Ο Δαβίδ για το έλεος, τη δικαιοσύνη και τον πόθο για τον Θεό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Please turn to Psalm 100. It is a short psalm, only eight verses, a psalm of David. Because David makes certain resolutions in it, he may have composed it when he was inaugurated as king over all the tribes of Israel.

Then...

Then David felt that God had brought things to this point, that God had willed it. He was now responsible for all these people, and, as he had done before and would do again, he composed this psalm: “I will sing of mercy and judgment to You, O Lord.” I will sing of Your mercy, O Lord, and I will sing of Your justice. On the one hand, there is God's mercy. Nothing can stand without His mercy, His compassion, His condescension toward us. A person of God always feels surrounded and overwhelmed by this mercy, and feels the need to praise and glorify God for it. And there is also His...

God's compassion—but there is also God's justice. We must never forget that. God is compassionate, and He also gives laws and commandments. He asks us to keep them, to live according to His will and His justice. David knows both of these things and feels the need to praise God for His mercy and compassion.

On this matter, we are divided within ourselves. It is rare—I do not know why, or what happens—for us to stand before God as He wants us to.

Some cling to God's justice, to His judgment, and have no trace of compassion in their souls. They do not feel that God is compassionate and merciful. So they want God to intervene at once, to put everyone in their place at once, and have done with it. They cannot bear to see God tolerate things that are wrong—when other people do them, of course. They make an exception for themselves.

Then there is someone else who simply...

Appeals to God's compassion and mercy, without caring at all about His judgment, His commandments, or His law. It does not trouble him that he breaks God's law and commandments and goes against His will, or that God is just. God is just. He is just.

When the Holy Trinity willed that the second Person of the Holy Trinity, Jesus Christ, the Son of God, should become man, live as a man, and finally sacrifice Himself on the Cross for mankind, God did this because He is a God of love, compassion, and mercy. He wants to save us, so that we will not be lost. But if we misunderstand this act, we will certainly go astray. No, there is also...

From the side of God's justice, things are set right. Certainly not in the legalistic way the Protestants understand and describe it, but in the right way, the Orthodox way.

God comes to save us. It is not simply a matter of saying, “You made a mistake, and I have come to rescue you.” Out of love, God does all these things to help us stand on our own feet, to help us understand clearly, and to help us do what we must do, so that the whole relationship between God and man does not become...

Something muddled and vague. On the one hand, God's love is everything.

On the other hand, God's justice is everything too. Remember what we have often said about these words of God: “On the day you eat of it, you shall surely die.” Yes, God said it, and that is what happened. Christ's coming does not undo it. We do not say that God takes back His word, as though He could say, “That was what I said then, and that is the end of it.” No! God orders things so as to show His love for mankind, but also so that what He does will truly stand. He orders things so that the Son of God becomes man and dies in our place, and we, by sharing in His death...

In Christ's death—by truly sharing in it, rather than merely watching from afar or saying that God has done it and that is that—we are redeemed from sin. Our own death could accomplish nothing. But by sharing in Christ's death, we are saved from sin and become children of God again.

It would be a great mistake to ignore what God has placed within us. In our dealings with one another—parents and children, children with each other, husbands and wives, and people in all their affairs—we feel the need for justice: that no wrong be done, that justice be upheld, that we neither wrong others nor be wronged ourselves. We cannot simply let everything slide.

If we let everything slide, a person can no longer stand as a person, as a rational being. Disorder and confusion immediately take hold within us; everything is turned upside down. Some people like that sort of thing, but it is an unhealthy state. In the Church there is God's love, the Church's love, forgiveness, and compassion. But everything—everything—

Cannot just be left as it is. Things have to be set right. You have sinned, yes. But you cannot simply be told, “You have sinned, but never mind.” That does not set things right. You need to recognize that you have sinned, to admit it, to repent of your sin, and to ask forgiveness. This is not so others can laugh at you or trample on you, but so that you yourself can be set right. In sinning, you became proud and puffed up; you paid no heed to anyone. Now you need to find your footing again, to come back down to earth,

To humble yourself, ask forgiveness, and return to good order. God's mercy is not simply, “Never mind what happened, or what is happening.” It is not like that. If it were, we would all be saved, but that would be a salvation that was no salvation at all. We would hardly be human beings, rational beings, or persons with self-awareness. This is how a person is saved.

By walking and living in justice, while depending on God's mercy, hoping for it, and asking for it. So David says here, “I will sing of mercy and judgment to You, O Lord.” I will praise Your compassion and Your justice, O Lord. How is it that David, who lived so many centuries before us, understood these things rightly, while we today, educated as we are, have them all confused within our souls? We struggle to understand God's mercy: that He stoops down to us, has compassion, loves, forgives, and overlooks our sins

When we repent. We barely know or understand that. And then there is the other side. What we see happening today comes from this leveling of everything. Nothing is left: no morality, no respect, no modesty, nothing at all. When everything is leveled, where is God's justice? Where is human justice? Where is the order God established throughout the universe and in human society? “I will sing and walk with understanding in a blameless way. When will You come to me?”

Well...

I will sing to You, my God. I will praise You. This psalm must have been written when David became king over all the tribes. His new position does not go to his head; his thoughts remain with God. He praises God’s mercy and justice. And now, in the second verse, he says, “I will sing and walk with understanding in a blameless way.” I will sing, I will praise and glorify You, my God, and I will take care to walk a pure path. I want my life to be pure, blameless, without reproach.

David has not become drunk with his new position and forgotten himself, so to speak. On the one hand, he praises and glorifies God; on the other, he takes care that his whole course, his whole life, is blameless and pure, as God wants it to be. And here he suddenly says, “When will You come to me?”

When will You come to me? Who knows exactly what he means here? People offer various explanations. But let us see what Saint Athanasius says.

How, then, did this man whom we admire attain such purity that he could cry out to God with boldness, “When will You come to me?”

I said this earlier, and I will say it again: David lived so many centuries ago. People then did not know all that we know, and they did not have the experience of all the centuries that have passed since. Yet how was David so genuine? How did he have such a true relationship and such communion with God, such closeness that he could say, “When will You come to me?” Of course, some say David may have meant that, now that he had become king over all the tribes...

Well, the Ark had still not come to the hill of Zion.

Yes, that may be what he means: “When will You come?”—referring to where the Ark was, in connection with an episode in his life. The Ark was in the house of Abinadab. For some reason it had remained in that house; they had left it there for a long time. Perhaps David, now that he had taken charge, was thinking, “When will the Ark come here, to Zion?” It may mean that, or it may mean something else, or both. The other possibility concerns David and the experiences the saints had, and still have, as one saint says. So a saint says that...

“I run after You like a dog chasing a hare. One moment the hare disappears, the next it comes into view; one moment the dog draws near, and the next the hare moves away again. Why do You hide from me, my Christ? Show Yourself to me! I am running after You; stop for a moment!” That is roughly how the saint puts it. Perhaps David, as he thought about all these things, prayed and considered how he would live. He resolved to keep his whole life pure, to cause no scandal and give no one occasion for blame. And then, at a certain moment, he said, “When will You come to me?” This does not mean he had no communion with God, or that he was not speaking with God then, or that he did not...

It seems David is hinting at something deeper here. A person of God always has that ongoing communion and relationship with God: praising Him, praying to Him, and all the rest. But there are also deeper states, deeper experiences.

The saints usually do not tell us about these things. They give us a glimpse, but they do not say exactly what they feel, what that special, deeper, more divine experience is. The saints themselves know. It is something like that.

At such a moment, the soul speaks from its depths...

Yes... My God, it has been a long time since I felt You as God usually is. It has been a long time since I felt, deep within, that You are in me, that You are with me, that You remain with me. I long to feel my sweetness, Your sweetness, Your kisses, all the love and all the joy. But we will stop here, both because the time has gone by and because we are about to move on to a slightly different meaning.

Στον 100ό ψαλμό, παρακαλώ. Είναι ένας μικρός ψαλμός, 8 στίχους έχει, ένας ψαλμός του Δαβίδ, ένας ψαλμός ο οποίος, επειδή έχει κάποιες αποφάσεις εδώ του Δαβίδ, πρέπει ίσως να τον συνέθεσε, αυτόν τον ψαλμό, να τον έγραψε αυτόν τον ψαλμό ο Δαβίδ όταν έκανε τα εγκαίνια του βασιλικού του αξιώματος σε όλες τις φυλές Ισραήλ.

Τότε...

Τότε ένιωσε πλέον ο Δαβίδ ότι ο Θεός έφερε έτσι τα πράγματα, ο Θεός θέλησε έτσι. Είναι ο υπεύθυνος για όλον αυτόν τον λαό και συνέθεσε, όπως έκανε και πιο μπροστά και μετά, συνέθεσε αυτόν τον ψαλμό. «Έλεος και κρίσιν άσομαί σοι, Κύριε». Θα ψάλλω το έλεός Σου, Κύριε, και θα ψάλλω τη δικαιοσύνη. Δηλαδή, από το ένα μέρος είναι το έλεος του Θεού, που δεν μπορεί να σταθεί τίποτε χωρίς το έλεος του Θεού, χωρίς την ευσπλαχνία του Θεού, τη συγκατάβαση του Θεού. Ο άνθρωπος του Θεού αισθάνεται πάντοτε πλημμυρισμένος από αυτό το έλεος και κυριευμένος από αυτό το έλεος και αισθάνεται την ανάγκη να υμνεί τον Θεό γι’ αυτό και να δοξάζει, καθώς επίσης και η...

Η ευσπλαχνία του Θεού, αλλά είναι και η δικαιοσύνη του Θεού. Και δεν πρέπει να το ξεχάσουμε ποτέ. Δεν είναι απλώς ευσπλαχνός ο Θεός. Ο Θεός είναι και Θεός που θέτει νόμους, που βάζει εντολές και ζητεί από τον άνθρωπο να τηρεί τους νόμους του, να τηρεί τις εντολές του, να ζει κατά το θέλημά του, να ζει κατά τη δικαιοσύνη του Θεού. Ο Δαβίδ τα ξέρει και τα δυο αυτά και αισθάνεται την ανάγκη να υμνήσει τον Θεό για το έλεός του και την ευσπλαχνία του.

Και σ’ αυτό το θέμα είμαστε έτσι κομματιασμένοι. Ναι, είναι σπάνιο, δεν ξέρω γιατί, τι συμβαίνει δεν ξέρω, είναι σπάνιο να σταθούμε ενώπιον του Θεού έτσι όπως μας θέλει ο Θεός καθόλου.

Μερικοί πιάνονται από τη δικαιοσύνη του Θεού, από την όλη, ας πούμε, κρίση του Θεού και δεν έχουν ίχνος μέσα στην ψυχή τους έτσι σπλαχνικότητος, ευσπλαχνίας. Δεν αισθάνονται ότι ο Θεός είναι σπλαχνικός και ελεήμων και γι’ αυτό θέλουν, ας πούμε, αμέσως να επέμβει ο Θεός, αμέσως να βάλει τον καθένα στη θέση του ο Θεός, να τελειώνουμε. Δεν μπορεί να ανεχθεί κανείς, στους άλλους βέβαια, τον εαυτό του τον εξαιρεί, να βλέπει ότι γίνονται κάποια πράγματα τα οποία δεν είναι καλά και ο Θεός τα ανέχεται, δεν μπορεί να τα ανεχθεί αυτά.

Ή είναι άλλος ο οποίος απλώς...

Αναφέρεται στην ευσπλαχνία του Θεού και στο έλεος του Θεού και καθόλου δεν τον νοιάζει για την κρίση του Θεού, για τις εντολές του Θεού, για τον νόμο του Θεού, ότι παραβαίνει τον νόμο του Θεού, ότι παραβαίνει τις εντολές, παραβαίνει το θέλημα του Θεού, ότι ο Θεός είναι δίκαιος. Είναι δίκαιος ο Θεός. Είναι δίκαιος.

Αν απεφάσισε ο Τριαδικός Θεός να γίνει το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, να γίνει άνθρωπος και να ζήσει ως άνθρωπος και τελικά να θυσιαστεί επάνω στον Σταυρό για τους ανθρώπους, το έκανε ο Θεός επειδή είναι Θεός αγάπης, είναι Θεός ευσπλαχνίας, ελεημοσύνης, είναι Θεός που θέλει να σώσει τον άνθρωπο, να μην χαθεί ο άνθρωπος. Αλλά αυτό δεν είναι απλώς μία πράξη που, αν την πάρουμε λάθος, οπωσδήποτε δεν θα πορευθούμε σωστά. Όχι, είναι και...

Από την πλευρά της δικαιοσύνης του Θεού τακτοποιούνται τα πράγματα. Όχι βέβαια με δικανικό τρόπο, όπως το έχουν πάρει, όπως το λένε αυτό οι Προτεστάντες, αλλά... ε... ε... Αλλά κατά τον σωστό τρόπο και κατά τον ορθόδοξο τρόπο.

Έρχεται δηλαδή ο Θεός να σώσει τον άνθρωπο, ε, αν έκανες ένα λάθος και έρχομαι και σε σώζω, αλλά κάνει όλα αυτά που κάνει ο Θεός από αγάπη για να βοηθήσει τον άνθρωπο να σταθεί στα πόδια του, να βοηθήσει τον άνθρωπο να εννοήσει καλά και τα λοιπά και να κάνει εκείνο το οποίο πρέπει να κάνει ο άνθρωπος, για να μην είναι η όλη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο ένα...

Ένα έτσι ανακατεμένο πράγμα, ένα φλου πράγμα, ένα... Όπως από το ένα μέρος η αγάπη του Θεού είναι το παν,

από το άλλο μέρος η δικαιοσύνη του Θεού επίσης είναι το παν. Θυμάστε, πολλές φορές έχουμε πει, αναφερόμενοι στα λόγια αυτά του Θεού, «ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». Ναι, το είπε ο Θεός και έγινε έτσι. Και τώρα με τον ερχομό του Χριστού δεν καταργείται αυτό το πράγμα, δεν λέμε ότι παίρνει πίσω τον λόγο του ο Θεός. Ε, να, τα είπαμε τότε έτσι και τέλειωσε. Όχι! Και οικονομεί έτσι τα πράγματα ο Θεός και για να δείξει την αγάπη Του εις τον άνθρωπον, αλλά και αυτό που θα γίνει να μην χαλάσει πια, ε, οικονομεί τα πράγματα έτσι που πεθαίνει ο Υιός του Θεού, ο οποίος γίνεται άνθρωπος και πεθαίνει στη θέση τη δική μας, και συμμετέχοντας και εμείς εις τον θάνατο

του Χριστού, συμμετέχοντας, όχι απλώς βλέποντας από μακρόθεν ή απλώς το έκανε ο Θεός, τελείωσε, συμμετέχοντας στον θάνατο του Χριστού, που εμείς και να πεθαίναμε δεν θα γινόταν τίποτε, αλλά συμμετέχοντας στον θάνατο του Χριστού λυτρωνόμαστε από την αμαρτία, σωζόμαστε από την αμαρτία και γινόμαστε πάλι τέκνα του Θεού.

Μεγάλο λάθος τη στιγμή που εμείς στις σχέσεις μας με τους άλλους, οι γονείς με τα παιδιά, τα παιδιά μεταξύ τους, οι σύζυγοι μεταξύ τους, οι άνθρωποι στις συναλλαγές τους κτλ., έχουμε, ο Θεός το έβαλε μέσα μας, να έχουμε αυτή την ανάγκη να μην γίνει αδικία, να αποδοθεί δικαιοσύνη, να μην αδικήσουμε, να μην αδικηθούμε και όχι απλώς έτσι όσα πάνε και όσα έρθουν.

Διότι αν τα αφήσουμε όσα πάνε και όσα έλθουν, να τα αφήσουμε έτσι τα πράγματα, δεν μπορεί μετά να σταθεί ο άνθρωπος ως πρόσωπον, ως λογικόν. Λοιπόν, αμέσως δημιουργείται αταξία μέσα στον άνθρωπο, δημιουργείται ανακατοσούρα μέσα στον άνθρωπο, αμέσως τα πάνω κάτω και είναι μερικοί που αρέσκονται σε κάτι τέτοια, αλλά είναι μια αρρωστημένη κατάσταση. Γι’ αυτό μέσα στην εκκλησία υπάρχει η αγάπη του Θεού, υπάρχει η αγάπη της εκκλησίας, υπάρχει η συγχώρηση, υπάρχει η ευσπλαχνία. Αλλά όλα όμως, όλα!

Όπως πάνε και όπως έρθουν. Τακτοποιούνται. Αμάρτησες, ναι. Αμάρτησες, αλλά δεν πειράζει, δεν θα σου λεχθεί έτσι, ούτε τακτοποιούνται έτσι. Αλλά χρειάζεται να συναισθανθείς ότι αμάρτησες, χρειάζεται να ομολογήσεις ότι αμάρτησες, χρειάζεται να μετανοήσεις για την αμαρτία σου, χρειάζεται να ζητήσεις συγγνώμη, όχι για να γελάσουν οι άλλοι μαζί σου, ούτε για να σε ποδοπατήσουν οι άλλοι, αλλά για να τακτοποιηθείς εσύ εν τέλει. Με το να αμαρτήσεις περηφανεύτηκες, με το να αμαρτήσεις φούσκωσες, με το να αμαρτήσεις δεν λογάριασες κανέναν, με το να αμαρτήσεις χρειάζεται τώρα να πας να βρεις τη βάση σου, να προσγειωθείς,

να ταπεινωθείς, να ζητήσεις συγγνώμη, να μπεις στην τάξη πάλι. Το έλεος του Θεού δεν είναι απλώς «δεν πειράζει, δεν πειράζει ό,τι έγινε ή γίνεται», δεν είναι έτσι. Δεν είναι. Αν ήταν έτσι, όλοι θα σωζόμασταν, αλλά θα ήταν μια σωτηρία η οποία δεν είναι σωτηρία, διότι δεν θα ήμασταν καν άνθρωποι, δεν θα ήμασταν καν λογικά όντα, δεν θα ήμασταν καν πρόσωπα, δεν θα είχαμε αυτοσυνειδησία και τέτοια. Έτσι σώζεται ο άνθρωπος.

Περπατώντας σε δικαιοσύνη και ζώντας σε δικαιοσύνη, αλλά και εξαρτώμενος από το έλεος του Θεού και ελπίζοντας το έλεος του Θεού και ζητώντας το έλεος του Θεού. «Έλεος λοιπόν», λέγει ο Δαβίδ εδώ, «και κρίσιν άσομαί σοι, Κύριε». Την ευσπλαχνία Σου και τη δικαιοσύνη Σου θα υμνήσω, Κύριε. Ναι, τώρα πώς ο Δαβίδ, που έζησε τόσους αιώνες πριν από εμάς, πώς τα ένιωθε αυτά σωστά και εμείς σήμερα που είμαστε και μορφωμένοι και λοιπά, και μέσα στην ψυχή μας είναι μπερδεμένα και το θέμα του ελέους, που συγκαταβαίνει ο Θεός, που σπλαχνίζεται ο Θεός, που αγαπά ο Θεός, που συγχωράει ο Θεός, που παραβλέπει ο Θεός

όταν μετανοεί ο άνθρωπος, και αυτό δεν το πολυξέρουμε, δεν το πολυκαταλαβαίνουμε, αλλά και το άλλο το οποίο, ναι, αυτό το πράγμα που γίνεται σήμερα, ας πούμε, οφείλεται σε αυτό ακριβώς, σε αυτή την ισοπέδωση που γίνεται, ισοπεδώνονται τα πάντα. Τίποτε, ούτε η ηθική, ούτε σεβασμός, ούτε αιδώς, ούτε τούτο, ούτε εκείνο, τίποτε. Της ισοπέδωσης των πάντων, πού είναι η δικαιοσύνη του Θεού και πού είναι η δικαιοσύνη η ανθρώπινη και πού είναι οι όλες τάξεις που έβαλε ο Θεός στο όλο σύμπαν και στην κοινωνία των ανθρώπων. «Ψαλῶ καὶ συνήσω ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ· πότε ἥξεις πρός με;»

Εεε...

Θα ψάλλω, Θεέ μου, θα ψάλλω σε Σένα, θα σε υμνώ, Θεέ μου. Ότι πρέπει να έγινε ο ψαλμός αυτός όταν ανέλαβε πλέον βασιλεία σε όλες τις φυλές. Δεν ξιπάζεται ο Δαβίδ, δεν πάει το μυαλό του αλλού, αλλά εδώ είναι ο Θεός. Να υμνεί το έλεος του Θεού, να υμνεί τη δικαιοσύνη του Θεού και τώρα εδώ στον δεύτερο στίχο, «Ψαλῶ καὶ συνήσω ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ». Θα ψάλλω, θα υμνώ, θα σε δοξάζω, Θεέ μου, και φροντίδα μου και μέλημά μου θα είναι να περπατώ στον δρόμο τον καθαρό. Η ζωή μου να είναι καθαρή, η ζωή μου να είναι άμωμη, να είναι αψεγάδιαστη.

Δεν μέθυσε τώρα εδώ από το αξίωμα ο Δαβίδ και ξεχνάει, ας πούμε, τον εαυτό του. Από το ένα μέρος υμνεί τον Θεό και δοξάζει τον Θεό και από το άλλο μέρος να φροντίζει η όλη πορεία του, η όλη ζωή του να είναι άμωμη, να είναι καθαρή, να είναι όπως τη θέλει ο Θεός. Και πετάει εδώ αυτή τη φράση: «πότε ἥξεις πρός με;»

Ποτέ... Πότε θα έρθεις σε μένα; Ποιος ξέρει τώρα εδώ, ποιος ξέρει. Λένε τούτο, εκείνο, διάφορα λένε, ας πούμε, τι σημαίνει αυτή η φράση. Αλλά, όπως λέει ο Άγιος Αθανάσιος, για να δούμε.

«Πώς ούν ο θαυμαζόμενος ούτος ανήρ εκτήσατο καθαρότητα, ώστε μετά παρρησίας βοήσαι προς τον Θεόν, “πότε ήξεις προς με”;»

Είπα και προηγουμένως, θα το πω και πάλι: τώρα ο Δαβίδ έζησε πριν από τόσους αιώνες. Και πώς ο Δαβίδ εκείνα τα χρόνια, που δεν ήξεραν τόσα πολλά που ξέρουμε εμείς, που δεν είχαν περάσει τόσοι αιώνες και δεν είχαν τόση πείρα που έχουμε εμείς σήμερα, πώς ο Δαβίδ ήταν τόσο αληθινός και πώς ο Δαβίδ είχε τόση αληθινή σχέση με τον Θεό και πώς είχε τέτοια κοινωνία με τον Θεό και πώς υπήρχε τέτοια οικειότητα με τον Θεό, να μιλάει κατά αυτόν τον τρόπο, «πότε ήξεις προς με;» Βέβαια είπαν εδώ ότι μπορεί να εννοεί ο Δαβίδ ότι τώρα, μια και ανέλαβε να βασιλεύσει σε όλες τις φυλές...

Εεεε... Και η Κιβωτός ακόμη δεν είχε έρθει στον λόφο Σιών.

Ναι, μπορεί να είναι αυτό, πότε θα έρθεις από εκεί που ήτανε με ένα περιστατικό του. Ήταν η Κιβωτός στον οίκο Αβιναδάβ. Για κάποιο λόγο είχε ξεμείνει εκεί σε αυτό το σπίτι και έμενε, το άφησαν επί πολύ. Και ίσως ο Δαβίδ τώρα που ανέλαβε να σκέφτεται πότε θα έρθει η Κιβωτός εδώ, θα έρθει στη Σιών εδώ. Μπορεί να είναι αυτό, μπορεί να είναι το άλλο, μπορεί να είναι και τα δύο. Το άλλο δηλαδή ότι ο Δαβίδ, όπως λέει ένας Άγιος, είχαν τέτοιες εμπειρίες οι Άγιοι και έχουν τέτοιες εμπειρίες οι Άγιοι. Λέει λοιπόν ένας Άγιος ότι

Από πίσω σου, όπως ο κύων τρέχει πίσω από το λαγό, και μια χάνεται ο λαγός και μια φαίνεται ο λαγός και μια τον πλησιάζει το λαγό και μια πάλι απομακρύνεται ο λαγός, και γιατί μου κρύβεσαι, Χριστέ μου, και φανερώσου, Χριστέ μου, και τρέχω πίσω σου και στάσου λίγο και λοιπά, κάπως έτσι λέει ο Άγιος. Ναι, κάποια στιγμή δηλαδή, καθώς ο Δαβίδ σκέπτεται όλα αυτά εδώ και κάνει βέβαια την προσευχή του και σκέφτεται πώς θα ζήσει και βάζει το πρόγραμμά του να είναι η όλη ζωή του καθαρή και να μην είναι σκάνδαλο και να μην δίνει αφορμή σε κανένα κτλ., ναι, κάποια στιγμή λοιπόν λέει «πότε ήξεις προς με;» Όχι ότι δεν έχει κοινωνία με τον Θεό, όχι ότι δεν ομιλεί τώρα με τον Θεό, όχι ότι δεν...

Αλλά φαίνεται κάποια βαθύτερη κατάσταση εδώ υπαινίσσεται ο Δαβίδ. Αυτό το γενικό πάντοτε το έχει ο άνθρωπος του Θεού, αυτό το γενικό, αυτή τη γενική επικοινωνία με τον Θεό, αυτή τη γενική σχέση με τον Θεό και το όλο έργο, και να υμνεί τον Θεό και να προσεύχεται στον Θεό κτλ. Αλλά υπάρχουν όμως και οι βαθύτερες καταστάσεις, τα βαθύτερα βιώματα.

Ααα... Αυτά δεν μας τα λένε οι Άγιοι, κατά κανόνα δεν τα λένε, απλώς αφήνουν κάτι να καταλάβουμε, αλλά δεν λένε τι ακριβώς αισθάνονται, τι ακριβώς είναι αυτό το ιδιαίτερο, το βαθύτερο... Θεϊκότερο που αισθάνονται, οι Άγιοι το ξέρουν, κάτι τέτοιο.

Στιγμή η ψυχή από βαθύτερα λέει...

Ναι, καιρό έχω να σε νιώσω, Θεέ μου, όπως είναι ο Θεός συνήθως, καιρό έχω να αισθανθώ βαθιά μέσα μου ότι είσαι μέσα μου, ότι είσαι μαζί μου, ότι μένεις μαζί μου, να νιώσω τους γλυκασμούς μου, τους γλυκασμούς σου, τους ασπασμούς σου, την όλη αγάπη και την όλη χαρά. Θα σταματήσουμε όμως εδώ, και διότι πέρασε η ώρα, αλλά και διότι θα περάσουμε σε διαφορετικότερο λίγο νόημα.