The Revelation of John 59

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the unchanged Greek original is the authoritative text.

We continue, my dear ones, with the vision of the holy Evangelist, in which he saw the Lord Jesus as a Lamb, and with him the 144,000, who have three particular marks. The first is virginity, which we have already examined.

The two remaining qualities are left.

These are the ones who follow the Lamb wherever he goes. These were purchased from among men as firstfruits to God and to the Lamb.

The second quality, then, is this: "These are the ones who follow the Lamb wherever he goes." It is dedication. But what is dedication? It is faith, and a following and imitation of the Lamb unto death. It is also the choicest firstfruits, that is, the offering made to God out of the redemptive purchase won by Christ.

This is how the holy Evangelist sets forth dedication. It concerns the dedication of one's whole being, both soul and body. For to dedicate means to purify, to sanctify, that is, to set apart and consecrate. In one who is dedicated, his own desire and ego have died.

The Apostle Paul writes: "It is no longer I who live, but Christ lives in me," Galatians 2:20. And: "Always carrying about in the body the dying of the Lord Jesus," 2 Corinthians 4:10.

So it is no longer I who live; Christ lives in me. And so we always carry the dying of the Lord, wherever we may be, in the body. He does not say merely in the soul, but in the whole person, and he points to the body with the word "carrying about."

There is a very beautiful expression of Clement of Alexandria on this, on what dedication is. He says in the Stromateis: "In this man the flesh has died, and he alone lives, having dedicated the tomb to be a holy Temple of the Lord." He means this: in such a person the flesh has died, and he alone lives, so as to dedicate the tomb, that is, his own self, which became a tomb once it died, that it might become a holy Temple of the Lord. The Lord put it in a way that shows a wide-reaching dying, not only to unlawful things, but even to lawful ones.

I stress this: not only to unlawful things, such as fornication, the love of money and the amassing of wealth, or anything else, but also to lawful things. I warmly ask you to keep this phrase, "even to lawful things," always in your mind, because if one day we see a person consecrate himself, we are scandalized.

And I am preparing you so that you may know it. You have probably read it many times in Holy Scripture, but I do not know why we do not pause at this point to reflect on it theologically more deeply. Matthew 10:37-39: "He who loves father or mother more than me is not worthy of me." The one who loves his father and his mother above me is not worthy of me.

Here I pause for a moment. The argument our Christians make, when a child of theirs or some person they know, a friend, consecrates himself, is that they rush to say, "But there is also the commandment, Honor your father and your mother."

Here we have no breaking of the commandment. First of all, my beloved, the lawgiver who gave you "Honor your father and your mother" is the very same one who said, "He who loves father or mother more than me," he said, "is not worthy of me." And the lawgiver has every right, indeed the lawgiver is God himself, he has every right to change the law if he wishes. But this is not a matter of changing the law. The law "Honor your father and your mother" will have eternal authority and eternal force. Rather, it is a matter of the ordering of priorities: that "Honor your father and your mother" has its limits. If my father and my mother should hinder me from living a spiritual life, then beyond all dispute I will love God more than my parents, without transgressing the commandment "Honor your father and your mother."

For even the order of the commandments, as it was given, was not given by chance. The first commandment is: "You shall love the Lord your God with all your heart and with all your mind and with all your strength." And the commandment about parents is the fifth commandment; it is not the first.

Which means that if we set these two side by side, we do not have two loves in conflict. Rather, we have one that is higher than the other. And if you will, the one who loves God first and his parents afterward is the one who loves his parents rightly.

With a love meant to be eternal, the one who loves his parents first and God second does not have a right love. And this kind of love is of a sort we might call worship, call it whatever you like.

The point is that it is not a right love, one that answers to the name of God. So then, "he who loves father or mother more than me," that is, above me, oversteps the proper measure of love, and a person's love for his parents takes on a diseased character.

"Is not worthy of me" — very plainly and bluntly, "is not worthy of me," this one is not worthy of me. "He who loves son or daughter more than me is not worthy of me." Suppose we love our child and do not let him consecrate himself to God; then that person is not worthy of us. Whatever he does, however much he prays, however much he goes to church, however much he receives Holy Communion, it counts for nothing. The Lord said it clearly: he is not worthy of me. God does not acknowledge you, my brother, if you hinder your child from consecrating himself to the love of God.

And likewise: "He who does not take up his cross and follow after me is not worthy of me."

"And he who loses his life for my sake will find it" — I am leaving out a little for the sake of brevity. He is saying this: the one who does not take up his cross, that is, the sacrifice of his own existence, and follow me, is not worthy of me.

And the one who loses his soul — he means his life here, for the soul is the life — "for my sake," on my account, says the Lord, that one will find the true life. That is, if someone says, "I am afraid for my dear little life, lest something happen to me, lest I suffer harm, let me save my little life by any means whatsoever," when my life is in danger for Christ, then I am not worthy of Christ.

Then I will lose my life, the true one, the eternal one. When I sacrifice my life, then I will truly find eternal life. This is exactly what happened to all the Saints, and especially to the Martyrs.

On this very point, the Lord, on this matter we are speaking of, the matter of dedication, said to a certain man, in Luke 9, 59 to 62, 'Follow me.' This 'follow me' is dedication. And the man said, 'Lord, allow me first to go and bury my father.' Yes, Lord, I will follow you, I will dedicate myself to your love. This is what we see in the disciples, when the Lord says to them, 'Follow me.' It is the dedication of the twelve disciples. Leaving, it says, their father and the nets and the boat and so on, they followed him, which shows what dedication is. Here now, the Lord says to a certain man, 'Come with me, dedicate yourself.' And that man says, 'Yes, Lord, I will come, but allow me, I have just learned that my father has died, to go home and be present at his funeral.' What could be more natural.

Now Jesus said this, it was not Father Athanasios who said it, it was Jesus, 'Let the dead bury their own dead.' It was not some monk who said it, so that we could accuse him; it was Christ who said it. Let the dead bury their own dead, that is, let the spiritually dead, your relatives who have no interest in such things, bury your bodily dead father.

'But you go and proclaim the Kingdom of God.' You come with me, and I will send you, and where I send you, you will proclaim the Kingdom of God.

Then another spoke; you see that many are called but few are chosen. And someone else said, he said it of his own accord, 'I will follow you, Lord,' I will follow you, I will dedicate myself to you, I will devote myself wholly to you.

'But first permit me to bid farewell to those in my house.' Only, I beg you, let me go and put the affairs of my house in order. That is, if I have some property and so on, certain matters, whatever they may be, let me settle these, and then I will follow you.

I want to follow you, I am asking this of you. But Jesus said to him, 'No one who puts his hand to the plow and looks back is fit for the Kingdom of God.' No one ever put his hand to the plow and, while looking behind him, made straight furrows in his field.

He will make the furrow crooked, he will not plow properly. This is why the Lord tells him that, when you put your hand to the plow, you must also keep your face forward, and not turn back to look at the affairs of your house and so on, so that you may become suitable, fit, fit for the Kingdom of God.

And so too with the rich young man, when the Lord made that invitation to him, the young man was held back by his wealth; that is, he was not a man dead to his own will and his own ego, and this is why it says he became gloomy, downcast, and the Lord had compassion on him, he had compassion on him. He was, if you like, a worthy man, and yet he was already being held back by the wealth he had. The Lord had compassion on him. How many times does God, does Christ, bend down and see so very many young people, worthy in every respect, who in the end do not dedicate themselves to Christ and squander their whole existence on this world and on the things of this world.

This phrase 'wherever he goes,' that the 144,000 follow the Lamb wherever he goes; he went there, there I will go; and he came here, here they too will say they go. What does it mean? This 'wherever he goes' expresses, first, total sharing, sharing in every suffering for the sake of Christ. Christ wants me to go there, he wants me to endure that, and I will endure it. This is fundamental.

That is, if I start thinking that I will have to suffer, and I begin to rationalize and debate the matter, then I am not worthy of Christ. What does the Apostle say to Timothy? He tells him, 'You therefore endure hardship as a good soldier of Jesus Christ.' You, suffer hardship like a good soldier of Jesus Christ. Someone asked the Lord to follow him. You see, we have many such incidents.

The Evangelist Luke sets all these before us in the same chapter to show us the different cases. He takes, that is, representative cases, because without doubt there would have been many who asked, and they certainly belong to one or another of these representative, typical cases.

Obedience, then. Someone asked the Lord to let him follow him. Here is what he said: I will follow you wherever you go, Lord, I will follow you wherever you go.

What could be finer; the first said he wanted to go and bury his father, the second to settle the affairs of his house, the third said it of his own accord, spontaneously, and what does he say? Lord, wherever you go, I will come with you, that is enough. And Jesus said this, he who sees the inner disposition; the mouth may speak of dedication, perhaps tonight some people, some young people perhaps, may say, ah, what a beautiful thing dedication is, but you say it while sitting comfortably in your chair, sitting in your chair, of course it is very easy to say it.

To stir up the emotions, of course, is not difficult, but to step into the arena of suffering, that is difficult. And what does the Lord answer? 'The foxes have holes, and the birds of heaven have nests.'

'But the Son of Man has nowhere to lay his head.' The living creatures of the forest, the four-footed beasts and the birds, have their dens and nests. But I have nowhere to lay my head, I have no home; that is, I am in hardship, he would say to him; indeed, wherever I go, you will come, and even if I should go up onto the Cross, there too you will come. There is yet a second meaning; this 'wherever the Lamb goes, the 144,000 follow' also signifies the missionary apostolate. I sit and ponder, my dear ones, the lives of the missionaries, both ancient and more recent. Nikolaos Kassatkin, who was proclaimed a Saint by the Orthodox Church, the Russian Church, belongs already to the most recent past century, just to the very beginning, the very beginning, of this century.

Consequently he is more recent. He traveled from Moscow, specifically from Saint Petersburg, by sled, and went to Alaska. By sled he crossed, taking whole months, he crossed the dreadful expanse of Siberia. When he returned, he did not return through Siberia. He came by another route, further south, through China. And anyone is amazed at such an adventurous journey. Note too that he made this journey to Alaska twice.

I think the second time, or rather the first time, he had also taken his wife with him, who died on the way; he was not discouraged, he continued, and he even became a bishop; that is, when he returned to Russia he became a bishop. I said Alaska, forgive me, I mean Japan, in Japan; he is the one who managed to establish an Orthodox Church in Japan. It was a fearsome fortress of idolatry, of that ancestor worship that exists in Japan.

He is the only one who broke through that fearsome wall, and Christianity was brought in, and especially Orthodoxy. And one says, what awesome people these were, what an awesome will they had; but, my dear ones, that is how it is.

And we hesitate at even the smallest bit of missionary work, to go just a little beyond our own house.

Furthermore, this 'wherever he goes,' a third case. Forgive me, in the previous point, in the previous point, let me note something for you. The Lord said to the Apostle Peter, 'Simon, do you love me more than these?' Do you love me more than the others? And do you say this, that you love me more than the others? So, do you love me? If you love me? And he answers, 'Yes, Lord, you know that I love you.' What does the Lord tell him? 'Feed my sheep.' That is, do missionary work, do missionary work, if you truly love me.

And a third meaning: this phrase, 'wherever He goes,' also signifies martyrdom.

As I told you earlier, the Lord went up even onto the Cross. So now, what am I to do? Will I stay down below the Cross? The Lord steps into the arena; am I going to climb up into the stands and be a spectator?

The Apostle Paul writes those celebrated words in Colossians 1:24: 'I fill up.' I fill up, on Christ's behalf, supplying what Jesus did not have time to suffer. That is what 'I fill up' means: I fill up what is lacking in the sufferings of Christ, the things, that is, He did not have time for, since He did not remain upon the Cross through all the ages.

He remained three hours upon the Cross. He could have remained three days, three years, three centuries, three millennia.

But Christ did not remain; He leaves His body, the Church, upon the Cross, so that His body, the Church, might continue His suffering on the Cross. That is why the Apostle Paul says, I fill up what is lacking in the sufferings of Christ. He does not say in my soul, he does not say in my mind; this is not a matter of some mental state, something metaphorical, beautiful, allegorical. Rather he says, in my flesh, in my own flesh. And this points to what elsewhere he sets before us in a long, broad catalogue: how many times he was beaten, he recounts it to us,

a night and a day he spent in the deep, and so on; dangers from robbers, dangers, he says, from his own people, dangers, dangers, dangers everywhere, hunger and thirst, this hardship, which is a cross. So, I fill up what is lacking in the sufferings of Christ in my flesh, for the sake of this body, for the body of Christ, for that which is the Church. It is magnificent. It seems to me that this passage expresses the whole depth and height and breadth of what it means to follow the Lamb wherever He goes.

Which is, as I told you, martyrdom. And he says to the Corinthians, in 1 Corinthians 15:31:

'I die daily.' Every day I die. Truly, perhaps these words are very hard; I do not know whether anyone can easily say them.

We watch with deep emotion the Apostle Thomas, when they were going up to Jerusalem and the Lord said, 'We are going to Jerusalem.' And His disciples say to Him, 'Lord, only a little while ago the Jews were seeking to stone You, and You want to go to Jerusalem again?'

Then, moved with deep feeling, Thomas says to his fellow disciples, 'Let us also go, that we may die with Him.' Let us go too, and die together with Him. Of course, Thomas did not climb onto the Cross on the day that Christ went up onto the Cross.

But Pentecost came, and he then had a fullness of understanding of the meaning of Christ's presence. Then, then most certainly he too went up onto the Cross upon which Christ had gone. The phrase 'following the Lamb' expresses the imitation of the Lamb, that is, not the 'wherever He goes' this time, but the 'following the Lamb,' meaning: whatever the Lamb does, I too will do.

This is imitation. As the Apostle Paul says, become imitators of me, as I am of Christ. These are the ones who become imitators of Christ, the Christ-like ones, those who have union with Christ, those who are growing up to the measure of the stature of the fullness of Christ.

Such a dedication must never be revoked, for that would be sacrilege. You cannot say, once you have begun, that you repent of it, that you are turning back, that you are abandoning the Lord. Theodoret says that what is dedicated to God is called Anathema; Anathema means an offering, from the verb 'to set up, to dedicate.' That which has been dedicated to God, he says, is called an offering. So from the moment it has been dedicated to God, I cannot turn back. I will die, let me die, but I cannot turn back. Not that I am unable, that I am bound, for if I wish I can turn back, but I must not turn back. It does me no good to turn back. It is betrayal. And so I must endure anything whatever, and I will reckon from the very start with this: that this dedication is not revocable.

And of course, so that we do not all listen and suppose that these things belong to certain others who are not here in our midst, while we can only sit and hear them now, and perhaps they would not have much meaning for us,

I would say to you: every baptized person is dedicated to God.

More particularly, of course, those who will keep virginity and the special dedication. But who told you, my beloved, that the baptized person is not dedicated to God? What does it mean that I was baptized? I was baptized into the name of the Holy Trinity, the Triune God.

To keep those things which He wills, the Holy Triune God. Only on this condition can I say that I am keeping my dedication.

Thank you. In the same way, those who have dedicated themselves to God no longer have authority over their own body.

If, let us say, you dedicate something to an icon in the church and then have a change of heart and go and take it back, that which was yours, it will no longer be considered yours, because you gave it and it is no longer yours; then you are a thief. No, not a thief, something worse: you are a desecrator, because the theft is of a sacred thing. The things set apart are holy, and therefore you are one who commits sacrilege. So then, the one who commits sacrilege is the one who dedicates himself to God and either takes back the gift, that is, breaks the dedication, or even, as he so beautifully puts it here, 'and if he should attempt to take this back in secret,' he may see. In secret. That is, when someone says, I am now dedicated to God; let me try sin a little, secretly.

No one will notice me; let me sample sin a little. This means, supposing that I am caught, that I am detected, that I am caught in secret, gratifying myself and breaking my dedication. O my beloved, sin is a grave thing.

It is striking that in the parable of the ten virgins not all of them entered into the bridal chamber of the Kingdom of God. The number five and five is meant to dispel any notion of percentages of the faithful, who will be saved and who will not be saved.

But doesn't it strike you that there were ten virgins in all? Five were saved and entered the Kingdom of God; the other five were left outside. What does this mean, if we take virginity here as virginity in the strict sense, exactly as the parable is structured?

A virginity that is pleased with itself loses its meaning. When someone begins to say, 'I love staying in virginity because I enjoy it,' that is, when there is a self-satisfaction, then virginity loses its whole point.

Virginity must be for the sake of Christ, and not a matter of eccentricity or the whim of the one who keeps it. The fullness of virginity is love.

This is why the 144,000 follow the Lamb wherever it goes, because they love it with their whole being. They could be overcome, and yet love might never grow in them. It is then that the word applies, that fearsome word of the Apostle Paul.

'Though I give my body to be burned, but have not love, it profits me nothing.' I gain nothing at all. Holy Matrimony is an offering, an offering of love and sacrifice. Within marriage the ego is crushed, both the man's and the woman's.

If the ego is not crushed within marriage, whether the man's or the woman's, they will divorce and make their life unbearable. So within marriage we have the crushing of self-love, at least let the matter begin from one of them, and the other will follow.

Or if the other does not follow, then the one alone sustains it; at least he keeps the bond of marriage alive.

For this reason marriage is an offering of love and a crushing of self-love, and this because it is offered toward the other person, toward the husband, the wife, the children. In virginity the offering has a wider reach, and the neighbor is not the spouse and the children; it is more and more people, it is the whole world.

Beyond that, there is also the irrational creation, which is why we see those who shone in ascesis loving not only people but also the animals and the plants. Look at Saint Seraphim of Sarov, who of course loved people, loved children very much, and loved even the bears of the forest.

And he kept company with the bears of the forest. This was a man who for this very reason remained in virginity, in order to embrace with his love the whole world, both the rational and the irrational creation, hindered by nothing, because marriage has, in a sense, a limited radius of love.

Marriage has obstacles, it has difficulties, and it does not let you reach out further. So here one remains in virginity, one remains unmarried precisely in order to reach out and love all the others, without obstacles and without shortcomings; because if I am late coming home, my wife will say to me,

'Now look here, let me tell you, I have my rights too.' But now I have no one to say to me, 'Look here, let me tell you, I have my rights too.' I have no one. This, then, is what it means to be without obstacles and without shortcomings.

What I am telling you, of course, holds for consecrated people. But it still holds in some measure for every believer. I do not want us, every time we take up a subject, to step outside that subject and become estranged. We too are part of this. When an Apostle Paul speaks those terrible words, 'those who have wives, as though they had none,' those who married are to live and conduct themselves more or less as though they had not married. It is terrible. I am not the one saying it, nor is some monk; you see, I have a prejudice against me, because people have the prejudice that these things come out of monks; no, that Father Athanasios is a monk and does not know about life.

It is the Spirit of God that says it, 'and those who have wives, as though they had none,' First Corinthians 7, 29 to 40, 29 to 40, where he writes so much on this subject, that they ought, the married also, to conduct themselves according to the Gospel. Their love cannot remain with their wife and their children. It must extend further as well, because otherwise they will hear that terrible word, when they say, 'Lord, I did not come to your supper, I married a wife, I got married,' they will hear that terrible word, 'I tell you truly, none of those who were invited shall taste of my supper,' that is, they shall not enter the Kingdom of God.

Finally, the fact that they were purchased from among men as firstfruits to God and the Lamb reveals an important truth. It is known that the firstfruits offered in sacrifice were always whatever was choicest. You would not eat the first grape; you would bring it to the temple. You would not make bread from the first wheat you harvested and eat that bread yourself; you would offer it to the temple. This is called firstfruits, and from the firstfruits we choose the choicest to bring to the temple, said the old Law. And since we have the word 'firstfruits,' and the word 'firstfruits' is met in the Old Testament on the matter of sacrifices, when it says that these 144,000 have been purchased from among men, that is, gathered from among men, a selection took place, and this selection that took place was the firstfruits to God and to the Lamb. See the equal honor of God and the Lamb; Christ and God the Father are equal, they are equal: God the Father, God the Son, and for this reason the offering is both to God and to the Lamb.

Equal honor of Father and Son. Firstfruits, then, means whatever is choicest.

In the Old Testament a careless, ordinary offering was forbidden. This, moreover, is what the sacrifice of Cain teaches us. When Cain offered sacrifice, his offering was not choice and was not accepted by God. This means that the 144,000, always a symbolic number signifying a multitude, were choice people. Choice people in every respect, whether they had a beautiful soul, or bodily gifts, or intellectual gifts, or spiritual gifts, or nobility of birth, or worldly rank, or youth, or vigor, or beauty, or health, or in short whatever was choice, I gave it to God.

This means that we can do nothing but offer to God whatever is choice. God gave choice things to us and made us choice people, made us remarkable. Now are we going to take for ourselves whatever is choice that God gives us, to use it for our own pleasure and our own consumption, and give God what?

People often say, 'Now look at that, what a shame. A clever man, sharp as a tack, and he became a clergyman, became a monk. He could have produced so much, or made so much money.' No, my brothers, not so. Not so, my brothers. Precisely because he has worth, because he was clever, he went off to become a consecrated man. Where are those, where are those who grieve when they see some young person with gifts consecrating himself to God? Their answer is right here, those who say they will offer their old age to God.

Now one says, I am clever, I will make money. I am handsome, I am vigorous, I am healthy, I will enjoy my life in any way at all, lawfully or unlawfully. When I grow old, then, with my cane, I will go to church, I will make my Confession, I will receive Holy Communion.

And where are those people who say such things? You know the story, that ancient Greek story, of how once a man was hungry and begged God, saying, 'My God, I beg You, send me a sack of walnuts. I am so wretched, and I promise You, my God, that I will offer half of them to You in Your temple.'

As he walked along, he finds a sack of walnuts. Overjoyed, he goes home, cracks them all open, eats them all, and puts the shells back into the sack. And of course the shells came to half the sack. Then he takes them to the temple and says, 'My God, I had promised to give you half.' The shells.

Well now, what is it you want to give, my brother? The shells of your old age? The husks left when your health is gone? In the time when you were vigorous, healthy, with all the abilities you had, and now that you have lost them, now you say, 'Now I will turn back to my God.' As Saint Nikodemos of the Holy Mountain so beautifully puts it, even of the one who is negligent: you did not forsake sin; sin forsook you, because you grew old. Is that what you will offer, my brother, to my God?

And God wants the firstfruits, he wants the aparchē, he wants what is choicest; for otherwise, and I will say it once more, our offering resembles the offering of Cain. And here is the third characteristic of the 144,000, which says that no lie was found in their mouth, for they are blameless. No falsehood was found in their mouth; they are blameless. What does it mean that no lie was found?

First was virginity, as we said; second, dedication; and now, there is no falsehood. It is the guileless and sincere quality of his character.

The notion of falsehood here is general, as it is in very many places in Holy Scripture, both Old and New Testament. It is what we today call a false man, and that is not the one who tells lies, but the corrupted man. It is his spoiled quality; he is not a man of quality, he is wicked. In Holy Scripture this is called a false man. Correspondingly, a true man, in this general sense, means the upright and whole man, the man of good quality, guileless and sincere, not that he tells the truth, but that he has an uprightness in his life; his whole personality is uprightness.

We see this in the Lord, when he saw Nathanael and said, 'Behold, truly an Israelite, in whom there is no guile.' A true Israelite, in whom there is no deceit; that is, he tells no lies. It may be that Nathanael, this man, never told a lie, but that is not the point; rather, he was sincere, an upright man. And here is the proof: when the Lord said this to him and what followed, at once Nathanael believed, because he did not have a twisted soul. He had a straight soul, a beautiful soul, and he recognized at once who Jesus Christ was, for he had read the characteristics of the Lord in the Prophets.

You will say to me: the rulers of the people read the Prophets too. But they were not guileless; they were perverse, and so, although they read the Prophets, and to this day it is so, they have never managed to recognize Jesus Christ.

Saint Clement of Rome preserves for us the so-called Sayings of Christ, those that are outside the New Testament and were preserved in the Tradition. He preserves the following for us; I will read it to you and then make a small comment.

It is in his Second Epistle to the Corinthians, in the twelfth paragraph.

When the Lord himself was asked by someone when his Kingdom would come, he said, someone asked him when the Kingdom of the Lord would come, and he answered: 'When the two shall be one, and the outside as the inside.' He said three things; I will tell you the third in a moment. 'And the two shall be one' means when we speak the truth among ourselves, and in two bodies there is, without hypocrisy, one soul. When will your Kingdom come, Lord? When the two become one, and when the outside is like the inside. What does it mean that the two shall be one? When we speak the truth, and to such a degree we speak and behave truly that it is as though there were one soul in two bodies. 'And in two bodies, without hypocrisy, one soul.' Whatever I tell you, you can believe; there is nothing you would need to distrust. One soul, many bodies.

'And the outside as the inside': this is what he means. By 'the inside' he means the soul, and by 'the outside' he means the body. 'In the manner that your body appears, so let your soul also be manifest in good works.' That you should be the same inside as outside, that there be no hypocrisy; that is, what you are within, you are also without, the same thing, the upright man. Then, he says, the Kingdom of God comes; that is, the Kingdom of God is established in a man when he is, in this sense, an upright man. Moreover, in the Evangelist John we find the expression 'to do falsehood' or 'to do the truth.' A Greek, in his Greek syntax, would say 'to speak falsehood' or 'to speak the truth.'

The Hebrew says 'I do falsehood, I do the truth.' We Greeks do not say it this way, because quite simply, when we say 'I speak lies' or 'I speak the truth,' it is always something intellectual. When the Evangelist John says 'to do the truth' or 'to do falsehood,' he extends the matter to something broader, not what I think, but what I am. That is, whether I am the threadbare man or the upright man. So it is a very beautiful expression, more expressive than the Greek expression, and it shows the whole personality of a person with respect either to falsehood or to truth. In any case, I must tell you that the Christian must become a true man in this general sense of truth.

The general sense of truth, for us Greeks.

A masterly portrait of the blameless, faultless, and true man is given to us by the whole of Psalm 14.

Do not forget that it is not only, and must not only be, those 144,000 who shone in virginity and dedication, but every faithful one. No one can say, 'Because I am not consecrated, I will be crooked and twisted in my life.' No, I will become a sincere and upright man. So listen, because this psalm concerns all of us, and there we ought to see ourselves mirrored, in the fourteenth psalm. I will give a very brief analysis, very brief, because the hour has passed. 'Lord, who shall dwell in your tabernacle, or who shall dwell on your holy mountain?' Lord, he says, who shall come to dwell in your tabernacle, which is your courts; the temple of Solomon had not yet been built, but, in any case, your courts, where the Ark of the Covenant is, the holy and sacred dwellings; who shall come to dwell, who shall come to encamp on your holy mountain, Mount Zion? 'He that walks blameless,'

'and works righteousness, who speaks truth in his heart.' Only he will come to dwell there who walks through his life without blemish, without reproach. He is the one who works virtue altogether, the whole of virtue, 'working righteousness.' He is the one who always speaks the truth, and notice the precision of the thing, as to doing the truth: it does not say 'speaking truth' alone, but 'speaking truth in his heart,' because many times I may speak the truth with my mouth while inwardly I have worked out intrigues and lies. I may not use them; the point is that I must not even inwardly think wickedly. 'Who has not deceived with his tongue,' the one who has not contrived deceit against his neighbor with his tongue,

'neither has done evil to his neighbor, nor taken up a reproach against those nearest to him.' He is the one who never did evil to his neighbor. Those who say 'I never stepped on an ant,' one finds much hypocrisy there. Let us be careful, my beloved.

It is a great thing for one to be able to say, 'I did not harm my neighbor.' And he brought no reproach, no slander, upon those beside him, 'upon those nearest to him,' the ones around him, close to him. 'In his sight the evildoer is despised,' he never esteems the wicked man; the blameless and guileless man does not go about forming partnerships and cliques and circles of cronies. 'But he honors those who fear the Lord,' on the contrary, he honors those who fear, who fear God and keep his commandments. 'He that swears to his neighbor and does not break faith.'

The one who takes his oaths, in the Old Testament oaths were even praised, in the New they are forbidden, and does not break them; that is, he is not a man who breaks his promises. 'His silver he has not lent at interest, and bribes against the innocent he has not received.'

He does not lend out his money at interest in order to live off the interest, drinking the blood of the people he lends to. And he gave no bribes to have an innocent man accused, insulted, and thrown into prison. "He who does these things shall never be shaken" — the one who lives this way will remain firm and unshaken, both in this present life and in the life to come. This is the portrait of the blameless man.

Oh, my beloved, this entire Psalm, the fourteenth, echoes in a poetic way that visionary image of the hundred and forty-four thousand virgins, the consecrated and blameless ones. We can recite this Psalm in our own rule of prayer, to remind us that we are called to become blameless. I would like to close with this — with this image from the Apocalypse, with the hundred and forty-four thousand who follow the Lamb wherever He goes.

Surely there are many present here who are deeply moved and who would long to follow Him.

Would that it might be so — I say it from my very heart — would that the Lord might count them worthy, so that this holy flame, which may have been kindled within their hearts, becomes a living reality. This image of the hundred and forty-four thousand, those consecrated to God, will always set human hearts on fire, throughout all the ages, until that number is fulfilled — those who will be with the Lamb, this chosen company, unto the ages of ages in the Kingdom of Christ.

Συνεχίζομεν, αγαπητοί μου, την οπτασιακήν εικόνα του ιερού Ευαγγελιστού, κατά την οποίαν είδε τον Κύριον Ιησού ως αρνίον και μαζί του 144.000, οι οποίοι έχουν τρία ιδιαίτερα γνωρίσματα. Το πρώτο είναι η Παρθενία, το οποίον ήδη αναλύσαμε.

Μένουν οι δύο επόμενες ιδιότητες.

Ούτη εισήν οι ακολουθούνται στο αρνίον όπου αν υπάγει Ούτη ειγοράστησαν από τον ανθρώπων απαρχή το Θεό και το αρνίον

Δευτέρα λοιπόν οι διότητες είναι το ούτη εισήν οι ακολουθούνται στο αρνίον όπου αν υπάγει Είναι η αφιέρωση. Τι είναι όμως η αφιέρωση; Είναι η πίστις και μέχρι θανάτου παρακολούθησις και μίμησις του αρνίου. Είναι ακόμα η εκλεκτοτέρα απαρχή, δηλαδή η προσφορά, εις τον Θεόν από των λυτρωτικών εξαγορασμών του Χριστού.

Έτσι θέτει την αφιέρωση ο ιερός Ευαγγελιστής. Πρόκειται περί αφιερώσεως, ολοκλήρου της υπάρξεως και της ψυχής και του σώματος. Διότι αφιερώ σημαίνει εξαγνίζω, αγιάζω, δηλαδή ξεχωρίζω, καθιερώ. Εις την αφιέρωση έχει πεθάνει η ιδία επιθυμία και ο εγωισμός.

Γράφει ο Απόστολος Παύλος, Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός, Γαλάτας 2,20. Και πάντοτε την νέκρωσιν του Κυρίου Ιησού εν τω σώματι περιφέροντες, Β΄ Κορινθίους 4,10.

Ώστε δεν ζω εγώ, ζει ο Χριστός εν εμένα. Ώστε πάντοτε την νέκρωση του Κυρίου, όπου και να βρεθούμε, εν τω σώματι, δεν λέγει στην ψυχήν απλώς, αλλά εις τον όλον άνθρωπο και αναφέρεται εις το σώμα, περιφέροντες.

Μια πολύ ωραία διατύπωση του Κλήμεντος του Αλεξανδρέως πάνω σε αυτό, το τι είναι αφιέρωσις, λέγει στους Στρωματείς, τούτω τέθνηκε η σαρξ, ζη δε αυτός μόνος αφιερώσας τον τάφον εις Ναόν Άγιον Κυρίου, εις αυτόν λέγει τούτο, εις αυτόν έχει πεθάνει η σάρκα, ζη δε αυτός μόνος για να αφιερώσει τον τάφον τον εαυτόν του, που έγινε τάφος, αφού πέθανε, στο να γίνει Ναός Άγιος εις τον Κύριον. Ο Κύριος το είπε ως εξής, που δείχνει μία ευρεία νέκρωση, όχι μόνο ανόμων πραγμάτων, αλλά και νομίμων.

Υπογραμμίζω, όχι μόνο ανόμων πραγμάτων, όπως είναι η πορνεία, η φιλαργυρία και ο πλουτισμός ή ό,τι άλλο, αλλά και επί νομίμων πραγμάτων. Θα παρακαλέσω θερμά αυτό το επί νομίμων πραγμάτων, να το έχετε πάντοτε στο νου σας, διότι αν κάποτε δούμε έναν άνθρωπο να αφιερώνεται, σκανδαλιζόμεθα.

Και σας προετοιμάζω για να το ξέρετε, πιθανώς το έχετε διαβάσει πολλές φορές στην Αγία Γραφή, αλλά δεν ξέρω γιατί δεν στεκόμαστε στο σημείο αυτό, να το θεολογήσουμε περισσότερο. Ματθαίος 10,37-39. Ο φιλών πατέρα ή μητέρα υπέρ εμέ ουκ έστι μου άξιος. Αυτός που αγαπάει τον Πατέρα του και τη Μητέρα του πιο πάνω από μένα, δεν μου είναι άξιος.

Εδώ σταματώ λίγο. Το επιχείρημα των Χριστιανών μας, όταν ένα παιδί τους ή κάποιος άνθρωπος, γνωστός φίλος, αφιερωθή, σπεύδουν να πουν και η εντολή Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου.

Εδώ δεν έχουμε αθέτηση της εντελής. Καταρχάς, αγαπητοί μου, ο νομοθετής σας, το θύμα των πατέρων και της μητέρας σου, είναι ο ίδιος που είπε ο φιλών πατέρα ή μητέρα, είπε ρε με. Και στο νομοθέτην υπάρχει κάθε δικαίωμα, μάλιστα ο νομοθέτης είναι αυτός ο Θεός, υπάρχει κάθε δικαίωμα να αλλάξει το νόμο εάν θέλει. Αλλά δεν πρόκειται περί αλλαγής του νόμου. Ο νόμος τίμα των πατέρων και της μητέρας σου θα έχει αιώνιον κύριος και αιωνία ισχύ Αλλά πρόκειται περί κλιμακώσεως του θέματος Ότι το τίμα των πατέρων και της μητέρας σου έχει όρια Αν ο πατέρας μου και η μητέρα μου με εμποδίσουν Να ζήσω πνευματική ζωή τότε ανασυσβήτητα θα αγαπήσω πιο πολύ το Θεό από τους γονείς μου χωρίς να παραβώ την εντολή εντύματον πατέρας και τη μητέρα σου

Διότι και η σειρά των εντολών όπως ετέθη δεν ετέθη τυχαία. Η πρώτη εντολή είναι αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της διανοίας σου και εξ όλης της ισχύος σου. Και η εντολή για τους γονείς είναι πέμπτη εντολή, δεν είναι πρώτη.

Που σημαίνει ότι αν τα βάλουμε αυτά τα δυο, δεν έχουμε δυο αγάπες που συγκρούονται. Αλλά έχουμε τη μια ανωτέρα από την άλλη. Και αν το θέλετε, εκείνος που αγαπάει το Θεό πρώτα και τους γονείς του μετά, αυτός αγαπάει σωστά τους γονείς του.

Με μίαν αγάπη αιωνίαν, εκείνος που αγαπάει πρώτα τους γονείς του και μετά το Θεό, αυτός δεν έχει σωστή αγάπη. Και η αγάπη αυτή είναι ενός είδους, που μπορούμε να την ονομάσουμε προσκύνηση, όπως θέλετε πείτε τι.

Το θέμα είναι ότι δεν πρόκειται περί αγάπης ορθής που να ανταποκρίνεται εις το όνομα του Θεού. Λοιπόν, ο φιλών πατέρα ή μητέρα υπέρ εμέ, πιο πάνω από μένα, κάνει υπέρβαση δηλαδή της αγάπης, και πάρει νοσηρές διαστάσεις η αγάπη του ανθρώπου προς τους γονείς του.

Ουκ έστι μου άξιος, πολύ στεγνά και τεκουράτα, ουκ έστι μου άξιος, δεν είναι για μένα άξιος αυτός. Ο φιλών υιόν ή θυγατέρα υπέρ εμέ, ουκ έστι μου άξιος. Αν υποτεθεί ότι αγαπάμε το παιδί μας και δεν το αφήνουμε να αφιερωθεί στον Θεόν, τότε αυτός ο άνθρωπος δεν είναι άξιος για μας. Ό,τι να κάνει, όσο να προσεύχεται, όσο να εκκλησιάζεται, όσο να κοινωνεί, τίποτε. Ο Κύριος το είπε σαφώς, ουκ έστι μου άξιος. Δεν σε αναγνωρίζει αδελφέ μου ο Θεός, εάν εμποδίσεις το παιδί σου να αφιερωθεί στην αγάπη του Θεού.

Και ως και εκείνος ος ου λαμβάνει τον σταυρόν αυτού και ακολουθεί οπίσω μου ουκ έστι μου άξιος.

Και ο απολέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού ευρήσει αυτήν, δηλαδή κάτι αφήνω για συντομία. Αυτός λέγει, ο οποίος δεν σηκώνει το σταυρό του, δηλαδή τη θυσία αυτής της υπάρξεώς του, και να με ακολουθεί, δεν μου είναι άξιος.

Και αυτός ο οποίος χάνει την ψυχή του, εννοεί τη ζωή εδώ, ψυχή είναι η ζωή, ένεκεν εμού, για λογαριασμό μου λέει ο Κύριος, αυτός θα βρει την αληθινή ζωή. Δηλαδή αν πει κανείς, φοβούμαι τη ζωούλα μου, μη τυχόν πάθω τίποτε, μη τυχόν κακοπαθήσω, να γλιτώσω τη ζωούλα μου καθ' οιονδήποτε τρόπο, όταν κινδυνεύει η ζωή μου για τον Χριστόν, τότε δεν είμαι άξιος του Χριστού.

Τότε θα χάσω τη ζωή μου, την αληθινή, την αιωνία. Όταν θα θυσιάσω τη ζωή μου, τότε πραγματικά θα βρω την αιωνία ζωή. Είναι αυτό που ακριβώς συνέβη σε όλους τους Αγίους, ειδικότερα εις τους Μάρτυρας.

Επάνω σε αυτό, ο Κύριος, σε αυτό το θέμα που λέμε, το θέμα της αφιερώσεως, είχε πει ο Κύριος σε κάποιον, Λουκάς 9, 59, 62, ακολούθει μοι, το ακολούθει μοι είναι αφιέρωσις, ο δε είπε, Κύριε, επίτρεψόν μοι απελθόντι πρώτον θάψαι τον πατέρα μου, ναι Κύριε, θα σε ακολουθήσω, θα αφιερωθώ στην αγάπη σου, αυτό που βλέπουμε στους μαθητάς που τους λέει ο Κύριος, ακολούθει μοι, είναι αφιέρωσις των 12 μαθητών, Αφέντες λέει τον πατέρα αυτόν και τα δίκτυα και το πλοίο κλπ. ηκολούθησαν αυτό, που δείχνει η αφιέρωση. Εδώ τώρα, λέγει σε κάποιον ο Κύριος, έλα μαζί μου, αφιερώσου. Και εκείνος λέγει, ναι Κύριε, θα έρθω, επίτρεψέ μου, μόλις έμαθα ότι ο πατέρας μου πέθανε, να πάω στο σπίτι, να παραστώ εις την κηδεία του. Τι φυσικότερο.

Είπε δε αυτό ο Ιησούς, δεν είπε ο πατήρ Αθανάσιος, το είπε ο Ιησούς, άφες τους νεκρούς θάψαι τους εαυτών νεκρούς. Δεν το είπε κάποιος καλόγηρος για να τον κατηγορηθούμε, το είπε ο Χριστός. Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς των νεκρούς, δηλαδή άφησε τους πνευματικά νεκρούς, τους συγγενείς σου, οι οποίοι δεν έχουν ενδιαφέρον, Να θάψουν τον σωματικά νεκρόν πατέρα σου.

Συ δε απελθών διάγγελλε την Βασιλείαν του Θεού. Συ έλα μαζί μου και θα σε στείλω, που θα σε στείλω, να διαγγέλλεις την Βασιλεία του Θεού.

Είπε δε και έτερος, βλέπετε ότι πολλοί είναι κλητοί αλλά ολίγοι εκλεκτοί. Και κάποιος άλλος είπε, αυτός το είπε μόνος του, Ακολουθήσω σοι Κύριε, θα σε ακολουθήσω, θα αφιερωθώ σε σένα, θα αφοσιωθώ σε σένα.

Πρώτον δε επίτρεψόν μοι αποτάξασθαι τοις εις τον οίκον μου, μόνο σε παρακαλώ, να πάω να τακτοποιήσω τα πράγματα του σπιτιού μου. Δηλαδή, αν έχω κάποια περιουσιακά στοιχεία, κλπ, κλπ, υποθέσεις, ό,τι είναι τέλος πάντων, να τα τακτοποιήσω αυτά και τότε θα σε ακολουθήσω.

Θέλω να σε ακολουθήσω, στο ζητώ εγώ, είπε δε ο Ιησούς προς αυτόν, Ουδείς επιβαλών την χείρα αυτού επ' άροτρον και βλέπων εις τα οπίσω εύθετός εστιν εις την Βασιλείαν του Θεού. Κανείς δεν έβαλε το χέρι του επάνω στο άροτρο και βλέποντας πίσω να δημιουργήσει ίσια αυλακιά στο χωράφι του.

Θα στραβώσει το αυλάκι, δεν θα οργώσει σωστά. Γι' αυτό του λέγει ο Κύριος ότι βάζεις το χέρι σου επάνω στο άροτρο, Θα πρέπει να έχεις και το πρόσωπό σου μπροστά, να μην γυρίζεις πίσω να κοιτάξεις υποθέσεις του σπιτιού σου κλπ, ώστε να γίνεις κατάλληλος, εύθετος, να γίνεις κατάλληλος για την Βασιλεία του Θεού.

Αλλά και στον πλούσιο νεανίσκον ο Κύριος, όταν έκανε εκείνη την πρόσκληση, εκείνος εμποδίστηκε από τον πλούτο του, δηλαδή δεν ήταν νεκρωμένος άνθρωπος, ως προς το ίδιο του θέλημα και το εγώ του, γι' αυτό λέγει στυγνάσας, σκυθρωπάσας, και ο Κύριος τον ελυπήθηκε, τον ελυπήθηκε, θέλετε ότι είτε ο αξιόλογος άνθρωπος, και ήδη εμποδιζόταν από τον υπάρχοντα πλούτο του, Τον λυπήθηκε. Πόσες φορές ο Θεός, ο Χριστός, σκύβει και βλέπει τόσους και τόσους νέους αξιολόγους κατά πάντα, οι οποίοι τελικά δεν αφιερώνουν τον εαυτό τους εις τον Χριστόν και κατασπαταλούν την ύπαρξή τους στον κόσμο τούτον και εις τα του κόσμου τούτου.

Αυτό το «όπου αν υπάγει», ότι ακολουθούν οι 144.000 το αρνίον, όπου αν υπάγει· πήγε εκεί, εκεί θα πάει· και εκεί ήρθε εδώ, εδώ θα πούνε και εκείνοι. Τι σημαίνει; Αυτό το «όπου αν υπάγει» εκφράζει, πρώτον, τον απόλυτον συμμερισμόν, τον σε κάθε κακοπάθεια υπέρ του Χριστού. Ο Χριστός θέλει να πάω εκεί, θέλει να υποστώ εκείνο, θα το υποστώ. Αυτό είναι βασικό.

Αν δηλαδή σκέφτομαι ότι θα κακοπαθήσω και αρχίζω να ορθολογίζω και να κουβεντιάζω το θέμα, τότε δεν είμαι άξιος του Χριστού. Τι λέγει ο Απόστολος στον Τιμόθεο; Του λέγει «σὺ οὖν κακοπάθησον ὡς καλὸς στρατιώτης Ἰησοῦ Χριστοῦ». Σὺ να κακοπαθήσεις σαν καλός στρατιώτης του Ιησού Χριστού. Κάποιος ζήτησε από τον Κύριο να τον ακολουθήσει. Βλέπετε, έχουμε πολλά περιστατικά τέτοια.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μας τα παραθέτει όλα αυτά στο ίδιο κεφάλαιο για να μας δείξει τις διαφορετικές περιπτώσεις. Παίρνει δηλαδή ενδεικτικές περιπτώσεις, γιατί αναμφισβήτητα πολλοί θα ήσαν εκείνοι που θα ζήτησαν και θα ανήκουν οπωσδήποτε σε κάποια από αυτές τις ενδεικτικές περιπτώσεις, τυπικές.

Υπηκές, κάποιος λοιπόν ζήτησε από τον Κύριο να τον ακολουθήσει. Να τι είπε, ακολουθήσω σοι όπου και να πηγαίνεις, Κύριε, θα σε ακολουθήσω όπου και να πηγαίνεις.

Τι ωραιότερο· ο πρώτος είπε να πάει να θάψει τον πατέρα του, ο δεύτερος να τακτοποιήσει τα πράγματα στο σπίτι του, ο τρίτος μόνος του το λέει, αυθορμήτως, και τι λέγει; Κύριε, όπου να πας, θα έρθω μαζί σου, είναι αρκετό. Και είπε αυτό ο Ιησούς, ο οποίος βλέπει την προαίρεση· μπορεί το στόμα να λέει για αφιέρωση, μπορεί απόψε ίσως κάποιοι άνθρωποι, κάποιοι νέοι ενδεχομένως, να πουν, αααα, ωραίο πράγμα είναι η αφιέρωση, αλλά το λες στην καρέκλα σου καθισμένος, στην καρέκλα σου καθισμένος, βεβαίως, είναι πολύ εύκολο να το πεις.

Το να διεγερθεί το συναίσθημα, βεβαίως δεν είναι δύσκολο, αλλά το να μπει στον χώρο της κακοπαθείας, αυτό είναι δύσκολο. Και τι απαντάει ο Κύριος; «Αι αλώπεκες φωλεούς έχουν και τα πετεινά του ουρανού κατασκηνώσεις».

«Ο δε υιός του ανθρώπου ουκ έχει που την κεφαλήν κλίνη.» Τα ζωντανά του δάσους, τα τετράποδα και τα πουλιά έχουν τις φωλιές τους. Εγώ όμως δεν έχω που να κλίνω το κεφάλι μου, δεν έχω σπίτι, δηλαδή είμαι σε κακοπάθεια, θα του έλεγε· πράγματι όπου θα πάω θα έρθεις, και αν ακόμη ανεβώ και εις τον σταυρόν, και εκεί θα έρθεις. Ακόμη ένα δεύτερον· αυτό το «όπου αν υπάγει το αρνίον ακολουθούν 144.000» σημαίνει και την Ιεραποστολή. Κάθομαι και σκέπτομαι, αγαπητοί μου, τη ζωή των Ιεραποστόλων, παλαιών και νεοτέρων. Ο Νικόλαος Κασάτκιν, ο οποίος ανεκηρύχθη Άγιος από την Ορθόδοξη Εκκλησία, την Ρωσική, είναι ήδη του τελευταίως περασμένου αιώνος, μόλις αρχές, μόλις αρχές, τούτου του αιώνος.

Συνεπώς είναι νεότερος. Εταξίδευσε από την Μόσχα, συγκεκριμένα από την Πετρούπολη, με έλκυθρο και επήγε εις την Αλάσκα. Με έλκυθρο διέσχισε, μήνες ολοκλήρους έκανε, διέσχισε τη φοβερή Σιβηρία. Όταν γύρισε, δεν γύρισε μέσω Σιβηρίας. Διά άλλης οδού, νοτιότερα, από την Κίνα. Αλλά κανείς εκπλήσσεται σε αυτό το περιπετειώδες ταξίδι. Σημειώσατε δε ότι το ταξίδι αυτό το έκανε δύο φορές στην Αλάσκα.

Νομίζω ότι δεύτερη φορά, ή μάλλον την πρώτη φορά, είχε πάρει και τη γυναίκα του, η οποία απέθανε εις τον δρόμο, δεν πτοήθηκε, συνέχισε, και έγινε μάλιστα και επίσκοπος· δηλαδή όταν γύρισε πίσω στη Ρωσία έγινε και επίσκοπος. Είπα στην Αλάσκα, με συγχωρείτε, στη Ιαπωνία, στη Ιαπωνία, είναι εκείνος που κατάφερε να δημιουργήσει ορθόδοξη εκκλησία στην Ιαπωνία, Ήταν ένα οχυρό φοβερό της ειδωλολατρίας, αυτής της προγονολατρίας που υπάρχει στην Ιαπωνία.

Είναι ο μόνος που έσπασε αυτό το τείχος το φοβερό και εισήχθη ο Χριστιανισμός, ιδίως η Ορθοδοξία. Και λέει κανείς, τι φοβεροί άνθρωποι ήσαν αυτοί, μα τι θέληση φοβερή είχαν, μα αγαπητοί μου έτσι είναι.

Και εμείς διστάζουμε και την πιο μικρή ιεραποστολή, να κάναμε λίγο πιο πέρα από το σπίτι μας.

Ακόμα αυτό το «όπου αν υπάγει», μια τρίτη περίπτωση. Συγγνώμη, στην προηγούμενη, στην προηγούμενη να σας σημειώσω κάτι. Ο Κύριος είπε στον Απόστολο Πέτρο, Σίμον για να φιλείς με πλοίον τούτων, με αγαπάς πιο πολύ από τους άλλους Και αυτό λέγεις, ότι με αγαπάς πιο πολύ από τους άλλους; Λοιπόν, με αγαπάς; Εάν με αγαπάς; Και εκείνος απαντάει, Ναι Κύριε, Σίγιδας ότι θυλάσαι, τι του λέγει ο Κύριος, πείμενε τα πρόβατά μου Δηλαδή κάνε Ιεραποστολή, κάνε Ιεραποστολή, αν με αγαπάς πραγματικά.

Και ένα τρίτο· αυτό το «όπου αν υπάγει» σημαίνει και το μαρτύριο.

Σας είπα προηγουμένως, ο Κύριος ανέβη και εις τον Σταυρόν· εκεί τώρα τι θα κάνω, θα μείνω εγώ κάτω από το Σταυρό; Ο Κύριος μπαίνει εις τον στίβον, εγώ θα ανεβώ εις τις κερκίδες, θα είμαι θεατής;

Ο Απόστολος Παύλος γράφει εκείνα τα περίφημα λόγια, Κολοσσαείς 1,24· «Ανταναπληρώ», αντί, ανταναπληρώ, αντί του Χριστού, αναπληρών εκείνα που δεν πρόλαβε ο Ιησούς να πάθει· αυτό θα πει το «ανταναπληρώ», ανταναπληρώ τα υστερήματα των παθημάτων του Χριστού, εκείνα που δεν πρόλαβε δηλαδή, να έμεινε σε όλους τους αιώνες επάνω εις τον Σταυρόν.

Έμεινε τρεις ώρες επάνω εις τον Σταυρόν, μπορούσε να μείνει τρεις μέρες, τρία χρόνια, τρεις αιώνες, τρεις χιλιετίες.

Δεν έμεινε όμως ο Χριστός, αφήνει το σώμα του, την Εκκλησία, στο Σταυρό, να συνεχίσει το σώμα του, η Εκκλησία, το σταυρικό του πάθος. Γι' αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος, ανταναπληρώ τα υστερήματα των παθημάτων του Χριστού· δεν λέγει στην ψυχή μου, δεν λέει στην διάνοιάν μου, δεν πρόκειται περί μιας διανοητικής καταστάσεως, μιας μεταφορικής, ωραίας, αλληγορικής, αλλά λέει, εν τη σαρκί μου, στη σάρκα μου, που σημαίνει εκείνο που άλλοτε μας παραθέτει ένα μεγάλο κατάλογο, ευρύ κατάλογο, πόσες φορές έφαγε ξύλο, μας τη γόθηκε,

νυχθήμερον, εις τον βυθόν πεποίηκα, και ούτω καθεξής, κίνδυνοι ληστών, κίνδυνοι λέει εκ γένους, κίνδυνοι, κίνδυνοι, κίνδυνοι, παντού, πείνα και δίψα, αυτή η κακοπάθεια, που είναι σταυρός, ανταναπληρώ λοιπόν τα υστερήματα των παθημάτων του Χριστού, εν τη σαρκή μου, υπέρ του σώματος αυτού, για το σώμα του Χριστού, υπέρ, ο εστίν η Εκκλησία, που είναι η Εκκλησία, είναι μεγαλειώδες, Μου φαίνεται ότι αυτό το χωρίο εκφράζει όλο το βάθος και ύψος και πλάτος του τι θα πει, ακολουθώ το αρνίο όπου αν υπάγει.

Που είναι, σας είπα, το μαρτύριο. Και λέγει στους Κορινθίους, Α΄ Κορινθίους 15,31.

Καθ' ημέραν αποθνήσκω, κάθε μέρα πεθαίνω. Αλήθεια, ίσως είναι πολύ σκληρά αυτά, δεν ξέρω κανείς αν μπορεί εύκολα να τα πει.

Βλέπουμε με συγκίνηση τον Απόστολο Θωμά, όταν ανέβαιναν στα Ιεροσόλυμα, που είπε ο Κύριος, «Θα πάμε στα Ιεροσόλυμα». Και του λέγουν οι μαθητές του, «Κύριε, ναι, προ ολίγου οι Ιουδαίοι ζητούσαν να σε λιθάσουν, και εσύ πάλι θέλεις να πας στα Ιεροσόλυμα».

Τότε με συγκίνηση ο Θωμάς λέγει στους άλλους συμμαθητάς του, Άγωμεν και εμείς ή να αποθάνομεν μεταυτού Ας πάμε και εμείς να πεθάνομε μαζί του. Βέβαια ο Θωμάς δεν ανέβηκε στο Σταυρό την ημέρα που ο Χριστός ανέβηκε στον Σταυρό.

Αλλά θα ήρθε η Πεντηκοστή και είχε μια πληρότητα πλέον του νοήματος της παρουσίας του Χριστού. Τότε, τότε ασφαλώς και εκείνος ανέβηκε εις τον Σταυρόν που είχε ανεβεί ο Χριστός. Το ακολουθούντες το αρνίο, εκφράζει τη μίμηση του αρνίου, δηλαδή όχι το όπου αν υπάγει τώρα, αλλά το ακολουθούντες το αρνίο, δηλαδή ό,τι κάνει το αρνίο θα το κάνω και εγώ.

Είναι η μίμηση, λέει ο Απόστολος Παύλος, μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστού. Είναι εκείνοι που γίνονται Χριστομίμητοι, είναι οι Χριστοειδείς, είναι αυτοί που έχουν ένωσιν Χριστού, οι αυξανόμενοι, κατά το μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού.

Μία τέτοια αφιέρωση δεν πρέπει ποτέ να ανακληθεί, διότι πρόκειται περί ιεροσυλίας. Δεν μπορείς να πεις όταν ξεκίνησες ότι μετανοώ, ότι γυρίζω πίσω, ότι εγκαταλείπω τον Κύριο. Λέγει ο Θεοδώρητος, το αφιερωμένον τω Θεώ, Ανάθεμα ονομάζεται, Ανάθεμα θα πει αφιέρωμα, από το ανατίθημι. Εκείνο λέγει που αφιερώθηκε στο Θεό, ονομάζεται αφιέρωμα. Τη στιγμή λοιπόν που αφιερώθηκε στον Θεό, δεν μπορώ να γυρίσω, θα πεθάνω, να πεθάνω, αλλά δεν μπορώ να γυρίσω, όχι ότι δεν μπορώ, ότι δεσμεύομαι, αν θέλω γυρίζω, δεν πρέπει να γυρίσω, Δεν συμφέρει να γυρίσω. Είναι προδοσία. Γι' αυτό λοιπόν θα πρέπει να υπομείνω οτιδήποτε και θα λογαριάσω και από την αρχή το πράγμα ότι αυτή η αφιέρωση δεν ανακαλείται.

Και φυσικά για να μην ακούμε όλοι μας και νομίζουμε ότι αυτά ανήκουν σε κάποιους άλλους που δεν είναι εδώ στο χώρο μας και εμείς μπορούμε μόνο τώρα να ακούμε αυτά και ίσως δεν θα είχαν και πολύ σημασία για μας.

Θα σας έλεγα, κάθε βαφτισμένος είναι αφιερωμένος στο Θεό.

Ειδικότερα βέβαια εκείνοι που θα τηρήσουν την παρθενία και την ειδική αφιέρωση. Αλλά ποιος σας είπε αγαπητοί μου ότι ο βαφτισμένος δεν είναι αφιερωμένος εις τον Θεόν; Τι θα πει βαφτίστηκα; Βαφτίστηκα στο όνομα του Αγίου Τριαδικού Θεού.

Να τηρήσω εκείνα που θέλει εκείνος, ο Άγιος Τριαδικός Θεός. Μόνο με αυτήν την προϋπόθεση μπορώ να λέγω ότι τηρώ την αφιέρωσή μου.

Ευχαριστώ. Ούτω και οι τω Θεώ αφιερωσάμενοι σε αυτούς, ουκέτι του ιδίου εξουσιάζουσι σώματος.

Εάν λέγει αφιερώσεις κάτι σε μια εικόνα στο ναό και μετανιώσεις και πας και το πάρεις, αυτό που ήταν δικό σου, δεν θα θεωρηθεί ότι ήταν δικό σου, γιατί το έδωσες και πια δεν είναι δικό σου, τότε είσαι κλέπτης, όχι κλέπτης, κάτι χειρότερο, είσαι ιερόσυλος, επειδή η κλοπή είναι ιερού πράγματος, τα ανακείμενα είναι ιερά και συνεπώς είσαι Ιερόσυλος. Ώστε λοιπόν, ιερόσυλος είναι εκείνος ο οποίος αφιερώνει τον εαυτόν του στον Θεόν και ή παίρνει πίσω το δώρο, δηλαδή αθετεί την αφιέρωση, ή ακόμη, όπως λέγει εδώ πολύ ωραία, ει δε και λάθρα τούτο υφελέσθαι επιχειρήσας, μπορεί να δει. Λάθρα. Δηλαδή, όταν πει κανένας, εγώ είμαι αφιερωμένος στον Θεό τώρα, ας δοκιμάσω και λίγο στα κρυφά, την αμαρτία.

Δεν θα με πάρει κανείς χαμπάρι, ας την δοκιμάζω λίγο την αμαρτία. Αυτό θα πει εάν υποτεθεί ότι συλλαμβάνομαι, φωραθώ, συλλαμβάνομαι λάθρα, να ικανοποιώ τον εαυτό μου και να αθετώ την αφιέρωσή μου. Ω αγαπητοί, είναι βαριά η αμαρτία.

Κάνει εντύπωση ότι στην παραβολή των δέκα παρθένων δεν εισήλθαν όλες στον νυμφώνα της Βασιλείας του Θεού. Ο αριθμός πέντε και πέντε είναι για να βγάλει την υποψία ποσοστών πιστών, ποιοι θα σωθούν, ποιοι δεν θα σωθούν.

Αλλά δεν σας κάνει εντύπωση ότι είναι και δέκα παρθένοι; Οι πέντε σώθηκαν, μπήκαν στη Βασιλεία του Θεού, οι πέντε έμειναν απ' έξω. Τι σημαίνει αυτό, αν υποτεθεί ότι εδώ παίρνουμε την παρθενία ως παρθενία, όπως ακριβώς δομείται η παραβολή;

Μία παρθενία, αυταρεσκόμενη, χάνει την έννοιά της. Όταν δηλαδή κανείς αρχίσει να λέγει ότι μ' αρέσει να μένω εν παρθενία, γιατί μ' αρέσει, αυτό θα πει ότι έχω μία αυταρέσκεια, τότε χάνει το νόημά της η παρθενία.

Η παρθενία πρέπει να είναι διά τον Χριστόν και όχι μία υπόθεση εκκεντρισμού, καπρίτσιου εκείνου που την έχει. Η πληρότητα της παρθενίας είναι η αγάπη.

Γι' αυτό οι 144.000 κινούνται όπου πηγαίνει το αρνίον, διότι το αγαπούν με όλο το είναι τους. Θα μπορούσαν να υπερνικηθούν, χωρίς όμως να αναπτυχθεί η αγάπη. Τότε έχει θέση ο Λόγος, ο φοβερός εκείνος, του Αποστόλου Παύλου.

Εάν παραδώ το σώμα μου ίνα καυθήσωμαι, αγάπην δε μη έχω, ουδέν ωφελούμαι. Σε τίποτα δεν έχω να ωφεληθώ. Ο γάμος είναι μια προσφορά, μια προσφορά αγάπης και θυσίας. Στο γάμο μέσα το εγώ συντρίβεται και του ανδρός και της γυναικός.

Αν δεν συντριβεί το εγώ μέσα στον γάμον, ή του ανδρός ή της γυναικός, θα πάρουν διαζύγιο και θα κάνουν τη ζωή τους αβίωτη. Μέσα στον γάμο λοιπόν έχουμε συντριβή του εγωισμού, τουλάχιστον να ξεκινήσει το θέμα από τον έναν και θα έρθει και ο άλλος.

ή αν δεν έρθει και ο άλλος, τότε ο ένας συντηρεί, τουλάχιστον συντηρεί τον δεσμό του γάμου.

Γι' αυτό το λόγο είναι μια προσφορά αγάπης και συντριβής του εγωισμού ο γάμος, και τούτο γιατί προσφέρεται προς τον άλλον άνθρωπο, προς τον σύζυγον, την σύζυγον, τα παιδιά. Στην παρθενία η προσφορά έχει μια ευρυτέραν έκταση και πλησίον δεν είναι η σύζυγος και τα παιδιά, είναι περισσότεροι και περισσότεροι άνθρωποι, είναι όλος ο κόσμος.

Ακόμα, είναι και αυτή η άλογος δημιουργία, γι' αυτό βλέπουμε τους εν ασκήσει, τους εν ασκήσει διαλάμψαντας, να αγαπούν όχι μόνο τους ανθρώπους, αλλά και τα ζώα, και τα φυτά. Βλέπετε τον Άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ, που βεβαίως αγαπούσε τους ανθρώπους, αγαπούσε πάρα πολύ τα παιδιά, αγαπούσε και τις αρκούδες του δάσους.

και έκανε παρέα με τις αρκούδες του δάσους. Ο άνθρωπος που για αυτό το λόγο έμεινε εν παρθενία, για να αγκαλιάσει με την αγάπη του όλον τον κόσμον. και την έλλογον και την άλογον κτίσιν, χωρίς να εμποδίζεται από τίποτε, γιατί ο γάμος έχει περιορισμένη ακτίνα αγάπης, τρόπον τινά.

Έχει εμπόδια ο γάμος, έχει δυσκολίες και δεν σε αφήνει να απλωθείς πιο πέρα. Εδώ λοιπόν μένει κανείς εν παρθενία, μένει εν αγαμία ακριβώς για να απλωθεί στο να αγαπήσει όλους τους άλλους. Χωρίς εμπόδια και χωρίς ελλείψεις, διότι αν εγώ αργήσω να πάω στο σπίτι μου θα μου πει η γυναίκα μου.

Για κοίταξε να σου πω, έχω και εγώ δικαιώματα, αλλά τώρα δεν έχω κανένα να μου πει για κοίταξε να σου πω, έχω και εγώ δικαιώματα. Δεν έχω κανέναν. Αυτό λοιπόν σημαίνει χωρίς εμπόδια και χωρίς ελλείψεις.

Αυτά βέβαια που σας λέγω ισχύουν δια τους αφιερωμένους ανθρώπους, ε! Αλλά ισχύουν όμως σε κάποιο μέτρο για κάθε πιστό Δεν θέλω ανά πάσα στιγμή όταν λέμε ένα θέμα να βγαίνουμε από το θέμα αυτό και να αλλοτριούμεθα Είμαστε και εμείς Βέσσα Όταν λέγει ένας Απόστολος Παύλος, εκείνο των φοβερών λόγων, οι έχοντες γυναίκας ως μη έχοντες, αυτοί που παντρεύτηκαν θα ζουν και θα πολιτεύονται κάτι περίπου σαν να μην παντρεύτηκαν, φοβερό, δεν το λέγω εγώ, ούτε κανένας καλόγυρος, βλέπετε έχω μια προκατάληψη, γιατί έχει ο κόσμος προκατάληψη, ότι αυτά βγαίνουν από τους καλογύρους, όχι, ότι ο πατήρ Αθανάσιος είναι καλόγυρος και δεν ξέρει από

Τα λέγει το Πνεύμα του Θεού, οι δε έχοντες γυναίκας ως μη έχοντες, Α΄ Κορινθίους 7, 29 έως 40, 29 έως 40, που γράφει εκεί τόσα πολλά για αυτό το θέμα, οφείλουν, δηλαδή και οι έγγαμοι, να πολιτευθούν Ευαγγελικώς, δεν μπορεί να μείνει η αγάπη τους στη γυναίκα τους και στα παιδιά τους, Αλλά πρέπει να επεκταθεί και πιο πέρα, γιατί τότε αλλιώτικα θα ακούσουν τον φοβερό λόγο, όταν θα πουν Κύριε δεν ήρθα στο δείπνο σου, γυναίκα έγημα, παντρεύτηκα, θα ακούσουν τον φοβερό λόγο, σας λέγω αλήθεια, κανείς από αυτούς τους κεκλημένους δεν θα δεχθεί του δείπνου μου, δηλαδή δεν θα μπει στη Βασιλεία του Θεού.

Τέλος, το ότι ούτε οι γοράστησαν από τον ανθρώπον απαρχή το Θεό και το αρνείο, φανερώνει μια σπουδαία αλήθεια Είναι γνωστό ότι οι θυσιαζόμενες απαρχές ήταν πάντοτε ό,τι εκλεκτόν Δεν θα έτρωγες το πρώτο σταφύλι, θα το πήγαινες στο ναό Δεν θα έκανες ψωμί τα πρώτα στάρια που θέριζες, να το φας εσύ το ψωμί, θα το έκανες να το προσφέρεις στο ναό Αυτό λέγεται απαρχή και από τις απαρχές διαλέγουμε το εκλεκτότερο, να το πάμε εις το ναό, έλεγε ο παλαιός νόμος Και επειδή έχουμε τη λέξη απαρχή και η λέξη απαρχή συναντάται στην Παλαιά Διαθήκη στο θέμα των θυσιών που λέγει αυτή ποι 144.000 έχουν αγοραστεί από τους ανθρώπους, δηλαδή έχουν συλλεγή από τους ανθρώπους, έγινε μία διαλογή, αυτή η διαλογή που έγινε ήταν η απαρχή στο Θεό και στο αρνίον, δείτε ομοτιμία το Θεό και το αρνίο, ο Χριστός και ο Θεός πατήρ είναι ίσα, είναι ίση, Θεός ο πατήρ, Θεός ο Υιός, γι' αυτό και η προσφορά είναι και στον Θεό και στον αρνίον,

Ομοτιμία Πατρός και Υιού Απαρχή λοιπόν θα πει ό,τι εκλεκτότερο

Απηγορεύεται στην Παλαιά Διαθήκη η τυχούσα προσφορά Αυτό εξάλλου μας διδάσκει και η θυσία του Κάιν Όταν ο Κάιν προσέφερε θυσία δεν ήταν εκλεκτή η προσφορά του και δεν έγινε αποδεκτή από το Θεό Τούτο σημαίνει ότι 144.000, πάντα συμβατικός αριθμός που σημαίνει ένα πλήθος, ήσαν εκλεκτοί άνθρωποι Εκλεκτοί άνθρωποι, από πάσης πλευράς, είτε είχαν ωραία ψυχή, είτε είχαν προσόντα σωματικά, είτε είχαν προσόντα διανοητικά, είτε προσόντα πνευματικά, είτε ευγένεια γένου, είτε αξιώματα κατά κόσμον, είτε νεότητα, είτε ακμαιότητα, είτε ωραιότητα, είτε υγεία, είτε τέλος πάντων ό,τι εκλεκτόν, το έδωσα εις το Θεό.

Που σημαίνει ότι δεν μπορούμε παρά να προσφέρουμε ό,τι εκλεκτό στο Θεό Ο Θεός μας έδωσε εκλεκτά πράγματα σε εμάς και μας έκανε εκλεκτούς ανθρώπους, μας έκανε σπουδαίους Τώρα θα ιδιοποιηθούμε ό,τι εκλεκτό μας δίνει ο Θεός για να το χρησιμοποιήσουμε για δική μας απόλαυση και δια δική μας κατανάλωση και να του δώσουμε του Θεού τι

Λέγουν πολλές φορές οι άνθρωποι, Για κοίταξε την κρίμα, Έξυπνος άνθρωπος, Σπίρτος σκέτο, Και έγινε κληρικός, έγινε μοναχός, Αυτός θα μπορούσε τόσα να αποδώσει, Ή να βάλει τόσα λεφτά, Όχι αδελφοί μου έτσι, Όχι αδελφοί μου έτσι, Επειδή ακριβώς έχει αξία, Ήταν έξυπνος, Επήγαινε να γίνει αφιερωμένος άνθρωπος, Πού είναι εκείνοι, Πού είναι εκείνοι, Που λυπούνται, Όταν δουν κάποιον νέο με προσόντα να αφιερώνεται στο Θεό. Την απάντησή τους την έχουν εδώ, που είναι εκείνοι που λέγουν ότι θα προσφέρουν τα γερατειά τους στο Θεό.

Λέγει τώρα, είμαι έξυπνος, θα βγάλω λεφτά. Είμαι ωραίος, είμαι ακμαίος, είμαι υγιής, θα χαρώ τη ζωή μου, καθ' οιονδήποτε τρόπον, ενόμως ανόμως. Όταν θα γεράσω, τότε με το μπαστούνι μου θα πηγαίνω στην Εκκλησία, θα εξομολογούμαι, θα κοινωνώ.

Που είναι εκείνοι που το λέγουν αυτό, Ξέρετε την ιστορία, την αρχαιοελληνική ιστορία, που κάποτε κάποιος άνθρωπος πεινούσε και παρακάλεσε τον Θεό και του λέγει, Θεέ μου σε παρακαλώ, στείλε μου ένα σακί καρύδια, είμαι πολύ δυστυχισμένος και σου υπόσχομαι, Θεέ μου, ότι θα σου προσφέρω στο ναό σου τα μισά

Όπως προχωρούσε, βρίσκει ένα σακί καρύδια. Α, γεμάτος χαρά αυτός, πηγαίνει στο σπίτι του, τα σπάζει όλα, τα τρώγει όλα και έβαλε τα φλούδια μέσα στο σακί. Και βέβαια τα φλούδια έγιναν μισά στο σακί. Και τα πηγαίνει μετά στο ναό και λέγει, Θεέ μου, σου είχα υποσχεθεί ότι θα σου δώσω τα μισά. Τα φλούδια.

Ε, λοιπόν, τι θέλεις, αδελφέ μου, τα φλούδια των γηρατειών σου να δώσεις, τα φλούδια της απουσίας της υγείας σου πια να δώσεις, τον καιρό που είσαι ακμαίος, υγιής, ικανότητες που είχες, τώρα που τα έχασες αυτά, τώρα λες, τώρα θα γυρίσω εις τον Θεό μου, και όπως πολύ ωραία λέγει, πολύ ωραία λέγει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, αν και αμελεί τότε, Δεν άφησες εσύ την αμαρτία, σε άφησε αυτή, γιατί γέρασες. Αυτό θα προσφέρεις, αδελφέ μου, στον Θεό μου.

Και ο Θεός θέλει τα πρωτόλεια, θέλει την απαρχή, θέλει ό,τι εκλεκτόν, γιατί αλλιώτικα, θα το ξαναπώ άλλη μία φορά, η προσφορά μας μοιάζει με την προσφορά του Κάιν. Είναι και η τρίτη ιδιότης των 144.000 που λέγει ότι ουχ ευρέθη ψεύδος εν τω στόματι αυτών, άμωμοι γαρ εισι, δεν βρέθηκε ψέμα στο στόμα τους, είναι άμωμοι, τι θα πει δεν βρέθηκε ψεύδος

Πρώτη η Παρθενία, είπαμε, η Δευτέρα η αφιέρωσις, τώρα δεν υπάρχει ψεύδος, είναι το άδολο και το ειλικρινές του χαρακτήρος του

Η έννοια του ψεύδους είναι γενική εδώ, όπως και σε πάρα πολλά σημεία της Αγίας Γραφής, και παλαιάς και καινής Διαθήκης Είναι αυτό που σήμερα λέμε, ψεύτικος άνθρωπος, και δεν είναι αυτός ο οποίος λέγει ψέματα, αλλά είναι ο χαλασμένος άνθρωπος Είναι η χαλασμένη ποιότητά του, δεν είναι ποιότητος άνθρωπος, είναι πονηρός Αυτό στην Αγία Γραφή λέγεται ψευδής άνθρωπος Αντιστοίχως, αληθής άνθρωπος, με τη γενική σημασία, σημαίνει ο σωστός και ακέραιος άνθρωπος ο καλής ποιότητος άνθρωπος, ο άδολος και ειλικρινής, όχι ότι λέει την αλήθεια αλλά αυτός που έχει μια ευθύτητα εις τη ζωή του, η όλη του προσωπικότης είναι μια ευθύτης

Το βλέπουμε αυτό στον Κύριο, όταν λέγει στον Ναθαναήλ, τον είδε, ίδε αληθώς Ισραηλίτης, εν ω δόλος ουκ έστι, να λέγει ένας αληθινός Ισραηλίτης, που δεν υπάρχει δόλος, δηλαδή, δεν λέει ψέματα, δηλαδή, ο Ναθαναήλ δεν είπε ποτέ του ψέματα, μπορεί βέβαια να μην είπε ψέματα, ο άνθρωπος, αλλά δεν είναι αυτό, ε, αλλά ήτο ειλικρινής, ίσιος άνθρωπος και απόδειξις, όταν ο Κύριος του είπε αυτό και τα παρακάτω, Αμέσως ο Ναθαναήλ επίστευσε, γιατί δεν είχε στρεβλή ψυχή, είχε ευθεία ψυχή, είχε ωραία ψυχή και ανεγνώρισε αμέσως ποιος ήταν ο Ιησούς Χριστός Διότι τα χαρακτηριστικά του Κυρίου τα είχε διαβάσει εις τους Προφήτες

Θα μου πείτε, προφήτες διάβαζαν και οι άρχοντες του λαού, δεν ήσαν σαν άδολοι, ήσαν διεστραμμένοι και έτσι, παρότι διάβαζαν τους προφήτες, μέχρι σήμερα αυτό, δεν κατάφεραν να αναγνωρίσουν τον Ιησού Χριστόν.

Μας διασώζει ο Άγιος Κλήμης Ρώμης τα λεγόμενα Λόγια του Χριστού, εκείνα τα οποία είναι εκτός καινής Διαθήκης και διασώθησαν εις την παράδοση. Μας διασώζει το εξής, σας το διαβάζω και θα πω ένα μικρό σχόλιο θα κάνω.

Είναι στη Δευτέρα προς Κορινθίους επιστολή του, στην 12η παράγραφο.

Επερωτηθείς αυτός ο Κύριος υπό τινος, πότε ήξει αυτού η Βασιλεία, είπεν, από κάποιον ρωτήθηκε, πότε θα έρθει η Βασιλεία του Κυρίου, η Βασιλεία, απήντησε, όταν έσται τα δύο εν, και το έξω ως το έσω, είπε τρία πράγματα, δεν σας το λέγω στο τρίτο, τα δύο δε εν εστίν, όταν λαλώμεν εν αυτοίς αλήθειαν, και εν δυσί σώμασιν ανυποκρίτως η μία ψυχή, πότε θα έρθει η Βασιλεία σου Κύριε, όταν τα δύο θα γίνουν Ένα, και όταν το έξω είναι σαν το μέσα. Τι σημαίνει ότι τα δυο θα είναι ένα; Όταν λαλούμε την αλήθεια, σε τέτοιο βαθμό λαλούμε, συμπεριφερόμεθα αληθώς, ώστε σαν να υπάρχουν μία ψυχή σε δύο σώματα. Και εν δυσί σώμασιν ανυποκρίτως η μία ψυχή. Ό,τι σου πω να το πιστέψεις και ό,τι δεν πρέπει να το πιστέψεις. Μία ψυχή, πολλά σώματα.

Και το έξω ως το έσω, τούτο λέγει, την ψυχή λέγει το έσω, το δε έξω το σώμα λέγει, ον τρόπον ο σου το σώμα φαίνεται, ούτως και η ψυχή σου δήλη έστω εν τοις καλοίς έργοις, ότι είσαι από μέσα να είσαι και απ' έξω, να μην υπάρχει υποκρισία, δηλαδή εκείνο που είσαι μέσα είσαι και απ' έξω, το ίδιο πράγμα, ο ίσιος άνθρωπος Τότε λέγει έρχεται η Βασιλεία του Θεού, δηλαδή τότε εγκαθίσταται στον άνθρωπο η Βασιλεία του Θεού όταν είναι με αυτή την έννοια ευθύς άνθρωπος Εξάλλου στον Ευαγγελιστή Ιωάννη συναντάται η έκφρασις ποιώ ψεύδος ή ποιώ αλήθεια Ο Έλληνας στην ελληνική του σύνταξη θα έλεγε λέγω ψεύδος ή λέγω αλήθεια

Ο Εβραίος θα πει, κάνω ψεύδος, κάνω αλήθεια Επίσης δεν το λέμε οι Έλληνες αυτό, διότι απλούστατα όταν λέμε εμείς λέγω ψέματα ή λέγω αλήθεια, πάντοτε είναι ένα θέμα διανοητικό Όταν λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ποιώ αλήθειαν ή ποιώ ψεύδος, επεκτείνει το θέμα σε κάτι ευρύτερο, όχι εκείνο που σκέπτομαι, αλλά εκείνο που είμαι Εάν είμαι δηλαδή ο ξεφτισμένος άνθρωπος ή ο σωστός άνθρωπος Είναι λοιπόν μία έκφραση πολύ ωραία, εκφραστικωτέρα της ελληνικής εκφράσεως και δείχνει όλη την προσωπικότητα του ανθρώπου σε ό,τι αφορά ή στο ψεύδος ή στην αλήθεια Πάντως πρέπει να σας πω ότι ο χριστιανός πρέπει να γίνει ένας αληθινός άνθρωπος με αυτήν την γενική αλήθεια

Γενικήν Έλληνες της αληθείας

Ένα αριστουργηματικό διάγραμμα του αμώμου, αψόγου και αληθούς ανθρώπου μας δίδει ο 14ος ψαλμός, ολόκληρος

Μην ξεχνάτε ότι δεν είναι μόνο και δεν πρέπει να είναι μόνο οι 144.000 εκείνοι οι οποίοι διέλαμψαν εν παρθενία και αφιερώσει Αλλά πας πιστός, δεν μπορεί κανείς να πει ότι εγώ επειδή δεν είμαι αφιερωμένος θα είμαι και λοξός και στρεβλός στη ζωή μου Όχι, θα γίνομαι ειλικρινής και ευθύς άνθρωπος, ακούστε λοιπόν ότι όλους μας ενδιαφέρει αυτός ο ψαλμός και θα πρέπει εκεί να καθρεπτιζόμεθα, στον δέκατον τέταρτον ψαλμόν, θα κάνω πάρα πολύ σύντομη ανάλυση, πολύ σύντομη, γιατί η ώρα παρήλθε, Κύριε, τις παροικήσει εν τω σκηνώματί σου, ή τις κατασκηνώσει εν όρει αγίω σου, Κύριε, λέγει, ποιος θα έρθει να παροικήσει στο σκήνωμά σου που είναι οι αυλές σου, ακόμα τότε δεν είχε γίνει ο ναός του Σολομόντος, τέλος πάντων οι αυλές σου, εκεί που είναι η κιβωτός της Διαθήκης, τα σκηνώματα τα Ιερά και τα Άγια, ποιος θα έρθει να παροικήσει, ποιος θα έρθει να κατασκηνώσει στο Άγιον Όρος σου, το Όρος Σιών, πορευόμενος άμωμος,

και εργαζόμενος δικαιοσύνην, λαλών αλήθειαν, εν καρδία αυτού. Θα έρθει να κατοικήσει εκεί, μόνο εκείνος ο οποίος περπατάει στη ζωή του, χωρίς μώμον, χωρίς κατηγορία. Είναι εκείνος που εργάζεται την αρετήν καθόλου, την καθόλου αρετήν, εργαζόμενος δικαιοσύνην. Είναι εκείνος ο οποίος λέγει πάντα την αλήθεια και κοιτάξτε ακρίβεια του πράγματος, ως προς το ποιώ την αλήθεια, Δεν λέγει λαλών αλήθεια, αλλά λαλών αλήθεια εν τη καρδία αυτού, γιατί πολλές φορές μπορεί να πω την αλήθεια με το στόμα μου αλλά από μέσα μου να έχω επεξεργαστεί δολοπλοκίες και ψευτιές, μπορεί να μην τις χρησιμοποιήσω, το θέμα είναι ότι δεν πρέπει ούτε καν από μέσα μου να σκεφτώ πονηρά, ος ουκ εδόλωσεν εν γλώσση αυτού, εκείνος ο οποίος δεν δημιούργησε δόλον εις τον πλησίον του με τη γλώσσα του,

ουδέ εποίησεν τω πλησίον αυτού κακόν και ονειδισμόν ουκ έλαβεν επί τους έγγιστα αυτού Είναι εκείνος ο οποίος δεν έκανε ποτέ το κακό στον πλησίον του Εκείνοι που λένε δεν πάτησαν μυρμηγκάκι, πολλή υποκρισία βρίσκει κανείς εκεί Ας το προσέχομε αγαπητοί μου

Είναι μεγάλη υπόθεση να πει κανείς δεν έβλαψα τον πλησίον μου Και δεν επέφερε ονειδισμόν, δυσφήμιση, στους πλαϊνούς του, επί τους έγγιστα αυτού, αυτοί που είναι γύρω του, κοντά του, εξουδένωται ενώπιον αυτού πονηρευόμενος, δεν εκτιμά ποτέ τον πονηρόν άνθρωπο, ο άμωμος και ο άδολος άνθρωπος, δεν πάει να κάνει συνεταιρισμούς και τα λαδέρια και παρέες, τους δε φοβουμένους τον Κύριον δοξάζει, αντιθέτως, τιμά εκείνους οι οποίοι φοβούνται, και τηρούν, τον Θεόν φοβούνται και τηρούν τις εντολές του Θεού, ο ομνύων τω πλησίον αυτού και ουκ αθετών.

Εκείνος που παίρνει τους όρκους του, στην Παλαιά και επαινάν όρκους, στην Καινή απαγορεύεται και δεν τους αθετεί, δεν είναι δηλαδή ο άνθρωπος που αθετεί τις υποσχέσεις του. Το αργύριον αυτού ουκ έδωκεν επί τόκω και δώρα επ' αθώοις ουκ έλαβεν.

Τα χρήματά του δεν τα τοκίζει για να ζει από τους τόκους, πίνοντας το αίμα των ανθρώπων που τους δανείζει Και δεν έδωσε δωροδοκίες για να κατηγορηθεί και να προσβληθεί και να μπει στη φυλακή ο αθώος Ο ποιών ταύτα ου σαλευθήσεται εις τον αιώνα, αυτός που τα κάνει αυτά θα μείνει στερεός, ακλόνητος και στην παρούσα ζωή και στη μέλλουσα. Αυτό είναι το διάγραμμα του αμώμου ανθρώπου.

Ω αγαπητοί μου, αυτός ο ολόκληρος, αυτός ο ολόκληρος ο Ψαλμός, ο 14, απηχεί αυτήν την οπτασιακή εικόνα των 144.000 παρθένων, των αφιερωμένων και αμώμων ανθρώπων κατά τρόπον ποιητικόν. Μπορούμε να λέμε τον Ψαγγόραφα και στην προσεχή μας Να μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να γίνομαι άμωμος άνθρωπος Θα ήθελα να κλείσω με τούτο Από την εικόνα αυτή της Αποκαλύψεως Με τους 144.000 που ακολουθούν το αρνίον όπου αν υπάγει.

Ασφαλώς πολλοί θα υπάρχουν εδώ παρόντες που συγκινούνται και θα επιθυμούσαν να διώσουν.

Ήθε, μόνο μου την καρδιά το λέγω, Ήθε, μακάρι Ο Κύριος να τους αξιώσει, ώστε αυτή η Αγία Φλόγα, που μπορεί να άναψε στην καρδιά τους, να γίνει μια πραγματικότητα. Αυτή η εικόνα των 144.000, των αφιερωμένων στο Θεό, πάντοτε θα ελεκτρίζει τις ανθρώπινες καρδιές, μέσα σ' όλους τους αιώνες, έως ότου πληρωθεί αυτός ο αριθμός που θα είναι μαζί με το αρνίον η εκλεκτή αυτή εις τους αιώνας των αιώνων στη Βασιλεία του Χριστού.