Ακροώμενοι το Έλεος του Θεού στον Ψαλμό 84

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

As we said, we have Psalm 84 to finish today. We looked at its first part, and at the second part, which goes through verse 8. Now, from verse 9 through verse 14, we come to the third part. The psalmist continues the same prayer. Verses 5 through 8 are a prayer to God, who has restored His people, asking Him to restore them fully.

Um...

Now, in this third part,

it is as though the psalmist receives a response, an answer. This is very important. He says, “I will listen to what the Lord God will speak within me.” I have said what I had to say to my God. Now I will listen. I will listen to what the Lord says in response. How will He speak? Through the Holy Spirit. He will give an inner assurance. Sometimes God also speaks through events in people's lives, though rarely. Thank you.

He may speak directly, as He seems to here. But this matters: I will listen now to what the Lord God will speak within me. Those of you who were there may remember the Wednesday vigils at Saint Theodora. That was around 1971, some eighteen or nineteen years ago.

Do not be surprised. Some people have asked how I remember what we said eighteen years ago. At other times I ask the younger people, “Do you remember what we said at the Metropolis, before 1976?” I do not know whether I can, or should, say this, but...

Sometimes certain things are said, and I think—this is only my humble opinion, and I do not know for sure—that God gives them to us.

He gives them at that moment. I do not mean that a thought simply came to me just then. I mean that God gives something—God knows how. And what God gives is not forgotten. It ought not to be forgotten, and indeed it is not. It is unlike...

unlike other things, when someone reads something, draws a conclusion from the context, or thinks something through. This is something God gives.

The Ascension, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, the Second Coming, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, the Kingdom of Heaven... Perhaps we can go into these a little more fully, if we have the opportunity. In any case, God gives these things.

And they are not forgotten; we cannot forget them. Those of you who were there at Saint Theodora eighteen or perhaps nineteen years ago may remember the vigil. The talk was at eleven o'clock, as it had always been there, around that time.

We spoke about “Lord have mercy”: the particular “Lord have mercy” said in response when the priest or deacon says, “In peace let us pray to the Lord,” then, “For the peace from above,” and so on. Again and again, “Lord have mercy.” What did we say then? I believe it was illumination from God.

Um... We said that when a person says “Lord have mercy,” he should say it as though he then hears God's answer: “Yes, there is nothing I want more. I want to show you mercy, and I do show you mercy.” “Lord have mercy.” “Yes, I show you mercy.” “Lord have mercy.” “Indeed, I show you mercy.”

We have said before that a person prays and keeps praying. That is our part: to pray. What God will do is His. We said this to help those who say, “I prayed, but I felt nothing. I prayed, but my soul found no peace. I finished my prayer and got up feeling worse.” We said that one should not dwell on such things. You may feel better for purely psychological reasons, without that feeling being grace. Or you may feel unwell for psychological reasons. That does not mean grace has not come or will not come; grace may already be at work.

So we said: pray, and do not examine what happens afterward. But we should not take that as an absolute rule or go to an extreme. There is also the ordinary experience described here by the psalmist: “I will listen to what the Lord God will speak within me.” I have spoken and prayed to the Lord to restore His people. Now I will listen to what the Lord says within me.

“Lord have mercy,” I say, and I listen for what the Lord will say. What will He say? “I show you mercy.” “Lord have mercy.” “I show you mercy, all of you.” Of course, that does not happen every time. As we have said before, you may repeat, “Lord have mercy, Lord have mercy,” and the Jesus Prayer: “Lord Jesus Christ, have mercy.” You may remember that we asked: Why say it forty times? Why not just once? God already knows. We do not need to tell Him even once for His sake. Yet we keep saying, “Lord have mercy,” listening for God, even when the way seems not to open.

It can feel as though God is holding back and does not want to listen. But the obstacle lies with us. We may say the words as a formality, without metanoia, without repentance in the soul, without faith. When we pay attention as we say, “Lord have mercy,” and the way still seems closed... Those who have reached a certain measure of spiritual growth can sense, more or less, whether the way to God is open as they pray. They do not simply say the prayers; they can also sense when the way is closed. So they say, “Lord have mercy, Lord have mercy,” as though...

Thank you.

It is as though a person is making a road. Or, as a monk once said when we visited a monastery, it is like building a bridge little by little, extending it to the other side. Yes, but as we said, what really happens is that the person changes. As he says, “Lord have mercy,” and the way still does not seem to open, he grows more humble and more faithful. He comes to repentance; his heart is broken. That is how the prayer takes on meaning. “Lord Jesus Christ, have mercy. Lord Jesus Christ, have mercy. Lord Jesus Christ, have mercy. Lord Jesus, have mercy.” As we said then, even “Lord Jesus.” It is as though we hear the voice of God. So the psalmist says here, “I will hear what the Lord God will say within me.”

We should probably understand the rest of the same verse in that light. If you simply read these words, of course, their meaning is not clear. Christians often read the Psalter and understand very little of it. Thankfully, translations are now available, and we should consult one, especially for the Old Testament and the Psalter. So: “I will hear what the Lord God will say within me, for he will speak peace to his people, to his holy ones, and to those who turn their hearts back to him.” Yes, that is what it means. That is how we should read it. I have heard what he will say: he will speak peace to his people, to his holy ones, and to those who turn their hearts back to him.

What have I heard from the Lord? The verse speaks of those who turn back, of his people, and of his holy ones. You might say they are all the same people: the people of God. Yes. God receives them once again as his own. When he let them go into Babylonian captivity, it was as though he had abandoned them. Now he receives them back. His holy ones are these same people, those who turn their hearts back to him. They are the ones who have repented. For whenever God rejected his people—or rather, whenever he let them be taken away—

they had sinned. Whenever God allowed the people to be taken away, they had sinned. And whenever God received them back, they had repented. So I have heard—I mean, I have heard that God will speak peace. He wants reconciliation; he wants peace with them. That is the first thing: reconciliation. It is as though enmity had arisen when God rejected his people and sent them away. But that enmity did not come from God. By his own conduct, a person makes himself an enemy of God. Now, as these people return—

they return to their homeland, but they also return to God. In other words, they repent. Having repented, they are now his holy ones, his chosen people. God is reconciled with them. Love is restored between God and his people; the enmity passes away, and he makes them his own again. They are his people, his friends, his own. Ah, so this is what I hear God say after all I have said to him: yes, he will speak peace to them. He will receive his people, be reconciled with them, and make them his own again.

The enmity passes away. This is what gives meaning to prayer and to turning to God. We are about to celebrate the Divine Liturgy. Everything is ready; the priest says his parts and the chanters sing theirs. Yet for everyone else it can become a mere formality—and for the priest and chanters too, if they say the words mechanically. But that is not what it is meant to be. We pray in repentance. We pray as people returning to God, leaving no trace of enmity toward him within us. Enmity remains when you insist that you are in the right, when you keep justifying yourself, until it is as though you are saying...

that God is to blame. How can that be? If you hold on to such a thought, you still hold enmity within you. There can be no reconciliation. So we go to God in repentance. Whatever we are going to do, we do it in repentance. And as we pray, God’s answer is: “Yes. Yes, I will have mercy on you, as we said. I receive you, I am reconciled with you, and I make you my own.” But what follows will show whether you remain close to him. That is why the struggle does not end. Each time a person repents, the struggle begins.

That is how things are. And now, as we said, in Christ Jesus, all this can come about so readily. What more could anyone want?

It is a very good thing. How wretched we Christians really are!

“His salvation is near to those who fear him, that glory may dwell in our land.”

It is like an answer. The answer has come from God, and now the psalmist lives it and feels it. Yes, indeed...

“His salvation”—the salvation God gives, his deliverance. It is not simply rescue from that Babylonian captivity. For us, of course, it is salvation from sin, deliverance from everything that is not of God, from whatever keeps us far from him. Yes, truly, the salvation God gives his people is near to those who fear him. It is close to them. And so: “that glory may dwell in our land.”

Those who repent, who fear God, who feel katanyxis, that compunction of heart, and who turn back to him—these are the people spoken of above: those who fear him, his holy ones, his people. They are the ones who receive God’s salvation. Salvation is for them, and so his glory may dwell in our land. God saves his people as he is reconciled with them. But here—perhaps it is not speaking of the land; perhaps it is not saying, from that perspective, that God glorifies the people.

As we all let go and live in our God, this glory of God, as he saves his people, will dwell again; God’s glory will dwell in our land.

God does more than receive his people and save them. They are his own people again, and he pours his glory over them, over this land, over this country. That glory means something more. Of course, from one point of view we can speak of salvation; and as we understand it theologically in the New Testament, salvation includes everything. As Saint Nikodemos explains, citing another saint, salvation in God is nothing less than the vision of God.

But this, too, is a kind of salvation, as it says: “He himself will be saved, yet so as through fire”—as through fire. And, as it says in the Catholic Epistles, how can you not snatch someone out of the fire? Perhaps that is what it means: to snatch someone out of the fire, saved at the very last moment. I was there too; a little longer, and he too would have burned. But that is one thing, and this is another. So there is salvation to begin with, however each person understands it; but then, as a person remained in that state, because...

God brought the people back from Babylon to their homeland. Yet in the days that followed, they could have fallen into the same ways again. They had been saved, but they did not necessarily remain steadfast in their dependence on God. For God’s glory to spread among them, they had to remain steadfast. That is the point: salvation includes glory. God gives you what he gives you, but he waits to see whether you value his gift and rejoice that it comes from him. This has always been so, from Paradise until today.

Do you remain steadfast in this? Are you willing even to give your life rather than lose what God gives you? Yes, there is always a trial: he tests you in these matters, and he also gives you the fullness of your glory, all your glory. That is how we should understand it here. But, from what I can see—what time is it, please? Is it two... seven and how many minutes? Two minutes to? Well, we had better stop and look at the remaining verses. We have not finished anything. We will look at the remaining verses next time, so that we can also spend a little time on... Thank you.

that chapter in the Books of Kings. We are in Fourth Kingdoms, and last time, if you remember, we spoke about a few things beyond the text but did not read the rest of chapter fifteen.

Έχουμε, είπαμε, τον 84ο ψαλμό για να τον τελειώσουμε σήμερα. Είχαμε δει το πρώτο μέρος, το πρώτο τμήμα, το δεύτερο τμήμα που είναι μέχρι τον 8ο στίχο, και τώρα από τον 9ο στίχο και έπειτα είναι το τρίτο τμήμα, 9 έως 14. Και βέβαια συνεχίζει την προσευχή, την ίδια προσευχή συνεχίζει ο ψαλμωδός, γιατί από το 5 μέχρι το 8, ας πούμε, είναι προσευχή προς τον Θεό των λαών, ο οποίος αποκατέστησε τον λαό, και είναι η προσευχή να αποκαταστήσει πλήρως τον λαό ο Θεός.

Εεε...

Εδώ τώρα, στο 3ο τμήμα,

είναι σαν να παίρνει απόκριση, σαν να παίρνει απάντηση ο ψαλμωδός. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Λέει, «Ακούσομαι τι λαλήσει εν εμοί Κύριος ο Θεός». Αυτά είπα, αυτά είχα να πω στον Θεό μου. Θα ακούσω τώρα. Θα ακούσω τι θα πει ο Κύριος, κατόπιν των όσων του είπα. Τι θα πει; Πώς θα το πει βέβαια; Θα το πει διά Πνεύματος Αγίου. Θα το πει δίνοντας πληροφορία. Από τη ζωή των ανθρώπων, ενίοτε το κάνει και αυτό ο Θεός, αλλά σπάνια και λίγες φορές... Ευχαριστώ.

ομιλήσει, ας πούμε, εδώ που είναι κατευθείαν. Λοιπόν, αλλά έχει σημασία αυτό: να ακούσω, θα ακούσω τώρα, θα ακούσω τώρα τι θα λαλήσει εν εμοί μέσα ο Κύριος ο Θεός. Να θυμάστε, όχι όλοι γιατί δεν ήσασταν, αλλά όσοι τυχόν ήσασταν, όταν κάναμε τις αγρυπνίες της Τετάρτης στην Αγία Θεοδώρα, και είναι κάπου εκεί το 1971, οπότε είναι 18-19 χρόνια.

Μην παραξενεύεστε, ας πούμε, γιατί κάποιοι μου είπανε πώς θυμάμαι, ας πούμε, τι είπαμε πριν από 18 χρόνια, που άλλη φορά λέμε «θυμάστε», με τους νέους, τι είχαμε πει στη Μητρόπολη όταν ήμασταν ακόμη πριν από το 1976. Δεν ξέρω αν μπορώ να πω, αν πρέπει να πω, ότι...

Μερικές φορές πράγματα που λέγονται, λέγονται, λέγονται, νομίζω, έχω την ταπεινή αυτή γνώμη, νομίζω, δεν ξέρω, ότι τα δίνει ο Θεός.

Τα δίνει εκείνη την ώρα. Όχι δηλαδή με την έννοια ότι ήρθε μια σκέψη εκείνη την ώρα, αλλά με την έννοια αυτήν, ο Θεός γνωρίζει, δίνει ο Θεός. Και κάτι που δίνει ο Θεός δεν λησμονιέται. Δεν πρέπει να λησμονιέται, αλλά και δεν λησμονιέται. Δεν μοιάζει αυτό με...

μοιάζει, ας πούμε, με τα άλλα, που κανείς διαβάζει κάτι, από τα συμφραζόμενα βγάζει κάτι και τα λοιπά, σκέφτεται κανείς κάτι, αλλά είναι κάτι που το δίνει ο Θεός.

Πρωί, δεν ξέρω.

Ανάληψη, Βασιλεία Ουρανών, των Γεννήσεων της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Βασιλεία των Ουρανών, Γεννήσεων της Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Γεννήσεων της Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Γεννήσεων της Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, λίγη περισσότερη ανάπτυξη, δεν ξέρω αν μας δοθεί η ευκαιρία. Λοιπόν, δίνει ο Θεός.

Και δεν λησμονούνται και δεν μπορούμε να τα λησμονούμε. Λοιπόν, θυμάστε, όσοι ήσασταν τότε εκεί, πριν από 18 ίσως χρόνια, 19, στην Αγία Θεοδώρα, που κάναμε την αγρυπνία, 11 η ώρα που κάνουμε την ομιλία, από ανέκαθεν εκεί, περίπου εκεί γίνεται η ομιλία.

Είχαμε αναφερθεί στο «Κύριε ελέησον», στο συγκεκριμένο «Κύριε ελέησον» που λέει ο ιερεύς, ο διάκονος, «Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν», «Κύριε ελέησον», «Υπέρ της άνωθεν ειρήνης» και τα λοιπά, «Κύριε ελέησον», πιο κάτω, «Κύριε ελέησον». Τι είχαμε πει τότε; Και νομίζω ήτανε φώτιση Θεού.

Δε θα έλεγε το άλλο.

Εεε... Ότι πρέπει να το λέει κανείς το «Κύριε ελέησον» έτσι σαν να ακούει στη συνέχεια την απόκριση του Θεού: «Ναι, άλλο που δεν θέλω. Αυτό είναι που θέλω, να σας ελεήσω. Και σας ελεώ». «Κύριε ελέησον». «Ναι, σας ελεώ». «Κύριε ελέησον». «Μάλιστα, σας ελεώ».

Έχουμε πει άλλη φορά ότι κανείς προσεύχεται, προσεύχεται, και αυτό είναι το έργο του ανθρώπου, να προσεύχεται. Τι θα κάνει ο Θεός; Και το έχουμε πει αυτό για να προφυλάξουμε εκείνους οι οποίοι: «Να, προσευχήθηκα και δεν ένιωθα τίποτε, προσευχήθηκα και δεν ησύχαζε η ψυχή μου, προσευχήθηκα και σηκώθηκα, τελείωσα την προσευχή μου, και ήμουνα χειρότερα» κλπ. Και είχαμε πει ότι μην κάθεται κανείς και προσέχει αυτά τα πράγματα. Μπορεί να νιώσει καλύτερα και να είναι καθαρά ψυχολογικής φύσης αυτό και να μην είναι χάρις. Ή να μην είναι καλά και να μην είναι θέμα ότι δεν ήρθε η χάρις ή δεν θα έρθει η χάρις ή έρχεται η χάρις, αλλά να είναι μια ψυχολογική, για κάποιους λόγους, κατάσταση, άσχημη κατάσταση.

Και είχαμε πει λοιπόν: προσευχήσου και μην εξετάζεις καθόλου τι θα γίνει. Αυτό δεν πρέπει να το πάρουμε έτσι κατ' απόλυτο τρόπο και σαν ένα άκρο. Ναι, υπάρχει και η άλλη, η νορμάλ κατάσταση, που είναι ακριβώς όπως λέει εδώ ο ψαλμωδός: «Ακούσομαι τι λαλήσει εν εμοί Κύριος ο Θεός». Είπα, είπα, προσευχήθηκα στον Κύριο να αποκαταστήσει πλέον τον λαό, θα ακούσω τώρα τι θα πει ο Κύριος εν εμοί μέσα.

«Κύριε ελέησον», και ακούω, ακούσω τι θα πει ο Κύριος. Τι θα πει; «Σε ελεώ». «Κύριε ελέησον». «Σε ελεώ, σας ελεώ». Βέβαια δεν είναι αυτό αναπόφευκτο, μπορεί ακριβώς όπως έχουμε πει άλλη φορά πάλι, λες «Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον». Καθώς θυμάστε αναφερθήκαμε τότε: γιατί ένα βιβλίο, γιατί 40 φορές, γιατί δεν το πούμε, λέει, μια φορά; Αυτά, αλλά το είπε με το «ξέρει». Δεν είναι έτσι ότι να το μάθει ο Θεός, το ξέρει, ούτε μια φορά δεν χρειάζεται να το πούμε. Αλλά είναι ακριβώς «Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον» και καθώς, ας πούμε, σαν να ακούει κανείς και τον Θεό, και βλέπει σαν να μην ανοίγει ο δρόμος.

Βλέπει σαν να έχει επιφυλάξεις ο Θεός και νιώθει κανείς σαν να μην θέλει να ακούσει ο Θεός, και το εμπόδιο υπάρχει από τον άνθρωπο, που μπορεί να λέει αυτά τα λόγια τυπικά, ο άνθρωπος να μην υπάρχει μετάνοια στην ψυχή, να μην υπάρχει πίστη, να μην υπάρχει... Και όταν έχει κανείς έτσι τον νου του, «Κύριε ελέησον», και σαν να μην ανοίγει ο δρόμος... Εκείνοι που έχουν φτάσει κάποια μέτρα πνευματικά, όταν προσεύχονται νιώθουν λίγο πολύ αν είναι ανοιχτός ο δρόμος προς τον Θεό, δεν κάνουν απλώς προσευχή, ή νιώθουν όταν είναι κλειστός ο δρόμος. Λοιπόν, «Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον», είναι σαν να...

Ευχαριστώ.

κανείς ένα δρόμο, ή όπως έλεγε ένας μοναχός, θυμάμαι μια φορά, κάπου είχαμε επισκεφθεί εκεί ένα μοναστήρι, και έλεγε ότι είναι σαν να κτίζει κανείς μια γέφυρα λίγο λίγο λίγο λίγο και την προχωρεί για αντίπερα. Ναι, αλλά είπαμε ότι εκείνο που κάνει κανείς είναι ότι ο εαυτός του αλλάζει. Λέγοντας το «Κύριε ελέησον», καθώς δεν ανοίγει ο δρόμος, γίνεται κανείς πιο ταπεινός, γίνεται πιο πιστός, γίνεται μετάνοια, συντρίβεται, και έτσι η προσευχή έχει νόημα. «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον, Κύριε Ιησού ελέησον», που λέγαμε τότε, «Κύριε Ιησού». Σαν να ακούμε τη φωνή του Θεού. Εδώ λοιπόν ο ψαλμωδός είπε: «Θα ακούσω τι θα πει εν εμοί Κύριος ο Θεός».

Μέσα στον ίδιο στίχο, μάλλον έτσι πρέπει να το καταλάβουμε. Φυσικά, άμα τα διαβάσει κανείς απλώς αυτά, δεν καταλαβαίνει. Κατά κανόνα, ας πούμε, οι χριστιανοί διαβάζουν το Ψαλτήρι αλλά πολύ λίγα καταλαβαίνουν. Ευτυχώς που υπάρχουν τώρα μεταφράσεις και πρέπει κανείς, κυρίως για την Παλαιά Διαθήκη, για το Ψαλτήρι, να συμβουλεύεται κανείς τη μετάφραση. Λοιπόν, «Ακούσομαι τι λαλήσει εν εμοί Κύριος ο Θεός, ότι λαλήσει ειρήνην επί τον λαόν αυτού και επί τους οσίους αυτού και επί τους επιστρέφοντας καρδίαν επ' αυτόν». Ναι, εδώ σημαίνει αυτό, έτσι πρέπει να το δούμε. Ναι, άκουσα, άκουσα. Άκουσα ότι «λαλήσει ειρήνην επί τον λαόν αυτού και επί τους οσίους αυτού και επί τους επιστρέφοντας καρδίαν επ' αυτόν».

Δηλαδή... Δηλαδή, ο Κύριος, αυτό άκουσα, και γίνεται λόγος εδώ και για επιστρέφοντας, και γίνεται λόγος εδώ για λαό και γίνεται λόγος εδώ για οσίους. Θα λέει κανείς ότι όλα είναι ένα πράγμα, είναι ο λαός του Θεού. Ναι, δηλαδή ξαναδέχεται ο Θεός τον λαό Του ως λαό Του, ενώ που τον άφησε να πάει εκεί στην Βαβυλώνιο αιχμαλωσία και τα λοιπά, είναι σαν να τον είχε εγκαταλείψει τον λαό και τώρα τον ξαναδέχεται. Τον ξαναδέχεται τον λαό. Ναι, τους οσίους αυτού, που είναι αυτός ο λαός, τους επιστρέφοντας καρδίαν επ' Αυτόν, αυτούς δηλαδή οι οποίοι μετανόησαν. Γιατί όσες φορές δέχτηκε, ή μάλλον όσες φορές απεδοκίμασε τον λαό ο Θεός,

ο λαός είχε αμαρτήσει. Όσες φορές άφησε ο Θεός να πάρουν τον λαό, ο λαός είχε αμαρτήσει. Όσες φορές ξαναδέχθηκε τον λαό ο Θεός, ο λαός μετανόησε. Άκουσα λοιπόν, άκουσα, θέλω να πω, άκουσα ότι ο Θεός θα λαλήσει ειρηνικώς, με την έννοια, θέλει να συνδιαλλαγεί, θέλει να έχει ειρήνη. Ο πρώτος που είναι αυτό, να γίνει συνδιαλλαγή, να γίνει συμφιλίωση. Σαν να έχει δημιουργηθεί μια έχθρα, εφόσον ο Θεός απεδοκίμασε τον λαό, εφόσον ο Θεός τον έδιωξε τον λαό. Σαν να δημιουργήθηκε μια έχθρα, όχι από την πλευρά του Θεού. Ο άνθρωπος γίνεται εχθρός του Θεού με τη στάση του. Και τώρα καθώς ο λαός αυτός επιστρέφει, καθώς ο λαός πάλι ο Θεός

να επιστρέψει στην πατρίδα, αλλά επιστρέφει στον Θεό, δηλαδή μετανοεί ο λαός. Καθώς μετανόησε ο λαός και είναι όσιοι αυτοί τώρα, ο λαός αυτός, και είναι ο λαός Του ο εκλεκτός, ο Θεός κάνει συνδιαλλαγή, πώς θα το πούμε, συμφιλιώνεται με τον λαό Του, πάλι αγαπιέται με τον λαό Του, φεύγει η έχθρα, πάλι τον κάνει δικό Του. Είναι ο λαός Του, είναι οι φίλοι Του, είναι οι δικοί Του. Α, αυτό θα ακούσω μετά από όσα είπα, τι θα πει ο Θεός. Αυτό άκουσα, ότι ο Θεός, ναι, θα μιλήσει έτσι ειρηνικά, θα απευθυνθεί προς τον λαό, θα τον δεχθεί τον λαό, θα συμφιλιωθεί με τον λαό, θα γίνουν φίλοι, θα τους κάνει πάλι δικούς Του.

Φεύγει η έχθρα. Έτσι έχει νόημα η προσευχή και έτσι έχει νόημα η προσφυγή εις τον Θεό. Βλέπετε τώρα εμείς θα πάμε να κάνουμε λειτουργία, όλα έτοιμα εκεί, τα λέει ο ιερεύς, τα λένε οι ψάλτες και τελικά έχουν ένα τυπικό χαρακτήρα αυτά για τους υπολοίπους. Και για τους ίδιους όταν τα λένε έτσι τυπικά. Ενώ δεν είναι έτσι, δεν είναι. Προσευχόμαστε εν μετανοία, προσευχόμαστε επιστρέφοντας στον Θεό, προσευχόμαστε και δεν αφήνουμε ίχνη έχθρας μέσα μας προς τον Θεό. Και έχθρα μένει όταν δικαιώνεις τον εαυτό σου, αυτοδικαιώνεις τον εαυτό σου, δικαιολογείς τον εαυτό σου, που τελικά δηλαδή είναι σαν να...

φταίει ο Θεός. Είναι δυνατόν αυτό; Άρα λοιπόν, αφού κρατάς κάτι τέτοιο, άρα κρατάς έχθρα ακόμη μέσα σου. Δεν γίνεται συμφιλίωση. Λοιπόν, πηγαίνουμε στον Θεό εν μετανοία. Ό,τι και αν πάμε να κάνουμε, εν μετανοία. Και η απάντηση του Θεού είναι, καθώς προσευχόμαστε, η απάντηση του Θεού είναι: «Ναι. Ναι, θα σε ελεήσω, όπως είπαμε, σας δέχομαι, συμφιλιώνομαι μαζί σας, σας κάνω δικούς μου». Καταρχήν θα δείξει η πράξη όμως αν θα μείνετε κοντά μου και γι' αυτό ο αγώνας δεν τελειώνει. Ο αγώνας τότε αρχίζει, κάθε φορά που μετανοεί κανείς αρχίζει ο αγώνας.

Είναι έτσι τα πράγματα και τώρα, όπως είπαμε, εν Χριστώ Ιησού, που γίνονται τόσο εύκολα, μπορούν να γίνουν όλα αυτά. Τι άλλο θέλει κανείς;

Είναι ένα πολύ καλό. Πώς εμείς χριστιανοί όντως είμαστε δυστυχή πλάσματα; Είναι πολύ καλές.

Εγγύς των φοβουμένων αυτόν σωτήριον αυτού, του κατασκηνώσαι δόξαν εν τη γη ημών.

Σαν απάντηση δηλαδή. Η απάντηση ήρθε από τον Θεό και πώς τα ζει τώρα και πώς τα νιώθει ο Ψαλμωδός. Ναι, πράγματι...

Σωτήριον αυτού, η σωτηρία που δίνει ο Θεός, η σωτηρία, η λύτρωση, όχι σωτηρία απλώς από την αιχμαλωσία, τη Βαβυλώνιο αυτή αιχμαλωσία, για μας προφανώς, σωτηρία από την αμαρτία, η λύτρωση μέσα από ό,τι δεν είναι Θεός, από κάτι που μας κρατά μακριά από τον Θεό. Ναι, αλήθεια, η σωτηρία που δίνεται από τον Θεόν στον λαό, εγγύς των φοβουμένων. Είναι κοντά, είναι πλησίον σε αυτούς οι οποίοι φοβούνται αυτόν. Λοιπόν, του κατασκηνώσαι δόξαν εν τη γη ημών.

Εκείνοι που μετανοούν, εκείνοι που έχουν φόβο του Θεού, εκείνοι που κατανύσσονται, εκείνοι που επιστρέφουν σε Αυτόν, και παραπάνω, που είναι οι φοβούμενοι, που είναι οι Ιώσοι, που είναι ο λαός Του. Ναι, αυτοί είναι που δέχονται το σωτήριο του Θεού. Για αυτούς είναι το σωτήριο του Θεού, για αυτούς είναι η σωτηρία. Και έτσι, του κατασκηνώσαι δόξαν εν τη γη ημών. Έτσι λοιπόν, καθώς ο Θεός σώζει τον λαό και τον σώζει καθώς έρχεται σε συνδιαλλαγή, αλλά αυτό ο Θεός, μάλλον εδώ δεν το λένε στη γη, μάλλον δεν το λένε στην πλευρά, ότι δοξάζει τον λαό.

Καθώς παρετούμε όλοι εμείς και βιώνουμε στον Θεό μας. Αυτή η δόξα του Θεού, καθώς σώζει τον λαό, θα πήρε δοπτικόραση η δόξα του Θεού, θα σκηνώσει πάλι, θα σκηνώσει εν τη γη ημών.

Όχι απλώς δέχεται ο Θεός τον λαό, όχι απλώς σώζει τον λαό, αλλά είναι πλέον ο λαός, είναι δικός του λαός και έτσι ξεχύνεται πάνω σ' αυτόν τον λαό, πάνω σ' αυτήν τη γη, πάνω σ' αυτήν τη χώρα, ξεχύνει τη δόξα, τη δόξα που είναι όχι απλώς. Μπορούμε να κάνουμε από μια πλευρά βέβαια σωτηρία, και όπως το ξέρουμε τώρα στην Καινή Διαθήκη θεολογικά ας πούμε, σωτηρία έχει τα πάντα, όπως ερμηνεύει εκεί ο Άγιος Νικόδημος τον Άγιο Τονίστον Αγαπαγγήτη, εκείνος είναι που το λέει έτσι νομίζω, ότι σωτηρία είναι στον Θεό, σωτηρία δεν είναι κάτι λιγότερο από τη θέα. Ευχαριστώ που παρακολουθήσατε το βίντεο, ευχαριστώ που παρακολουθήσατε το βίντεο.

Αυτός όμως είναι σωτηρία να είναι, όπως λέει εκεί, «σωθήσεται δε ούτως ως διά πυρός», ως διά πυρός, και παραεμίνεστε, λέει, καθολικοί. Πως δεν πρέπει να αρπάζεις κάποιον απ' τη φωτιά. Ίσως αυτό να εννοεί, να αρπάζεις κάποιον απ' τη φωτιά και μόλις ο διευτερότητας σώθηκε. Κι εγώ ήταν εκεί, λίγο ακόμα η ημερικά διευτερότητα και θα καιγότανε και στον έντονο. Άλλο είναι αυτό και άλλο είναι εμένα. Είναι λοιπόν σωτηρία καταρχήν, έτσι, εκτός ότι ο καθένας το θαρκεί, αλλά ύστερα, καθώς έμενε σε αυτήν την κατάσταση ο άνθρωπος, διότι...

Έδωσε ο Θεός, τους έφερε από τη Βαβυλωνία στην Μολοκία, τους έφερε πάλι στην πατρίδα, αλλά και όλες τις επόμενες ημέρες μπορούσαν πάλι τα ίδια να πάνε. Οπότε σώθηκαν μεν, αλλά δεν έμειναν σταθεροί σε αυτήν την εξάρτηση. Για να απλωθεί η δόξα του Θεού, έπρεπε να μείνουν σταθεροί. Αυτή είναι η έννοια, δηλαδή η σωτηρία έχει μέσα και τη δόξα. Αλλά με την έννοια εκείνη ότι ναι, σώζεται κανείς, αλλά πρέπει πάντοτε, υπάρχει αυτό, πάντοτε και στον Παράδεισο μετά ήταν αυτό και έπειτα και έπειτα και μέχρι σήμερα και πάντοτε υπάρχει, δηλαδή σου δίνει ο Θεός ό,τι σου δίνει, αλλά όμως εκεί ο Θεός περιμένει να δει αν το εκτιμάς αυτό που σου δίνει και χαίρεσαι που σου το δίνει ο Θεός.

Εάν μένεις σταθερός σε αυτό και αν είσαι πρόθυμος και τη ζεις ακόμη, να δώσεις για να μην χάσεις αυτό που σου δίνει αυτό. Ναι, η δοκιμασία πάντα υπάρχει, να σε δοκιμάσει Αυτός πάνω στα πράγματα και σου δίνει επίσης την πλήρη δόξα σου, όλη τη δόξα σου. Με αυτή την έννοια το πάρουμε εδώ. Από ό,τι βλέπω όμως, τι ώρα έχετε, σας παρακαλώ; Είναι οι δυο εφτά και τα πόσο, παρά δύο λεπτά; Λοιπόν, μάλλον θα σταματήσουμε και θα δούμε τους υπόλοιπους στίχους. Δεν τελειώνουμε τίποτα. Θα δούμε τους υπόλοιπους στίχους την προσεχή φορά για να πάμε λίγο και στο... Σας ευχαριστώ.

κεφάλαιο εκεί των Βασιλειών, είμαστε στο Δέλτα Βασιλειών και την περασμένη φορά, θυμάστε, είπαμε μερικά απ' έξω, δεν διαβάσαμε το υπόλοιπο του 15ου κεφαλαίου.