Ψαλμός 93 για τη Θεία Δικαιοσύνη και την Εμπιστοσύνη στον Θεό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

So now we come to Psalm 93. We have finished Psalm 92, and we move on to Psalm 93, whose title here attributes it to David. Of course, no one knows when it was written. Father Joel says it may have been written during the rebellion of Absalom, David’s son. But there also seems to be another tradition. The title reads, “A Psalm of David, for the fourth day of the week.” That is, it was chiefly sung on Wednesday.

There is a tradition that when Nebuchadnezzar’s Chaldeans came, captured Jerusalem, and took the people away, the Levites were singing this psalm at that very moment. They only managed to sing the first and second verses, the psalm’s introduction. That is the tradition. The psalm already existed, of course, and the Levites regularly sang it in the Temple. When Nebuchadnezzar’s Chaldeans invaded, they were in the Temple singing it. Let us look at it.

“O Lord, God of vengeance”—the first verse is an introduction and a prayer: “O Lord, God of vengeance, God of vengeance, reveal Yourself.” That word “vengeance” strikes us at once. It sounds harsh. Does God take vengeance? Yes, God does—but we do not. This is what I mentioned earlier, and we must pay attention to it. God will set things right. Often He does so in this world, but justice will be fully done at the Second Coming.

No injustice will remain unresolved, and everyone, even sinners, will recognize that God is just. He is just in His judgment and renders justice. And this phrase, “God is an avenger”—the words “God of vengeance,” as it says here—sounds harsh to us, but in the end it does not mean what it seems to mean. What did you say? God alone is just: He renders justice and is a righteous Judge. So at this moment they cry out for God, the just God, to appear and intervene, because this great injustice is taking place as the enemy approaches.

The enemy attacks unjustly, and no one can withstand him because he is strong. But God is above the enemy and above everyone. As the God of vengeance, He is just and sets things right. He has the authority to intervene, to judge, to pass sentence, and to restore justice. So they call upon this God: “O Lord, God of vengeance, God of vengeance, reveal Yourself.”

Uh...

The Lord, then, is God the righteous Judge.

He has made righteous judgments before, and now He will appear openly again. Other translators who preserved the Old Testament render this differently. Here the verb “eparrhesiasato” speaks of God appearing: He appeared once, and He will appear again and set things right. It is in the imperative, as though the prayer were saying: “O God of vengeance, O Lord of vengeance, You who avenge in this sense—You alone are just and give justice, leaving no wrong unaddressed—appear now. Show Yourself at this very moment.”

So that You may set things right.

Yes, the Hebrew verb means “shine forth, shine forth.” The translator Aquila uses a word meaning “appear”: reveal Yourself in the radiance of Your justice. Could we understand it that way? When injustice triumphs, everything grows dark and confused. Do we not say, “The truth will shine; justice will shine, and justice will be done”? God will appear and flood everything with light. He will illuminate what has happened, the injustice will become plain, and He will set things right.

As the Septuagint has it here, we could understand the prayer this way: “O God of vengeance, in the sense we have explained, You have appeared many times before and brought justice, and You will appear now.” It speaks with certainty. But in the Hebrew it can also mean, as we said, “Reveal Yourself now in splendor. Shine forth as light; make everything clear, so that injustice is exposed and justice is done.” Every believer must carry this trust in the heart. Can we entrust ourselves to the just God? I do not mean merely thinking that God is fair, so that if someone asks Him to come and settle a dispute...

...He will decide fairly. No, God will be watching, and things cannot go on like this. One day He will strike down injustice and set things right. He is not merely just; He is a teacher and an observer. We must put our trust in Him. Why cling so tightly to your claim, struggling to defend yourself? The Saints do struggle, and the martyrs speak boldly to their persecutors. But they are not trying to save themselves or defend their personal rights. They speak for God’s truth. A Saint has no trace of that impulse we have.

We worry that someone will take away what is rightfully ours, deceive us, or insult us. The Saints do not live that way. They leave such things to God, because God is the avenger. We find this especially in the New Testament, in the Epistle to the Hebrews. Then you can be at peace. Blessed is the person who understands this and leaves justice to God, who will judge as God. We can be certain that He will set things right. Blessed is the person who takes this to heart and is freed from constantly worrying about...

...whether someone has deprived him of what is rightfully his, and from trying to defend himself. I wonder why we fail to understand this. We hear it again and again. It is so simple, so beautiful, and brings such rest to the soul. Yet someone whom I would expect to understand says, “Oh, Father, I felt they were treating me unfairly, and I suffered so much.” Listen to that—and the spiritual father is left sounding unkind. You do not rejoice when you are wronged. That is the whole point. You do not rejoice when you suffer or face any difficulty. Here, too, you do not rejoice when someone treats you unjustly. Thank you.

What I am about to say may sound strange. Nothing is better or more edifying for our soul. You may struggle for years and gain less than you would in one decisive moment when you let someone deprive you of what is rightfully yours, when you willingly accept being wronged. What freedom that brings! What could be better than accepting such an injustice with this spirit, without trying to defend your own claims?

“Rise up, O Judge of the earth; render recompense to the proud.”

“Rise up.” When injustice triumphs, everything becomes confused and dark. We sense that someone must stand above it all, untouched by the confusion, to see the wrong, put an end to it, and set things right. So when the psalm says, “Rise up, O Judge,” it means: You are God, above all these things. You know everything, and You will judge the whole earth, the whole world. Appear from on high, above all this turmoil.

“Give the proud their due.” Act against these proud, insolent, shameless people who pay You no heed, and give them what they deserve. Again, the prayer asks God to intervene and establish justice. God Himself!

There is something else. These matters belong to God, and that is why God acts. But if you rush in and take them into your own hands instead of leaving room for Him to intervene, God stands by as an observer. You may pray then, but God will not heed you. It is as though He were saying, “Since you are dealing with this yourself, what do you want Me for? You leave Me no room to act.” And God leaves you to deal with it. But how can you? These things cannot be handled that way. Only God can handle them. When you try to secure justice for yourself in the sense we have been discussing, you act wrongly, and you will certainly sin and make mistakes. Leave it to God. If you do, He stands outside and beyond all this; God can, should, and has the power to...

...set things right, to bring each person to account and put each one in his proper place.

Can we all understand what deliverance comes to our souls when we take things this way and entrust ourselves to God? We wait for God to set things right. When, when He does, so many things will be settled in the next world. Think of that blessed hour when we leave this life. Everything, everything that happened here—how one person treated you, how another spoke to you, how someone else acted toward you and wronged you, and so on—God will set it all right. Even now, when you leave these things to God and wait for the day when justice is done, you must not think, “Won’t that day come, so I can show you!” No, no. We leave them to God because we ourselves are freed.

Then you can freely love the person who wrongs you. You can love your enemy.

Yes. We must not act like a little child who cannot deal with certain things because he is weak and the people hurting him are stronger. He says, “I’ll tell my father. You’ll see what he does to you!” Of course, the child takes it to his father. He cannot win justice for himself.

He puts the whole matter in his father’s hands, but he does it with...

the vengeful meaning we usually give that word.

“Rise up, O Judge of the earth; repay the proud as they deserve.” These two verses, as we have seen, are a prayer and the introduction to the whole psalm. Now the psalm continues. In its first part, from verses three through seven, it describes the wickedness of the enemies. Then come verses eight through ten. I said “psalm”—no, verses three through seven describe the wickedness of the enemies. The second part is verses eight through ten, and there are third and fourth parts as well. So let us go on to the first part, verse three: “How long, O Lord, how long will sinners boast?”

Well...

Pay close attention here. David wrote the psalm, of course. But as we said, it is used in worship, and the whole community sings it. The whole community says, “How long, O Lord, how long will sinners boast?” How long will sinners go on boasting?

Well...

If we are not careful, those words could carry a grudge. But there is no grudge here. Notice where the whole burden is placed: they entrust it all to God. They believe in Him, trust Him, and depend on Him. It is His matter. They simply run to their Father and ask Him to act, because He knows what to do.

But He knows and acts as He can. On the other hand, they see what is happening too; they are human, after all. The sinners here boast. They boast—that is, they pay God no regard. They say, “What sort of God and Lord do you have? Who takes any notice of Him?” With great boldness, insolence, impudence, bragging, and boasting, these sinners—people who reject God and live without Him—are openly provocative. They boast of doing all these things, and the believer, the person of God, feels sorely pressed by it. Thank you.

But it is possible for someone to sin. A humble person will not take the matter in a sinful way. A humble person.

Very often someone may speak this way: “How long will sinners boast? How long will sinners succeed? How long will they get what they want? How long will they trouble us?” Yes, one can see things this way and say these things, while one’s soul is stirred sinfully—as we said, in a sinful way—as though one were being diminished. It is another thing to be a child of God, to rejoice that you are a child of God, to rejoice, to believe it and to live it, knowing that there is nothing higher or better.

The sinners’ success and insolence make you feel more deeply wounded. “How long will they get their way while we are humiliated?” No. The person of God is humble and has none of that within. He is utterly happy to be close to God. It is in that spirit that he calls on God to intervene and bring down the sinners’ arrogance and boasting, and put right the disorder they have caused. When the devil attacks us, or when God allows other people to trouble us, that is one thing. Feeling sorry for ourselves and overwhelmed because of it is another.

We feel miserable and see ourselves as victims. Why do we have this kind of Christianity today? It is one thing to feel that way and imagine that sinners—people who live for pleasure and are far from God—are better off because they prosper. A person struggling to live a spiritual life may also see sinners enjoying sinful pleasures, entertainments, and all the rest, and envy them. That is not spiritual life, a spiritual attitude, or a spiritual struggle. He envies them because they seem to enjoy everything and do well, while we go without.

And we think we have the harder life. No. We must not feel diminished by the presence of these boastful people. We have everything because we are with God. That is all that matters, and we have no envy at all for sinners who do these things. If we feel hurt or slighted, as though we have been brought low, and want revenge—wanting them brought low so we can stand above them—that is wrong. If we turn to God and pray in that spirit...

waiting for Him to intervene and set things right, it is sin. It is different when none of that pride is within us. We do not feel inferior because we belong to God, or feel that we are missing out. We feel that we have found everything. I say this again and again in private conversations too.

Time and again, I see people overwhelmed by their troubles and running to God solely to escape them. What a person should say is, “My God, let me not lose You or stray from Your path. Let me remain in the happiness of having found You. I want no other happiness, no other joy.” That is what matters. As for the rest, it does not matter even if He does not take these troubles away from me. Let everything remain.

So, “How long, O Lord, how long will sinners boast? How long will they pour out words of injustice? How long will all who work lawlessness speak this way?” Yes, they make grand claims and defend injustice. How long will all these people go on speaking like this? That “how long” carries through here as well. The psalmist may sound indignant, as though he were upset. But no. His heart is in the right place, and he speaks with the right spirit.

With those very same words, someone could harbor the passions, resentment, a desire for revenge, and pride—just like the people he condemns. The psalmist has none of that. In his “how long,” we should hear above all his trust in God, his complete dependence on Him. He expects everything from God and turns to Him: “How long will they pour out words of injustice? How long will all who work lawlessness speak this way?” We will stop here and continue next Saturday.

Λοιπόν, έχουμε τον ενενηκοστό τρίτο ψαλμό. Είδαμε μέχρι και τον ενενηκοστό δεύτερο, τελειώσαμε και περνούμε τώρα στον ενενηκοστό τρίτο, ο οποίος, όπως λέγεται εδώ, ο τίτλος είναι του Δαβίδ. Πότε βέβαια γράφτηκε αυτός ο ψαλμός, κανείς δεν γνωρίζει. Πιθανόν, λέει εδώ ο πατήρ Ιωήλ, να γράφτηκε και πάλι τότε με την επανάσταση του Αβεσσαλώμ, του υιού του Δαβίδ. Υπάρχει όμως, φαίνεται, κάποια μαρτυρία. Βέβαια λέει ο ψαλμός «Ψαλμός τω Δαβίδ, τετράδι σαββάτων», την τέταρτη μέρα της εβδομάδας δηλαδή ψαλλόταν κυρίως.

Μια παράδοση που λέγει ότι όταν οι Χαλδαίοι του Ναβουχοδονόσορος ήρθαν και κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ και πήραν τον λαό από εκεί και πέρα, εκείνη την ημέρα, εκείνη την ώρα, οι Λεβίτες έψαλλαν αυτόν τον ψαλμό. Αλλά δεν πρόλαβαν, μόλις πρόλαβαν, ας πούμε, τον πρώτο και τον δεύτερο στίχο, που είναι και η εισαγωγή του ψαλμού. Υπάρχει μια τέτοια παράδοση. Ήταν βέβαια έτοιμος ο ψαλμός και ήταν σε λειτουργική χρήση και τον χρησιμοποίησαν τακτικά οι Λεβίτες και έψαλλαν στον Ναό. Και αυτή τη φορά που ήρθαν οι Χαλδαίοι, ήρθαν αυτοί του Ναβουχοδονόσορος, ήταν ακριβώς στον Ναό και έψαλλαν τον ψαλμόν αυτόν κατά την ώρα της εισβολής. Για να δούμε. Ωραία!

«Εκδικήσεων Κύριος», ο πρώτος στίχος είναι σαν εισαγωγή και είναι η προσευχή. «Θεός εκδικήσεων Κύριος, Θεός εκδικήσεων επαρρησιάσατο». Σε μας χτυπάει αμέσως η λέξη «εκδικήσεων». Χτυπάει άσχημα η λέξη αυτή. Είναι εκδικητής ο Θεός; Θεός. Ναι, είναι εκδικητής ο Θεός, όχι εμείς όμως. Και αυτό είναι που ανέφερα προηγουμένως και να το προσέξουμε. Ο Θεός θα αποδώσει δίκιο. Βέβαια, πολλές φορές αποδίδει το δίκιο σε αυτόν τον κόσμο, αλλά κυρίως όμως θα αποδοθεί πλήρως το δίκιο κατά τη Δευτέρα Παρουσία.

Δεν θα μείνει αδικία που δεν τακτοποιείται και οι πάντες θα έχουν αυτή την αίσθηση, ακόμη και οι αμαρτωλοί, ότι είναι δίκαιος ο Θεός. Δίκαιος είναι στην κρίση και αποδίδει δίκαιο. Και αυτό, το «ο Θεός είναι εκδικητής», σε εμάς χτυπάει άσχημα η λέξη «Θεός εκδικήσεων», όπως λέει εδώ, αλλά δεν σημαίνει αυτό, σε τελευταία ανάλυση. Τι είπατε; Ο Θεός είναι ο μόνος ο οποίος είναι δίκαιος και αποδίδει το δίκαιο και είναι δίκαιος κριτής. Και φωνάζουν αυτή την ώρα να εμφανιστεί ο Θεός, να επέμβει ο Θεός, ο δίκαιος Θεός, που αυτή την ώρα γίνεται αυτή η μεγάλη αδικία, που έρχεται ο εχθρός.

Επιτίθεται αδίκως και κανείς δεν μπορεί να τον αντιμετωπίσει, τον εχθρό, καθότι είναι ισχυρός και δυνατός. Αλλά ο Θεός, που είναι πάνω και από τους εχθρούς και πάνω από τους πάντες κλπ. και είναι Θεός εκδικητής, που είναι δίκαιος, που αποδίδει το δίκαιο, είναι Αυτός που έχει δικαίωμα να επέμβει, είναι Αυτός που έχει δικαίωμα να κρίνει, να δικάσει και να καταδικάσει, να αποδώσει το δίκαιο. Αυτός λοιπόν ο Θεός, αυτόν τον Θεό φωνάζουν: «Θεός εκδικήσεων Κύριος, Θεός εκδικήσεων επαρρησιάσατο».

Εεε...

Ο Θεός λοιπόν δικαιοκρίτης είναι ο Κύριος.

Ο Θεός αυτός των δικαίων αποφάσεων έκαμε παλαιότερα, θα κάνει και τώρα επισήμως την εμφάνισή Του. Σε άλλα αυτά, άλλοι που διέσωσαν την Παλαιά Διαθήκη, σε μεταφράσεις κλπ. Εδώ το ρήμα αυτό, «επαρρησιάσατο», θα εμφανιστεί δηλαδή ο Θεός, εμφανίστηκε κάποτε και θα εμφανιστεί πάλι και θα αποδώσει δίκαιο, είναι σε προστακτική, σαν να λέει: «Θεέ των εκδικήσεων, Κύριε των εκδικήσεων, εσύ που είσαι εκδικητής με την έννοια αυτήν, ο δίκαιος, ο μόνος δίκαιος που αποδίδεις το δίκαιο, που δεν αφήνεις το άδικο κανέναν και τα λοιπά, παρουσιάσου αυτήν τη στιγμή, κάνε την εμφάνισή σου αυτήν τη στιγμή».

Να αποδώσεις το δίκιο.

Το ρήμα το εβραϊκό, ναι, σημαίνει «κατάβγασον», «κατάβγασον». Ο ερμηνευτής Ακύλας χρησιμοποιεί τη λέξη «επιφάνηθι», φανερώσου δηλαδή, αλλά με τη λαμπρότητα της εκδικήσεως. Κατά κάποιο τρόπο, νομίζω έτσι δεν μπορούσαμε να το πάρουμε; Την ώρα που θριαμβεύει το άδικο, γίνονται σκοτεινά τα πράγματα. Σκοτεινά, υπάρχει μια σύγχυση. Δεν λένε «θα λάμψει η αλήθεια, θα λάμψει το δίκαιο και θα αποδοθεί το δίκαιο»; Θα λάμψει. Ο Θεός θα εμφανιστεί λοιπόν και θα καταυγάσει τα πράγματα, θα φωτίσει τα πράγματα και αμέσως θα φανεί λοιπόν το άδικο και θα αποδώσει εδώ το δίκαιο.

Αυτήν την έννοια, έτσι όπως είναι εδώ στους Εβδομήκοντα, θα μπορούσαμε να πούμε: «Θεέ των εκδικήσεων», με την έννοια που είπαμε, «των εκδικήσεων Θεέ, εσύ λοιπόν που έκανες πολλές φορές την εμφάνισή σου και έδωκες το δίκιο, και τώρα θα εμφανιστείς». Το λέει με μια βεβαιότητα. Μπορεί όμως να είναι, όπως είπαμε στο εβραϊκό, «φανερώσου αυτή την ώρα με λαμπρότητα, ως φως κατάβγασον, λάμπρυνε τα πράγματα για να φανεί το άδικο και να αποδοθεί το δίκιο». Αυτό όμως, αυτό πρέπει ο κάθε πιστός να έχει μέσα στην καρδιά του. Μπορούμε να το κάνουμε αυτό, να εμπιστευθούμε στον δίκαιο Θεό. Όχι στον δίκαιο Θεό που είναι δίκαιος, ε, αν καμιά φορά του πούνε «έλα να μας»

Λύσεις τις διαφορές, θα είναι δίκαιος ο Θεός. Όχι, ο Θεός θα παρακολουθεί και δεν γίνεται. Κάποια μέρα θα πατάξει το άδικο και θα αποδώσει δίκαιο. Όχι απλώς είναι δίκαιος, είναι ασκαλός και είναι θεατής. Και να εμπιστευθούμε εκεί. Τι κάθεσαι τώρα και πιάνεσαι λοιπόν, προσκολλάσαι εκεί στο δίκαιό σου και αγωνίζεσαι και προσπαθείς να περισώσεις τον εαυτό σου, ενώ κανένας άγιος, κανένας άγιος... Κάνουν αγώνες οι άγιοι, κάνουν αγώνες και μιλούν τολμηρά εκεί οι μάρτυρες στους θύτες τους, αλλά όχι με την έννοια να περισώσουν τον εαυτό τους, να περισώσουν το δίκαιό τους. Όχι, μιλούν για την αλήθεια του Θεού. Ο άγιος δεν έχει ίχνος μέσα του από αυτό το πράγμα που έχουμε εμείς.

Μην τυχόν μας φάνε το δίκαιο, μην τυχόν μας ξεγελάσουν, μην τυχόν μας θίξουν, όπως είπαμε. Δεν έχουν τέτοιο πράγμα οι Άγιοι, τα αφήνουν αυτά εις τον Θεό, γιατί ο Θεός είναι ο εκδικητής. Όπως το βλέπουμε και στην Καινή Διαθήκη να λέγεται αυτό το πράγμα ιδιαίτερα και στην προς Εβραίους Επιστολή. Και ησυχάζεις. Μακάριος αυτός ο οποίος θα τα καταλάβει έτσι τα πράγματα και θα αφήσει να αποδώσει το δίκαιο ο Θεός τότε που θα κρίνει ως Θεός. Αλλά να έχουμε τη σιγουριά ότι οπωσδήποτε ο Θεός θα αποδώσει τα δίκαια. Μακάριος αυτός ο οποίος θα τα πάρει έτσι τα πράγματα και θα ξενιάσει πια από αυτό και δεν θα έχει να ασχολείται με το...

Αν του τρώνε το δίκαιο και να προσπαθεί να περισώσει τον εαυτό του. Και εγώ έτσι απορώ, δηλαδή, πώς δεν τα καταλαβαίνουμε αυτά τα πράγματα. Εμείς τώρα που ακούμε και ξανακούμε, πώς δεν τα καταλαβαίνουμε, που είναι τόσο απλά και τόσο ωραία και τόσο αναπαύουν την ψυχή; Όταν βλέπω έτσι έναν άνθρωπο, άνθρωπο που περιμένεις να έχει καταλάβει κάποια πράγματα: «Αχ, πάτερ, ναι, εκείνη την ώρα ένιωσα ότι με αδικούσαν και υπέφερα πολύ και ένιωσα έτσι», άκου το, και κάνει τον άχαρο πνευματικό. Δεν χαίρεσαι, δεν χαίρεσαι την ώρα που σε αδικούν, αυτό είναι όλο το θέμα. Δεν χαίρεσαι την ώρα που θλίβεσαι, δεν χαίρεσαι την ώρα που έχεις την οποιαδήποτε δυσκολία. Έτσι και εδώ, δεν χαίρεσαι που σε αδικούν. Ευχαριστώ.

Και να σας φαίνεται παράξενο αυτό που θα πω λοιπόν, δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα, πιο ωφέλιμο για την ψυχή μας, που μπορεί να αγωνίζεσαι χρόνια και να μην ωφεληθείς όσο θα ωφεληθείς αν κάποια στιγμή, κάποια στιγμή, καίρια στιγμή, αφεθείς να σου φάνε το δίκαιο. Δεχθείς ευχαρίστως να αδικηθείς. Λύτρωση. Υπάρχει λοιπόν ωραιότερο από το να σε τρώνε το δίκαιο; Να έχεις αυτήν τη διάθεση, να μην προσπαθείς να περισώσεις τα δίκια σου.

Υψώθητι ο κρίνων την γη, απόδος ανταπόδοσιν τοις υπερηφάνοις.

«Υψώθητι», δηλαδή την ώρα που θριαμβεύει το άδικο, λοιπόν δημιουργείται τέτοια σύγχυση, τέτοιο μπέρδεμα, τόσο σκοτεινιάζουν τα πράγματα και θεωρούμε ότι χρειάζεται κάποιος να είναι έξω από αυτά, πάνω από αυτά και να μην επηρεάζεται από αυτά για να δει το άδικο και να το πατάξει το άδικο και να αποδώσει τα δίκαια. Με αυτήν την «υψώθητι ο κρίνων», εσύ ως Θεός μπορείς να είσαι υπεράνω όλων και εσύ θα ξέρεις όλα και εσύ είσαι που θα κρίνεις όλη τη γη, που θα κρίνεις όλο τον κόσμο. Εσύ λοιπόν να εμφανιστείς έτσι από ψηλά, έξω από όλα αυτά τα πράγματα.

«Απόδος ανταπόδοσιν τοις υπερηφάνοις». Και σε όλους αυτούς τους υπερήφανους, τους αυθάδεις, τους αναιδείς, τους προπετείς, τους θρασείς που δεν σε λογαριάζουν, λοιπόν να ενεργήσεις απέναντί τους έτσι που να τους ανταποδώσεις αυτό το οποίο τους χρειάζεται. Δηλαδή, πάλι εύχεται να επέμβει ο Θεός και να αποδοθεί το δίκαιο. Αλλά ο Θεός! Ο Θεός!

Εδώ στις άλλες έχουμε και το εξής: όταν πράγματα που είναι του Θεού, γι' αυτό τα κάνει ο Θεός, και εσύ βιάζεσαι, δεν τα αφήνεις στον Θεό να επέμβει ο Θεός και επεμβαίνεις εσύ, ο Θεός γίνεται θεατής. Και να προσεύχεσαι τότε, δεν θα σε προσέξει ο Θεός. Είναι σαν να λέει ο ευλογημένος: «Αφού εσύ το αντιμετωπίζεις, τι θέλεις εμένα; Δεν μου αφήνεις περιθώρια εμένα». Και σε αφήνει ο Θεός. Εκείνο το αντιμετωπίζεις, και τι το αντιμετωπίζεις; Δεν αντιμετωπίζονται αυτά. Μόνο ο Θεός μπορεί. Την ώρα που πάει ο άνθρωπος να αποδώσει δίκιο με την έννοια που είπαμε, ζητάς το δίκιο σου, λοιπόν ενεργείς λαθεμένα και οπωσδήποτε θα αμαρτήσεις και θα σφάλλεις. Άσε τον Θεό. Άμα αφήσεις τον Θεό, εκείνος είναι ο Θεός που είναι έξω από αυτά και πέρα από αυτά και μπορεί και πρέπει και έχει τη δύναμη ο Θεός.

ανταποδώσει τα δίκαια. Και να πατάξει τον καθένα και να τον βάλει τον καθένα στη θέση του.

Όλοι εμείς μπορούμε να καταλάβουμε τι λύτρωση έχουμε στην ψυχή μας όταν τα πάρουμε έτσι τα πράγματα και όταν αφηθούμε έτσι στο Θεό. Να περιμένουμε ο Θεός να αποδώσει δίκιο. Όταν, όταν αποδώσει. Πάρα πολλά πράγματα θα τακτοποιηθούν στον άλλο κόσμο. Για να σκεφτείτε, να έρθει εκείνη η ευλογημένη ώρα και να φύγουμε από εδώ, και όλα, όλα εκείνα που συνέβησαν εδώ σε αυτόν τον κόσμο, και ο ένας σου φέρθηκε έτσι και ο άλλος σου μίλησε αλλιώς και ο άλλος ενέργησε απέναντί σου έτσι και σε αδίκησε και τα λοιπά, και όλα αυτά θα τα τακτοποιήσει ο Θεός. Εσύ από εδώ όμως, και αν ακόμα τα αφήνεις στο Θεό και περιμένεις την ημέρα που θα αποδοθεί το δίκαιο, όχι με την έννοια «δεν θα έρθει εκείνη η ημέρα για να σου δείξω εγώ», όχι, όχι, τα αφήνουμε στο Θεό γιατί εμείς ξεγλιτώνουμε. Είναι η πάθη του Θεού.

Αυτό, και άνετα αγαπάς τον αδικούντα σε, αγαπάς τον εχθρό σου.

Ναι. Δεν κάνει κανείς όπως κάνει το μικρό παιδί που δεν μπορεί βέβαια να αντιμετωπίσει ορισμένα πράγματα, είναι αδύναμο, οι άλλοι που του κάνουν κακό είναι ισχυρότεροι, και «θα πάω να το πω στον πατέρα μου, να δεις αν θα το πω στον πατέρα μου, να δεις τι θα σου κάνει». Το αναθέτει βέβαια στον πατέρα, δεν προσπαθεί το παιδί να βρει το δίκαιό του διότι δεν μπορεί.

Αναθέτει στον πατέρα του και πηγαίνει το όλο θέμα στον πατέρα του, αλλά με την έννοια...

την εκδικητική που όπως δίνουμε εμείς, τη σημασία που δίνουμε στη λέξη αυτή.

«Υψώθητι ο κρίνων την γην, απόδος ανταπόδοσιν τοις υπερηφάνοις». Αυτοί οι δύο στίχοι είναι προσευχή, όπως είδαμε, και είναι εισαγωγή στον όλο ψαλμό. Και προχωρεί τώρα ο ψαλμός. Έχουμε το πρώτο μέρος από τον τρίτο μέχρι τον έβδομο στίχο και γίνεται η περιγραφή της κακίας των εχθρών. Μετά έχουμε από τον 8ο στίχο μέχρι τον 10ο στίχο, είπα ψαλμό, όχι, από τον 3ο στίχο μέχρι τον 7ο στίχο έχουμε την περιγραφή της κακίας των εχθρών. Δεύτερο μέρος είναι ο 8ος στίχος έως τον 10ο, και τρίτο μέρος και τέταρτο επίσης. Προχωρούμε λοιπόν στο πρώτο μέρος, στον τρίτο στίχο. «Έως πότε αμαρτωλοί, Κύριε, έως πότε αμαρτωλοί καυχήσονται;»

Εεεε...

Λίγο προσοχή εδώ. Εδώ βέβαια γράφει ο Δαβίδ τον ψαλμό. Αλλά ο ψαλμός αυτός, είπαμε, είναι λειτουργικός και ψάλλει όλη η κοινότητα και όλη η κοινότητα, ας πούμε, λέει: «Έως πότε αμαρτωλοί, Κύριε, έως πότε αμαρτωλοί καυχήσονται;» Έως πότε θα καυχώνται οι αμαρτωλοί;

Εεε...

Μπορεί, ας πούμε, αυτές οι λέξεις να έχουν άχτι μέσα, άμα δεν το προσέξουν. Δεν έχει τέτοιο πράγμα. Πρέπει να προσέξουμε ότι όλο το βάρος, πέστε ότι το αναθέτουμε εις τον Θεό, όλο το βάρος πάει εκεί, ότι πιστεύουν εις τον Θεό, εμπιστεύονται εις τον Θεό, εξαρτώνται από τον Θεό, είναι υπόθεση του Θεού, τρέχουν απλώς στον πατέρα τους για να ενεργήσει ο πατέρας που ξέρει.

Όμως ξέρει και όπως μπορεί. Από την άλλη πλευρά βλέπουν, και άνθρωποι είναι. Καυχώνται εδώ οι αμαρτωλοί. Καυχώνται, δηλαδή δεν λογαριάζουν τον Θεό. Τι Θεό έχετε και τι Κύριο έχετε και ποιος σας τον λογαριάζει αυτόν; Και με πολύ θράσος λοιπόν και με πολλή αναίδεια και με πολλή αφθάδεια και με πολλή κομπορρημοσύνη και καύχηση, λοιπόν, οι αμαρτωλοί αυτοί, δηλαδή αυτοί που δεν δέχονται το Θεό και που ζουν χωρίς τον Θεό, λοιπόν, είναι προκλητικότατοι. Καυχώνται λοιπόν που κάνουν όλα αυτά τα πράγματα, και εδώ ο πιστός, ο άνθρωπος του Θεού, ας πούμε, στριμώχνεται για τα καλά εδώ. Ευχαριστώ.

Αλλά είναι ενδεχόμενο να αμαρτήσει κανείς. Ο ταπεινός δεν θα το πάρει κατά αμαρτωλό τρόπο το πράγμα. Ο ταπεινός.

Πάρα πολλές φορές κανείς μπορεί να μιλήσει έτσι: ως πότε θα καυχώνται οι αμαρτωλοί; Ως πότε θα πετυχαίνουν οι αμαρτωλοί; Ως πότε θα γίνει αυτό που θέλουν; Ως πότε θα μας ταλαιπωρούν; Ναι, τα βλέπει κανείς έτσι, τα λέγει έτσι και μπορεί να κινείται η ψυχή αμαρτωλά, όπως είπαμε, κατά αμαρτωλό τρόπο, με την έννοια σαν να μειώνεται κανείς. Άλλο να είσαι παιδί του Θεού, να χαίρεσαι που είσαι παιδί του Θεού, να χαίρεσαι, να πιστεύεις, να το ζεις αυτό το πράγμα, ότι δεν υπάρχει ανώτερο από αυτό και καλύτερο από αυτό. Επομένως δεν είσαι, δεν στερείσαι και είσαι σε μειωμένη θέση, και επομένως τώρα...

Επιτυχία των αμαρτωλών, η προκλητικότητα αυτή των αμαρτωλών σε κάνει να πληγώνεσαι βαθύτερα. Ως πότε θα γίνεται το κέφι το δικό τους και εμείς εκτιθέμεθα; Όχι, ο άνθρωπος του Θεού είναι ταπεινός και δεν έχει τέτοια πράγματα μέσα. Είναι πανευτυχής κοντά στον Θεό και με την έννοια αυτή φωνάζει να επέμβει ο Θεός για να ταπεινώσει την έπαρση και την καύχηση και όλη αυτή την ανώμαλη κατάσταση των αμαρτωλών. Άλλο είναι λοιπόν όταν έχουμε πόλεμο από τον διάβολο, όταν έχουμε ταλαιπωρίες από τους συνανθρώπους μας που επιτρέπει ο Θεός. Άλλο είναι αν όλο αυτό γίνεται αφορμή να νιώθουμε κακόμοιροι, να νιώθουμε δυσκολεμένοι.

Δυστυχισμένοι να νιώθουμε, θύματα να νιώθουμε, και γιατί έχουμε τέτοιου είδους χριστιανισμό σήμερα. Άλλο είναι λοιπόν να νιώθουμε έτσι και να μας φαίνεται, καθώς επιτυχαίνουν οι αμαρτωλοί, οι καλοπερασιάρηδες, οι μακράν του Θεού, να μας φαίνεται λοιπόν ότι αυτοί υπερτερούν. Από την άλλη πλευρά, είναι ενδεχόμενο ένας άνθρωπος που αγωνίζεται να ζει πνευματική ζωή και βλέπει τους αμαρτωλούς που απολαμβάνουν τα αμαρτωλά πράγματα, τις διασκεδάσεις, τις ευχαριστήσεις και όλα αυτά, και τους ζηλεύει. Δεν είναι αυτό πνευματική ζωή, δεν είναι αυτό πνευματική στάση, δεν είναι αυτό πνευματικός αγώνας. Τους ζηλεύει, δηλαδή, και απολαμβάνουν όλα αυτά τα πράγματα και είναι και μια χαρά, ενώ εμείς τα στερούμεθα.

Είμαστε και πιο ταλαίπωροι. Όχι. Έτσι λοιπόν εδώ, άλλο είναι σαν να μειωνόμαστε εμείς με την παρουσία αυτών που καυχώνται εδώ, και δεν είναι αυτό σωστό, και άλλο είναι να αισθανόμαστε ότι τελείωσε, τα πάντα έχουμε αφού είμαστε με τον Θεό. Αυτό είναι το παν και καθόλου, καθόλου δεν ζηλεύουμε τους αμαρτωλούς που κάνουν αυτά τα πράγματα. Άλλο είναι αυτό και άλλο είναι το άλλο. Το ένα έχει μέσα, ας πούμε, πληγώνεται κανείς, θίγεται κανείς, σαν να ταπεινώνεται και έχει εκδικητικότητα να ταπεινωθεί ο άλλος, να είμαστε πιο ψηλά. Και είναι λάθος αυτό. Αυτό και αν κάνει κανείς τέτοιου είδους προσευχή καταφεύγοντας στον Θεό,

περιμένει να επέμβει ο Θεός και να τα βάλει στη θέση τα πράγματα, λοιπόν είναι αμαρτία. Κι άλλο είναι όταν δεν υπάρχουν αυτά μέσα μας, τη διάθεση περήφανη κτλ. Ούτε νιώθουμε μειονεκτικά επειδή είμαστε στον Θεό, ούτε νιώθουμε ότι στερούμεθα, αλλά νιώθουμε ότι βρήκαμε τα πάντα. Αυτό το λέμε και το ξαναλέμε και στις κατ' ιδίαν,

Κάθε τόσο διαπιστώνω τους ανθρώπους να πνίγονται μέσα σε τα οποιαδήποτε βάσανα και να τρέχουν στον Θεό μόνο και μόνο για να γλιτώσουν από τα βάσανα. Ενώ εκείνο που πρέπει να κάνει κανείς είναι: «Θεέ μου, εσένα να μην χάσω, από τον δρόμο σου να μην φύγω, μέσα σε αυτή την ευτυχία να είμαι ότι βρήκα εσένα και δεν θέλω άλλη ευτυχία και άλλη χαρά». Αυτό και τα άλλα δεν πειράζει και να μην με τα πάρει, ας μείνει και ο Ρώσικος, ας μείνει και τα πάντα.

Ως πότε λοιπόν αμαρτωλοί, Κύριε, ως πότε αμαρτωλοί καυχήσονται; Φθέγξονται και λαλήσουσιν αδικίαν, λαλήσουσι πάντες οι εργαζόμενοι την ανομίαν. Καλά, λένε μεγάλα λόγια και υποστηρίζουν την αδικία. Όλοι αυτοί λοιπόν θα λένε αυτά, θα μιλούν έτσι, θα λαλούν έτσι, θα βγάζουν έτσι, όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι την ανομίαν. Έως πότε πάει και εδώ. Και αυτό εξαρτάται, έως πότε. Δηλαδή, μοιάζει σαν να είναι αγανακτισμένος ο ψαλμωδός εδώ, μοιάζει σαν να είναι αγανακτισμένος, μοιάζει σαν να... Όχι, όχι, όχι, είναι η σωστή θέση και η σωστή διάθεση και η σωστή κατάσταση.

Στην καρδιά του ψαλμωδού. Με τα ίδια αυτά λόγια, κανείς ακριβώς μπορεί να έχει μέσα του πάθος, εμπάθεια, εκδικητικότητα, υπερηφάνεια, εξίσου με αυτούς τους οποίους κατηγορεί. Όχι, δεν έχει τέτοια πράγματα ο ψαλμωδός. Αλλά, στο «έως πότε» αυτό, πιο πολύ να δούμε την εμπιστοσύνη που έχει στον Θεό και την όλη εξάρτηση που έχει από τον Θεό και ότι περιμένει τα πάντα από τον Θεό και καταφεύγει. Ως πότε λοιπόν φθέγξονται και λαλήσουσιν αδικίαν, λαλήσουσι πάντες οι εργαζόμενοι την ανομίαν; Θα σταματήσουμε εδώ όμως και θα συνεχίσουμε το προσεχές Σάββατο.