Ψαλμός 83: Προσκύνημα, προσευχή και η άνοδος προς τον Θεό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

The Psalter. As you may remember, we are on Psalm 83. This psalm is probably similar to Psalm 41. Perhaps the two were written around the same time and for the same reason.

Uh...

Psalm 41 is by David, I think. Let us see.

This psalm I am showing you may have been written because someone, perhaps David himself, found himself in exile. If you remember, he fled when his son rebelled, going beyond the Jordan, toward Jordan. From there he longed to be in Zion, in the dwelling places of the Lord, as this psalm says. We looked at it the last time we met, before the summer: “How beloved are Your dwelling places, O Lord of hosts! My soul longs and faints,” and so on. So this psalm may have been written, and he may have recited it chiefly as a prayer.

It could have been the prayer of someone far from those dwelling places, far from Zion and Jerusalem, who longed to be there. But the psalm may also have been written especially for pilgrims, or written earlier for another reason and then used by those making a sacred pilgrimage. People still make such journeys today. For years now, with the means of travel available to us, many have gone. Quite a few save up money to visit Jerusalem and venerate the holy sites in the Holy Land. There was also a certain command from God, as the psalm suggests.

The Jews living in the Holy Land used to make these sacred pilgrimages to the Temple in Jerusalem. Most likely they sang this psalm as they traveled, as they went up. Wherever you come from, you go up to Jerusalem, because it stands on high ground.

We looked at the first section, verses 2 through 5. Now we move on to the second section, verses 6 through 9. A prayer...

Trusting in God, they visit the Temple of the Lord despite every obstacle. So the psalm says: “Blessed is the man whose help comes from You; he has set ascents in his heart.” Blessed and happy is the person who has God’s protection and feels it: God protects him, shelters him, and is with him. He has set ascents in his heart. Blessed is the person who has Your protection, Your shelter, and Your love.

And he set it in his heart to ascend there, to make an ascent, to go up—that is, to go to Jerusalem and venerate the Holy Places there. We could say that, in a certain respect, this applies fully to us today as well. I would say that such a person is blessed.

He lives under God’s providence, and God will provide a way for him one day to visit and venerate the holy sites in the Holy Land. Given how things are today, I think every Christian should make that pilgrimage if possible. Of course, this does not mean that someone who never goes will lose his soul. No! But the experience is deeply alive, and nothing can replace it. I think I told you about something a man once said in a sermon.

He said that one visit to Jerusalem is worth a thousand sermons. But we can understand this still more spiritually. Blessed is the person whom God has taken by the hand, whom God has acknowledged as His own and taken into His care. Such a person already lives under God’s providence and protection. In a special way, God has taken him by the hand, and his soul continually longs for these ascents. I think there is a book called Ascents, isn’t there?

There is a book with that title, and surely it has something like this in mind. Blessed is the person God already holds by the hand, who feels His providence and protection so vividly. His heart keeps returning to this one desire. It is the heart’s longing, its zeal, its constant thought: to ascend. That means growing spiritually, but above all it means praying, praying. For the more you remember that God is with you and that God loves...

The more you remember that God watches over you, protects you, cares for you, and has made you His own, the more you find yourself doing what we spoke about earlier: remembering God as naturally as breathing. You remember God and think of Him. Prayer keeps rising from your heart, and so does praise. At one moment you say “Lord Jesus Christ”; at another, “Glory to You, my God,” or “Thank You, my God.” Your heart keeps turning to God like this. I do not mean saying these things merely out of habit, or in a strained way, as can sometimes happen. I mean the heart opening because it feels the warmth of God’s hand and His providence. “Blessed is the man whose help comes from You; he has set ascents in his heart.”

“In the Valley of Weeping, to the place he has chosen; for the Lawgiver will give blessings.”

Yes, the person in the psalm has resolved to go to Zion. The psalm speaks chiefly of someone making a sacred pilgrimage. We Christians can also draw a spiritual meaning from it today. The person who sets his mind on going to Zion, to the holy dwelling places, will pass through the Valley of Weeping. The road may be unsafe; everything may not be pleasant and easy. He may face difficulties and obstacles, as though passing through a valley of weeping and mourning.

But that does not stop him or make him put off the journey. He will go where he has resolved to go. “For the Lawgiver will also give blessings.” He believes that God will bless him, and God will do so. God is the Lawgiver. As we said, the psalm implies that God commanded the Jews to go up to the place of His dwelling, to holy Zion.

There, in a certain sense, was God’s presence. God had commanded it: His law in the Old Testament told His people to make these sacred pilgrimages.

God commanded them to do this. So when a person makes the journey without fearing the Valley of Weeping, or even what we might call the valley of death, God the Lawgiver will bless him for fulfilling that duty. All of this also applies to the spiritual life. We can understand it in the light of the person who feels God holding his hand and caring for him.

That person has decided to keep ascending: to grow spiritually and to let his heart pray continually to God. This does not mean he will meet no difficulties or obstacles. Many times he will pass through a valley of death or a Valley of Weeping. Many things will resist him, stand in his way, and try to halt his progress. But he believes that the Lord wants him to follow this path, to keep going upward, and that the Lord will bless him. So he goes on without fear. That is how it is.

We...

Unfortunately, we have not grasped this properly, and we are not moving forward as we should. We ought to trust in God and say, “That settles it. I want God and nothing else. Whatever it costs me, I must not lose Him.” Then we would not worry about the difficulties we might meet. A person who goes forward like that will become God’s own. But someone else may keep looking for pleasant experiences: “I feel good. I’m content. I’m joyful. I’ve kept this rule and that one.” Even when these are spiritual things, thinking this way makes a person forget God. Such a person cannot move forward. This is a mistake, and we need to correct it.

We need to correct our whole disposition, our whole attitude, and the course we are following. Let us look carefully at why we are going where we are going, and what we are seeking. If you seek these pleasant things, even if you seek them from God, you are still looking to make yourself comfortable. God will not give them to you; and even if He does, as a kindness to you, that is not spiritual progress. Spiritual progress means saying, “I want God, even if I die along the way. I want God, whatever I have to go through.” That is exactly what the Martyrs did, what the soldiers did, and what all the Saints have done down to our own day.

“They shall go from strength to strength; the God of gods shall be seen in Zion.” To move forward, you first summon the courage to take a step. Then more courage comes, and you go farther. Then more courage comes, and you go farther still. “They shall go from strength to strength.” It is God who gives it. No one should keep asking, “Do I have the courage to go? Do I have the courage even to begin?” Let me take that first step, and then more courage will come. Let me go as far as that strength takes me, trusting that more will come, again and again. God does not give you, all at once, every bit of strength you need to reach your destination. He gives you...

...enough to begin. Trusting in His love, you make that beginning, and He gives you more strength, then more, and more again, until at last you arrive. “The God of gods shall be seen in Zion.” The pilgrim set out, met obstacles, and passed through the Valley of Weeping, but at last reached Zion. He arrived trusting in God and in God’s blessing. As the psalm says, “The God of gods shall be seen in Zion.” There God reveals Himself. How much did God reveal Himself in the Old Testament? His revelation then was limited, and yet the psalm says this and emphasizes it. How much more does God reveal Himself today!

These are truths. They are not said lightly, and they are no accident. The Saints can tell us that this is how things are. When you take this path, live under God’s providence, hold fast to His hand, and let Him lead you, you need fear nothing you meet. Your concern is not whether the journey will be comfortable. Your aim is to reach God’s dwelling places, to reach God Himself. Then He reveals Himself. Christ Himself assures us of this. He said that the one who keeps His commandments is the one who loves Him; He and His Father will love that person, He will reveal Himself to that person, and make that person’s heart His dwelling: “We will make Our home with him.” That is, God will come, and the Son will come...

...the whole Holy Trinity, will dwell in the person. These are not mere words or simply beliefs. They are a reality. We find this in the Saints, and that is why we should read about them, follow their example as far as we can, and draw inspiration from their lives. God truly reveals Himself to a person. That person comes to know firsthand God’s presence and love, His revelation, and the reality that God dwells within. “O Lord God of hosts, hear my prayer; give ear, O God of Jacob.” And now it is as though he says...

...this pilgrim says, “When I arrive there, then I will pray.” This was how the Jews understood it, because God had taught them so. They needed that then. We do not need to think of it that way now. We do not have to go to Zion, or even to a church building, in order to find God. Of course, we do go to church. We gather there so that we can all worship together, sheltered from the open air, and celebrate the service, the Mysteries, and the Holy Eucharist. But according to what God had told them, this was how they understood it: “As soon as I arrive there, I will pray.”

Thank you very much.

“O Lord and God of the heavenly and earthly hosts, O Lord God of hosts, hear my prayer; give ear, O God of Jacob.” Hear my prayer: that was his longing. Of course, the Israelite prayed along the way; a Jew could pray outside Zion as well. But Zion was especially understood to be God’s dwelling place, where prayer was offered. So the whole journey was a preparation for the prayer he would offer when he arrived. There he would pray and say, “O Lord and God of hosts, of heaven and earth, hear my prayer. Give ear, O God of Jacob.”

Yes, “give ear, O God of Jacob” means: attend to my prayer. Let it reach Your ears; listen to it, heed it, receive it. You are the God of Jacob, the God of Israel. “The God of Jacob” means the God of the people of Israel, as well as of Jacob himself, and of Abraham and Isaac. He was their God and the God of the whole people, as we say.

Thank you.

Yet look what happens to us, even though these things are simple and plain. It is the word of God that says them, the Spirit of God. We believe Holy Scripture is inspired by God; in it, the Spirit of God speaks. What holds us back? What troubles us? Why do we not receive these words as they are given, take this path, be edified, and reach the place we are meant to reach? Instead, each of us sinks back into our own concerns. But this is why we speak of these things, and why I say them again: so that, one day, God may help us rise out of our falls, our lack of spiritual awareness, and all these unhealthy states, and set us on this path, making this effort. May we find ourselves...

...under God’s providence, holding His hand, and being led to the heavenly Zion. For there is Zion now; there is Jerusalem; there is everything: the heavenly Kingdom of God. Even the fact that we have come here, and will come again and again, means something. I believe God will use it to set us firmly on this path. That is all on this subject.

Let us take a little of the third part as well. What, are you tired? Is that it? Who is tired? No one? No one. And I was hoping to find someone on my side.

Let us just make a start, then, and I will let you go.

Ψαλτήρι. Είμαι, θα με θυμηθείτε, στον 83ο ψαλμό, ο οποίος ψαλμός αυτός ομοιάζει με τον 41ο κατά πάσα πιθανότητα. Αυτοί οι δύο ψαλμοί γράφηκαν ίσως στην ίδια εποχή, γράφηκαν για τον ίδιο λόγο.

Εεε...

Εκεί ο 41ος ψαλμός είναι του Δαβίδ, για να δούμε.

Αυτός ο ψαλμός που σας δείχνω γράφτηκε εξ αφορμής που κάποιος, ο ίδιος ο Δαβίδ ίσως, λοιπόν, βρέθηκε εξόριστος. Αν θυμάστε, είχε φύγει τότε όταν επανεστάτησε ο γιος του, είχε φύγει πέραν του Ιορδάνου, εκεί προς την Ιορδανία, και από εκεί επιθυμούσε πάρα πολύ να βρεθεί στη Σιών, να βρεθεί στα σκηνώματα του Κυρίου, όπως λέει αυτός ο ψαλμός που το είχαμε δει την τελευταία φορά πριν το καλοκαίρι: «Ως αγαπητά τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων, επιποθεί και εκλείπει η ψυχή μου» κλπ. Μπορεί δηλαδή ο ψαλμός αυτός να εγράφη και κυρίως να τον έλεγε σαν προσευχή.

Ένας που βρέθηκε, ας πούμε, μακριά από τα σκηνώματα, μακριά από τη Σιών, μακριά από την Ιερουσαλήμ και είχε τόσο πόθο να βρεθεί στα σκηνώματα. Μπορεί όμως ο ψαλμός αυτός και να εγράφη ειδικά ή είχε γραφεί πιο μπροστά για άλλον λόγο και χρησιμοποιούνταν ύστερα από εκείνους οι οποίοι έκαναν ιεράν αποδημία και πήγαιναν, όπως πάμε και εμείς τώρα. Τώρα, βλέπετε, χρόνια τώρα γίνεται αυτό επειδή έχουμε τα μέσα, με μέσα, και πηγαίνουμε λίγο πολύ. Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι φροντίζουν έτσι αλλιώς να μαζέψουν χρήματα και να πάνε στα Ιεροσόλυμα, να πάνε προσκύνηση στους Αγίους Τόπους, να πάνε στον... Υπήρχε και μια κάποια εντολή του Θεού, όπως υπονοεί εδώ ο ψαλμός.

Κάνουν τέτοιες ιερές αποδημίες, να πηγαίνουν δηλαδή στον ναό, να πηγαίνουν στην Ιερουσαλήμ οι κάτοικοι της Παλαιστίνης, οι Εβραίοι, και το συνήθιζαν αυτό και κατά πάσα πιθανότητα, λοιπόν, έλεγαν αυτόν τον ψαλμό καθώς προχωρούσαν, καθώς ανέβαιναν, διότι από παντού, από όπου και αν είναι κανείς, όταν θέλει να πάει στην Ιερουσαλήμ, ανεβαίνει, είναι ψηλό μέρος.

Ευχαριστούμε που παρακολουθήσατε.

Είχαμε δει το πρώτο μέρος, το πρώτο τμήμα, που ήταν οι στίχοι 2, 3, 4 και 5, και προχωρούμε τώρα στο δεύτερο τμήμα, που είναι 6 έως 9. Ευχή,

Την εμπιστοσύνη στον Θεό και παρ' όλα τα εμπόδια επισκέπτονται τον ναό του Κυρίου. Λοιπόν, «Μακάριος ανήρ, οὗ ἐστιν ἡ ἀντίληψις αὐτοῦ παρὰ σοῦ· ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο». Μακάριος είναι ο άνθρωπος εκείνος, ευτυχής είναι ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος έχει την προστασία του Θεού, που το νιώθει δηλαδή αυτό, τον προστατεύει ο Θεός, τον σκεπάζει ο Θεός, είναι μαζί του ο Θεός, και ο οποίος αναβάσεις στην καρδιά του διέθετο. Και ο οποίος άνθρωπος αυτός είναι μακάριος, που έχει τη δική σου προστασία, που έχει τη δική σου σκέπη, που έχει τη δική σου αγάπη.

Και έβαλε μέσα στην καρδιά του να ανέβει εκεί, να κάνει ανάβαση, να ανέβει, δηλαδή να πάει στα Ιεροσόλυμα, να προσκυνήσει εκεί, στα Άγια Χώματα. Εμείς θα λέγαμε σήμερα, κάποια πλευρά δηλαδή εφαρμόζεται πέρα για πέρα και σε εμάς, θα έλεγα έτσι αντιστάθμιτος, μακάριος είναι εκείνος ο οποίος έτσι είναι.

Εεεε... Είναι μες στην πρόνοια του Θεού και ο Θεός θα προνοήσει και θα το φέρει κάποτε να προσκυνήσει στους Αγίους Τόπους. Δηλαδή νομίζω, έτσι πως διέρχονται σήμερα τα πράγματα, δεν πρέπει να μείνει χριστιανός που να μην πάει να προσκυνήσει στους Αγίους Τόπους. Χωρίς να σημαίνει αυτό ότι όποιος δεν θα πάει να προσκυνήσει στους Αγίους Τόπους θα χάσει την ψυχή του. Όχι! Κάτι πολύ ζωντανό, κάτι το οποίο δεν αντισταθμίζεται με κανένα τρόπο. Νομίζω σας είχα πει που κάποιος είχε πει σε ένα κήρυγμα.

Μάλιστα του είχε πει ότι μια επίσκεψη στα Ιεροσόλυμα ισοδυναμεί με χίλια κηρύγματα. Αλλά μπορούμε όμως να το δούμε εμείς λίγο ακόμη πιο πνευματικά: είναι μακάριος εκείνος ο οποίος, ε, τον έβαλε ο Θεός, όπως έχουμε πει, ε, τελικά να σε πάρει ο Θεός από το χέρι, τελικά να σε αναγνωρίσει δικό του ο Θεός και να σε αναλάβει ο Θεός. Μακάριος λοιπόν είναι αυτός ο οποίος λίγο πολύ βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, ήδη δηλαδή είναι κάτω από την πρόνοια του Θεού, κάτω από τη σκέπη του Θεού, αλλά κατά ειδικόν τινα τρόπο, τον έχει πάρει ήδη από το χέρι ο Θεός και ο οποίος συνέχεια μέσα στην ψυχή του έχει αυτήν την διάθεση, οι αναβάσεις. Οι αναβάσεις, νομίζω υπάρχει ένα βιβλίο που λέγεται «Αναβάσεις», δεν λέει;

Ένα βιβλίο, λοιπόν, που έτσι τιτλοφορείται «Αναβάσεις» και οπωσδήποτε έχει υπόψη του κάτι τέτοιο. Μακάριος είναι αυτός ο οποίος ήδη τον κρατάει από το χέρι, τόσο ζωντανά νιώθει την πρόνοια του Θεού, τόσο ζωντανά έχει τη σκέπη του Θεού και η καρδιά του μέσα του, να, όλο τέτοια σκέφτεται, όλο τέτοια έχει η καρδιά του. Αυτός είναι ο καημός της καρδιάς, αυτός είναι ο ζήλος της καρδιάς, αυτή είναι η ιδέα της καρδιάς, να ανεβαίνει, να ανεβαίνει, τουτέστι, και να ανεβαίνει με την έννοια προκόπτων πνευματικά, αλλά και να ανεβαίνει με την έννοια κυρίως να προσεύχεται, να προσεύχεται, διότι όσο σκέπτεσαι ότι ο Θεός είναι μαζί σου, όσο σκέπτεσαι ότι ο Θεός αγαπά...

Σκέπτεσαι ότι ο Θεός είναι πάνω σου, σε προστατεύει, προνοεί για εσένα, σε έχει κάνει δικό Του, τόσο πιο πολύ είσαι... Έχεις αυτό που λέγαμε προηγουμένως, μνημονευτέον ή αναπνευστέον, μνημονεύεις, θυμάσαι τον Θεό, σκέφτεσαι τον Θεό, συνέχεια μέσα από την καρδιά σου βγαίνει προσευχή, μέσα από την καρδιά σου βγαίνει δοξολογία στον Θεό. Πότε λες «Κύριε Ιησού Χριστέ», πότε λες «Δόξα σοι, Θεέ μου», πότε λες «Ευχαριστώ, Θεέ μου», όλο τέτοια, Θεέ μου. Και όχι αυτά έτσι κατά έναν τυπικό τρόπο ή κατά αρρωστημένο κάποια φορά, δηλαδή μπορεί να έχουν και αρρωστημένο χαρακτήρα. Αλλά είναι το άνοιγμα της καρδιάς, της καρδιάς αυτής η οποία νιώθει τη ζεστασιά του χεριού, της προνοίας του Θεού. «Μακάριος ἀνήρ, οὗ ἐστιν ἡ ἀντίληψις αὐτοῦ παρὰ σοῦ· ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο».

Στην κοιλάδα του κλαυθμώνος, εις τον τόπον ον έθετο, και γαρ ευλογίας δώσει ο νομοθετών.

Ναι, αυτός βέβαια, καθώς έχει βάλει σκοπό να πάει εκεί στη Σιών, οπωσδήποτε ο ψαλμός ομιλεί γι' αυτόν που κάνει την ιερά αποδημία κυρίως, αλλά εμείς τώρα παίρνουμε αφορμή από αυτό και λέμε σαν χριστιανοί σήμερα και τα πνευματικότερα. Λοιπόν, αυτός που έβαλε στο μυαλό του να πάει εκεί στον τόπο αυτόν, στη Σιών, αυτός, στον τόπο που είναι τα Άγια Σκηνώματα, λοιπόν αυτός θα περάσει και από κοιλάδα κλαυθμώνος, δεν θα είναι ο δρόμος πολύ ασφαλής και πολύ σίγουρος και όλα θα είναι τόσο όμορφα και ωραία, μπορεί να συναντήσει και δυσκολίες και εμπόδια και σαν να περάσει από μια κοιλάδα κλαυθμώνος και πένθους και λοιπά.

Δεν τον εμποδίζει αυτό, δεν τον πειράζει αυτό, δεν συντελεί αυτό στο να αναβάλει την επίσκεψή του, αλλά θα πάει εκεί που έβαλε σκοπό να πάει και «καὶ γὰρ εὐλογίας δώσει ὁ νομοθετῶν». Λοιπόν, διότι και πιστεύει, αλλά και έτσι θα γίνει, ο Θεός θα τον ευλογήσει, ο οποίος Θεός νομοθέτησε. Εδώ είναι που είπαμε, υπονοεί αυτό το πράγμα, νομοθέτησε ο Θεός να ανεβαίνουν οι Εβραίοι εκεί που θα είναι τα σκηνώματα, εκεί που θα είναι η Αγία Σιών.

Που θα είναι, ας πούμε, κατά ένα σχετικό τρόπο η παρουσία του Θεού. Νομοθέτησε ο Θεός, ο νόμος δηλαδή του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη λέγει να κάνουν αυτές τις ιερές αποδημίες οι άνθρωποί του.

Λοιπόν, ο οποίος ενομοθέτησε να γίνεται κάτι τέτοιο, καθώς κανείς θα το πραγματοποιήσει αυτό και δεν θα φοβηθεί που θα περάσει και μέσα από κοιλάδα κλαυθμώνος και, θα λέγαμε, και από κοιλάδα θανάτου, λοιπόν αυτός θα έχει ευλογίες, θα του δώσει ευλογίες ο Θεός ο οποίος ενομοθέτησε να γίνεται κάτι τέτοιο, θα δώσει ευλογίες σε αυτόν ο οποίος θα εκπληρώσει αυτό το καθήκον. Αυτά ταιριάζουν πέρα για πέρα, λοιπόν, και στον πνευματικό τομέα τα μεταφέρουμε, ότι εκείνος ο οποίος νιώθει ότι τον κρατάει ο Θεός από το χέρι και έχει αυτή την πρόνοια του Θεού.

Και πήρε... Απόφαση πια να ανεβαίνει, να ανεβαίνει και με την έννοια να προκόπτει πνευματικά, αλλά και με την έννοια έτσι να προσεύχεται συνέχεια η καρδιά του, να λέει στον Θεό. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα συναντήσει δυσκολίες, δεν θα συναντήσει εμπόδια. Πάρα πολλές φορές θα περάσει μέσα από κοιλάδα θανάτου και από κοιλάδα κλαυθμώνος και πάρα πολλές φορές θα συναντήσει πολλά πράγματα τα οποία θα ανθίστανται, θα αντιδρούν, θα εμποδίζουν και θα θέλουν να ανακόψουν την πορεία του. Λοιπόν, αλλά καθώς πιστεύει ότι ο Κύριος είναι εκείνος που θέλει αυτήν την πορεία, ο Κύριος είναι που θέλει αυτό το να πηγαίνει κανείς προς τα πάνω, λοιπόν, και ότι θα έχει ευλογίες, προχωράει και δεν φοβάται καθόλου. Έτσι είναι.

Εμείς

Δυστυχώς δεν πιαστήκαμε σωστά, δεν τα πιάσαμε καλά τα πράγματα και δεν προχωρούμε κατά σωστό τρόπο. Δηλαδή, αντί ας πούμε να πιστέψουμε στον Θεό και να πούμε «Τελείωσε, τον Θεό θέλω και τίποτε άλλο, τον Θεό να μην χάσω ό,τι και αν μου στοιχίσει» και να μην λογαριάζει κανείς καθόλου τι θα συναντήσει, τι δυσκολίες θα περάσει ποτέ. Λοιπόν, αυτός ο οποίος προχωρεί έτσι θα προχωρήσει και θα γίνει του Θεού. Ο άλλος όμως ο οποίος προχωράει αλλά πάντοτε βρίσκει καλά πράγματα, νιώθω καλά πράγματα, αισθάνομαι καλά, είμαι ευχαριστημένος, είμαι χαρούμενος, φύλαξα αυτό, φύλαξα εκείνο, έστω πνευματικά πράγματα, γιατί σκέφτεται έτσι και ξεχνάει τον Θεό. Δεν μπορεί να προχωρήσει, δεν μπορεί να προχωρήσει. Είναι λάθος, λοιπόν, λάθος να διορθώσουμε.

Την όλη διάθεσή μας, την όλη στάση μας και την όλη πορεία μας. Καλά να εξετάσουμε γιατί πάμε εκεί που πάμε και τι ζητούμε εκεί που ζητούμε. Αν ζητάς λοιπόν αυτά, έστω από τον Θεό τα ζητάς, αλλά ζητάς έτσι να καλοβολευτείς. Δεν θα σου τα δώσει ο Θεός, αλλά κι αν σου τα δώσει έτσι για να σου κάνει λίγο το χατίρι, δεν είναι αυτό προκοπή πνευματική. Η πνευματική προκοπή είναι ότι θέλω τον Θεό και ας καθ' οδόν, ας πεθάνω κιόλας. Θέλω τον Θεό και ας περάσω οτιδήποτε καθ' οδόν. Ακριβώς αυτό που έκαναν οι Μάρτυρες, ακριβώς αυτό που έκαναν οι Στρατιώτες και όλοι οι Άγιοι μέχρι σήμερα.

«Πορεύσονται ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν, ὀφθήσεται ὁ Θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών». Αυτοί, λοιπόν, καθώς θα προχωρούν, για να προχωρήσεις σημαίνει ότι έκανες ένα κουράγιο και προχώρησες. Λοιπόν, μετά άλλο κουράγιο θα έρθει και θα πας πιο πέρα, μετά άλλο κουράγιο θα έρθει και θα πας πιο πέρα. «Πορεύσονται ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν». Είναι ο Θεός που... και ποτέ δεν πρέπει κανείς να σκέφτεται «Έχω κουράγιο να πάω, έχω κουράγιο να κάνω το πρώτο ξεκίνημα;» Ας κάνω αυτό το πρώτο ξεκίνημα και μετά θα έρθει κι άλλο κουράγιο και ας πάω ως εκεί που με πάει αυτό το δεύτερο κουράγιο και να έχω πεποίθηση ότι θα έρθει άλλο κουράγιο και άλλη φορά και άλλο. Έτσι ο Θεός δεν δίνει μια και καλή την όλη δύναμη που χρειάζεσαι για να φτάσεις εκεί που πρέπει να φτάσεις, αλλά σου...

Δίνει για να κάνεις την αρχή και εσύ με εμπιστοσύνη στην αγάπη Του θα κάνεις αυτήν την αρχή και κοντά σε αυτή τη δύναμη θα σου δώσει κι άλλη δύναμη, κι άλλη δύναμη, κι άλλη δύναμη και θα φτάσουμε τέλος. «Ὀφθήσεται ὁ Θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών». Και ο ιεραποδημών, λοιπόν, ξεκινούσε, συναντούσε εμπόδια, περνούσε από κοιλάδα κλαυθμώνος, αλλά στο τέλος έφτασε στη Σιών. Και έφτανε στη Σιών έχοντας πεποίθηση στον Θεό, έχοντας πεποίθηση της ευλογίας του Θεού και έφτανε και λέει «ὀφθήσεται ὁ Θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών». Και εκεί φανερώνεται ο Θεός. Τώρα πόσο φανερωνόταν στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός; Και όμως πολύ φτωχά φανερωνόταν ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη και όμως το λέγει εδώ και το τονίζει. Πόσο σήμερα φανερώνεται ο Θεός!

Ε, αυτά είναι αλήθειες, δεν λέγονται έτσι, δεν είναι τυχαία. Και Άγιοι άνθρωποι μπορούν να μας πούνε ότι έτσι είναι τα πράγματα. Ότι όταν εσύ μπεις σε αυτόν τον Θεό και είσαι κάτω από την πρόνοια του Θεού και κρατάς καλά το χέρι του Θεού και σε οδηγεί ο Θεός και δεν φοβάσαι από τίποτε, ό,τι και αν συναντήσεις, και το μέλλον σου δεν είναι μην τυχόν δεν περάσεις καλά κάτω εδώ, όχι, το μέλλον σου είναι να φτάσεις εκεί, στα σκηνώματα του Θεού, να φτάσεις στον Θεό. Φανερώνεται μετά ο Θεός. Είναι και βεβαίως το ίδιο του Χριστού που είπε ότι εκείνος που κάνει τις εντολές μου, αυτός είναι που με αγαπά, και θα τον αγαπήσω και εγώ και ο Πατήρ μου, και οφθήσομαι αυτώ, λέει, και θα φανερωθώ και θα κάνω την καρδία του και μονήν παρ' αυτώ ποιήσουμε. Θα έρθει δηλαδή ο Θεός, θα έρθει και ο Υιός.

Όλη η Αγία Τριάδα, και να κατοικήσουν στον άνθρωπο. Αυτά δεν λέγονται έτσι, ούτε απλώς είναι μια πίστη αυτά, αυτά είναι και μια πραγματικότητα. Και αυτά τα βρίσκουμε μόνο στους Αγίους, γι' αυτό πρέπει να διαβάζουμε τους Αγίους και όσο μπορούμε να τους μιμούμε και όσο γίνεται να εμπνεόμαστε από τη ζωή τους και από το παράδειγμά τους. Όντως ο Θεός φανερώνεται στον άνθρωπο και έχει πλέον κανείς πείραν, πλέον πείραν της παρουσίας του Θεού, της αγάπης του Θεού, της εμφανίσεως του Θεού, το ότι κατοικεί μέσα εκεί όντως ο Θεός στον άνθρωπο. Κύριε ο Θεός των δυνάμεων, εισάκουσε της προσευχής μου, ενώτισε ο Θεός Ιακώβ. Και είναι σαν να λέει τώρα...

Ο ιεραπόδημος αυτός, όταν φτάσω εκεί, εκεί τότε, όπως πίστευαν οι Εβραίοι και πίστευαν διότι έτσι τους τα έχει πει ο Θεός, έτσι τα χρειαζόταν τότε, τώρα δεν χρειαζόμαστε κάτι τέτοιο, ούτε είναι για μας έτσι τα πράγματα. Ούτε σώνει και καλά να πάμε ας πούμε εις την Σιών ή έστω να πάμε εις τον Ναό για να βρούμε τον Θεό και, εκτός από το ότι πηγαίνουμε στον Ναό, πηγαίνουμε για να συγκεντρωθούμε εκεί, να κάνουμε μαζί όλοι, να μην είμαστε στο ύπαιθρο, για να κάνουμε μαζί όλοι την ακολουθία, τη θεολατρία, τα Μυστήρια και τη Θεία Ευχαριστία. Λοιπόν, αλλά εδώ έτσι όπως το ένιωθαν σύμφωνα με αυτά που τους είχε πει ο Θεός, μόλις λοιπόν θα φτάσω εκεί θα προσευχηθώ τότε.

Ευχαριστώ πολύ.

Κύριε και Θεέ των ουρανίων και επιγείων δυνάμεων, Κύριε ο Θεός των δυνάμεων, που είσαι Κύριος και Θεός των ουρανίων και επιγείων δυνάμεων, εισάκουσε την προσευχή μου, ενώτισε ο Θεός Ιακώβ, άκουσε την προσευχή μου, δηλαδή ο πόθος του ήτανε οπωσδήποτε, και καθ' οδόν προσευχόταν και ο Ισραηλίτης, ο Εβραίος προσευχόταν ας πούμε και έξω από την Σιών, αλλά κυρίως όμως εκεί ήτανε ο τόπος του Θεού και εκεί γινότανε η προσευχή και επομένως όλη η πορεία και όλος ο δρόμος αυτός έως ότου να φτάσει εκεί ήταν μια προετοιμασία για να προσευχηθεί όταν θα φτάσει εκεί. Θα προσευχηθεί λοιπόν και θα πει: Κύριε και Θεέ των δυνάμεων, των ουρανίων και των επιγείων, άκουσε την προσευχή μου. Ενώτισε ο Θεός Ιακώβ.

Ναι, πρόσεξε δηλαδή, ενώτισε ο Θεός Ιακώβ, πρόσεξε, πρόσεξε την προσευχή μου που φτάνει δηλαδή εις τα αυτιά, άφησε τα αυτιά σου να ακούσουν την προσευχή, να προσέξουν την προσευχή μου, να δεχθούν την προσευχή μου, ο οποίος είσαι ο Θεός Ιακώβ, Θεός του Ισραήλ, Θεός Ιακώβ δηλαδή του Ισραηλιτικού λαού και απλώς του Ιακώβ και του Ιακώβ και του Αβραάμ και του Ισαάκ, αλλά Θεός αυτών ήταν και Θεός του ολοκλήρου, λέμε.

Ευχαριστώ.

Παθαίνουμε εμείς τώρα, ενώ είναι όπως βλέπετε και απλά και σαφή και καθαρά και ο λόγος του Θεού είναι που τα λέγει έτσι, το Πνεύμα του Θεού, θεόπνευστη θεωρούμε την Αγία Γραφή, ομιλεί δηλαδή το Πνεύμα του Θεού. Τι μας εμποδίζει, τι μας πειράζει, γιατί δεν τα παίρνουμε τελικά έτσι όπως λέγονται; Για να μπούμε ακριβώς σε αυτόν τον δρόμο και να ωφεληθούμε και να φτάσουμε εκεί που πρέπει να φτάσουμε. Και πάλι καταποντιζόμαστε ο καθένας στα δικά του. Αλλά γι' αυτό τα λέμε, το ξαναλέμε, ώστε κάποτε να βοηθήσει ο Θεός να ξεφύγουμε από τα πεσίματά μας και από τις αναισθησίες μας και από όλες αυτές τις μη καλές καταστάσεις μας και να βρεθούμε σε έναν τέτοιο δρόμο, σε μια τέτοια προσπάθεια. Να βρεθούμε...

κάτω από την πρόνοια του Θεού, πιασμένοι από το χέρι του Θεού και να οδηγούμεθα στην ουράνια Σιών, γιατί εκεί πλέον, εκεί είναι η Σιών, εκεί είναι η Ιερουσαλήμ, εκεί είναι τα πάντα, η ουράνια βασιλεία του Θεού. Και μόνο που ήρθαμε και θα ξαναρθούμε πάλι και θα ξαναρθούμε, κάτι είναι και αυτό που τελικά ο Θεός πιστεύω ότι θα μας χρησιμεύσει και θα μας βάλει για τα καλά σε αυτόν τον δρόμο. Αυτά και ως προς αυτό το θέμα.

Λίγο και από το άλλο, το τρίτο. Τι, κουραστήκατε; Έτσι. Ποιος κουράστηκε; Κανείς, κανείς. Και περίμενα να βρω κανένα σύμμαχο.

Ας αρχίσουμε απλώς λίγο, θα σας αφήσω να φύγετε.