημη γη, σε μια ανέραστη γη, σε μια ψυχρή γη, σε μια άβατη γη, σε μια άνυδρη γη, σε έναν κόσμο δηλαδή που η παρουσία σου δεν είναι,

αισθητή γιατί η αμαρτία έχει διώξει μακριά τη δική σου τη χάρη. Μέσα σε αυτή λοιπόν τη γη, την έρημη, την άβατη και την άνυδρη, σε δίψασε η ψυχή μου και όχι λίγες φορές και αυτή ολόκληρη η ύπαρξή μου.

Όπως πολύ σωστά σημειώνει ένας ερμηνευτής, ένας που διψά, δεν είναι ούτε ο μη πιστός, ούτε ο μη μάρτυς που επιποθεί το μαρτύριο, λέγει αυτός ο ερμηνευτής. Αλλά είναι εκείνος στον οποίο ανήκει ο μακαρισμός, μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην, ότι αυτοί χορτασθήσονται.

Θυμηθείτε αυτό το μακαρισμό, Ματθαίος 5,5. Δικαιοσύνη εδώ είναι η Αγιότης. Αυτή είναι η Δικαιοσύνη. Δεν είναι η Δικαιοσύνη με τη στενή σημασία της λέξεως, που λέμε είμαι δίκαιος. Στην Αγία Γραφή η έννοια της Δικαιοσύνης έχει και την ευρεία και τη στενή. Έχει και την έννοια της Δικαιοσύνης, αλλά έχει και την έννοια όμως της Αγιότητος, και τις πιο πολλές φορές με αυτή την έννοια εκφέρεται η λέξη όρος. Είναι εκείνο δηλαδή που είπε ο Αγιώτη Ο Χριστός, ζητείτε πρώτον την Βασιλεία του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού, δηλαδή την αγιότητά Του, και όλα τα άλλα και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν, όλα τα άλλα θα σας προστεθούν, αλλά αφού υπάρχει ακόμα αγαπητοί μου η εικόνα του διψώντος πιστού, ασφαλώς υπάρχει και η εικόνα της πηγής που ξεδιψάει, της ξεδιψώσης πηγής, πράγμα.

Δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθούν άνθρωποι που διψούν και να μην υπάρχει πηγή. Και αν λέγει, αν λέγει εσύ διψάς, θα σου πω τώρα ποια είναι η πηγή. Εγώ τω διψώντι δώσω εκ της πηγής του ύδατος της ζωής δωρεάν.

Αποκάλυψη 21,6. Εγώ λέγει, ποια είναι αυτή η πηγή; Εγώ ο Χριστός. Εγώ είμαι η πηγή που θα σου δώσω να ξεδιψάσεις. Όπως λέγει ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας πάνω σε αυτό. Εκ της πηγής δε του ύδατος της ζωής, η της δίψης ανάκτησις επαγγέλλεται. Η τις πηγή, ου καλή ή μη ο Χριστός; Δεν υπάρχει άλλη πηγή, παρά μόνο ο Χριστός.

Θα πω άλλη μια φορά ό,τι σας είπα στην αρχή. Δυστυχισμένοι οι άνθρωποι εκείνοι που προσπαθούν να ξεδιψάσουν με ό,τι σύγχρονο υπάρχει, με τη φιλοσοφία, με την κοινωνιολογία, με την τεχνολογία, με τις επιστήμες να ξεδιψάσουν.

Ας χρησιμοποιήσω αυτή τη φράση, που δεν είναι βεβαίως αγιογραφική, τη μεταφυσική τους δίψα, ματαίως, θα μένουν πάντοτε οι άνθρωποι που θα διψούν, δεν θα γίνει καμιά δροσιά μέσα τους, αγαπητοί μου, από εδώ ξέρουμε ότι είμαστε η εικόνα του Θεού, από εδώ ξέρουμε ότι είμαστε δημιουργήματα του Χριστού, το ότι αναζητεί η ψυχή μας και δεν χορταίνει, παρά μόνο αν πλησιάσει κοντά εις τον Χριστό, Από εδώ, ένας άνθρωπος ο οποίος μπορεί να έχει μια εσωτερική εμπειρία, μπορεί να το καταλάβει και να πάρει την εσωτερική βεβαίωση.

Ο ίδιος ο Κύριος κάποτε φώναξε, έκραξε, Ιωάννης 7,37. Εάν τις διψά, ερχέσθω πρός με και πινέτω. Αν κανείς διψάει, ας έρθει σε μένα να πιει νερό. Και στο διάλογο του κάποτε, ο Κύριος με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, της είπε, είπε, ει ήδεις την δωρεάν του Θεού, και τις εστιν ο λέγων σοι δός μοι πιείν, συ αν ήτησας αυτόν, και έδωκεν αν σοι ύδωρ ζων, Ιωάννης 4,10. Αν ήξερες τη δωρεάν του Θεού, και ποιος είναι εκείνος που σου λέγει δός μου να πιω, μάλλον σοι θα ζητούσες, Από κείνο να σου δώσει να πιεις νερό.

Ο Χριστός λοιπόν αγαπητοί μου είναι η πηγή και το νερό της ζωής. Άλλο η πηγή και άλλο το νερό. Ο Χριστός είναι και η πηγή, ο Χριστός είναι και το νερό. Και όποιος πίνει από το νερό αυτό ξεδιψά αξεδίψαστα.

Δηλαδή ξεδίψα χωρίς κορεσμόν.

Στη Σοφία Σειράχ μιλάει, 24,19, μιλάει η ενυπόστατος Σοφία. Ενυπόστατος θα πει η Σοφία η προσωπική, όχι η αφηρημένη έννοια της Σοφίας, όπως οι αρχαίοι Έλληνες επίστευαν ότι η Σοφία είναι μια έννοια. Στην Αγία Γραφή η Σοφία δεν είναι μια έννοια, είναι ένα πρόσωπο και είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος.

Γι' αυτό λέγεται η ενυπόστατος, δηλαδή προσωπική, είναι πρόσωπο, η ενυπόστατος Σοφία. Γράφει λοιπόν εκεί ένα περίφημο, λέγει η Σοφία, η ενυπόστατος, τους ανθρώπους· προσέλθετε πρός με, οι επιθυμούντες μου, ελάτε σε μένα, εσείς που με επιθυμείτε, το γαρ μνημόσυνόν μου υπέρ το μέλι γλυκύ, όταν με θυμόσαστε, είναι κάτι πιο γλυκό και από το μέλι, Οι εσθίοντες με, έτι πεινάσουσιν, αυτοί που με τρώνε, θα ξαναπεινάσουν, και οι πίνοντες με, έτι διψήσουσιν, και εκείνοι που με πίνουν, θα ξαναδιψάσουν, που θα πει, ακόρεστη αυτή η δίψα, πίνεις, αλλά δεν επέρχεται κορεσμός, πόσοι είναι εκείνοι που πήγαν, και δοκίμασαν, ότι ανθρώπινες κατασκευές, και χόρτασαν,

Και χορταίνοντας, απογοητεύτηκαν, δηλαδή ήρθε ένας κορεσμός, και είπαν, α, δε βαριέσαι, το δοκίμασα και αυτό, κορεσμός. Όλα τα πράγματα στον κόσμο αυτόν, φέρουν κόρον, κορεσμόν, μπούχτισμα, να το πω απλά, μπούχτισμα. Εδώ λέει ο Χριστός, η ενυπόστατος Σοφία, ο οποίος με πίνει, ξαναπίνει, πάντοτε ακόρεστος με πίνει, χωρίς ποτέ να πει, ε κορέστηκα, Χόρτασα, μπούχτισα.

Και αυτή η προσφορά του ύδατος της ζωής, εδώ τώρα είναι το σπουδαίο, είναι δωρεάν.

Είναι δωρεάν. Γράφει ο Ισαΐας πάνω σε αυτό. Οι διψώντες, το λέμε μάλιστα σαν προφητεία, στον μεγάλο αγιασμό των φώτων. Οι διψώντες πορεύεσθε εφ' ύδωρ, και όσοι μη έχετε αργύριον, βαδίσαντες άνευ αργυρίου.

Ισαΐας 55,1. Εκείνοι που διψάτε, πηγαίνετε να πιείτε νερό, και όσοι δεν έχετε χρήματα, πηγαίνετε χωρίς χρήματα, δεν είναι ανάγκη να πληρώσετε, είναι δωρεάν. Τι σημαίνει αυτό το δωρεάν; Ότι προσφέρεται δωρεάν η αιώνιος ζωή. Μα θα μου πείτε, αφού προσφέρεται με πολλήν κόπον η αιώνιος ζωή, εγώ πρέπει να δουλέψω για να αποκτήσω την αιώνιο ζωή.

Πώς προσφέρεται δωρεάν η αιώνιος ζωή; Είναι αυτό που γράφει ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας. Ακούσατέ το, θα σας το εξηγήσω. Τί οὖν ἐνταῦθα τὸ δωρεάν σημαίνει; Ἢ τὸ μὴ ἔχειν τι παραμετρῆσαι.

Τα πρόσκαιρα πρὸς τὰ διαιωνίζοντα· περὶ ὧν καὶ Παῦλος φησίν· Οὐ γὰρ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ, πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. Τι σημαίνει, λέγει; Δωρεάν όταν λέγει ο Θεός, όταν λέγει ο Χριστός, θα μας δώσει δωρεάν όλα αυτά τα πράγματα, την αιώνια ζωή, εάν πρέπει να συγκριθούν οι κόποι μας, γιατί πρέπει να κάνουμε και εμείς κάτι, πρέπει να κάνουμε, τι; Είναι ο αγώνας, είναι η άσκηση, η προσπάθεια, ισόβιος αγώνας, αλλά αυτός ο ισόβιος αγώνας, αν πρέπει να συγκριθεί με το τι παίρνει από το Θεό ή το μη έχειν παραμετρηθῆναι, δεν έχει κανείς παρά να συγκρίνει, πρόσκαιρα τὰ διαιωνίζοντα. Τα πρόσκαιρα αυτά, η αγωνία πρόσκαιρη με εκείνα που είναι αιώνια, τίποτα είναι.

Ώστε στο τέλος τέλος να εξαφανίζεται η δική μας η προσφορά, ενώ τι θέλει ο Θεός; Χωρίς την οποία δική μας προσφορά δεν υπάρχει σωτηρία. Τι θέλει; Αλλά συγκρινόμενη η δική μας η προσφορά με εκείνα που μας προσφέρει ο Θεός, τότε θα λέγαμε είναι τα δικά μας σαν τίποτα. Δηλαδή είναι δωρεάν αυτά που μας δίνει ο Θεός.

Είναι αυτό που λέει ο Απόστολος και τον θυμάστε εδώ, Άγιος Ανδρέας, ότι δεν είναι άξια τα παθήματα του νυν καιρού, ό,τι κι αν πάθουμε για το Ευαγγέλιο, ακόμα και το μαρτύριο, ό,τι κι αν πάθουμε, δεν είναι άξια, δεν συγκρίνονται μπροστά στη μέλλουσα δόξα που πρόκειται σε εμάς να αποκαλυφθεί.

Είδατε στη Σαμαρίτιδα γυναίκα, τι είπε ο Κύριος, ωμίλησε περί της δωρεάς, εάν εγνώριζες την δωρεά του Θεού. Αυτή η εικόνα της δωρεάς, ή μάλλον, συγγνώμη, η έννοια της δωρεάς, είναι αγαπητοί μου διάχυτη μέσα στην Αγία Γραφή, διάχυτη.

Αλλά παραπλεύρως στην εικόνα του διψώντος, εγώ λέει εκείνον που διψά θα του δώσω νερό, παραπλεύρως στην εικόνα του διψώντος, μπαίνει η εικόνα του νικητού, άλλη εικόνα, και λέγει στη συνέχεια ο Χριστός, ο νικών κληρονομήσει ταύτα, και έσομαι αυτώ Θεός, και αυτός έσται μοι Υιός, 21,7.

Αυτή η έκφραση μας θυμίζει εκείνη την προτροπή μερικών επιστολών της Αποκαλύψεως, όπως εκεί προς τον Άγγελο των Θυατείρων και τον Άγγελο της Λαοδικίας, που λέγει «ο νικών», και μάλιστα είναι και σόλοικο το «ο νικών», αλλά σας εξήγησα τότε, όταν σας τα έλεγα αυτά, γιατί είναι σόλοικα, δηλαδή ασύντακτα· θα έπρεπε το «νικόντι», αλλά για να δώσει μια έμφαση στην έννοια αυτή Γι' αυτό το λόγο τίθενται αυτά τα σόλοικα, τα ασύντακτα δηλαδή, μέσα στο βιβλίο της Αποκαλύψεως Πάντως, τούτο σημαίνει ότι ο νικών κληρονομήσει και τα λοιπά, ότι τα αγαθά που θα κληρονομήσει ο πιστός, αυτή δηλαδή η κληρονομία, δεν έχει παθητικόν χαρακτήρα

Γιατί λέγει «ο νικών κληρονομήσει» Δεν λέγει απλώς θα κληρονομήσει, χωρίς να βάλει το «ο νικών», αυτός που θα νικήσει Αλλά συνήθως εκείνος ο οποίος νικά σημαίνει αγωνίζεται Δεν είναι δηλαδή όπως ή αγωνιστώ ή δεν αγωνιστώ Ή σπουδάσω ή δεν σπουδάσω, ή έχω επάγγελμα ή είμαι ανεπάγγελτος Ούτως ή άλλως ο πατέρας μου την περιουσία του θα την αφήσει σε μένα Δεν είναι τα πράγματα έτσι· εδώ λέγει θα κληρονομήσεις εφόσον θα νικήσεις, για να μην θεωρηθεί εκείνο το δωρεάν, ότι δεν έχει ο άνθρωπος μετοχή προσπαθείας Γι' αυτό, πλάι στην εικόνα του διψώντος που θα πάρει δωρεάν το νερό της αιωνίου ζωής, βάζει και την εικόνα του νικώντος, του αγωνιζομένου, για να μην πάρουμε θάρρος και πούμε, α, ωραία, δεν έχουμε, πάρ' το, έτσι θα μας τα δώσει όλα δωρεάν

Προσοχή αγαπητοί μου, εις το σημείο αυτό· μάλιστα με την ευκαιρία, σας λέγω το εξής, αυτή η θέση είναι προτεσταντική Του να πει δηλαδή κανένας, δεν έχω εγώ τίποτα να προσφέρω· η πίστις, λέγουν οι προτεστάντες, σώζει, τα έργα δεν σώζουν Ούτε η πίστις χωρίς τα έργα, ούτε τα έργα χωρίς την πίστη, αλλά η πίστις με τα έργα σώζουν

Αυτό το κληρονομείν, «ο νικών κληρονομήσει», μας θυμίζει εκείνο των τρίτων μακαρισμών, που λέγει «Μακάριοι οι πραείς, ότι αυτοί κληρονομήσουσιν την γην». Ματθαίος 5,5. Τι περίεργο αυτό. Δεν ξέρω, μάλιστα θα παρακαλέσω, με αυτόν τον υπαινιγμό που σας κάνω εδώ, σε δύο ήδη μακαρισμούς, αν ξαναπάτε στην Αγία σας Γραφή και ξαναδιαβάσετε τους μακαρισμούς, δεν ξέρω πώς θα τους δείτε

Όταν διαβάζουμε κάτι βαθύτερο, κάτι θεολογικότερο, και ξαναγυρίζουμε σε εκείνο που διαβάσαμε παλιά, το βλέπουμε με άλλο πρίσμα, το βλέπουμε βαθύτερο Οι πραείς, λέγει, θα κληρονομήσουν τη γη. Ποια η γη; Ποια η γη; Εάν δεν είσαι καπάτσος, τετραπέρατος, και αν δεν έχεις τα μάτια σου τετράδιπλα ανοιχτά, ο άλλος σε κατεβρόχθισε.

Και εδώ, κύριε, λέγεις ότι οι πραείς άνθρωποι, οι αόργητοι άνθρωποι, οι άνθρωποι που έχουν δηλαδή πραότητα και αοργησία, δεν θυμώνουν, δεν μαλώνουν, δεν τρέχουν στα δικαστήρια, οι άνθρωποι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη, και εκείνα που έχουν θα τα χάσουν.

Μα προφανώς, όταν ο Κύριος λέει γη, δεν εννοεί τίποτα άλλο παρά αυτό που λέει, γη. Μα τότε πώς; Απλούστατα, πρόκειται περί της καινής γης Αυτοί θα κληρονομήσουν την καινή, την καινούρια γη, όταν λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, παλιά που το είπαμε, είδα καινούριο ουρανό και καινούρια γη Ο Παλιός Ουρανός και η Παλιά Γη έφυγαν Τι θα πει έφυγε η Παλιά Γη;

Η Παλιά Γη με τις διαμάχες της να την κατακτήσουμε Οικόπεδα, χωράφια, σπίτια, κτίσματα, τσακωμοί, δικαστήρια, δικό μου, δικό σου Φύγαν όλα αυτά Και ο πράος άνθρωπος, που στον κόσμο αυτόν ακριβώς του αρπάζουν και την περιουσία Γιατί είναι πράος άνθρωπος. Αυτός τώρα ήρθε η σειρά του να κερδίσει εκείνη τη γη. Μη μου πείτε, ξέρω, τώρα κάποιος μπορεί να λέει μέσα του, ωραία είναι αυτά που μας τα λέτε, αλλά πολύ φιλολογικά, και αν θέλετε και λίγο και ποιητικά· ο ρεαλισμός ποιος είναι; Εδώ, εδώ. Μα ο ρεαλισμός, αγαπητοί μου, είναι η Ανάσταση του νεκρού Χριστού. Εάν ο Χριστός δεν είχε αναστηθεί, αλήθεια, όλα αυτά που σας λέω θα ήταν μια φιλολογική,

ωραία, κνήθουσα τα αυτιά, που λέει ο Απόστολος Παύλος, γαργαλούσε τα αυτιά, όλη αυτή η φιλολογία, έτσι για να περνάει ο καιρός μας, έτσι για να έχουμε ωραία σχήματα. Δεν θα ήταν πραγματικότητα, αλλά ο Χριστός ανέστη. Η πραγματικότητα αυτών των πραγμάτων είναι εκεί, ο Χριστός ανέστη.

Και αφού ο Χριστός Ανέστη, είναι ο βέβαιος, ο αληθινός, ο ναι, ο αμήν, και ότι είπε αυτό είναι, και μόνον αυτό. Τι θα κληρονομήσει; «Πίεται ταύτα», εννοείται τα ύδατα της προηγουμένης εικόνος, υπό τα οποία ύδατα σημαίνονται τα αγαθά της αιωνίου ζωής Μάλιστα θα δούμε προς το τέλος πια της Αποκαλύψεως, στο τελευταίο τελευταίο κεφάλαιο, ότι ένας ποταμός λαγεί, πηγάζει από των θρόνων του Θεού, κρυστάλλινος, είναι το σύμβολο των αγαθών, σύμβολο ναι, εικόνα σύμβολο των αγαθών, της Βασιλείας του Θεού, κληρονομώντας, ο πιστός στην αιωνία ζωή, θα επιτύχει τη Θεία Υιοθεσία, Και έσομαι αυτώ Θεός, και αυτός έσται μοι Υιός, και εγώ θα είμαι για Αυτόν Θεός, και Αυτός θα είναι για μένα Υιός, παιδί μου

Σας είπα και προηγουμένως, ότι η έννοια της Υιοθεσίας είναι διάχυτη, τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, όσο και στην Καινή Διαθήκη, χαρακτηριστικά σας λέγω Ψαλμός 88,27, αυτός ο πιστός Επικαλέσεταί με, θα με επικαλεστεί, Πατήρ μου εί Συ, Συ είσαι Πατέρας μου, Θεός μου και Αντιλήπτωρ της Σωτηρίας μου, κἀγώ, πρωτότοκον θήσω με αυτόν, και εγώ θα τον κάνω πρωτότοκο παιδί μου, αν μου πείτε εδώ πάλι, αν μου πείτε, είναι δύσκολο να πει κανείς τον Θεόν Πατέρα, είναι δύσκολο, δηλαδή τόσο μεγάλο πράγμα να πει κανείς τον Θεόν Πατέρα, μόνο κάποιος που θα ήταν αφελής θα μπορούσε να πιστέψει ότι είναι αφελής, Είναι πάρα πολύ εύκολο. Βγείτε σε έναν άπιστον έξω και πέστε του να πει και να πιστέψει ότι ο Θεός είναι, όχι ότι υπάρχει ο Θεός, ότι ο Θεός είναι Πατέρας σου, αν το πιστέψει αυτό, αν το δέχεται. Καθόλου αγαπητοί μου δεν είναι αυτονόητο. Σας πω και κάτι, αν με ρωτήσετε, δεν το λέγω εγώ, η Αγία Γραφή το λέγει, αν με ρωτήσετε από πού μπορούμε να ξέρουμε ότι έχουμε το Άγιον Πνεύμα, από πού μπορούμε.

Βέβαια υπάρχει μια μεγάλη κλιμάκωση της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος στη ζωή ενός πιστού Μέγα φάσμα, τέλος πάντων η πρώτη γραμμή του φάσματος, το πρώτο σκαλοπάτι Ποιο είναι εκείνο το οποίο μπορώ να ξέρω ότι έχω το Πνεύμα του Θεού, ότι δεν είμαι άμοιρος Αγίου Πνεύματος Εάν αποκαλείς τον Ιησού Χριστόν Κύριον και τον Θεό Πατέρα Δεν μπορείς να πεις τον Ιησού Χριστόν Κύριον, δηλαδή Θεόν, αν δεν έχεις το Πνεύμα του Θεού, το λέγει σαφώς αυτό ο Απόστολος Παύλος Ουδείς δύναται ειπείν Κύριον Ιησούν, ει μη εν πνεύματι Αγίω, και αν πεις τον Ιησούν Κύριον, δηλαδή Θεόν, ο ίδιος ο Ιησούς σου λέγει ότι είσαι αδελφός του

Και λέγει ο Χριστός ότι εγώ είμαι κληρονόμος του Πατρός μου ως άνθρωπος κληρονόμος και εσείς συγκληρονόμοι μου Δεν μπορώ λοιπόν να πω τον Θεόν Πατέρα εάν δεν έχω το Πνεύμα του Θεού Πρέπει να έχω το Πνεύμα του Θεού για να πω τον Θεό Πατέρα Πρέπει να έχω το Πνεύμα του Θεού για να πω τον Ιησού Χριστό Θεόν, να τον πω Κύριον Είναι ένα κριτήριο, οπότε μπορείτε να καταλάβετε στην εποχή μας ποιοι έχουν το Πνεύμα του Θεού και ποιοι δεν το έχουν Με τη διαφορά μόνο πως αυτό είναι το πρώτο σκαλοπάτι, είναι η αφετηρία, θεμελιώδης, αλλά είναι όμως η αφετηρία Υπάρχει πολλή δουλειά παρακάτω, υπάρχει πάρα πολλή δουλειά παρακάτω

Και η Καινή Διαθήκη, Γαλάτας 4,6, έτσι κατ' επιλογή, γιατί είναι πολλά τα χωρία, ότι δε εστε υιοί, ότι είσαστε παιδιά του Θεού, εξαπέστειλε ο Θεός το πνεύμα του Υιού αυτού, εις τας καρδίας υμών κράζον, Αββά ο Πατήρ.

Ότι είσαστε λέει παιδιά του Θεού, α, πού το ξέρετε αυτό, πού το ξέρετε ότι είσαστε παιδιά του Θεού, θα σας το πω λέει ο Απόστολος Παύλος. Εξαπέστειλε ο Θεός το Πνεύμα του Υιού Αυτού, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα, το οποίον και ο Πατήρ στέλει και ο Υιός στέλει, μόνο ότι από τον Πατέρα εκπορεύεται, άλλο εκπορεύομαι και άλλο στέλω, είναι δύο διαφορετικά, το Πνεύμα το Άγιον μόνο από τον Πατέρα εκπορεύεται, αλλά αποστέλλεται και από τον Πατέρα και από τον Υιόν.

Πού θα το στείλει το Πνεύμα το Άγιον, στις καρδιές σας, και τι θα κράζει το Πνεύμα το Άγιον μες στις καρδιές σας, Αββά ο Πατήρ Είναι δύο λέξεις, με το ίδιο νόημα, η μία είναι εβραϊκή και η άλλη είναι ελληνική, Αββά θα πει πατήρ, το λέει εβραϊκά, το λέει και ελληνικά Ώστε ουκέτι ει δούλος, ώστε λοιπόν δεν είσαι πια δούλος, αλλά είσαι υιός, ο δε υιός και κληρονόμος Θεού διά Χριστού, γίνεται κληρονόμος του Θεού διά του Ιησού Χριστού, είμαι συγκληρονόμος μαζί με τον Χριστό, βλέπετε αγαθά, βλέπετε αγαθά, όλη δε η γη και όλο το σύμπαν είναι του πιστού, του δε πονηρού, όπως λέει ο Άγιος Κύριλλος ο Ιεροσολύμων και του Σατανά, ουδέ ο βώλος,

Μη μου πείτε ότι πρέπει να είμαι ιδιοκτήτης στο συμβολαιογραφείο για να θεωρηθώ ότι είμαι ο ιδιοκτήτης όλης της δημιουργίας Είναι ιδιοκτήτης όλης της δημιουργίας ο πιστός άνθρωπος, γιατί έχει τον Θεό Πατέρα και τα αισθάνεται όλα δικά του, υπερβαίνει, ξεπερνά τα συμβολαιογραφεία και τις συμβολαιογραφικές πράξεις Αν θέλετε να με καταλάβετε Αυτή όλη η επαγγελία αγαπητοί Ότι ο Χριστός θα καταστήσει τους πιστούς Κληρονόμους της Βασιλείας Του Και θα τους παρέξει αυτό το ζωντανό νερό της αιωνίου ζωής Πώς στηρίζεται;

Στο αδιάψευστο στόμα Του Τόσο στην Αποκάλυψη την οποία αναλύουμε Όσο και στα Ευαγγέλια Και θα το πω άλλη μια φορά, που το είπα ήδη Ξανά και ξανά και στα μεγάλα γεγονότα της ίδιας του της ζωής. Εκείνη η βεβαίωση. Ό,τι είπε και ό,τι έκανε ο Κύριος είναι το ναι και το αμήν. Η αλήθεια και η βεβαίωση.