Η Πρόνοια του Θεού για τους Πατριάρχες και τον Ιωσήφ

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

We are in Psalm 104, which tells of all the wonderful things God did for His people. It begins with His choosing Abraham, then the patriarchs Isaac and Jacob. Later, their descendants found themselves in Egypt, in a kind of bondage. God freed them and brought them to the Promised Land. That is the content of this psalm, as it is of Psalm 77, as we said. Here, though, these events are told especially to move the people to give thanks to God.

To be grateful to God for all these wonders. We had reached verse 12, and now we continue from verse 13: “They passed from nation to nation, and from one kingdom to another people. He allowed no one to wrong them, and He rebuked kings for their sake: ‘Do not touch My anointed ones, and do no evil to My prophets.’ He called down famine upon the land and broke every supply of bread. He sent a man ahead of them: Joseph was sold as a slave. They bound his feet in shackles; his soul passed through iron, until his word came to pass. The word of the Lord tested him.”

“The king sent and released him; the ruler of the people set him free. He made him lord of his household and ruler over all his possessions, to instruct his princes as he wished and teach his elders wisdom. Israel entered Egypt, and Jacob lived as a stranger in the land of Ham. God greatly increased His people and made them stronger than their enemies.” Yes, verses 13, 14, and 15 still speak about the patriarchs. After that, the psalm turns to something more specific.

They had to move because of the famine, because there was no food. Thank you. God had sent Joseph ahead, in a sense, to prepare the way. What strikes me is that, although the psalm speaks of Joseph very, very briefly, it says so much and gives his story such attention. I do not know how you feel about him, but Joseph is a deeply beloved figure. He truly prefigures Christ. He is Joseph the All-Comely, in many ways like a Christ before Christ. May we keep Joseph in mind and imitate him. May we indeed, because Holy Monday is dedicated to...

...the memory of Joseph the All-Comely. Holy Monday is such a beloved day, and it begins Holy Week. Now, “They passed from nation to nation, and from one kingdom to another people.” Earlier the psalm said that God made His promise and established a covenant with Abraham, Isaac, and Jacob: an everlasting covenant. In that covenant He told them He would give them the land of Canaan as their allotted inheritance, an enduring inheritance here on earth. God promised all this when they were very few in number, very few indeed. Later they multiplied and became many.

So the patriarchs themselves “passed from nation to nation, and from one kingdom to another people.”

Yes.

You could say they did not have an easy life. They were God's people, protected by Him, His chosen ones: Abraham, Jacob, and later all Israel. Yet when God calls someone, even though that person is called and favored by Him, God still lets that person suffer many things. Or, as we have said before, perhaps it is precisely because that person is His own. Think how much Abraham suffered and how many trials he went through.

And how many trials he went through! Yet Abraham’s remarkable response always moves us: God called him, and he left everything and followed, going to an unknown land.

And we hardly want to understand what he did. We do not stop to think, “What is God saying at this moment? What does He want right now?” Set your own thoughts aside and ask what God is saying. Then obey Him. However difficult things may be, there is always something before us that we can clearly see is of God.

So the best thing you can do is pray with trust in God. You need have no doubt that this is good to do, and that it is what God wants from you first. Then, of course, be ready to open your eyes.

When God shows you what He will, be willing to see it and follow it, as Abraham did, and then Isaac and Jacob. Yes, “they passed from nation to nation.”

They did not have an easy time or find a corner somewhere to settle down and rest, and so on. They went from one nation to another, from one kingdom to another people, as the psalm says, referring to particular events in Abraham’s life. “He allowed no one to wrong them, and He rebuked kings for their sake.” He did not allow anyone to wrong them. Here, to wrong them means to do them irreparable harm. As for wrongs—even if no wrongs were done—the point is that no one could do them irreparable harm. It is as the Lord told the Apostles: even the hairs of your head are numbered. That is how things stand. And no harm will come to you. “Behold, I am with you always.”

In John's Gospel, on the one hand, He sends the Apostles out like sheep among wolves. And what did those Apostles not endure? Most of them were not merely martyred but died by crucifixion, as we have said so many times. God protects His own, yet precisely because they are His, they pass through fire and water and come through safe. So here the psalm says that God allowed no one to do irreparable harm to Abraham, Isaac, Jacob, and the other patriarchs. “He rebuked kings for their sake.” You remember how, in Abraham's story, God Himself intervened one night and said to a king, “What are you about to do?”

The king wanted to take Abraham's wife as his own. So God “rebuked kings for their sake.” Then He says, “Do not touch My anointed ones, and do no evil to My prophets.” Abraham, Isaac, Jacob, and the other patriarchs had not been anointed in the particular way that kings and, above all, high priests would later be anointed. David, too, was anointed as king. Such people were anointed in a special way and received the Spirit of God. Christ, who comes later, is the Anointed One in a unique way: He is the Messiah. The patriarchs had not received anointing, but God treated them as though they had.

That is why God says to everyone, as it were, “Do not approach those who bear My anointing with evil intent. Do not touch My anointed ones.” He calls them anointed, as though they had received anointing. As we said, high priests and kings were anointed later, and Christ, the Messiah, is the Anointed One above all. We should pay attention to this. What matters is how God regards us, how He deals with us, and how He protects us.

The patriarchs did not need to be anointed. They were the patriarchs; they had a special place. Yet they too are His anointed ones. They were not prophets in the usual sense either, though God says, “Do no evil to My prophets,” meaning the patriarchs here. Genesis says something about Abraham as a prophet, but in general they are regarded as prophets, and as figures like the high priests and kings who would later be anointed. All the more, they point toward the Messiah, the Anointed One. So they too are counted among God's anointed ones and His prophets.

The question is not only what particular calling one person or another receives. The question is how God holds that person within His providence, within His whole plan of salvation, and, we might say, within the Church. Someone may not be a member of the clergy. Someone may wish to become a monk but not be granted the grace to do so. Certainly a priest has the grace of Holy Orders, which no one else has. A monk has the tonsure, that great Mystery of metanoia, of repentance, and receives a particular grace. But someone who is neither a priest nor...

Someone who is neither a cleric nor a monk is not, in that broader sense, inferior before God. That person also belongs to God and lives under His providence and within His plan. God protects that person too. That is why we have Saints among the laity. A cleric may fail to become a Saint, or even fail to be saved—God forbid—and the same is true of a monk. Yet a layperson can become a Saint. Not everyone can become a cleric, but anyone can become a Saint. Someone who commits grave sins after Baptism cannot become a cleric, yet can still become a Saint and even work miracles. So the great thing is to remain within...

The great thing is to remain, if I may put it this way, under God’s providence, in the warmth it gives. Think of a hen warming her eggs until the chicks hatch. So whoever you are, you can become holy; whoever you are, you can be saved. What matters is to remain there, under God’s providence, within all that God has arranged. The Patriarchs did not have that particular anointing, but they were the Patriarchs. God treated them as such, protected them, and cared for them.

Then God arranged for a famine to come upon the land of Canaan, where Jacob, the last of the Patriarchs, was living with his children. ‘He destroyed every support of bread.’ Bread, made from wheat, sustains a person. There was a time when people could scarcely live without it. Even today, a person can live on bread alone, though we are not used to doing so. Bread truly is a support. So the famine came, and God had arranged these events.

The famine came, and the wheat that people relied on for bread was gone. God had arranged it all in this way. ‘He sent a man before them; Joseph was sold as a slave.’ God knew that the famine would force Jacob and his children to go down to Egypt, where they could find bread and live. So He took care to send someone ahead of them: Joseph, who was sold as a slave. He sent him before the calamity came, before the famine forced them to go down there.

God arranged for Joseph to go ahead of them, like a forerunner. We know how Joseph came to be there, yet all of it was within God’s providence and His plan to send Joseph ahead of his brothers.

Later, when famine forced his brothers to go down to Egypt, Joseph revealed himself to them. This happened before their father came down. His brothers had thought Joseph was long dead.

They could never have imagined that he was the man who had become, in a sense, a ruler in Egypt. They were frightened and distressed. I do not have the passage before me, but we often mention it on Holy Monday, and I love it very much. When Joseph revealed himself, his brothers were afraid. He said, ‘Do not be afraid, for I belong to God.’ ‘For I belong to God.’ That is the heart of it: the kind of person one is.

A person given to sin and wickedness, as Joseph’s brothers had been, becomes afraid. They had treated their brother cruelly, and it seems this was part of a wider pattern in them. They were afraid, thinking something terrible was about to happen. But Joseph answered, ‘Do not be afraid, for I belong to God.’ It is striking how people given to wickedness become afraid where there is nothing to fear. They see a threat where there is none and take precautions. This happens in general. The passage goes on: ‘Do not grieve because you sold me.’ Do not grieve. They began to grieve when they saw him; then they understood what they had done and asked forgiveness. Thank you.

‘Do not grieve because you sold me,’ he says. Do not grieve over selling me to that passing caravan, which brought me here to Egypt, where I went through all those things. ‘Do not grieve because you sold me.’ Now listen to how Joseph sees it.

We have spoken of this before. These words move me very, very deeply—very much, you know—though they do not overwhelm me. ‘For God sent me before you to preserve life.’ God sent me ahead of you so that you might live. Now you can come here and settle; otherwise you would all have died. Even if you had come, had I not been here, who would have given you food?

So, God sent me ahead of you.

God arranged it this way precisely so that you would live instead of dying. You will bring my father here too, as the account goes on to say. We will live here, and you will have food, as you already do. Joseph rises above every grievance another person might have kept inside. Someone else might have said, ‘See what happened? You were wrong about me after all.’ But Joseph lives within God’s plan and speaks as a man of God. His brothers did what they did, and they certainly bear guilt for it. Yet God arranged these events, and that is what Joseph emphasizes: do not grieve over having sent me here.

God arranged it to preserve life, so that both you and I might live. Of course, the guilty person must not say in this case, ‘Well, if that is how things have turned out...’ If you have committed sins, nothing else will save you. Someone may tell you that you are forgiven, or show you that they no longer hold it against you or even remember it. Yet you remain under judgment until you repent. The other person may treat you and speak to you as a person of God, but you will be saved only if you repent, recognize your responsibility, and acknowledge the sin you committed. God shows His care to everyone; He does not single people out.

The sun shines on everyone, as God Himself says, and the rain falls on everyone. He makes no distinction. But the fact that everyone sees the sun does not mean everyone is saved. The sun was hidden today, wasn’t it? Did anyone see the eclipse? Ah, you did. It was from five to seven, and I think it must be over now. So the sun appears to everyone. But no one should say, ‘The sun shines for me too, and God sends rain for me too, so I must be saved.’ Nor can someone say, ‘God loves me too, so He will not reject me,’ while remaining unrepentant and in darkness.

Such a person must come to their senses, see their sin, repent, ask God for forgiveness, receive it, and be saved. So, ‘He called a famine upon the land and destroyed every support of bread. He sent a man before them; Joseph was sold as a slave.’ Joseph was sent ahead of them and sold as a slave. He served in Potiphar’s house, and then things became worse still when he was put in prison. We will continue next time.

Είμαστε στον 104ο ψαλμό, εις τον οποίο γίνεται λόγος και το όλο περιεχόμενό του είναι όλα αυτά τα θαυμαστά που έκανε ο Θεός στο λαό Του. Και από την αρχή, η αρχή που εξέλεξε τον Αβραάμ, τους Πατριάρχας έπειτα, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ, και που έπειτα βρέθηκαν στην Αίγυπτο, υπόδουλοι τρόπον τινά, και τους ελευθέρωσε από εκεί και τους έβγαλε από εκεί ο Θεός και τους έφερε στη γη της Επαγγελίας. Ναι, αυτό είναι το περιεχόμενο του Ψαλμού, όπως και του εβδομηκοστού εβδόμου, όπως είπαμε. Αλλά εδώ πιο πολύ, ας πούμε έτσι, λέγονται όλα αυτά με διάθεση να κινηθεί ο λαός στο να ευχαριστήσει τον Θεό.

Και να ευγνωμονεί τον Θεό για όλα αυτά τα θαυμαστά. Είχαμε φτάσει μέχρι και το 12ο στίχο και προχωρούμε τώρα από τον 13ο και εξής. Και διήλθον εξ έθνους εις έθνος και εκ βασιλείας εις λαόν έτερον. Ουκ αφήκεν άνθρωπον αδικήσαι αυτούς και ήλεγξεν υπέρ αυτών βασιλείς. Μη άπτεσθε των χριστών μου και εν τοις προφήταις μου μη πονηρεύεσθε. Και εκάλεσε λιμόν επί την γην, παν στήριγμα άρτου συνέτριψεν. Απέστειλεν έμπροσθεν αυτών άνθρωπον, εις δούλον επράθη Ιωσήφ. Εταπείνωσαν εν πέδαις πόδας αυτού, σίδηρον διήλθεν η ψυχή αυτού, μέχρι του ελθείν τον λόγον αυτού, το λόγιον του Κυρίου επύρωσεν αυτόν.

Απέστειλε βασιλεύς και έλυσεν αυτόν, άρχων λαού και αφήκεν αυτόν. Κατέστησεν αυτόν κύριον του οίκου αυτού και άρχοντα πάσης της κτήσεως αυτού, του παιδεύσαι τους άρχοντας αυτού ως εαυτόν και τους πρεσβυτέρους αυτού σοφίσαι. Και εισήλθεν Ισραήλ εις Αίγυπτον και Ιακώβ παρώκησεν εν γη Χαμ. Και ηύξησε τον λαόν αυτού σφόδρα και εκραταίωσεν αυτόν υπέρ τους εχθρούς αυτού. Ναι, στο 13, 14 και 15 στίχο αναφέρεται ακόμη στους Πατριάρχες και έπειτα από εκεί και κάτω πιο συγκεκριμένα αναφέρεται πλέον.

Την ανάγκη που βρέθηκαν να μετακομίσουν. Ευχαριστώ. Του λοιμού, λόγω της πείνας, και είχε στείλει πιο μπροστά ο Θεός τον Ιωσήφ, τρόπον τινά να προετοιμάσει και τα πράγματα. Και μου κάνει εντύπωση δηλαδή ότι, και ότι πολύ, πολύ, πολύ περιληπτικά αναφέρεται στον Ιωσήφ, όμως λέγει τόσα πολλά και τόσο επιμένει στην περίπτωση του Ιωσήφ. Είναι ο Ιωσήφ, δεν ξέρω πώς το νιώθετε εσείς, είναι μια πολύ προσφιλής μορφή, είναι όντως δηλαδή η προτύπωση του Χριστού, είναι ο Πάγκαλος Ιωσήφ, είναι ένας άλλος τρόπον τινά Χριστός προ Χριστού, από πολλές απόψεις. Και μακάρι, μακάρι να έχουμε υπόψη μας τον Ιωσήφ και μιμούμεθα τον Ιωσήφ. Μακάρι, γιατί η Μεγάλη Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στον...

Τη μνήμη του Παγκάλου Ιωσήφ, έτσι είναι πολύ αγαπητή η μέρα, η Μεγάλη Δευτέρα, είναι και αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας. Λοιπόν, και διήλθον εξ έθνους εις έθνος και εκ βασιλείας εις λαόν έτερον, έλεγε πιο μπροστά δηλαδή ότι έδωσε την υπόσχεσή του και έκανε διαθήκη ο Θεός με τον Αβραάμ, με τον Ισαάκ, με τον Ιακώβ. Διαθήκη αιώνιο, και εκεί στη διαθήκη τους είπε ότι θα τους δώσει τη γη Χαναάν, σχοίνισμα κληρονομίας, δηλαδή θα τους δώσει κληρονομία αιώνιον εδώ στη γη, η γη Χαναάν. Και όλα αυτά τα υποσχέθηκε ο Θεός, τα είπε ο Θεός τότε που ήταν πολύ λίγοι στον αριθμό, πάρα πολύ λίγοι, ύστερα επλήθυναν και έγιναν πολλοί.

Λοιπόν, οι ίδιοι οι Πατριάρχες διήλθον εξ έθνους εις έθνος και εκ βασιλείας εις λαόν έτερον.

Εεε, ναι.

Πούμε, δεν καλοπέρασαν, ήταν οι άνθρωποι του Θεού, οι προστατευόμενοι από τον Θεό, αυτοί οι εκλεκτοί του Θεού, Αβραάμ, Ιακώβ και έπειτα όλος ο Ισραήλ. Αλλά όμως ενώ όταν καλέσει κάποιον ο Θεός, ενώ είναι και κλημένος και ενώ είναι ο ευνοούμενος, ας πούμε, του Θεού, παρ' όλα αυτά, ή όπως έχουμε πει και άλλη φορά, ακριβώς διότι είναι έτσι, αφήνει ο Θεός και παθαίνει κανείς πολλά. Καλά, πόσα έπαθε ο Αβραάμ πρώτα και από πόσες δοκιμασίες πέρασε;

Και από πόσες δοκιμασίες πέρασε. Αλλά όμως πάντοτε συγκινεί αυτή η φοβερή, ας πούμε, ανταπόκριση του Αβραάμ, που τον κάλεσε ο Θεός και αυτός άφησε τα πάντα και ακολούθησε, πηγαίνοντας εις άγνωστον γη.

Που εμείς δεν θέλουμε καθόλου να τον καταλάβουμε. Δεν βάζουμε το μυαλό μας, και όχι έτσι θα κάνουμε, γιατί δεν ρωτούμε ποτέ: Τι λέει ο Θεός αυτή την ώρα; Τι λέει τη συγκεκριμένη αυτή ώρα; Τι θέλει ο Θεός; Άστο και το μυαλό σου, άστο και τα αυτά, τι λέει ο Θεός; Και να υπακούμε έτσι τον Θεό. Και όσο και αν είναι δύσκολα τα πράγματα, πάντοτε μπροστά μας είναι κάτι πάρα πολύ καθαρό ότι είναι του Θεού.

Οπότε άλλο δεν μπορείς να κάνεις καλύτερα, μπορείς να προσευχηθείς έτσι με εμπιστοσύνη στον Θεό. Δεν έχεις καμία αμφιβολία ότι είναι καλό αυτό να το κάνεις και αυτό θέλει πρώτα ο Θεός, και φυσικά να είσαι έτοιμος μετά, καθώς ανοίξεις τα μάτια, να τα ανοίξεις.

Καθώς θα σου δείξει τι θα σου δείξει, να έχεις την διάθεση να το δεις και να το ακολουθήσεις όπως έκανε ο Αβραάμ. Αλλά και ο Ισαάκ έπειτα και ο Ιακώβ έπειτα. Ναι, και διήλθον εξ έθνους εις έθνος.

Δεν καλοπέρασαν και δεν βρήκαν τη γωνιά τους κάπου εκεί και βρήκαν την άπαυσή τους κτλ. Από το ένα έθνο στο άλλο, από τη μία βασιλεία εις έτερον λαόν, λέει, και αναφέρεται έτσι στα συγκεκριμένα περιστατικά του Αβραάμου. Ουκ αφήκεν άνθρωπον αδικήσαι αυτούς και ήλεγξεν υπέρ αυτών βασιλείς, και δεν άφησε άνθρωπον να τους αδικήσει. Κι εδώ η αδικία είναι τελικά να τους κάνει, δηλαδή, ένα επανόρθωτο κακό. Αδικίες, και αν δεν έγιναν αδικίες, αλλά να τους κάνει ένα επανόρθωτο κακό. Δηλαδή, όντως όπως έλεγε ο Κύριος στους Αποστόλους, ότι και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι ηριθμημένες προς εσάς, έτσι έχουν τα πράγματα. Και δεν θα πάθετε τίποτε. Ιδού εγώ ειμι μεθ' υμών πάσας τας ημέρας.

Ευαγγελίας του Ιωάννη. Από την άλλη πλευρά, που στέλνει τους Αποστόλους ως πρόβατα εν μέσω λύκων, από την άλλη πλευρά, και τι δεν πέρασαν οι Απόστολοι και τι δεν έπαθαν, που τελικά όχι απλώς εμαρτύρησαν αλλά δι' σταυρικού θανάτου οι περισσότεροι. Όπως το έχουμε πει τόσες φορές. Το ένα μέρος λοιπόν προστατεύει τους δικούς του ο Θεός και από το άλλο μέρος, ακριβώς επειδή είναι οι δικοί του, διέρχονται δια πυρός και ύδατος και βγαίνουν όμως σώοι. Έτσι εδώ δεν άφησε, λέει, κάποιον να αδικήσει τους δικούς του αυτούς ανθρώπους, τον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ, τους Πατριάρχες. Και ήλεγξεν υπέρ αυτών βασιλείς, και ο ίδιος ο Θεός επενέβη, θυμάστε, σε μια περίπτωση εκεί του Αβραάμ, που επενέβη ο ίδιος ο Θεός τη νύχτα σ' έναν βασιλιά και λέει: «Τι πας να κάνεις;»

Ήθελε να πάρει ως γυναίκα τη γυναίκα του Αβραάμ. Ήλεγξεν λοιπόν υπέρ αυτών βασιλείς. Μη άπτεσθε των χριστών μου και εν τοις προφήταις μου μη πονηρεύεσθε. Θεωρεί και ότι ο Αβραάμ, ο Ισαάκ, ο Ιακώβ, οι Πατριάρχες δεν είναι και χρισμένοι έτσι κατά ειδικό τρόπο, όπως αργότερα χρίονται οι βασιλείς, χρίονται πρωτίστως οι αρχιερείς, και ο Δαβίδ ως βασιλεύς είναι και χρισμένος. Ναι, χρίονται κατά ειδικό τρόπο και λαμβάνουν έτσι το Πνεύμα του Θεού. Ο Χριστός που έρχεται έπειτα είναι Χριστός, είναι και χρισμένος, αλλά κατά ειδικό τρόπο είναι ο Μεσσίας. Οι Πατριάρχες εδώ δεν είναι κεχρισμένοι, αλλά είναι σαν κεχρισμένοι.

Γι' αυτό και ο Θεός λέγει, ας πούμε, στον καθένα: «Μην εγγίζετε με διαθέσεις κακές τους έχοντας το χρίσμα μου, μη άπτεσθε των χριστών μου». Τους ονομάζει χριστούς και χρισμένους, δηλαδή σαν να έχουν χριστεί. Ενώ είπαμε αργότερα χρίονται οι αρχιερείς και οι βασιλείς, και κατ' εξοχήν κεχρισμένος είναι ο Χριστός, ο Μεσσίας. Ναι, να το προσέξουμε αυτό, δηλαδή το θέμα είναι πώς μας θεωρεί ο Θεός και πώς συμπεριφέρεται ο Θεός απέναντί μας και πώς μας προστατεύει ο Θεός.

Δεν χρειαζόταν να χριστούν οι Πατριάρχες. Ήταν οι Πατριάρχες, ήταν το κάτι άλλο. Είναι όμως και αυτοί οι χριστοί του. Ούτε κατά συγκεκριμένο τρόπο είναι προφήτες, γιατί λέει και εν τοις προφήταις μου μη πονηρεύεσθε, και μην κάνετε πονηρά πράγματα στους προφήτες μου, που είναι πάλι εδώ τους Πατριάρχες, οι οποίοι δεν ήταν προφήτες κατά συγκεκριμένο τρόπο. Για τον Αβραάμ κάτι λέγεται εκεί στη Γένεση, αλλά γενικά όμως είναι όπως οι προφήτες και αυτοί, όπως οι αρχιερείς και όπως οι βασιλιάδες που θα χρίονται, πολύ περισσότερο όπως ο Μεσσίας που θα είναι και χρισμένος. Λοιπόν, θεωρούνται και αυτοί ως χριστοί, ως κεχρισμένοι, και θεωρούνται και αυτοί ως προφήτες.

Δεν ξέρω αν μπορούμε εδώ να πούμε ότι...

Το θέμα δεν είναι μόνο τι θα γίνει κατά συγκεκριμένο τρόπο στον άλφα, στον βήτα. Το θέμα είναι πώς τον έχει ο Θεός κάτω από την πρόνοιά του και μέσα στην όλη οικονομία του και, θα λέγαμε, μέσα στην εκκλησία. Μπορεί κάποιος, παραδείγματος χάρη, να μην είναι κληρικός, ας πούμε. Μπορεί κάποιος να μην αξιωθεί να γίνει, ας πούμε, μοναχός, και τι θα ήθελε, μπορεί κάποιος και τα λοιπά. Οπωσδήποτε, καταρχήν ο κληρικός έχει την χάρη της ιερωσύνης που δεν την έχει κανένας άλλος, ο μοναχός έχει, ας πούμε, την κουρά, ας πούμε, το μεγάλο μυστήριο της μετανοίας, έχει μια ιδιαίτερη χάρη. Ο άλλος που δεν είναι ούτε κληρικός ούτε...

Μοναχός, ενώπιον του Θεού δεν είναι από την πλευρά αυτή, ας πούμε, τη γενικότερη υποδεέστερος. Αφού είναι του Θεού και αφού είναι κάτω από την πρόνοια του Θεού και μέσα στην όλη οικονομία του Θεού και τα λοιπά. Και τον προστατεύει ο Θεός, γι' αυτό και έχουμε και λαϊκούς, έχουμε Αγίους. Ένας κληρικός μπορεί να μην γίνει αυτός Άγιος, μπορεί να μη σωθεί, ο Θεός να φυλάγει, και το ίδιο και ένας μοναχός, και ένας λαϊκός να γίνει και Άγιος. Δεν μπορεί να γίνει ο καθένας κληρικός, αλλά Άγιος μπορεί να γίνει. Ένας που κάνει θανάσιμα αμαρτήματα μετά το βάπτισμα δεν μπορεί να γίνει κληρικός, αλλά Άγιος μπορεί να γίνει και θαύματα ακόμη να κάνει. Και το θέμα το μεγάλο λοιπόν είναι αυτό, να είναι κανείς μέσα.

Να είναι, αν επιτρέπεται να πω έτσι, κάτω από την πρόνοια αυτή του Θεού, την θερμότητα, ας πούμε, που προσφέρει η πρόνοια του Θεού, και όπως η κλώσα που ζεσταίνει τα αυγάκια, βγαίνουνε πουλάκια, κάτω λοιπόν από τη ζεστασιά αυτή της προνοίας του Θεού. Λοιπόν, όποιος και αν είσαι αγιάζεις, όποιος και αν είσαι σώζεσαι. Αυτό είναι το θέμα, να είσαι εκεί κάτω από την πρόνοια του Θεού, μέσα στην όλη οικονομία του Θεού. Εδώ οι Πατριάρχες δεν έχουν αυτό το ειδικό χρίσμα, αλλά είναι οι Πατριάρχες όμως. Και έτσι τους συμπεριφέρεται ο Θεός, και έτσι τους προστατεύει ο Θεός, και έτσι τους οικονομεί ο Θεός.

Ο Θεός, ας πούμε, στη συνέχεια τα έφερε έτσι τα πράγματα που έγινε λιμός, έγινε πείνα δηλαδή εκεί στην γη Χαναάν, εκεί που είναι τώρα ο τελευταίος Πατριάρχης, ας πούμε, ο Ιακώβ με τα παιδιά του, έγινε πείνα. Παν στήριγμα άρτου συνέτριψεν. Ο άρτος, ο σίτος, ας πούμε, από τον οποίο βγαίνει ο άρτος και τα λοιπά. Άρτος στηρίζει καρδίαν ανθρώπου, είναι στήριγμα λοιπόν. Χωρίς άρτον κάποτε, χωρίς ψωμί, οι άνθρωποι ήταν αδύνατοι να ζήσουν. Σήμερα αν φάει κανείς μόνο ψωμί, που έχει όλα τα συστατικά, ναι, είναι στήριγμα ο άρτος, άλλο που εμείς δεν είμαστε έτσι συνηθισμένοι, και ζει κανείς. Η πείνα, ήρθαν έτσι τα πράγματα, οικονόμησε έτσι τα πράγματα ο Θεός.

Ήρθε η πείνα και κατεστράφη κάθε στήριγμα που στηρίζει τον άνθρωπο, σιτάρι δηλαδή, που γίνεται άρτος και στηρίζει τον άνθρωπο. Έγινε λοιπόν, οικονόμησε έτσι όλα τα πράγματα και ήρθε η πείνα. Απέστειλεν έμπροσθεν αυτών άνθρωπον, εις δούλον επράθη Ιωσήφ, και μέσα στην όλη πρόνοια του Θεού και στην όλη οικονομία του Θεού, που θα ερχόταν αυτή η πείνα και θα ήταν αναγκασμένοι να κατέβουν στην Αίγυπτο όπου θα μπορούσαν να βρουν άρτον να φάνε και να ζήσουν έτσι και να μην πεθάνουν, κατά τον Ιακώβ μαζί με τα παιδιά του. Ε, φρόντισε ο Θεός και απέστειλεν έμπροσθεν αυτών άνθρωπον, εις δούλον επράθη Ιωσήφ. Έστειλε πριν έρθει αυτό το κακό, πριν έρθει αυτή η πείνα, πριν αναγκαστούν να κατεβούν εκεί κάτω.

Σαν πρόδρομο, ο Θεός το οικονόμησε έτσι. Εμείς ξέρουμε πώς έφτασε εκεί ο Ιωσήφ και όμως όλα αυτά ήταν μέσα στην όλη πρόνοια του Θεού και στην όλη οικονομία του Θεού για να κατέβει ο Ιωσήφ πιο μπροστά από τα αδέρφια του.

Αργότερα φανερώθηκε ο Ιωσήφ στα αδέρφια του, αργότερα, αργότερα που έγιναν κάτι πείνες, αναγκάστηκαν και κατέβηκαν στην Αίγυπτο, αλλά πριν κατεβεί και ο πατέρας του, φανερώθηκε στα αδέρφια του, που νόμιζαν αυτοί ότι είχε πεθάνει πια ο αδερφός των.

Να φανταστούν ότι ήταν αυτός που ήταν τρόπον τινά άρχοντας στην Αίγυπτο. Αυτοί φοβήθηκαν και λυπήθηκαν και δεν έχω εδώ το κείμενο που λέει, το αναφέρουμε συνήθως στη Μεγάλη Δευτέρα, αυτό που μου αρέσει πάρα πολύ. Όταν αποκαλύφθηκε στα αδέρφια του, φοβήθηκαν αυτοί και λέει: «Μη φοβείσθε, του γαρ Θεού εγώ ειμί». Του γαρ Θεού εγώ ειμί. Αυτό είναι το θέμα. Αυτό είναι το θέμα. Ο άνθρωπος.

Τις αμαρτίες ο άνθρωπος, τις πονηρίες ο άνθρωπος, όπως ήταν τα αδέρφια του, που δεν φέρθηκαν μόνο, να πείτε, στον αδερφό τους όπως φέρθηκαν, αλλά γενικότερα φαίνεται ήταν έτσι. Φοβήθηκαν, θα γίνει μεγάλο κακό, έτσι νόμιζαν. Και εκείνος απαντά: «Μη φοβείσθε, του γαρ Θεού εγώ ειμί». Και είναι απορίας άξιον πώς οι άνθρωποι της πονηρίας, εκεί που δεν υπάρχει φόβος, φοβούνται, εκεί που δεν υπάρχει καμία απειλή, τρομάζουν και λογούν τα μέτρα τους και τα λοιπά. Σημαίνει αυτό γενικά, λέγει επιπλέον λοιπόν εδώ το κείμενο: «Μη λυπείσθε ότι απέδοσθέ με». Μη λυπάστε. Άρχισαν να λυπούνται δηλαδή όταν είδαν, τότε κατάλαβαν τι έκαναν και ζητούσαν συγνώμη. Ευχαριστώ.

Μη λυπείσθε, λέει, μη λυπείσθε ότι απέδοσθέ με, μη λυπάστε που κάνατε αυτό που κάνατε, που με πουλήσατε στο καραβάνι αυτό που περνούσε από εκεί και με φέρανε εδώ στην Αίγυπτο και είχα όλο εκείνο. Και μη λυπείσθε, λέει, ότι απέδοσθέ με. Λοιπόν, ακούστε τώρα πώς τα βλέπει ο Ιωσήφ τα πράγματα.

Τα έχουμε πει και άλλες φορές. Πολύ, πάρα πολύ με συγκινούν αυτά, πάρα πολύ, έτσι, δεν με συνέχουν. Εις γάρ ζωήν απέστειλέ με ο Θεός έμπροσθεν υμών. Ο Θεός με έστειλε πριν από εσάς για ζωή. Για ζωή δηλαδή, έρχεστε τώρα και που θα έρθετε εδώ και θα κατοικήσετε, ενώ όλοι όσοι θα πεθάνετε, αν δεν ήμουν εγώ και να ερχόσασταν, ποιος θα σας έδινε;

Λοιπόν, και με στέλνει πριν από εσάς.

Τα οικονόμησε έτσι ο Θεός, ακριβώς για να μην πεθάνετε, για να ζήσετε. Θα φέρετε και τον πατέρα μου, καθώς θα λέει στη συνέχεια, θα μείνουμε εδώ και θα έχετε να φάτε, για τα λοιπά, όπως και έχετε. Πόσο ο Ιωσήφ ξεπερνάει, ας πούμε, όλο εκείνο το οποίο μπορούσε όποιος άλλος να το κρατούσε μέσα, έτσι, να πει και καμιά κουβέντα: «Είδατε τι πάθατε; Είδατε, λοιπόν, πως δεν ήταν έτσι που τα λέγατε εσείς;» Και τα λοιπά. Αυτός είναι μέσα στο σχέδιο του Θεού, αυτός μιλάει ως άνθρωπος του Θεού. Ναι μεν τα αδέρφια του έκαναν αυτό το πράγμα και οπωσδήποτε είναι ένοχα τα αδέρφια του, αλλά όμως τα οικονόμησε έτσι ο Θεός και αυτός αυτό θα τονίσει: η λεπίστη του Θεού, η μίλη πίστη που με στείλατε εδώ.

Τα οικονόμησε έτσι ο Θεός για ζωή, για να ζήσουμε και εγώ και εσείς. Ο ένοχος, βέβαια, οπωσδήποτε δεν πρέπει να πει σε αυτήν την περίπτωση αν καλά πονεί έτσι τα πράγματα. Άμα είσαι ένοχος και άμα έχεις πράξεις, έχεις κάνει πράξεις αμαρτίας, λοιπόν, δεν σε σώζει τίποτε άλλο, όσο και να σου πει ο άλλος να είσαι συγχωρημένος. Όσο και να σου πει ο άλλος ή δείξει ότι δεν το λογαριάζει, δεν το θυμάται, εσύ είσαι καταδικασμένος. Εκείνος θα σου φερθεί ως άνθρωπος του Θεού και θα σου μιλήσει ως άνθρωπος του Θεού, αλλά όμως εσύ θα σωθείς εάν μετανοείς, θα σωθείς εάν συνειδητοποιήσεις την ευθύνη που έχεις, την αμαρτία που έκανες. Ο Θεός φέρεται σε όλους τους ανθρώπους, ο Θεός δεν ξεχωρίζει, ας πούμε.

Ο ήλιος είναι για όλους, όπως το λέει ο ίδιος ο Θεός. Η βροχή είναι για όλους, δεν ξεχωρίζει κανέναν. Αλλά δεν σημαίνει ότι επειδή όλοι βλέπουν τον ήλιο, ο οποίος κρύφτηκε σήμερα έτσι, δεν είναι. Δεν ξέρω, φάνηκε καθόλου ότι κρύφτηκε; Φάνηκε η έκλειψη, την είδε κανείς; Ε, την είδατε, μάλιστα. Ήταν από τις 5 μέχρι τις 7, τώρα πρέπει να έχει τελειώσει νομίζω. Λοιπόν, ο ήλιος φανερώνεται σε όλους. Αλλά δεν πρέπει κάποιος να πει: «Αφού και για μένα λάμπει ο ήλιος και για μένα βρέχει ο Θεός». Είπατε, δεν σώζεται με αυτό. Δεν μπορεί να πει: «Να, ο Θεός αγαπάει και εμένα, άρα λοιπόν δεν θα με απορρίψει» και μένει στην αμετανοησία του και μένει στο σκοτάδι του.

Να συνέλθει, να δει την αμαρτία του, να μετανοήσει, να ζητεί συγχώρηση από τον Θεό, να λάβει τη συγχώρηση και να σωθεί. Και κάλεσε λοιπόν λιμόν επί την γην και στήριγμα άρτου συνέτριψεν. Απέστειλεν έμπροσθεν αυτών άνθρωπον, εις δούλον επράθη Ιωσήφ. Έστειλε λοιπόν πριν από αυτούς άνθρωπον, τον Ιωσήφ, ο οποίος πουλήθηκε εκεί ως ένας δούλος. Και πιο μπροστά ήταν ένας δούλος εκεί στον Πετεφρή, αλλά γι' αυτά ακόμη χειρότερα που βρέθηκε στη φυλακή. Θα συνεχίσουμε όμως την προσεχή φορά.