Ψαλμός 80 για την Πίστη, την Προσευχή και την Καρδιά

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

We are in Psalm 80. We looked at the opening verses and went as far as verse eight. Now we can continue from verse nine, where the Lord reminds the people of Israel and calls them to return, to metanoia, to repentance: “Listen, my people, and I will testify to you.”

“My people, listen to my complaint.” God is speaking to His people now and expressing His grievance over what they have done. “Listen, my people, and I will testify to you. Israel, if you will listen to me, there shall be no new god among you, nor shall you worship a foreign god.” But when He says, “if you will listen to me,” we should hear more than a condition: if you do this, then that will happen. We should also hear how deeply He wants them to listen. “How I wish you would listen to me!” So, if you will listen to me...

“If you will listen to me, there shall be no new god among you.” You will not make the grave mistake the idol worshippers make, inventing new gods all the time. You will not invent a new god of your own, “nor shall you worship a foreign god.” You will not worship one of the gods you see around you, or make an idol for yourself. Listen, my people. Hear my complaint: I am displeased with you, and I am calling you to take heed. Listen to me, and do not make a new god.

That is, you too may be influenced by this tendency for everyone to make new gods, and you will imagine that you yourself are God and make some new god of your own. Do not make or worship another god. Yes, one might say that in one respect this applies very much today. You see how often this is said; it is said a great deal. For today everything, so to speak, is adapted; everything is renewed; everything, as they say, is upgraded and reformed, and so on. So then the Church too, and so forth—yes, the God who has always been is the same Christ who came two thousand years ago,

He is the head of the Church, the Lord of the Church, and the Lord of our lives: the very same Christ of whom the Apostle Paul said, “Jesus Christ is the same yesterday and today and forever.” There must be no urge among Greek Christians to adapt everything under the pretext of bringing it up to date.

Yes.

If you have Christ within you, as we have said before, and Christ lives in you—the one Christ who is always the same—and you have within you the Spirit God gives to those who are His, you will always be in touch with your own time. Others have to think about how to keep up; here it happens of itself. Think of machines that work automatically. I recently heard about a device for people with diabetes, something like a pen, I think, that contains insulin. When someone puts its needle into the body...

The body takes as much insulin as it needs. Before, as I understand it, you had to take a set amount in the morning and another in the evening. I do not know exactly how it was arranged, or whether I have understood it correctly. But that does not affect the point of the example: the body takes what it needs without the person having to work it out. That is how the device works. The body gets as much insulin as it needs, neither more nor less.

Yes. When you are a Christian, you do not have to sit and work out how to keep up with the times, adapt yourself, or take into account, you know, what people are and what they are not. You are a living person, you go among living people, and you want to share life with them...

You would be out of touch with reality—you would not be truly alive—if you could not understand what is happening around you, what you need to say, and how to say it. I say this with conviction: from the Christian point of view, there is no problem here. The more we try to work out with our minds how to update and adapt everything, the further we move from its heart, from the truth. The more fully you have the truth and true life within you, the more naturally you respond. When a little child goes outside, its mother says, “My child, you are cold. You will catch a chill.” But a grown person whose mind is working properly does not need to be told that.

Perhaps someone who is deeply absorbed in something else might need a reminder, though I suppose even they would think to take a raincoat or something to wear. Usually no one needs to tell a person, “You will get cold.” You feel cold and put on another layer; you feel warm and take one off. If there is a draft, you move out of it. In spiritual matters, in the Christian life, a person responds with still greater good sense, flexibility, and readiness—almost automatically, in the best sense. So we have no need for a new god or some new kind of...

Situation. Of course we may need to use different words. That is precisely because we are alive. Otherwise we would be dead. That is why the Apostle Paul says, “The letter kills, but the Spirit gives life.” The Spirit gives life to the human person. The Apostle may have used one word in his day, while we use another today. Yet our word can carry exactly what his word carried: the same meaning. We say it differently today precisely to preserve the same truth and the same life. “For I am the Lord your God, who brought you up out of the land of Egypt.” God keeps returning to this point.

I am the Lord God. And not simply, “I am the Lord God,” but, “I am the Lord God who loved you and chose you. I was with you, and you saw it in what I did. I brought you out of Egypt.” He does not recount every detail here, but His people understand. “I am the Lord God, and no other god is.” Someone might say this is obvious; everyone knows it. Yes, and yet I think it would be the first thing God would say to us today if He stood before us like that—if He needed to. He does not need to, for He is already before us. But suppose He came bodily and spoke to us: “I am your God.” Let each of us put a hand on our heart and see...

How far we truly hold God to be our God, instead of treating other things as gods. How much do we hope in and trust the one true God, rather than placing our hope and faith in other things? Above all, to what extent do we not trust or place our hope in ourselves, and how many of us attach great importance to our own affairs and our own selves? Here there is a beautiful phrase: “Open your mouth wide, and I will fill it.” “I am the Lord your God, who brought you up out of the land of Egypt.” I am the God who brought you out of Egypt. What do I ask of you? “Open your mouth wide, and I will fill it.” Open your mouth wide to me, and I will fill it. Notice that He does not merely say...

“Open your mouth, and I will give you something.” No. He says, “Open it as wide as you can.” If God has one deep longing, it is this: He wants His creatures, whom He made and whose needs He knows, to open themselves wide to Him. We might say He made them with an enormous spiritual hunger. He wants them to open their whole being, their hearts, so that He can fill them.

Is God stingy? Is He too poor to satisfy His creatures and fill their mouths? He is rich, He loves mankind, and as God He is always giving. Let us never forget, day or night, to hear His voice: “Open your mouth wide, and I will fill it.” And we do open our mouths. As the Lord says, “Ask, and it will be given to you. Everyone who asks receives.” He goes on to say...

Well...

You yourselves, sinners though you are, when your child asks you for something...

You do not give him a stone. He asks you for a fish, and you do not give him a snake. He asks you for an egg, you do not give him something else; you give him an egg. If you, sinners though you are, know how to give good things, how much more will the heavenly Father give the Holy Spirit and fill the heart? Yes, but the heart He fills is the heart of one who cries out to Him night and day. First we must truly open our mouths. We must long for this. We readily open our whole being wide to grab things from here and there, but what we seize is death, mere husks. Let us open our mouths before God, open our souls to Him. First, we must have a deep longing for it.

We must want it very much. That longing truly shows itself in our hearts when we humble ourselves, when we live in metanoia, in repentance, and when we pray with simplicity. “Pray without ceasing.” However strange it may sound, someone who has not yet learned to pray has not yet grasped what Christianity is about.

“Open your mouth wide, and I will fill it. But My people did not listen to My voice, and Israel paid no heed to Me.” Yes, I am the Lord their God. I brought them out of Egypt and cared for them as I did. Yet they did not listen to My voice or heed what I asked of them. And now listen: “So I let them go according to the desires of their hearts. They will walk in their own ways.” God says, “I let that generation go. I let them follow the desires of their hearts.”

I let them find everything they wanted to find and acquire everything they wanted to acquire—and, of course, be lost.

We have spoken before about a verse in the royal psalm said in the morning. We hear it during Holy Week; in monasteries they say it every day, and strictly speaking we should say it here every day too, though we do not. Outside the monasteries it comes before the Six Psalms. One verse says, “May the Lord give you according to your heart and fulfill all your counsel.” There, of course, it is a prayer. As the king leaves for war, the people pray that God may grant him what is in his heart: what he desires, according to the kind of heart he has.

“And fulfill all your counsel”—may God bring about what you desire and grant it fully. Of course, the king goes on behalf of the people, as a man of God. He is not going to do something sinful, and they pray that God will be with him and fulfill all his counsel. But we can also take the words “May the Lord give you according to your heart” as a statement, and not only as a prayer: the Lord gives you according to your heart. He will give you according to your heart.

The words can be a prayer that He may give to you, but He will also give according to your heart. I have noticed—and we have said this before, but it does no harm to repeat it—that God gives everyone according to their heart. Please pay attention to this. It is a weighty thing to say. It may not hold in every case; as you said, there are exceptions. But in the end, I think it is so: the Lord gives according to the heart.

You are as much a Christian as you longed and wanted to be. You are no more than that because you did not ask for more. Christ tells the disciples, “You have not asked yet.” We did not ask; we did not desire or long for more. Our hearts did not desire it. So God gave us this much. If you long for more, your whole attitude and conduct will reflect that longing. So will the way you open your mouth, as the psalm says: “Open your mouth wide, and I will fill it.” But if, deep in your heart, you are narrow-hearted and miserly, always preoccupied with yourself...

Always calculating, always looking out for your own advantage, and so on.

The Lord gives according to the heart. People seek things, but what are they seeking? They want satisfaction in a worldly way. They want to be comfortably settled in the world and to acquire one thing after another. God lets them pursue those things. But in the end, a person is poor—utterly poor. Only the rich God can make a person rich. Only God’s riches, the spiritual gifts He gives, can do that. Everything else makes a person poorer. So let us pay attention: the Lord gives according to our heart, including when our heart is impure, when our heart, let us say...

Shows that it does not care and grows idle. God will give according to that heart. But this also applies to our longing. I believe it is impossible for someone truly to desire to become a saint and for God not to make it happen. God will grant that blessing, that great gift of holiness. He will give according to the heart. But do not tell me, “Yes, I say that I want it.”

Of course, of course. Whether you truly want it shows in what you do. And none of us should say, “Yes, I want it, but I cannot.” There is no such thing here. A person can do as much as they truly want. If they cannot go further in these matters, it means they do not want to. There is no “I cannot.” Here too, it is a matter of what you desire.

Here we see how a person’s desires can become distorted. Remember how we said that someone hears about humility, sees humble people, and thinks, “How wonderful, how wonderful it would be to have that myself.” But that is like Simon Magus, who, when he saw the Apostles imparting the Holy Spirit, said to them, “What can I give you? How much must I pay for you to give me this power too—to impart this grace?” Yes. A person sees someone humble and wants to become humble too, but with that same attitude: “How wonderful it is to be humble! Everyone notices you, respects you, and calls you blessed. You have new deeds—my goodness!” So they keep trying to become humble. They will never become humble that way. The same is true if someone wants to become a saint with those same calculations in mind—with those same calculations.

They want God to cleanse them, help them, urge them on, draw them closer, and lead them further. But if they seek all this with those same calculations in mind, nothing will come of it—very little, if anything.

There are four verses left, but I think we will leave them for next time. Let us stop here, so that...

We can continue then. Let me just remind you that tomorrow afternoon’s gatherings will not take place. They will be held next Sunday at the usual time. Tomorrow, however, the gatherings for the boys in primary and middle school will take place as usual, from four to five. The girls’ gatherings will be earlier, since otherwise they cannot take place at all: the younger girls from three to four-thirty, and the high school girls from three-thirty to four.

Also...

Also, on Wednesday there will be the Karmekaki vigil at the Hodegetria. I hope to be there myself; I certainly ought to be.

And on Tuesday night we will have a vigil in Panorama, for Saint Andrew—is that right? It is for Saint Andrew the First-Called, whose feast is also the patronal feast of the Ecumenical Patriarchate. That is all for now. I mention these things today because we will not have our gathering here tomorrow.

Είμαστε στον ογδοηκοστό ψαλμό. Είχαμε δει τους πρώτους στίχους και έπειτα μέχρι και τον όγδοο. Και τώρα μπορούμε από τον ένατο και κάτω, που εδώ ο Κύριος υπενθυμίζει στους Εβραίους και τους προσκαλεί σε επιστροφή, σε μετάνοια. «Ἄκουσον, λαός μου, καὶ διαμαρτυροῦμαί σοι».

Λαέ μου, τη διαμαρτυρία μου, δηλαδή ο Θεός τώρα μιλάει με το λαό Του και διαμαρτύρεται ο Θεός γι' αυτά που έκανε ο λαός. «Ἄκουσον, λαός μου, καὶ διαμαρτυροῦμαί σοι. Ἰσραήλ, ἐὰν ἀκούσῃς μου, οὐκ ἔσται ἐν σοὶ θεὸς πρόσφατος, οὐδὲ προσκυνήσεις θεῷ ἀλλοτρίῳ». Ισραηλιτικέ λαέ, εάν ακούσεις μου, αυτό ωστόσο έτσι πως το λέει, εάν με ακούσεις, όχι μόνο εδώ αλλά και γενικά να το παίρνουμε λίγο διαφορετικότερα, όχι απλώς εάν ακούσεις, αν γίνει αυτό θα συμβεί εκείνο, όχι μόνο με την έννοια αυτή, αλλά με την έννοια πόσο θέλω να ακούσεις. Πόσο θέλω να ακούσεις, θα ήθελα πολύ να ακούσεις. Εάν λοιπόν με ακούσεις...

«Ἐὰν ἀκούσῃς μου, οὐκ ἔσται ἐν σοὶ θεὸς πρόσφατος». Δεν θα κάνεις το μεγάλο αυτό σφάλμα όπως κάνουν οι ειδωλολάτρες που κάθε τόσο φτιάχνουν καινούριους θεούς, να φτιάξεις κι εσύ κανένα καινούριο Θεό, «οὐδὲ προσκυνήσεις θεῷ ἀλλοτρίῳ», και ούτε θα προσκυνήσεις άλλον Θεό. Είτε από τους γνωστούς θεούς που βρίσκεις τριγύρω σου, είτε κάποιον δικό σου Θεό φτιάξεις, ένα είδωλο. Άκουσε, λαέ μου, άκουσε αυτή τη διαμαρτυρία μου, δεν είμαι ευχαριστημένος μαζί σου, ας πούμε, και εφιστώ την προσοχή σου. Να με ακούσεις και να μην κάνεις κανένα καινούργιο Θεό.

Δηλαδή, επηρεαστείς κι εσύ από την τάση αυτή που υπάρχει όλοι να φτιάχνουν καινούργιους θεούς και θα νομίσεις ότι πάλι είσαι ο Θεός και φτιάχνεις κι εσύ κανένα καινούργιο Θεό. Μη φτιάξεις ούτε να προσκυνείς άλλον Θεό. Ναι, και θα έλεγε κανείς ότι από μια πλευρά αυτό ταιριάζει πάρα πολύ σήμερα. Βλέπετε πόσο λέγεται αυτό, πάρα πολύ λέγεται. Γιατί σήμερα όλα τα πράγματα, ας πούμε, προσαρμόζονται, όλα τα πράγματα ανανεώνονται, όλα τα πράγματα, όπως λέγονται, αναβαθμίζονται και μεταρρυθμίζονται και τέτοια. Λοιπόν, και επομένως και η Εκκλησία και τα λοιπά, ναι, ο Θεός που ήταν από πάντοτε, αυτός είναι και ο Χριστός που ήρθε πριν 2000 χρόνια,

Κεφαλή της Εκκλησίας και ο Κύριος της Εκκλησίας και ο Κύριος των ζωών μας, αυτός ο ίδιος ο Χριστός που, όπως από τότε το είπε ο Απόστολος Παύλος, «Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας». Καθόλου, καθόλου, καθόλου δεν πρέπει να υπάρχει η τάση στον Έλληνα χριστιανό, η τάση τάχα να τα προσαρμόσουμε τα πράγματα, τάχα να τα συγχρονίσουμε και τέτοια.

Ναι.

Έχεις μέσα σου τον Χριστό, όπως είπαμε και άλλες φορές, και ζει μέσα σου ο Χριστός, αυτός ο Χριστός, ο ένας Χριστός, που είναι πάντα ο ίδιος, και έχεις μέσα σου το Πνεύμα που δίδει ο Θεός στον δικό του άνθρωπο, συνέχεια θα είσαι ο πιο σύγχρονος άνθρωπος. Οι άλλοι πρέπει να σκεφτούν να συγχρονιστούν, ενώ εδώ γίνεται αυτομάτως. Πώς λειτουργούν μερικά μηχανήματα, πώς λειτουργούν αυτόματα έτσι; Τώρα έμαθα, άκουσα τώρα τελευταία ότι υπάρχει, λέει, μια σύριγγα, πώς θα την πούμε, που είναι έτσι σαν στυλό νομίζω και που τη χρησιμοποιούν αυτοί που είναι διαβητικοί. Ινσουλίνη, έχει ινσουλίνη, αλλά καθώς βάζει τη βελόνη στο σώμα του κανείς...

Παίρνει το σώμα όση ινσουλίνη χρειάζεται, ενώ πρώτα ήταν τόσο θα βάλεις το πρωί, τόσο θα βάλεις το βράδυ, δεν ξέρω πώς το κανόνιζε, δεν ξέρω αν το κατάλαβα καλά, αλλά υποθέτω έτσι. Αλλά δεν μας πειράζει, είναι κι αλλιώς εκείνο που θέλω να πω, αυτό καθ' εαυτό το παράδειγμα μας χρειάζεται εδώ, δηλαδή μόνο του παίρνει το σώμα όσο χρειάζεται και δεν χρειάζεται κανείς να προσπαθήσει, είναι έτσι το μηχάνημα. Αυτό λειτουργεί έτσι που παίρνει το σώμα όση ινσουλίνη χρειάζεται. Δεν παίρνει παραπάνω, ούτε υπάρχει κάτι κάτω.

Ναι, όταν είσαι Χριστιανός, δεν χρειάζεται καθόλου να σκεφτείς να συγχρονισθείς και να προσαρμοστείς και να λάβεις υπόψη, ξέρω εγώ, τι είναι άνθρωποι και τι δεν είναι. Αφού είσαι ζωντανός άνθρωπος και πας σε ζωντανούς ανθρώπους και θέλεις να μεταδώσεις ζωή,

Είσαι εκτός πραγματικότητας, δεν θα είσαι ζωντανός δηλαδή, αληθινά ζωντανός, εάν δεν καταλαβαίνεις τι σου γίνεται και δεν καταλαβαίνεις τι πρέπει να πεις και πώς θα το πεις. Δεν υπάρχει δηλαδή, το λέγω έτσι πολύ υπεύθυνα, δεν υπάρχει πρόβλημα σε αυτό το σημείο από την πλευρά της χριστιανικής. Και όσο περισσότερο με το μυαλό μας προσπαθούμε να συγχρονίσουμε, εκσυγχρονίσουμε και να συγχρονίσουμε και να προσαρμόσουμε τα πράγματα, τόσο πιο πολύ φεύγουμε από την ουσία, από την αλήθεια. Διότι όσο πιο πολύ έχεις την αλήθεια, έχεις την αληθινή ζωή μέσα σου, τόσο αυτόματα, αυτόματα και έτσι και έτσι. Όταν βγαίνεις έξω, ένα μικρό παιδί, η μάνα θα του πει: «Παιδί μου, κρυώνεις, θα κρυώσεις». Λοιπόν, ο νορμάλ άνθρωπος, ο εις ηλικίαν άνθρωπος, εκείνος που λειτουργεί καλά το μυαλό του, λοιπόν, δεν χρειάζεται να του πούνε.

Μερικοί μόνο που είναι πολύ ασχολημένοι έτσι και πολύ δοσμένοι και είναι ενδεχόμενο, αν και εκείνοι υποθέτω θα σκεφτούν ότι πρέπει να πάρουν μια καπαρντίνα, πρέπει να πάρουν ένα αυτό. Λοιπόν, δεν χρειάζεται να του πεις «θα κρυώσεις», αισθάνεται ότι κρυώνει και θα φορέσει κάτι παραπάνω, αισθάνεται ότι ζεστάθηκε και θα βγάλει κάτι, αισθάνεται ότι κρυώνει και θα πάει να μαζευτεί κάπου που δεν πιάνει το ρεύμα και τα λοιπά. Λοιπόν, πολύ πολύ σωστότερα και με περισσότερη ευλυγισία και με περισσότερη ετοιμότητα και, αν θέλετε, και αυτοματισμό με την καλή έννοια ενεργεί στα πνευματικά δηλαδή θέματα, σε αυτά εδώ τα θέματα της χριστιανικής ζωής. Δεν μας χρειάζεται, λοιπόν, κανένας καινούργιος Θεός ή καμιά καινούργια, ας πούμε...

Κατάσταση καινούρια. Τώρα ότι θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε κάποιες λέξεις, αυτό ακριβώς είναι και ότι είμαστε ζωντανοί, αλλιώς δεν θα ήμασταν ζωντανοί, θα ήμασταν πεθαμένοι και γι' αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Το γράμμα σκοτώνει, το πνεύμα ζωογονεί», δίνει ζωή, ζωοποιεί τον άνθρωπο. Ας πούμε κάποια λέξη που αλλιώς την έλεγε τότε ο Απόστολος, αλλιώς θα την πούμε εμείς τώρα. Αλλά η μία λέξη έχει αυτό το ίδιο πράγμα που είχε και εκείνη η λέξη του Αποστόλου Παύλου όταν την είπε, το ίδιο περιεχόμενο, και ακριβώς τη λέμε σήμερα έτσι, ακριβώς για να έχουμε το ίδιο περιεχόμενο, να έχουμε την ίδια αλήθεια, να έχουμε την ίδια ζωή. «Ἐγώ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὁ ἀναγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου». Εδώ επιμένει σ' αυτό, ε, επιμένει ο Θεός.

Είμαι ο Κύριος ο Θεός, και όχι απλώς εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός, αλλά εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός ο οποίος σε αγάπησε, σε διάλεξε, ήμουν μαζί σου, ήμουνα μαζί σου και το είδες στην πράξη. Και σε πήρα από την Αίγυπτο και σε έβγαλα και δεν του θυμίζει εδώ σε αυτήν την περίπτωση όλες τις λεπτομέρειες, αλλά καταλαβαίνει αυτός. Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός, όχι άλλος θεός, και θα έλεγε κανείς αυτό είναι απλό πράγμα, αυτό είναι γνωστότερο. Ναι, και όμως το πρώτο πρώτο που θα μας έλεγε ο Θεός και εμάς σήμερα αν ήταν έτσι ενώπιόν μας, αν χρειαζόταν να ήταν, δεν χρειάζεται ή είναι ενώπιόν μας, αλλά αν υποθέσουμε ερχόταν έτσι σωματικά, α, και μας μιλούσε, νομίζω αυτό θα μας έλεγε: «Εγώ είμαι ο Θεός σας». Και να βάλει καθένας τα χέρια στην καρδιά και να δει...

Πόσο το Θεό τον έχει Θεό και δεν έχει άλλα πράγματα θεούς, πόσο ελπίζει και εμπιστεύεται σε αυτόν τον Θεό, τον έναν Θεό, τον αληθινό, και δεν ελπίζει και δεν πιστεύει σε άλλα πράγματα και κυρίως πόσο δεν εμπιστεύεται, δεν ελπίζει στον εαυτό του και πόσοι έχουν περί πολλού τα του εαυτού των και τον εαυτόν των κλπ. Α, και έχει εδώ μια ωραία, μια ωραία φράση: «Πλάτυνον τὸ στόμα σου καὶ πληρώσω αὐτό». «Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὁ ἀναγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου». Εγώ είμαι ο Θεός που σε έβγαλε εκεί από την Αίγυπτο. Τι θέλω από σένα; «Πλάτυνον τὸ στόμα σου καὶ πληρώσω αὐτό». Αυτό, άνοιξέ μου διάπλατα το στόμα σου και θα το γεμίσω. Βλέπετε, δεν λέει απλώς...

Το στόμα σου και θα σου δώσω, ας πούμε, είναι φράση. Όχι. Άνοιξέ το όσο μπορείς, πες. Αν ο Θεός έχει ένα καημό, είναι αυτός, ότι θέλει τα πλάσματά Του, που είναι πλάσματά Του, δικά Του δημιουργήματα και ξέρει αυτός πώς τα έπλασε, ναι, τα έπλασε ας πούμε με ένα πελώριο, λέγαμε, στομάχι, με ένα πελώριο πνευματικό στομάχι, να ανοίξουν διάπλατα το στόμα τους, να ανοίξουν και να ανοίγουν διάπλατα την ύπαρξή τους, την καρδιά τους για να τη γεμίζει ο Θεός.

Τσιγκούνης είναι ο Θεός; Ούτε φτωχός είναι ο Θεός για να μην έχει να χορτάσει τα πλάσματά Του, για να μην έχει να γεμίσει το στόμα των πλασμάτων Του. Και πλούσιος είναι και φιλάνθρωπος είναι και δίνει πάντοτε ως Θεός. Θεός. Μην ξεχάσουμε και νύχτα και μέρα να ακούμε αυτήν την φωνή: «Πλάτυνον τὸ στόμα σου καὶ πληρώσω αὐτό». Και ανοίγει το στόμα του κανείς. Όπως λέγει, λέει ο Κύριος: «Αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ὑμῖν. Πᾶς ὁ αἰτῶν λαμβάνει, πᾶς ὁ αἰτῶν λαμβάνει». Ή που λέει στη συνέχεια ότι...

Εεε...

Εσείς οι αμαρτωλοί, που σας ζητάει το παιδί σας...

Δεν δίνετε του ντομή, δεν του δίνετε πέτρα, δεν του δίνετε ψωμί. Σας ζητάει ψάρι, δεν του δίνετε φίδι, δεν του δίνετε ψάρι. Σας ζητάει αυγό, δεν του δίνετε αυγό, δεν του δίνετε κάτι άλλο, του δίνετε αυγό. Εσείς αμαρτωλοί, λέει, ξέρετε να δίνετε καλά πράγματα, πόσο μάλλον ο Πατήρ ο Ουράνιος θα γεμίσει με Πνεύμα Άγιο, θα δώσει Πνεύμα Άγιο και θα γεμίσει την καρδιά. Νεμά για την καρδιά εκείνου ο οποίος κράζει η νύχτα και η μέρα, όπως λέει. Ανοίγουμε το στόμα μας όντως πρώτα, το έχουμε πόθο να, το έχουμε καημό να. Ότι ανοίγουμε διάπλατα το είναι μας για να αρπάξουμε από εδώ και από εκεί, ναι. Αλλά αρπάζουμε θάνατο, αρπάζουμε ξυλοκέρατα. Να ανοίξουμε το στόμα μας ενώπιον του Θεού, να ανοίξουμε την ψυχή μας. Πρώτα, δηλαδή, να το έχουμε καημό, να το έχουμε πόθο αυτό το πράγμα.

Το θέλουμε πάρα πολύ και αυτό εκδηλώνεται και όντως στην καρδιά μας όταν ταπεινωθούμε, όταν μετανοούμε, όταν είμαστε απλοί και προσευχόμενοι. «Προσεύχεσθε ἀδιαλείπτως». Εκείνος που δεν έμαθε να προσεύχεται ακόμη δεν πήρε είδηση από χριστιανισμό, όσο και αν θα είναι παράξενο πάρα πολύ.

«Πλάτυνον τὸ στόμα σου καὶ πληρώσω αὐτό. Καὶ οὐκ εἰσήκουσεν ὁ λαός μου τῆς φωνῆς μου καὶ Ἰσραὴλ οὐ προσέσχε μοι». Ο λαός όμως, ναι, εγώ είμαι Κύριος ο Θεός του, εγώ τον έβγαλα απ' την Αίγυπτο και εγώ του φέρθηκα όπως φέρθηκα, αλλά αυτός ο λαός δεν άκουσε τη φωνή μου και δεν έδωσε προσοχή σε αυτά που του είπα. Δεν έδωσε προσοχή σε αυτά που του ζήτησα. Και ακούτε τώρα: «Καὶ ἐξαπέστειλα αὐτοὺς κατὰ τὰ ἐπιτηδεύματα τῶν καρδιῶν αὐτῶν». «Πορεύσονται ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτῶν». Και τους άφησα, λέει ο Θεός, τους εξαπέστειλα αυτήν τη γενιά, τους άφησα να πορευθούν κατά τις επιθυμίες των καρδιών των.

Άφησα να βρουν όλα αυτά τα οποία ήθελαν να βρουν, να αποκτήσουν όλα αυτά τα οποία ήθελαν να αποκτήσουν και να χαθούν φυσικά.

Λέγαμε και άλλη φορά, αναφέραμε εκείνο εκεί που λέγεται στον πρωινό βασιλικό ψαλμό, τον ακούμε τη Μεγάλη Εβδομάδα, στα μοναστήρια το λένε κάθε μέρα και κανονικά και εδώ πρέπει να το λέμε κάθε μέρα αλλά δεν λέγεται εδώ. Στον κόσμο είναι πριν από τον εξάψαλμο και κάπου λέγει ο στίχος: «Δῴη σοι Κύριος κατὰ τὴν καρδίαν σου καὶ πᾶσαν τὴν βουλήν σου πληρώσαι». Βέβαια εκεί είναι ευκτική. Ο λαός προσεύχεται, καθώς φεύγει ο βασιλιάς για τον πόλεμο, προσεύχεται να του δώσει ο Θεός, είθε δηλαδή, είθε να σου δώσει ο Θεός κατά την καρδιά σου και με άλλα λόγια κατά την επιθυμία σου και με άλλα λόγια πώς είναι η καρδιά σου.

«Πᾶσαν τὴν βουλήν σου πληρώσαι» και να ήθελε ο Θεός να εκπληρώσει αυτό που θέλεις, να σου το δώσει και να γίνει πλήρως αυτό το οποίο είναι. Φυσικά ο βασιλέας πηγαίνει εξ ονόματος του λαού, πηγαίνει ως ο άνθρωπος του Θεού και με αυτήν την έννοια φυσικά δεν πηγαίνει να κάνει αμαρτωλά πράγματα και εύχονται να είναι ο Θεός μαζί του και να πληρώσει πάσαν την βουλήν του. Αλλά, όμως, αυτό το «δῴη σοι Κύριος κατὰ τὴν καρδίαν», ναι, μπορούμε να το πάρουμε και έτσι, όχι σε ευκτική έγκλιση μόνο αλλά και σε οριστική. Ναι, σου δίνει ο Κύριος κατά την καρδία, θα σου το πω έτσι. Ο Κύριος σου δίνει κατά την καρδία, θα σου δώσει κατά την καρδία. Θα σου δώσει κατά την καρδία.

Με την έννοια να σου δώσει, αλλά θα σου δώσει κατά την καρδία. Και έχω παρατηρήσει, και άλλη φορά το είπαμε, δεν πειράζει να επαναλαμβάνουμε αυτά τα πράγματα, έχω παρατηρήσει ότι εις όλους ο Θεός δίδει κατά την καρδία. Παρακαλώ να το προσέξουμε αυτό, είναι μεγάλη κουβέντα βέβαια. Μπορεί να μην είναι απόλυτο. Όπως είπατε υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά σε τελευταία ανάλυση νομίζω έτσι. Ο Κύριος δίδει κατά την καρδία.

Χριστιανός τόσο που πόθησες να είσαι, τόσο που θέλησες να είσαι. Δεν είσαι παραπάνω γιατί δεν ζήτησες παραπάνω. Δεν είσαι παραπάνω γιατί, λέει εκεί στους μαθητάς ο Χριστός, «αλλά δεν ζητήσατε ακόμα», λέει. Δεν ζητήσατε. Λοιπόν, δεν ζητήσαμε, δεν επιθυμήσαμε, δεν ποθήσαμε. Ναι, η καρδιά μας δεν επιθύμησε το κάτι παραπάνω. Τόσο και τόσο μας έδωσε ο Θεός. Διότι αν ποθήσεις παραπάνω, ανάλογα θα είναι και όλες οι στάσεις σου, ανάλογα θα είναι και όλη η συμπεριφορά σου, ανάλογα θα είναι και το άνοιγμα του στόματός σου που λέει εδώ, «πλάτυνον τὸ στόμα σου καὶ πληρώσω αὐτό». Εάν η καρδιά σου, μέσα στην καρδιά σου είσαι στενόψυχος, τσιγκούνης, τρώγεσαι με τον εαυτό σου...

Υπολογιστής, πολύ συμφεροντολόγος κτλ.

Δίδει ο Κύριος κατά την καρδία. Ναι, ζητούν οι άνθρωποι, γυρεύουν. Τι γυρεύουν; Γυρεύουν να ικανοποιηθούν κατά κοσμικό τρόπο, γυρεύουν να τακτοποιηθούν κατά κοσμικό τρόπο, γυρεύουν να αποκτήσουν το ένα, να αποκτήσουν το άλλο και τους αφήνει ο Θεός αυτά. Τους αφήνει, θα πάτε αυτά να βρείτε. Φυσικά τελικά ο άνθρωπος είναι φτωχός, πάμφτωχος. Γιατί μόνο ο πλούσιος Θεός μπορεί να κάνει πλούσιο τον άνθρωπο. Μόνο τα πλούτη του Θεού κάνουν πλούσιο τον άνθρωπο. Τα πνευματικά αγαθά που δίνει ο Θεός κάνουν πλούσιο τον άνθρωπο. Όλα τα άλλα τον φτωχαίνουν τον άνθρωπο. Αλλά να το προσέξουμε αυτό το σημείο. Ο Κύριος δίδει κατά την καρδία μας και με την έννοια ότι εάν έχουμε ακάθαρτη καρδία, εάν η καρδία μας, ας πούμε...

Δείχνει ότι δεν την νοιάζει και ραθυμεί και τα λοιπά, ο Θεός θα δώσει κατά την καρδία του. Και αλλά και με την έννοια του πόθου. Είναι αδύνατο, έτσι πιστεύω, να επιθυμήσει κάποιος να γίνει Άγιος και να μην τον κάνει ο Θεός. Θα του δώσει ο Θεός αυτή την ευλογία, αυτή τη μεγάλη δωρεά των Αγίων. Θα του δώσει κατά την καρδία. Μην μου πείτε όμως ότι «ναι, εγώ το λέω, εγώ το θέλω».

Βέβαια! Βέβαια. Δεν, αυτό φαίνεται στην πράξη αν όντως το θέλεις. Και μην πει κανένας μας ότι ναι, το θέλουμε αλλά δεν μπορώ. Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Κανείς μπορεί όσο θέλει. Αν δεν μπορεί παραπάνω, σημαίνει ότι δεν θέλει στα θέματα αυτά. Δεν υπάρχει «δεν μπορώ». Απλώς επιθυμείς και εδώ.

Κι εδώ φαίνεται και η διαστροφή του ανθρώπου. Θυμάστε που λέγαμε ότι ακούει κανείς για την ταπείνωση, βλέπει ταπεινούς ανθρώπους και «Α, ωραία είναι, ωραία είναι κι εγώ να το έχω αυτό το πράγμα». Αλλά είναι σαν τον μάγο εκεί που είπε στους Αποστόλους, λέει, «Τι να σας δώσω, πόσο να σας πληρώσω για να μου δώσετε και εμένα;» όταν είδε ότι μετέδιδαν το Άγιο Πνεύμα οι Απόστολοι. «Τι να σας πληρώσω για να μου δώσετε και εμένα αυτή τη δύναμη να μεταδίνω αυτή τη χάρη;» Ναι. Βλέπει κανείς κάποιον ταπεινό και θέλει να γίνει κι αυτός ταπεινός. Αλλά με ένα τέτοιο πνεύμα θέλει να γίνει ταπεινός. Ωραία είναι να είσαι ταπεινός. Όλοι σε προσέχουν, όλοι σε υπολογίζουν, όλοι σε μακαρίζουν. Έχεις νέες πράξεις, πω πω. Λοιπόν, και δώσ' του να γίνει ταπεινός. Δεν θα γίνει ποτέ έτσι ταπεινός. Ο Πατέρας θα γίνει έτσι τα παιδιά μας. Το ίδιο, ας πούμε, αν με τους ίδιους υπολογισμούς κανείς θέλει να γίνει άγιος, με τους ίδιους υπολογισμούς θέλει να γίνει.

Να τον καθαρίσει ο Θεός, να τον βοηθήσει, να τον σπρώξει ο Θεός, να τον ελκύσει, να τον πάει πιο πέρα. Εάν με τους ίδιους υπολογισμούς το κάνει, δεν θα γίνει τίποτα. Ελάχιστο πράγμα.

Ακόμη τέσσερις στίχοι, αλλά μάλλον θα τους αφήσουμε για την προσεχή φορά, να τελειώσουμε εδώ για να...

Έχουμε και στη συνέχεια. Λοιπόν, μόνο να σας θυμίσω ότι αύριο δεν θα γίνουν οι συνάξεις, αύριο το απόγευμα δεν θα γίνουν οι συνάξεις. Θα γίνουν την άλλη Κυριακή, τη συνηθισμένη ώρα. Μόνον ότι αύριο θα γίνουν για μεν τα αγόρια, θα γίνουν κανονικά, ας πούμε, τέσσερις με πέντε που κάνουμε, του δημοτικού δηλαδή και του γυμνασίου, και τα κορίτσια θα γίνει τρεις με τέσσερα, θα γίνει δηλαδή νωρίτερα γιατί αλλιώς δεν πρέπει να γίνει καθόλου. Τρεις με τέσσερις μισή τα μικρά και τρεις μισή με τέσσερα στα του λυκείου.

Επίσης...

Επίσης την Τετάρτη θα γίνει η αγρυπνία Καρμεκάκη στην Οδηγήτρια. Ελπίζω να είμαι και εγώ οπωσδήποτε, πρέπει να είμαι.

Αλλά θα κάνουμε και την Τρίτη το βράδυ αγρυπνία στο Πανόραμα, που είναι του Αγίου Ανδρέου, έτσι δεν είναι; Του Πρωτοκλήτου είναι και η θρονική εορτή στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Αυτά προς το παρόν, δεν έχουμε τίποτα άλλο να πούμε. Τα λέγω δηλαδή επειδή αύριο δεν έχουμε τη σύναξη εδώ και γι' αυτό τα λέγαμε από σήμερα.