Ψαλμός 101: Η Εμπιστοσύνη στον Θεό μέσα στη Θλίψη και την Προσευχή

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Let us turn for a while to the Psalms. We had begun one psalm, but I think we should look at it again from the beginning. It is Psalm 101. In this psalm, the poet appeals to God for help amid the national calamity of captivity. To move God’s heart all the more, he speaks of his own sufferings and those of his people. He also expresses his deep trust in God: he believes that both he and his people will see better days.

Yet the dark shadows of their present suffering in captivity dominate the psalm. For this reason, it is counted among the penitential psalms; it is the fifth of them.

In other words, this is the prayer of someone who wrote it and prayed it while he was in captivity. It is, as the title says, the prayer of a suffering man.

He is a Jew, mourning the calamities of his own captivity and that of his fellow Jews in Babylon. Since a glimmer of hope runs through the psalm, it was probably written toward the end of that captivity.

By then, they had begun to realize that captivity would end and they would return to their homeland. So let us hear what this psalm says. It is the prayer of a man in pain, a humble man who has endured so much and is still enduring it in captivity: “O Lord, hear my prayer, and let my cry come to You. Do not turn Your face away from me. On the day when I am afflicted, incline Your ear to me; on the day when I call upon You, answer me quickly.” These are the second and third verses. The first verse is the title of the psalm, and the text begins with the second.

The second and third verses serve as an introduction. They are a heartfelt appeal to God from someone praying to be heard. Then, from the fourth verse through the twelfth, he describes his pitiable condition. “O Lord, hear my prayer.” I do not know whether we have learned to pray like that. What are the people of God like? Like a child, for example, who has a good relationship with his father, his mother, his parents, and goes to them

with confidence. It never crosses his mind that his parents will refuse to listen or respond. So he goes with that assurance, that certainty, while speaking with all the strength of his soul. Yes, that is how the Saints prayed, and how they still pray. We often pray too, but there is something divided within us, as the Apostle James says.

A person prays, but deep in the soul there is doubt: “Will God hear me? Does God listen to someone like me?” You said you had found that passage about prayer.

A woman wrote to me recently—I do not know whether she is here now, and I hope I remember her words correctly. She said, “So many troubles have come upon me, and I no longer pray to God. What is the point, since He does not hear me?” Those are just a few words, but they reveal the whole spirit of her soul. The same spirit can be found in other souls too. I may say the prayer, while thinking inwardly, “God does not hear me.” How far that is from going to Him as we spoke of doing once at Acheiropoietos, when

we celebrated Holy Unction a few years ago. We said that Holy Unction is a Mystery, and that through this Mystery we should be healed.

“Is anyone among you sick? Let him call for the priests of the Church,” and so on. They anoint the sick person with oil, and, Scripture says, “the prayer of faith will save the sick person.” If he has committed sins, they will be forgiven him. The prayer of faith—in this case, Holy Unction, the anointing with holy oil—will heal him. If he has committed sins, they will be forgiven too. That comes second here; the first thing spoken of is healing. So what happens with us today? We receive Holy Unction, or say a prayer, or go to receive Holy Communion, and it is as though nothing has happened. There is only a faint hope within us. Are we believers? Are we Christians in this way?

We were saying, then, that we should leave the Church as though we had received everything, everything we came seeking. But if this is to be more than a game we play or a way of fooling ourselves, we must say: “I came here to entrust myself to God.

I belong to His Church. Within the Church, the Spirit of God has instructed us to celebrate Holy Unction for those who are sick. So I receive Holy Unction and am anointed with this holy oil. If God wills, He will grant me health. If it is for the good of my soul, He will grant me health. If He does not, then it was not for my good, and it is good that He did not grant it, even though I remain ill.” But you must truly believe this. When you do, it is as though Holy Unction has worked in you and you have turned to your God. When someone believes like this, not just at that moment but whenever we turn to God in this way,

it is as though we have received everything, as though we have everything. Our problems and whatever we lack no longer weigh on us in the same way, even if we are still ill, even if we are still hungry. You have told God about it and entrusted it to Him. God knows when and how to act.

A person must entrust himself to God. I think we were speaking about this yesterday in connection with someone’s situation.

We were talking about gratitude. It is a great thing to be grateful: grateful to other people, and grateful to God, giving thanks to Him. As we have said before, when someone is grateful, the soul opens to receive further graces, gifts, and blessings. And yet

saying “thank you” can sometimes do a person harm rather than good. You may have noticed people who think very highly of themselves. They believe they only do good, and they feel a need for others to recognize how good and helpful they are.

Many, many people receive praise, receive whatever comes their way, and say “thank you, thank you” with heartfelt joy and delight. In the end, it is as though a person were sitting on his throne: the idol we have within us sits on its throne, receives the praise, and gives thanks for receiving it.

So a person can say “thank you” in this way not only to other people, but to God as well. I think we spoke about this yesterday, or perhaps the day before. I have noticed it many times: “I thank God because God hears me. I thank God because I asked Him for this, and He did it for me. I thank God because I asked Him for that, and He did it for me.” The poor soul does not realize that, in acting this way, he is holding on to his ego. God has indeed shown him this grace and that grace, given him this gift and that gift.

“I thank God because He hears me; God has answered me.” Yet the poor soul does not realize that he still keeps that idol in his heart. What he needs is to entrust himself wholly to God. Then, as God redeems him and sets him free, as God fills his soul with gladness and rejoicing, every breath, his whole life, his whole being becomes gratitude to God. He does not say, “You are there, and I am here; because You do what I expect, I thank You,” while still holding on to that sense of self. That does him harm. So when we receive blessings from God

When what we hoped for happens and we receive what we wanted, but also when we do not receive it, when things turn out completely, completely differently from what we expected and may cost us dearly, in either case we must give ourselves over to God. Otherwise, a person will thank God whenever he feels that God hears him and he gets what he wants, but he will have no real gratitude toward God, and he will not...

Να περάσουμε λίγο και στους ψαλμούς. Είχαμε αρχίσει κάπως ένα ψαλμό, αλλά όλοι, και νομίζω ότι από την αρχή πρέπει να τον δούμε πάλι. Είναι ο εκατοστός πρώτος ψαλμός. Όμως, εις αυτόν τον ψαλμόν γίνεται, λέει, έκκληση εις την βοήθεια μέσα εις την εθνική συμφοράν της αιχμαλωσίας. Για να συγκινήσει δε περισσότερο την καρδία του Θεού ο ποιητής μας, παρουσιάζει ορισμένα βάσανά του και του έθνους του και περιγράφει την μεγάλη του εμπιστοσύνη στον Θεόν, ότι θα δει αυτός και το έθνος του καλυτέρας ημέρας.

Κυριαρχούν όμως οι μαύρες σκιές, τα βάσανα του παρόντος της αιχμαλωσίας. Ο ψαλμός ούτως κατατάσσεται στους ψαλμούς της μετανοίας και είναι ο πέμπτος. Ευχαριστώ.

Δηλαδή είναι προσευχή κάποιου ο οποίος έγραψε αυτή την προσευχή και έλεγε αυτή την προσευχή όταν ήταν στην αιχμαλωσία. Προσευχή, λέει, κάποιου δυστυχούς ανθρώπου.

Εεε... Είναι Ιουδαίος, κλαίει τις συμφορές της αιχμαλωσίας του, της δικής του και των ομοεθνών του στην Βαβυλώνα. Και επειδή υποφώσκει στον ψαλμό αυτό ελπίς, ο ψαλμός τους θα εγράφη κατά το τέλος της αιχμαλωσίας ταύτης, δηλαδή.

Πια είχαν αρχίσει να καταλαβαίνουν ότι θα τελειώσει η αιχμαλωσία και θα επιστρέψουν πάλι στην πατρίδα τους. Για να δούμε λοιπόν τι λέγει ο ψαλμός που τον κάνει ένας πονεμένος άνθρωπος, ένας ταπεινός άνθρωπος, ένας άνθρωπος που έχει περάσει και περνάει πολλά εκεί στην αιχμαλωσία. Κύριε, εισάκουσον της προσευχής μου και η κραυγή μου προς σε ελθέτω. Μη αποστρέψεις το πρόσωπό σου απ' εμού, εν η αν ημέρα θλίβομαι, κλίνον προς με το ους σου, εν η αν ημέρα επικαλέσωμαί σε, ταχύ επάκουσόν μου. Αυτοί είναι ο δεύτερος και ο τρίτος στίχος, ο πρώτος στίχος είναι ο τίτλος του ψαλμού πάντοτε και από το δεύτερο αρχίζει το κείμενο. Αυτοί οι δύο στίχοι είναι

Ο δεύτερος και ο τρίτος είναι σαν εισαγωγή και είναι μια θερμή έκκληση προς τον Θεό από τον προσευχόμενο για να εισακουστεί. Και από τον τέταρτο στίχο έως τον δωδέκατο στίχο περιγράφει την αξιοθρύνητη κατάστασή του. Κύριε, άκουσε την προσευχή μου. Δεν ξέρω αν μάθαμε να προσευχόμαστε έτσι. Πώς είναι οι άνθρωποι του Θεού; Όπως, ας πούμε, ένα παιδί. Έχει καλές σχέσεις με τον πατέρα του, με τη μητέρα του, με τους γονείς του, και πηγαίνει με

με πεποίθηση, ούτε διανοείται ότι δεν θα το ακούσουν οι γονείς του, δεν θα σταθούν να ακούσουν και δεν θα ανταποκριθούν. Και πηγαίνει έτσι λοιπόν με αυτήν την σιγουριά, με αυτήν την βεβαιότητα, αλλά λέγοντας όμως συγχρόνως με όλη τη δύναμη της ψυχής του αυτό που έχει να πει. Ναι, οι Άγιοι έτσι έκαναν, έτσι κάνουν. Εμείς πολλές φορές προσευχόμαστε, αλλά υπάρχει, όπως λέει και ο Απόστολος Ιάκωβος και όπου αλλού πάλι λέγεται, υπάρχει διψυχία μέσα.

Εεε... Αχαχαχα. Ας πούμε προσεύχεται κανείς, αλλά μέσα στην ψυχή του βαθιά υπάρχει διψυχία. Θα μ' ακούσει ο Θεός; Μ' ακούει εμένα ο Θεός; Τα βρήκατε είπατε με την προσευχή.

Αυτές τις μέρες κάποια μου έγραφε, και δεν ξέρω αν είναι τώρα εδώ και αν θυμούμαι καλά, έλεγε: πολλά βάσανα με βρήκαν, λέει, και δεν κάνω προσευχή στο Θεό. Τι να κάνω, αφού δεν μ' ακούει; Βλέπετε, αυτό δύο λόγια είναι, αλλά εκφράζει το όλο πνεύμα αυτής της ψυχής. Αλλά το ίδιο πνεύμα υπάρχει και σε άλλες ψυχές. Μπορεί να κάνω την προσευχή, αλλά να υπάρχει αυτό το πνεύμα μέσα: δεν με ακούει εμένα ο Θεός. Πού είναι τώρα να πας, ας πούμε, και να πεις, όπως θυμάστε μια φορά λέγαμε στην Αχειροποίητο ότι...

Ότι καθώς κάναμε το ευχέλαιο πριν από μερικά χρόνια και λέγαμε ότι το ευχέλαιο είναι μυστήριο και σύμφωνα με το μυστήριο πρέπει να θεραπευτούμε.

Ασθενεί τις εν υμίν; Προσκαλεσάσθω τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας και τα λοιπά, και θα τον αλείψουν, λέει, τον άρρωστο με λάδι και ευχή της πίστεως σώζει τον κάμνοντα. Καν αμαρτίας η πεποιηκώς, αφεθήσεται αυτώ. Η ευχή της πίστεως, το ευχέλαιο προκειμένω, η χρίση με το Άγιο Έλαιο θα τον θεραπεύσει και αν συνέβαινε να κάνει και κάποιες αμαρτίες θα συγχωρηθεί. Ως δευτερεύον αυτό, το πρώτο είναι ότι θα θεραπευθεί. Τι γίνεται τώρα, τι θα κάνουμε εμείς σήμερα; Πολλές φορές είτε κάνουμε ευχέλαιο, είτε κάνουμε μια προσευχή, είτε πάμε και κοινωνούμε και σαν να μην έγινε τίποτα. Και απλώς μια κάποια ελπίδα υπάρχει μέσα μας. Τι είναι τώρα, είμαστε πιστοί εμείς, είμαστε χριστιανοί έτσι;

Λέγαμε λοιπόν ότι θα πρέπει να φύγουμε από την εκκλησία ως αν να πήραμε όλο, όλο, όλο εκείνο το οποίο θέλαμε να πάρουμε. Αλλά για να μην μοιάζει ότι παίζουμε, για να μην μοιάζει ότι προσπαθούμε να αυτοξεγελαστούμε, να πούμε, να πούμε ότι εγώ ήρθα εδώ, παραδίδω τον εαυτό μου στον Θεό,

Ωραία! ανήκω στην εκκλησία του, μέσα στην εκκλησία, το Πνεύμα του Θεού είπε να γίνεται το ευχέλαιο για αυτούς που είναι άρρωστοι και κάνω το ευχέλαιο και χρίομαι με αυτό το Άγιο Έλαιο. Αν θέλει ο Θεός θα μου δώσει την υγεία. Αν είναι συμφέρον για την ψυχή μου θα μου δώσει την υγεία. Αν δεν δώσει την υγεία, σημαίνει ότι δεν ήταν συμφέρον και καλά που δεν μου την έδωκε την υγεία και μένω πάλι άρρωστος. Αλλά πρέπει να το πιστέψεις έτσι. Άμα το πιστέψεις είναι σαν να ενήργησε αυτό το ευχέλαιο και έφυγες στον Θεό σου. Όταν πιστεύει κανείς έτσι, όχι μόνο εκείνη την ώρα, αλλά γενικώς όταν έτσι καταφεύγουμε στον Θεό

ναι, είναι σαν να τα παίρνουμε όλα, είναι σαν να τα έχουμε όλα. Δεν είναι πια προβλήματα, πια οι όποιες ελλείψεις. Έστω και να εξακολουθείς να είσαι άρρωστος, έστω και να εξακολουθείς να πεινάς. Αυτό είναι του Θεού, εσύ το είπες του Θεού. Ο Θεός ξέρει πότε και πώς.

Πρέπει να παραδοθεί ο άνθρωπος στον Θεό. Λέγαμε χθες σε μια περίπτωση, νομίζω,

μιλούσαμε για την ευγνωμοσύνη και είναι πολύ μεγάλο πράγμα να ευγνωμονείς, γενικά να ευγνωμονείς και τους ανθρώπους κλπ., να ευγνωμονείς τον Θεό, να ευχαριστείς τον Θεό. Και έχουμε πει για άλλη φορά ότι την ώρα που ευγνωμονεί κανείς ανοίγει την ψυχή του για να έρθουν και άλλες χάριτες και να έρθουν και άλλες δωρεές και άλλες ευλογίες. Ωστόσο όμως!

Με το να λέει κανείς το ευχαριστώ, ναι, μπορεί να κάνει κακό και όχι καλό. Θα έχετε προσέξει κάποιους ανθρώπους οι οποίοι έχουν περί πολλού τον εαυτό τους, φρονούν ότι ο εαυτός τους μόνο καλό κάνει και αισθάνονται αυτή την ανάγκη να αναγνωρίζουν οι άλλοι ότι είναι καλός και κάνει το καλό και τους εξυπηρετεί κτλ.

Και πάρα πολλοί, πάρα πολλοί, καθώς εισπράττουν επαίνους, καθώς εισπράττουν, εισπράττουν ό,τι εισπράττουν, έτσι με δύναμη ψυχής και μια αγαλλίαση, μια ευφροσύνη, λοιπόν, λένε «ευχαριστώ, ευχαριστώ». Και αυτό, σε τελευταία ανάλυση, είναι σαν να κάθεται κανείς στο θρόνο του, το είδωλο δηλαδή που έχουμε μέσα μας κάθεται στο θρόνο του και δέχεται, δέχεται τα αυτά της και ευχαριστεί που δέχεται.

Πολλές φορές, λοιπόν, το ευχαριστώ μπορεί να λέγεται από κάποιον, όχι απέναντι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και απέναντι στον Θεό. Αυτό νομίζω χθες το λέγαμε, προχθές πότε το λέγαμε, εξ αφορμής. Ναι, το έχω παρατηρήσει, όχι λίγες φορές. «Ευχαριστώ τον Θεό που μ' ακούει ο Θεός, ευχαριστώ τον Θεό που του ζήτησα εκείνο και μου το έκανε, ευχαριστώ τον Θεό που ζήτησα το άλλο και μου το έκανε», και δεν καταλαβαίνει ο δυστυχής ότι ενεργώντας έτσι κρατάει το εγώ του. Και ο Θεός, βέβαια, του έκανε αυτή τη χάρη, του έκανε εκείνη τη χάρη, του 'δωκε αυτή τη δωρεά, του 'δωκε την άλλη δωρεά.

ευχαριστώ τον Θεό και μ' ακούει ο Θεός και μ' άκουσε ο Θεός και δεν καταλαβαίνει ο δυστυχής ότι κρατάει το είδωλό του μέσα στην καρδιά του. Ενώ δεν είναι αυτό. Κι όλο που χρειάζεται είναι να παραδοθεί ο άνθρωπος στον Θεό. Και από εκεί και πέρα, καθώς τον λυτρώνει ο Θεός, καθώς τον ελευθερώνει ο Θεός, καθώς γεμίζει την ψυχή του με ευφροσύνη και αγαλλίαση κλπ., η αναπνοή του, η όλη αναπνοή του, η όλη ζωή του, η όλη αύρα του είναι ευγνωμοσύνη προς τον Θεό. Αλλά όχι με την έννοια είσαι εσύ, είμαι κι εγώ και επειδή μου κάνεις αυτό που περιμένω σε ευχαριστώ. Αλλά κρατώ όμως το αυτό, είμαι κι εγώ. Όχι, αυτό κάνει κακό. Και όταν δεχόμεθα λοιπόν ευλογίες από το Θεό

γίνεται αυτό που επιθυμούσαμε να γίνει και μας δίδεται αυτό που επιθυμούσαμε να μας δοθεί, αλλά και όταν δεν μας δίδεται αυτό που επιθυμούσαμε και όταν τα πράγματα έρχονται εντελώς, εντελώς διαφορετικά από ό,τι υπολογίζαμε και έρχονται εντελώς έτσι που μπορεί να μας στοιχίσουν κτλ., εμείς και τότε και στην μια περίπτωση και στην άλλη να δίνουμε τον εαυτό μας στον Θεό. Αλλιώς, θα ευχαριστεί κανείς τον Θεό κάθε φορά που αισθάνεται ότι τον ακούει ο Θεός και παίρνει αυτό που θέλει, αλλά καθόλου όμως δεν θα έχει ευγνωμοσύνη προς τον Θεό και δεν θα...