Εμπιστοσύνη στην προστασία του Θεού στον 90ό Ψαλμό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Let us turn to the Psalter, to Psalm 90. I think we looked at the first two verses: “He who dwells in the help of the Most High shall abide under the shelter of the God of heaven. He will say to the Lord: You are my protector and my refuge, my God, and I will hope in Him.” As we said, from verse one through verse thirteen, it is the human being who speaks; in the second part, we hear God’s voice as well. The first two verses introduce the theme, and verses three through thirteen develop it. So let us look now at verse three: “For He shall deliver you from the snare of hunters and from a troubling word.” This is the God in whom a person hopes, and in whom a person ought to hope.

God is the shelter under which a person dwells. One abides in His courts, and He is one’s protector and helper. That is why one hopes in Him: “For He shall deliver you from the snare of hunters.” This God will save you from the traps of your enemies. Hunters set out to catch their prey; here, the hunters are the enemies of the soul, the enemies of the human being. He will deliver you from them, and “from a troubling word.”

This may be the first time it is said so strikingly: “from a troubling word.” Such words may come from other people. We could also understand them as logismoi, intrusive thoughts that come and cause turmoil. How often these thoughts invade without our even noticing. Like enemies, they enter our thoughts and our soul and bring turmoil, agitation, anxiety, an inner dizziness: a whirl of doubtful thoughts. No.

Joseph was troubled. So you hope in God because He delivers you from the traps of your enemies and from the thoughts that bring turmoil, anxiety, and agitation. That is how it is. But again, you see, this is a matter of faith. Many people are devout and reverent. They go to church and do all these other things, yet they have not learned certain basic things. Whatever enters their mind, they give themselves over to it and let it carry them away. Or they do the same with whatever feeling arises. “But this is how I feel,” someone says. Let yourself feel that way. Must you give it your attention? Must you attend to every thought that enters your mind? “But that is what I feel.” Let yourself feel it.

You become its victim. So do not let yourself be carried away, whatever you feel. And however persistently thoughts and logismoi, intrusive thoughts, come to you, do not let them carry you away. If a person has this faith, hopes in God, and believes in Him, God delivers that person from the traps of enemies and from troubling words: from thoughts that cause turmoil, or from things other people say. Someone says something, and you sit with it, believe it, listen to it, dwell on it: “How could they say that to me, treat me that way, spread that story?” Then you become upset and miserable. The Lord will deliver you from these things as you hope and believe in Him. “He shall overshadow you with His back.”

“And under His wings you shall hope.” God will shelter you. The Lord in whom you hope and believe will shelter you with His back, with His back. I do not know; perhaps the Psalmist is alluding here to what happened to Moses up on the summit of Mount Horeb at Sinai, when God said, “Look, I will appear, yes, but a human being cannot see Me and live. So go to that rock, hide there, and I will pass by and let you see Me.” And so, it says, Moses saw God’s back. There, Moses did not see God’s face; he could not see it. All this, of course, is symbolic. What does “saw” mean?

It means that Moses saw God as far as a human being can see Him. That is the point. As Scripture says, “No one has ever seen God,” and a person cannot see God in His fullness and live. So, “He shall overshadow you with His back.” God will come to you and overshadow you in the way a person in this world can experience Him: through whatever communion and relationship with God a person can know here.

“And under His wings you shall hope.” God’s wings mean all His help, protection, care, providence, and ordering of things. Under His wings you shall place your hope. “His truth shall surround you like a shield.” His truth will encircle and guard you like a shield. We have come across this word, “truth,” before. Here it means especially God’s faithfulness: more than that God speaks the truth, it means that He can be trusted. “God is faithful,” as the Apostle Paul says. God is trustworthy.

Can we refuse to believe what God says? Can we doubt Him? No. God is trustworthy. So if you believe what God has said—and we, living in the New Testament, have received so many promises! The Son Himself has come for our salvation. Everything He does until the Second Coming is for our salvation; He does not do it to condemn us. That is certain. When a person believes this, does it not surround and protect them like a shield? Think, for example, of the American nuclear umbrella that protected Europe from the nuclear weapons of the former...

Soviet Union. “You shall not fear the terror of the night, nor the arrow that flies by day.” You need not fear a danger by night or an arrow shot at you by day. That is, neither danger at night nor danger during the day. Nor need you fear “a thing that walks in darkness,” some thing, some frightening presence that appears at night, or “a calamity and the noonday demon”: some incident, some event that happens during the day, some demonic activity that happens during the day.

“A thousand shall fall at your side, and ten thousand at your right hand, but it shall not come near you.” Thousands and tens of thousands may fall all around you, yet nothing touches you. These words are true. It is a pity that we Christians do not live and feel this way. Even amid the ruins of Christians, of the Orthodox, amid the ruin left by attacks of any kind, so to speak, a Christian who believes in God, loves Him, hopes in Him, and trusts His promises and His faithfulness can stand firm while others all around fall. We see it in life: one person loses hope here, another there; one falls here, another there.

Another person becomes miserable. These things happen because people are without God. But as for you, nothing touches you.

It is as though someone were walking through a minefield. Explosions go off on every side as others walk through it, yet that person is untouched. I offer this as an example. There were no minefields like that in the older wars, of course, but there are in modern wars. You may have heard stories of someone who managed to cross a minefield and came through unharmed. Or someone was struck by a bullet, but it hit a Gospel book he carried against his chest, or a cross.

Perhaps it struck a piece of the Precious Wood, glanced off, and left the person unharmed. In the spiritual life, though, this is exactly how it is. As the psalm says, thousands and tens of thousands fall to your right and left, yet nothing touches you. “Only with your eyes shall you look and see the recompense of sinners.” When your eyes are open, you see all this happening. And you also see what becomes of sinners.

At times, we see this and recognize it in our own lives.

Day by day, we become aware of this person here, that person there, and another farther away, who have no relationship with God. They may not openly be His enemies, yet they act against Him. Things seem to be going well for them. They seem to be getting what they want and succeeding. But the time comes when it all collapses and disappears, however much evil seems to prevail or endure.

Evil may appear to prosper. As the Apostle Paul says, people “will go from bad to worse.” Yet in the end evil is broken and brought down. God is God: He will protect His own, and His truth will be revealed. There is truth in the popular saying, “God may delay, but He does not forget.” He does delay. Those who demand to see it happen now will not see it. But those who have patient endurance and wait will see that whatever is not of God—whatever is fleeting and sinful—will one day fade and disappear, however high it rises and however much it succeeds. Only what belongs to God remains. We will stop here and continue next time.

Περάσουμε στο ψαλτήρι. Ενενηκοστός ψαλμός, είχαμε δει τους δυο νομίζω πρώτους στίχους, πρώτος και δεύτερος. Ο κατοικών εν βοηθείᾳ του Υψίστου, εν σκέπῃ του Θεού του ουρανού αυλισθήσεται, ερεί τῷ Κυρίῳ· αντιλήπτωρ μου ει και καταφυγή μου, ο Θεός μου και ελπιώ επ' Αυτόν. Λοιπόν, είπαμε ομιλεί από τον ένα στίχο μέχρι το δέκατο τρίτο, ομιλεί ο άνθρωπος και έπειτα στο δεύτερο μέρος ακούγεται και η φωνή του Θεού. Και στους δυο πρώτους στίχους τρόπον τινά τίθεται το θέμα και μετά από τον τρία ως τον δεκατρία τρόπον τινά αναπτύσσεται το θέμα. Για να δούμε τώρα από τον τρίτο στίχο και έπειτα ότι αυτός ρύσεταί σε εκ παγίδος θηρευτών και από λόγου ταραχώδους, ο Θεός εις τον οποίον ελπίζει κανείς, οφείλει να ελπίζει.

Είναι που κατοικεί, αυτός ο Θεός είναι εκείνος που είναι η σκέπη και κάτω από τη σκέπη κατοικεί κανείς του Θεού και μένει στην αυλή του Θεού και είναι ο Θεός αντιλήπτωρ και βοηθός και τα λοιπά, ελπίζει κανείς σε αυτόν. Ότι αυτός, και γιατί ελπίζει; Ότι αυτός ρύσεταί σε εκ παγίδος θηρευτών. Αυτός ο Θεός θα σε σώζει από τις παγίδες των εχθρών. Θηρευτών είναι δηλαδή όπως οι κυνηγοί, οι εχθροί των θηρίων που πάνε να κυνηγήσουν. Θηρευταί εδώ λοιπόν είναι οι εχθροί της ψυχής, οι εχθροί. Γενικώς του ανθρώπου οι εχθροί. Αυτός θα σε γλιτώνει από τους εχθρούς και από λόγου ταραχώδους.

Έτσι πρώτη φορά να λέγεται αυτό το πράγμα τόσο έτσι χαρακτηριστικά εδώ, από λόγου ταραχώδους. Από τα λόγια εκείνα, τα λόγια που μπορεί να έρχονται από άλλους αλλά και τώρα θα μπορούσαμε άνετα να πούμε και από τα λόγια εκείνα, τους λογισμούς δηλαδή εκείνους που έρχονται και δημιουργούν ταραχή. Πόσες φορές κανείς, χωρίς να το καταλαβαίνει, σαν να εισβάλλουν οι λογισμοί, σαν άλλοι οι εχθροί να εισβάλλουν, χωρίς να το παίρνεις είδηση, εισβάλλουν στις σκέψεις σου, στην ψυχή σου και φέρνουν ταραχήν, αναστάτωσιν, ανησυχίαν, ζάλην ένδοθεν, έχων λογισμών αμφιβόλων ζάλην. Όχι.

Ιωσήφ, εταράχθη. Αυτός λοιπόν, ελπίζεις σ' αυτόν διότι αυτός σε γλιτώνει από τις παγίδες των εχθρών και από τους λογισμούς τους που φέρνουν αυτή την ταραχή, που φέρνουν αυτή την ανησυχία, που φέρνουν αυτή την αναστάτωση. Πραγματικά έτσι είναι. Αλλά πάλι βλέπετε είναι θέμα πίστεως. Οι άνθρωποι, πολλοί άνθρωποι, κατά τα άλλα είναι ευσεβείς, είναι ευλαβείς, είναι άνθρωποι, εκκλησιάζονται, όλα τα κάνουν τα άλλα. Αλλά δεν έχουν μάθει κάποια στοιχειώδη πράγματα. Ό,τι έρθει στο μυαλό τους, αφήνονται και παρασύρονται από αυτό που θα έρθει στο μυαλό τους. Ό,τι είναι. Ή ό,τι έρθει σαν συναίσθημα. Μα αισθάνομαι έτσι, λέει. Ας αισθάνεσαι έτσι. Αυτό θα προσέξεις; Αισθάνεσαι, αυτό θα προσέξεις; Θα προσέξεις τι ήρθε στο μυαλό σου; Ή αυτό νιώθω έτσι, λέει. Ας νιώθεις.

Γίνεσαι θύμα, μην παρασύρεσαι λοιπόν, ό,τι και αν αισθάνεσαι, ό,τι και αν νιώθεις, μην παρασύρεσαι από αυτό, ούτε εάν έρχονται επίμονα οι όποιες σκέψεις και όποιοι λογισμοί, μην παρασύρεσαι από αυτό. Αν λοιπόν έχει κανείς αυτή την πίστη, ελπίζει έτσι στον Θεό και πιστεύει έτσι στον Θεό, ο Θεός τον γλιτώνει λοιπόν από τις παγίδες των εχθρών και από λόγους που φέρνουν ταραχή, από λογισμούς που φέρνουν ταραχή ή από λόγια που θα πουν οι άλλοι άνθρωποι. Λένε κάποια λόγια οι άλλοι, κάθεσαι και τα πιστεύεις, κάθεσαι και τα ακούς, κάθεσαι και τα προσέχεις. Να μου πει έτσι, να μου φερθεί έτσι, να διαδώσει έτσι. Και εσύ ταράσσεσαι και γίνεσαι δυστυχής. Θα σε γλιτώσει λοιπόν ο Κύριος από αυτά, όσον ελπίζεις και πιστεύεις σε αυτόν. Εν τοις μεταφρένοις αυτού επισκιάσει σοι.

Κι υπό τις πτέρυγες αυτού ελπίζεις. Θα σε σκεπάσει ο Θεός, ο Κύριος τον οποίον ελπίζεις και πιστεύεις, θα σε σκεπάσει με τα νώτα Του, με τα νώτα Του. Δεν ξέρω, ίσως εδώ να υπαινίσσεται ο Ψαλμωδός αυτό το οποίο έγινε εκεί στο Σινά, στο όρος Χωρήβ, στην κορυφή επάνω, του Μωυσέως, που είπε ο Θεός: «Κοίταξε», λέει, «εγώ θα εμφανιστώ, ναι, αλλά δεν μπορεί ο άνθρωπος να με δει και να ζήσει. Γι' αυτό πήγαινε στην πέτρα εκεί, κρύψου εκεί και θα περάσω και θα αφήσω να με δεις». Όσο και είδε, λέει, τα νώτα του Θεού. Ο Μωυσής εκεί δεν είδε το πρόσωπο του Θεού, δεν μπορούσε να το δει. Όλα αυτά βέβαια είναι συμβολικά. Τι θα πει «είδε»;

Είδε δηλαδή το Θεό όσο μπορεί να τον δει ο άνθρωπος. Αυτή είναι η έννοια τελικά. Είδε το Θεό όσο μπορεί να τον δει. Διότι, όπως Θεόν ουδείς πώποτε εώρακε, και δεν μπορεί να ζήσει εκείνος ο οποίος θα δει το Θεό. Αυτή είναι η έννοια. Λοιπόν, εν τοις μεταφρένοις αυτού επισκιάσει σοι. Δηλαδή αυτό που μπορεί να αισθανθεί ο άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο, αυτό που μπορεί να νιώσει τον Θεό, την όλη αυτή κοινωνία με τον Θεό, την όλη σχέση που μπορεί να νιώσει, όσο μπορεί να νιώσει ο άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο, έτσι θα σου εμφανιστεί ο Θεός, έτσι θα σε πλησιάσει ο Θεός, με τα νώτα του λοιπόν θα σε επισκιάσει. Σας ευχαριστώ.

Και υπό τας πτέρυγας αυτού ελπιείς, και κάτω από τις πτέρυγες του Θεού, είναι δηλαδή η όλη βοήθεια του Θεού, η όλη προστασία του Θεού, η όλη φροντίδα του Θεού, η όλη πρόνοια, η όλη οικονομία του Θεού, υπό τας πτέρυγας αυτού ελπιείς, κάτω από τις πτέρυγες του Θεού θα ελπίζεις. Όπλω κυκλώσει σε η αλήθεια αυτού, σαν άλλο όπλο θα σε κυκλώσει, θα σε περιφρουρήσει η αλήθεια αυτού. Η αλήθεια του Θεού, τη βρήκαμε ξανά αυτήν τη λέξη, και πιο πολύ σημαίνει την αξιοπιστία του Θεού, όχι απλώς την αλήθεια, να λέει την αλήθεια ο Θεός, αλλά την αξιοπιστία του Θεού. Πιστός ο Θεός, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, αξιόπιστος δηλαδή ο Θεός.

Μας επιτρέπεται να μην πιστεύουμε σε αυτά που λέει ο Θεός; Δεν μας επιτρέπεται να αμφιβάλλουμε. Όχι. Ο Θεός είναι αξιόπιστος. Εάν λοιπόν πιστεύεις έτσι σε αυτά που είπε ο Θεός, και τώρα εμείς στην Καινή Διαθήκη που είμαστε γεμάτοι υποσχέσεις. Τι υποσχέσεις, αφού ο ίδιος ο Υιός ήρθε για τη σωτηρία μας. Και ό,τι κάνει μέχρι να γίνει Δευτέρα Παρουσία, ό,τι κάνει το κάνει πάλι για τη σωτηρία μας, δεν το κάνει για να μας κρίνει. Είναι δεδομένο αυτό. Όταν το πιστεύει κανείς αυτό, είναι ή δεν είναι όπλο που κυκλώνει τον άνθρωπο, που προστατεύει τον άνθρωπο; Όπως η ομπρέλα, ας πούμε, η πυρηνική, η οποία, ας πούμε, η αμερικανική ομπρέλα που προστάτευε την Ευρώπη από τα πυρηνικά όπλα της.

Πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ενώσεως. Οὐ φοβηθήσῃ από φόβου νυκτερινού, από βέλους πετομένου ημέρας. Δεν θα φοβηθείς, δεν χρειάζεται να φοβηθείς από κάποιο φόβο νυκτερινό ή από κάποιο βέλος που σου πετούν την ημέρα. Δηλαδή ούτε από νυκτερινό κίνδυνο ούτε από ημερήσιο κίνδυνο. Από πράγματος εν σκότει διαπορευομένου, από κάποιο πράγμα, από κάποιο, ας πούμε, φόβετρο που εμφανίζεται τη νύχτα, ή από συμπτώματος και δαιμονίου μεσημβρινού, από κάποιο σύμπτωμα, από κάποιο συμβάν που συμβαίνει την ημέρα, από κάποια δαιμονική ενέργεια που συμβαίνει την ημέρα.

«Πεσείται εκ του κλίτους σου χιλιάς και μυριάς εκ δεξιών σου, προς δε σε ουκ εγγιεί». Και από τα αριστερά σου και από τα δεξιά σου θα πέφτουν κάτω χιλιάδες και μυριάδες. Και σένα τίποτε δεν σε αγγίζει. Αυτά είναι αλήθειες. Και είναι κρίμα που οι χριστιανοί δεν ζούμε έτσι και δεν νιώθουμε έτσι. Και μες τα έρμια χριστιανιών, της Ορθόδοξης, μες τα έρμια των οποιονδήποτε, ας πούμε, επιθέσεων. Ναι, σαν χριστιανός κανείς, αν πιστεύει στον Θεό, αν αγαπά τον Θεό, αν ελπίζει, αν πιστεύει στις υποσχέσεις του, στην αξιοπιστία του, οι όρθιοι ολόγυρά του να γκρεμίζονται, δεν ξέρω, τα πάντα. Αλλά καθώς βλέπει κανείς μέσα στη ζωή, ο ένας απογοητεύεται από εδώ, ο άλλος απογοητεύεται από εκεί, ο ένας πέφτει από εδώ, ο άλλος πέφτει από εκεί.

Ο άλλος δυστυχής. Και όλα αυτά γίνονται ακριβώς διότι είναι χωρίς τον Θεό. Και σε σένα βέβαια δεν σε αγγίζει τίποτε.

Δηλαδή σαν να περπατάει κανείς σε ένα ναρκοπέδιο και μπαμ πουμ από εδώ και από εκεί καθώς περπατούν κι άλλοι και σένα δεν σ' αγγίζει, όπως θα έχετε ακούσει αυτό, έτσι σαν παράδειγμα το φέρνω, που κάποιοι, στους παλαιότερους πολέμους δεν υπήρχαν βέβαια ναρκοπέδια και τέτοια, αλλά στους νεωτέρους πολέμους. Και λέει, χαράζουν οι νάρκες που είναι στα ναρκοπέδια και όμως κάποιος λέει μπόρεσε και πέρασε μέσα από ένα ναρκοπέδιο και τελικώς δεν έπαθε τίποτα. Είχε κάτι πάνω του και τον φύλαξε, ή άλλος, ήρθε του βόλι, τον χτύπησε, αλλά το βόλι χτύπησε πάνω του, ξέρω εγώ, σε ένα Ευαγγέλιο που είχε στον κόρφο του ή σε κάποιο σταυρό.

Στο τίμιο ξύλο και έφυγε, εξοστρακίστηκε αυτό και δεν έπαθε τίποτε. Αλλά στην πνευματική σφαίρα όμως είναι έτσι ακριβώς. Δεξιά και αριστερά, όπως λέει εδώ, πέφτουν χιλιάδες και μυριάδες και σένα δεν σε αγγίζει τίποτε. Πλην τοις οφθαλμοίς σου κατανοήσεις και ανταπόδοσιν αμαρτωλών όψει. Και θα βλέπεις με τα μάτια σου, όταν είναι ανοιχτά τα μάτια σου, θα τα βλέπεις όλα αυτά. Τα βλέπεις όλα ότι γίνονται έτσι. Και ανταπόδοσιν αμαρτωλών όψει και θα βλέπεις επίσης ότι χάνονται οι αμαρτωλοί.

Φορές μέσα στη ζωή βλέπουμε, διαπιστώνουμε.

Πούμε, συνειδητοποιούμε κάθε μέρα ότι η Α από εδώ, η Β από εκεί, η Γ πιο πέρα, που δεν έχουν καμιά σχέση με τον Θεό και μπορεί να μην είναι εμφανώς εχθροί του Θεού, αλλά εχθρικά εργάζονται. Και τα πράγματα δείχνουν σαν να στέκονται καλά και σαν να γίνεται αυτό που θέλουν και σαν να επιτυγχάνουν και σαν έτσι. Αλλά έρχεται η ώρα όμως που όλα αυτά γκρεμίζονται, όλα αυτά χάνονται. Όσο και αν φανεί ότι υπερισχύει το κακό, όσο και αν φανεί ότι διατηρείται το κακό.

Προκόπτει το κακό, προκόψουσιν επί το χείρον, λέει ο Απόστολος Παύλος, τελικά συντρίβεται το κακό, τελικά χτυπιέται το κακό, τελικά όπως γίνεται το πράγμα, ο Θεός είναι Θεός και τον άνθρωπό του θα τον προστατεύσει και η αλήθεια του Θεού θα φανεί. Αυτό που λέει ο λαός ότι ο Θεός αργεί αλλά δεν λησμονεί είναι μια αλήθεια. Αργεί. Όσοι θέλουν τώρα να δουν, δεν θα δουν. Αλλά όσοι έχουν την υπομονή να περιμένουν, θα δούνε. Ότι εκείνο που δεν είναι του Θεού, τα εφήμερα τα αμαρτωλά, όσο και αν υψωθούν, όσο και αν επιτύχουν, έρχεται η ώρα που σβήνουν, χάνονται. Και μένουν μόνο τα του Θεού. Σταματούμε με αυτό εδώ και θα συνεχίσουμε την προσεχή φορά.