Η Διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας και η Ελευθερία από την Αμαρτία

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

We come to the final verses of Psalm 76, the last stanza of its second part: verses 17 through 21.

In the second part of the psalm, the Psalmist remembers God’s acts of kindness. Here, in the final stanza, the verses we will look at today speak especially of the crossing of the Red Sea: “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid. The depths were troubled. The waters made a mighty sound; the clouds gave voice, and Your arrows sped forth. The voice of Your thunder was in the whirlwind. Your lightning lit up the world; the earth shook and trembled. Your way was through the sea, and Your paths through the many waters.”

“And Your footprints will not be known. You led Your people like sheep by the hand of Moses and Aaron.” And there the psalm ends. It refers, then, to the crossing of the Red Sea. We could not say that it refers here—as things stand, it refers to the Red Sea—but could one not also say that it refers, to some extent, to the crossing of the Jordan? As you know, these words are said: “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid.” This is the verse heard at Theophany, when we speak of Christ’s Baptism.

At the Jordan, the waters showed reverence to Christ Himself as He entered them. Now, “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid. The depths were troubled.” This speaks of the Red Sea. Its waters moved to either side, and a path opened through the depths. God’s people crossed, but when the Egyptians entered, the waters closed over them. They all drowned.

This event, this miracle of God, is well known. The Old Testament returns to the crossing of the Red Sea many times. Later books and later writers speak of it, and God Himself reminds His people how they passed through the sea. It was no ordinary miracle. Many other miracles flow from it.

As we have said before, the Israelites did more than cross the Red Sea: they passed from slavery into freedom. From that point on, the Egyptians stopped pursuing them. Their forces were overwhelmed in the sea, and those who survived went back and left the Israelites in peace. Pascha, as we know, means a passage or crossing. That is why God told them to keep Pascha and remember their passage from slavery under the Egyptians into the freedom God gave them. In this sense our own celebration is also called Pascha: the Resurrection of the Lord is called Pascha.

At Pascha, in the days of the Resurrection, I mention that word again and again in the hymns. It is the passage from slavery to sin into the freedom God gives, freedom from sin. This comes first, and everything else follows. God frees His people through the Red Sea. He does more than bring them across miraculously: He frees them completely.

With the crossing of the Red Sea, that was over. The people now lived in the freedom God gave them. So the Resurrection matters deeply to us too: through it, we pass from a life ruled by sin into freedom from sin. That is why Baptism matters so much for a Christian. You cannot be a Christian without being baptized. Much will happen afterward, but Baptism is the first and essential thing, and it always remains so. No matter how far a person advances, Baptism can never be set aside.

Whatever happens afterward, however far a person advances or rises, that person rises because Baptism took place, because they were baptized, because a beginning was made, because Christ died and Christ was born. He died. This is how a person is delivered from sin, just as the Egyptians fell into the Red Sea and drowned. So the old person, with their sins, is drowned in the font at Baptism, and the new person comes out, just as the Israelites came out without drowning, were set free, and entered the freedom of God. A person thus comes out free from sin, free from sin.

Sin has done great harm to us, and we must never forget that we are sinners. But perhaps we have overlooked something else: it is no good becoming accustomed to living in sin. Of course we must confess, “I am a sinner. We are human, and we are sinners.” Woe to the person who forgets to say this, who stops seeing and feeling the weight of his own sin. Woe to the person who falls into...

...the belief that he is without sin. There are quite a few who say, “There is nothing wrong with me. Nothing at all.” Woe to them. Yet a Christian must not remain a slave to sin. Yes, in the past he sinned, served sin, and did whatever sin demanded. But now, should he feel no freedom at all from his sins, not even some measure of freedom from sin?

Pay attention to this. Christ truly frees a person from sin. He brings that person into freedom, into a life free from sin. We see this first in the Apostles and the Saints. The Apostle Paul can say, “I persecuted the Church,” and call himself the foremost of sinners. He disciplines his body, fasts, and struggles. Yet sin has no place in him, no hold over him. He is free from sin.

Imagine the Apostle Paul still enslaved to sin. He does say, “We are not ignorant of the devil’s schemes,” but he does not mean that he is in their power. Satan may keep circling and may hinder him at times, as Paul himself says. Yet the devil and sin have no place in his soul. He is free from sin. And the same is true of the other Apostles and the Saints who followed them.

There is something else that matters here.

The presence of sin in a Saint cannot simply be explained away. That is why people may question whether someone is a Saint when that person is still tormented by sin—by logismoi, intrusive thoughts, or by one thing or another. How can someone be a Saint and, in some way, still lack freedom from sin?

We must have a profound awareness that we are sinners, a profound understanding of what sin is. Yet it is no good that we have grown used to living with sin, used to its slavery.

There is a saying: “The Greek neck does not bear a yoke.” Well, here is where that resolve is needed. Do not be a servant or a slave of sin. Do not yield to it. Come to love this freedom from sin. You are a Christian, and you have been called to live free from sin in this life. That is no luxury reserved for a few. As we have said, Christ came to earth so that every Christian...

...might be set right in this matter: free from sin’s slavery. A person is free when Christ dwells within. If Christ is present, if the Spirit of God is within, how can sin hold its ground? “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid.” Could the waters of the Red Sea, or of the Jordan, have said, “We will not give way. We will not open a path”? God speaks, God is present, God commands. As the psalm says, the waters of the Red Sea have only to see Him.

And they give way: “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid.” If Christ is present in a Christian’s soul—and He should be present in every Christian’s soul—how would the devil dare to stay? How would he dare to tempt that person, in the sense of taking him captive or ruling over him? The devil will still make his attacks. As we said, he even came to Christ and said, “Tell these stones to become bread.” But how could sin take possession of a person, hold him captive, and direct his life if Christ is present in that soul?

They are always afraid. Remember the people possessed by demons in the Gospels? When they see Christ, they cry out, “Have You come to torment us before the time?” They tremble. As James says, “Even the demons believe—and tremble.” The demons tremble; sin trembles; the devil’s traps tremble. Everything gives way before God and His presence. Something else must be happening if, in the end, we make friends with sin, live alongside it, and settle comfortably into that life.

We betray ourselves. It is as though we want this, even seek it out, and that is how things end up. And all are [unclear]. We ourselves alone are responsible. How can the Spirit of God, the Holy Spirit, speak within us when we leave hidden doors open for another spirit, the spirit of the devil, to enter? “Do not quench the Spirit. Do not despise prophecies.” Elsewhere we are told, “Do not drive away the Spirit.” These are commandments. Shouldn’t a person be careful? That is, it depends on the person.

By the way we live, we can drive away the Holy Spirit; we can quench the Holy Spirit. Then our souls become captive, captive to the devil and to sin. “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid. The depths were troubled.” The psalmist sees the whole scene and says that when the waters drew back, there must have been a tremendous roar, so to speak. Yes, everything was stirred up, from the waters at the very surface down to the bottom of the sea. Yes, here now.

I think it is worth saying something we have touched on before. When the Spirit of God begins to enter a person’s soul, when serious work and real cooperation with God begin, this is no superficial matter of saying a little prayer and leaving it at that. Suppose we take our salvation seriously, and our communion and cooperation with God seriously, and begin this work in earnest. When God sees that He is dealing with an earnest, honest person who can take part in this work, there will be something frightening and, in a sense, a kind of melting down within the soul. We know this. “The waters saw You, O God, and were afraid.” So many things lie within the soul.

All those sinful and harmful things within us, the anxieties, the sins, all that evil: they will be frightened. As we keep calling upon God, He sees that we are earnest, and He begins to visit us. Then all those things will tremble, and there will certainly be turmoil. The Spirit of God will stir the abyss, the deepest parts of the soul. He will reach into its folds and hidden corners. He will leave no dark place untouched.

The grace of God will reach into those places, if we may put it that way, and everything will be thrown into upheaval. We have said before that many souls are inexperienced, and people are easily frightened. As soon as His grace begins to reach into the soul and stir its depths, bringing all these things to light, a person becomes afraid. Seeing the upheaval, he draws back, and God leaves him as he was before. I think I was discussing this with someone in confession a few days ago.

I said that this can happen. “But how can Christ come,” the person asked, “and cause such turmoil?” I gave a simple example. Suppose your house is reasonably tidy and you are pleased with it. But if you decide to give it a thorough cleaning, and actually begin instead of merely saying you will, you will turn the house upside down. There is no other way. You will pull out things you had tucked away and partly covered, things no one could see. You will bring everything out. For a few days, the house will be in disarray.

You turn the house upside down precisely so you can put it in order. The more thoroughly you clean it, the more you uncover what you once hid away. It is the same with the soul. The more thoroughly the Spirit of God comes to cleanse it, with the soul’s permission and consent, the greater the upheaval will be. And that can frighten a person.

A person may be like a housewife who keeps putting off a proper cleaning because she cannot bear having the house in disarray for a few days. “It is fine as it is,” she says, and leaves it that way. But another housewife will not rest until she has cleaned it completely. She accepts the work and the temporary disorder, knowing those few days will pass, and puts her house in order. “The waters saw You, O God; the waters saw You and were afraid. The depths were troubled.”

The Psalmist goes on: “The clouds gave forth their voice amid the sound of many waters; Your arrows also flew abroad. The voice of Your thunder was in the whirlwind; Your lightning lit up the world; the earth shook and trembled.” We do not know from elsewhere whether all these things happened literally. Here the Psalmist speaks as though lightning flashed, thunder sounded, and the whole place was ablaze with light. He uses this imagery to emphasize the presence of God.

With God’s presence comes a shaking. Everything gives way, obeys, and submits. Nothing can refuse or resist Him. That is what the Psalmist wants to emphasize when he says, “The voice of Your thunder was in the whirlwind.” The word seems to mean a whirlwind. Perhaps he is suggesting that the Red Sea did not open gently, but that a strong wind blew there. That does not mean we should explain away the event by saying that something merely happened to make the sea open.

I repeat: all this reveals God’s presence, His power and His almighty might, before which everything trembles. Even the whirlwind that blew there carried His voice. The thunder and the roar that came with it were the voice of God.

“Your lightning lit up the world.” The flashes and their light came through the clouds. The Psalmist is saying that the lightning was so bright it seemed to illuminate the whole world. But there is another meaning as well.

The whole world heard of it—even those Greeks there heard of it—and word spread so far that it was as though the whole world had seen it. And you see, as we said, the miracle of the crossing of the Red Sea is remarkable: the Red Sea is portrayed as an image of the Most Holy Theotokos. Yes, and you see, no one can deny that this event happened, even to this day. The Old Testament speaks of it, it is spoken of outside the Old Testament, and we too, long after the Old Testament, still remember it. And as you know, very many troparia are based on the ode that was sung

immediately after the crossing of the Red Sea, and they speak of that passage. “The earth shook and trembled”: the whole earth. God’s presence is so powerful that all the earth trembles before Him. It is as though the whole earth stops and watches what is happening. God speaks, God acts, God is present. There is another sense too: news of this wonder spread throughout the earth. As we see in the Old Testament, when other peoples heard that the Israelites were approaching,

they had already heard of the wonders God had done for them, especially the crossing of the Red Sea. They were terrified and fled before the people of Israel.

“Your way was in the sea, and Your paths in the many waters.” Again, God opened a way through the sea and its great waters. As we have said, this can also refer to the crossing of the Jordan River. “And Your footsteps will not be known.”

On the one hand, God shows Himself through His mighty works. Everything trembles, everything shines, and all creation bears witness to what He does. Yet, “Your footsteps will not be known.” God remains invisible. He passes by, He leaves footprints, and still they cannot be seen or traced. This is the wondrous mystery we have spoken of so often: the invisible is seen.

That is, those who cannot be seen are seen, and those who can be seen are not seen, so to speak. Wherever one looks—let us go out into nature, get in the car and head toward Mount Olympus, the Pierian Mountains, Seli, or even the Alps—how much is there for our eyes to see? Look at the sky and at the trees, which seem dead even now; then, as spring comes, see the little flowers and leaves come to life. Everywhere, everywhere, everywhere God is present. Everywhere God speaks; everywhere is His voice, everywhere His presence, everywhere.

Even those who are separated have seen Him, though they say, “I have never seen God anywhere.” Of course you have not seen Him, nor will you. Yes, because God is invisible. He is invisible, He is invisible. Only the person who wants to see Him sees Him. Whoever does not want to see Him does not see Him and never will. Only the one who believes sees God. And why does that person see Him? Because only the one who truly seeks God will find Him. As for the person who does not find God and says, “I have not seen God,” and so on: you do not want Him; that is why you have not found Him. You do not want Him; that is why you do not see Him. You do not seek God. Here we have a sieve, a fine sieve, as we say, one that does not fail: the sieve of faith.

Anyone can say whatever they like and present themselves however they wish. But think of a very fine sieve used for flour. Only the finest flour, the finest grains of powder, can pass through it. Everything else remains in the sieve. Even if it could wish to pass through, it could not.

Anyone can say this or that, write this or that, and so on. But the person who finds God will be the one who passes through this very fine sieve of faith. You cannot deceive God, other people, or yourself. If you pass through it, you truly want God, you truly seek Him, and you will find Him. You will come through the sieve to where you can see God. If that is not who you are, you will not be able to see Him. In the end you will remain an unbeliever, even if you say you believe. I do not know how you see it. God did not make us and arrange things this way without a purpose.

So where do we stand in all this? What will happen? For we were often asked: Why does God not make things a little clearer? Why does He not reveal Himself more plainly, so that everyone will believe in Him? Why does He remain hidden? Why did He make things so vague that everyone, more or less, is tested on this point: whether to accept Him or not, whether to believe or not? Only the honest, sincere person who truly seeks God will find Him and pass through this test of faith. The sieve, then—the sifter, that is—is not hanging there in the woman’s house for no reason; she uses it to sift flour. It may all be called flour, but how much of it will pass through that fine sieve? What passes through is the flour; the rest may be called flour, but it is not.

We are all human beings, and we may all say that we seek God. But those who believe will find Him. This does not mean that God puts an obstacle in our way, as when an examination is made difficult so that only a few will pass because there is no room for everyone. Think of an examination as showing who really knows the subject. In the same way, faith reveals who truly wants God. Faith brings that to light. Do not say, ‘I want God,’ or ‘I seek God,’ or ‘I pray to God,’ if you do not...

pass through this sieve. If you do not pass through it and, in the end, do not find God, it means that you do not want Him.

‘You led Your people like sheep by the hand of Moses and Aaron.’ The psalm ends with this verse. You, O God, who did these wondrous things, led Your own people by the hand of Moses and Aaron. You see, it was God who led them, but He led them through Moses and through Aaron. God Himself led His people.

What a difference it makes when a person understands and believes that God is his God and considers him one of His people. As the Apostle Paul emphasizes in his epistles, referring to the Old Testament, God Himself says, ‘You shall be My people, and I shall be your God.’ What more do you need? Believe that you belong to God’s people, that God is your God, and that He has taken you into His care. That is enough. He will guide you. He will find a way; He will find a Moses or an Aaron to guide you. This too is necessary: God acts, but He acts through another person. Why? Because that is how He has chosen to do it. If you cannot understand it any other way, simply say: ‘This is how God acts. That settles it.’

Once you accept that, you understand why God does not act as you think He should. He acts through Moses and Aaron, through someone who belongs to Him, and now through the Church.

Let us stop here. We will continue next Monday, God willing.

Τελευταίος στίχος του 76ου ψαλμού και στην τελευταία στροφή του δεύτερου μέρους. 17ος στίχος έως 21ος.

Αναφέρεται αυτός ο στίχος, καθώς στο δεύτερο μέρος ο Ψαλμωδός ενθυμείται της ευεργεσίας του Θεού, εδώ σε αυτήν την τελευταία στροφή, σε αυτούς τους στίχους που θα δούμε σήμερα, αναφέρεται ειδικότερα στη Διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης. Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν, εταράχθησαν άβυσσοι. Πλήθος ήχους υδάτων, φωνήν έδωκαν αι νεφέλαι, και γαρ τα βέλη σου διαπορεύονται. Φωνή της βροντής σου εν τω τροχώ, έφαναν αι αστραπαί σου τη οικουμένη, εσαλεύθη και έντρομος εγενήθη η γη. Εν τη θαλάσση η οδός σου και αι τρίβοι σου εν ύδασι πολλοίς.

Και τα ίχνη σου ου γνωστήσονται. Οδήγησας ως πρόβατα τον λαόν σου εν χειρί Μωυσή και Ααρών. Και τελειώνει ο ψαλμός. Αναφέρεται λοιπόν στην διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης, δεν μπορούσαμε να πούμε ότι αναφέρεται εδώ, όπως δείχνουν τα πράγματα, αναφέρεται στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά, ε, δεν μπορούσε κανείς να πει ότι αναφέρεται λίγο και στην διάβαση του Ιορδάνου ακόμα; Γι' αυτό και όπως ξέρετε αυτοί οι στίχοι λέγονται: «Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν». Είναι το ρητό των Θεοφανείων, που γίνεται λόγος για την βάπτιση του Χριστού.

Στον Ιορδάνη, που σεβάστηκαν τα νερά τον ίδιο τον Χριστό που μπήκε μέσα κλπ. Λοιπόν, είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν, εταράχθησαν άβυσσοι. Αναφέρεται δηλαδή στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου τα νερά πήγαν από εδώ και από εκεί και άνοιξε δρόμος και εταράχθησαν άβυσσοι. Άνοιξε δρόμος και πέρασε ο λαός του Θεού, ο οποίος δρόμος αυτός έκλεισε όταν μπήκαν μέσα εκεί οι Αιγύπτιοι. Επνίγησαν όλοι.

Είναι γνωστό το γεγονός αυτό, το θαύμα αυτό του Θεού. Όπως ξέρουμε, πολύς λόγος γίνεται για το γεγονός αυτό. Πολλές φορές στην Παλιά Διαθήκη, η ίδια η Παλιά Διαθήκη αναφέρεται στη διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης. Τα μετέπειτα βιβλία δηλαδή και οι μετέπειτα συγγραφείς αναφέρονται στη διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας. Και ο ίδιος ο Θεός θυμίζει στο λαό πως επέρασαν, διέβησαν την Ερυθρά Θάλασσα. Είναι ένα θαύμα, ας πούμε, όχι από τα συνηθισμένα, είναι ένα θαύμα γύρω απ' το οποίο και απ' το οποίο εξακτινώνονται και πολλά άλλα θαύματα.

Όπως έχουμε πει και άλλη φορά, δεν είναι απλώς ότι διέβησαν την Ερυθρά Θάλασσα, αλλά πέρασαν από τη δουλεία στην ελευθερία οι Εβραίοι. Διότι από εκεί και πέρα έπαυσαν να τους διώκουν οι Αιγύπτιοι, καταποντίστηκαν, γύρισαν, όσοι σώθηκαν, γύρισαν πίσω και τους άφησαν ανόχλητους. Λοιπόν, όπως ξέρουμε, Πάσχα σημαίνει διάβαση, πέρασμα, και είναι γι' αυτό τους είπε ο Θεός να κάνουν Πάσχα και αυτοί και να ενθυμούνται ακριβώς αυτό το πέρασμα από τη δουλεία στους Αιγυπτίους στην ελευθερία του Θεού. Και από αυτής της πλευράς και το δικό μας Πάσχα λέγεται Πάσχα, η Ανάσταση, το γεγονός της Αναστάσεως του Κυρίου λέγεται και Πάσχα.

Πάσχα, κύριε, Πάσχα. Τότε, στις μέρες της Αναστάσεως, στην Ανθρωπάρεια, συνέχεια αναφέρω τη λέξη αυτή, είναι η διάβαση από την δουλείαν εις την αμαρτίαν, η διάβαση στην ελευθερίαν που δίδει ο Θεός, ελευθερίαν πλέον τώρα από την αμαρτίαν. Ναι, είναι αυτό που γίνεται και ακολουθούν όλα τα άλλα, δηλαδή πρώτα ο Θεός ελευθερώνει το λαό διαμέσου της Ερυθράς Θαλάσσης, όχι διότι τους περνά απλώς με θαυμαστό τρόπο, αλλά διότι τελείως τους ελευθερώνει. Ως τότε, μια καθήκον, μια γύριζαν πίσω. Τους εδίωκαν οι Αιγύπτιοι, τους εμπόδιζαν οι Αιγύπτιοι, δεν τους άφηναν οι Αιγύπτιοι.

Με τη διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης τέλειωσε η δουλειά. Είναι πλέον στην ελευθερία του Θεού. Έτσι και για μας έχει μεγάλη σημασία η Ανάσταση, το γεγονός της Αναστάσεως, με την έννοια αυτή ότι περνούμε από την κατάσταση της αμαρτίας στην κατάσταση της ελευθερίας από την αμαρτία. Γι' αυτό το βάπτισμα έχει μεγάλη σημασία για τον Χριστιανό. Δεν μπορείς να είσαι Χριστιανός αν δεν βαπτιστείς. Πολλά θα γίνουν από εκεί και πέρα, αλλά το πρώτο και κύριο και βασικό που πάντοτε παραμένει αυτό, δεν μπορεί να καταργηθεί το βάπτισμα, σε καμιά περίπτωση δεν καταργείται το βάπτισμα, να προχώρησε κανείς τώρα.

Και το βάπτισμα δεν χρειάζεται πια. Ό,τι γίνεται και όσο προχωρήσει κανείς και όσο ανέβει, θα ανέβει διότι έγινε το βάπτισμα, διότι βαπτίστηκε, διότι έγινε η αρχή, διότι απέθανε ο Χριστός και γεννήθηκε ο Χριστός. Απέθανε. Έτσι λυτρώνεται κανείς από την αμαρτία, όπως έπεσαν οι Αιγύπτιοι στην Ερυθρά Θάλασσα, πνίγηκαν. Έτσι πνίγεται ο παλαιός άνθρωπος με τις αμαρτίες μέσα στην κολυμπήθρα την ώρα του βαπτίσματος και βγαίνει από εκεί ο νέος, όπως βγήκαν οι Εβραίοι και δεν πνίγηκαν και ελευθερώθηκαν και έρχονται στην ελευθερία του Θεού. Βγαίνει λοιπόν κανείς ελεύθερος από την αμαρτία, ελεύθερος από την αμαρτία.

Η αμαρτία κακό μεγάλο έκανε στον άνθρωπο και ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι είναι αμαρτωλός. Αλλά κι αυτό πάλι το να... Ναι, ίσως δεν το έχουμε προσέξει. Που συνήθισε ο άνθρωπος να είναι στην αμαρτία, δεν είναι καλό γι' αυτό. Δεν είναι καλό. Και κάποια φορά αυτό το να λέει κανείς «είμαι αμαρτωλός, είμαστε αμαρτωλοί, άνθρωποι είμαστε και είμαστε αμαρτωλοί», βέβαια αυτό πρέπει να το ομολογούμε και να το λέμε. Αλίμονο εκείνου ο οποίος θα ξεχάσει να λέει ότι είναι αμαρτωλός, θα ξεχάσει να βλέπει την αμαρτία του και να αισθάνεται την αμαρτία του, αλίμονό του. Αλίμονο εκείνου που θα τον πιάσει

αυτή η αναμαρτησία, «είμαι αναμάρτητος», που αρκετοί είναι εκείνοι που έχουν μια τέτοια, «δεν έχω τίποτα», λέει, «δεν έχω τίποτα», αλίμονο. Αλλά από το άλλο μέρος όμως, το άλλο μέρος, ο χριστιανός δεν πρέπει να είναι δούλος της αμαρτίας. Να είναι ο Χριστιανός αυτός που ήταν κάποτε που αμάρτησε, ήταν αυτός που κάποτε δούλεψε στην αμαρτία, ήταν αυτός που έκανε ό,τι ήθελε η αμαρτία, ναι, αλλά τώρα να μην αισθάνεται αυτή την ελευθερία από τις αμαρτίες, να μην αισθάνεται αυτήν λίγο την ελευθερία από την αμαρτία.

Προσέξουμε αυτό. Ο Χριστός όντως ελευθερώνει τον άνθρωπο από την αμαρτία. Όντως τον περνάει τον άνθρωπο στην ελευθερία, στη ζωή, την ελεύθερη ζωή, την ελεύθερη από αμαρτία ζωή. Αυτό το βλέπουμε, βλέπουμε εμείς τους Αγίους, τους Αποστόλους πρώτα. Μπορεί ο Απόστολος Παύλος να λέει ότι εγώ είμαι αυτός ο οποίος δίωξα την Εκκλησία, εγώ είμαι ο πρώτος των αμαρτωλών. Λοιπόν, είναι αυτός ο οποίος, ας πούμε, υποπιάζει το σώμα και δουλαγωγεί και νηστεύει και λοιπά και αγωνίζεται. Αλλά από το άλλο μέρος όμως είναι αυτός που δεν έχει καμία θέση η αμαρτία. Δεν έχει θέση επάνω του η αμαρτία. Είναι ελεύθερος από την αμαρτία.

Σκεφτείτε ο Απόστολος Παύλος να μην είναι ελεύθερος από την αμαρτία. Βέβαια λέει «δεν αγνοούμε τα νοήματα του διαβόλου», το λέει αυτό, αλλά όχι με την έννοια ότι δεν είναι ελεύθερος από αυτά. Όλο πολύ μπορεί να κλωθογυρίζει, όπως λέγει και «ανέκοψε εμάς ο σατανάς» και τα λοιπά, σε μερικές περιπτώσεις βλέπει αυτό, αλλά δεν έχει καμιά θέση στην ψυχή του όμως ο διάβολος, η αμαρτία. Είναι ελεύθερος, ελεύθερος από την αμαρτία. Και κοντά σε αυτόν και άλλοι Απόστολοι και κοντά σε αυτούς οι Άγιοι κλπ.

Έχει σημασία και κάτι άλλο.

Η παρουσία της αμαρτίας σε έναν Άγιο δεν δικαιολογείται, δεν μπορεί να... Γι' αυτό αμφισβητείται, ας πούμε, αν είναι Άγιος κάποιος που ταλαιπωρείται, ας πούμε, από την παρουσία της αμαρτίας. Με την παρουσία ως λογισμοί, ως τούτο, ως εκείνο. Πώς είναι Άγιος και κατά κάποιο τρόπο δεν είναι ελεύθερος από την αμαρτία;

Έχουμε βαθύτατη τη συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας. Βαθύτατη τη συναίσθηση τι σημαίνει, τι είναι το αμαρτωλό. Αλλά από το άλλο μέρος δεν είναι καλό αυτό που συνηθίσαμε να ζούμε με την αμαρτία. Που συνηθίσαμε τη σκλαβιά της αμαρτίας.

Το οποίο λένε, πώς το λένε, «του Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υπομένει», πώς το λένε. Εδώ σε θέλω, εδώ σε θέλω. Εδώ να μην είσαι δούλος της αμαρτίας, να μην είσαι σκλάβος της αμαρτίας. Να μην υποκύπτεις στην αμαρτία. Να αγαπήσεις αυτήν την ελευθερία από την αμαρτία. Είσαι Χριστιανός και κλήθηκες σε αυτήν τη ζωή να είσαι ελεύθερος από την αμαρτία. Δεν είναι πολυτέλεια αυτό, δεν είναι αυτό για λίγους. Κάθε Χριστιανός, είπαμε, ο ερχομός του Χριστού στη γη

έχει αυτόν τον σκοπό, να τακτοποιήσει τον άνθρωπο με το θέμα αυτό, όχι δούλος της αμαρτίας αλλά ελεύθερος από την αμαρτία. Και ελεύθερος είναι όταν είναι μέσα του ο Χριστός. Άμα είναι ο Χριστός παρών, είναι το Πνεύμα του Θεού μέσα, πώς μπορεί να σταθεί η αμαρτία; Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν. Μπορούσαν να πουν τα νερά, είτε της Ερυθράς Θαλάσσης είτε του Ιορδάνου, να πουν τα νερά ότι δεν υποχωρούμε, δεν ανοίγουμε δρόμο κλπ. Ο Θεός ομιλεί, ο Θεός είναι παρών, ο Θεός εντέλλεται και μόνο που τον βλέπουν, όπως το λέγει εδώ, μόνο που τον βλέπουν τα νερά της Ερυθράς Θαλάσσης.

Υποχωρούν, είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν. Αν είναι παρών ο Χριστός μέσα στην ψυχή του Χριστιανού, πρέπει να είναι στην ψυχή κάθε Χριστιανού, αν είναι παρών ο Χριστός, πώς τολμάει, πώς θα τολμήσει ο διάβολος να μείνει, πώς θα τολμήσει ο διάβολος να πειράξει, πώς θα τολμήσει ο διάβολος με την έννοια δηλαδή να αιχμαλωτίσει τον άνθρωπο, με την έννοια να κυριαρχήσει στον άνθρωπο; Άλλο, τις επιθέσεις θα τις κάνει ο διάβολος αφού είπαμε πήγε στον ίδιο τον Χριστό και του είπε «πες τους τις πέτρες να γίνουν άρτοι» κλπ. Αλλά με την έννοια αυτή, σαν να κυριεύει τον άνθρωπο, σαν να τον αιχμαλωτίζει, σαν να τον κουμαντάρει η αμαρτία. Πώς είναι δυνατόν αν είναι παρών ο Χριστός μέσα σε μια ψυχή;

Πάντα φοβούνται. Είδατε, έχουμε και αυτή την περίπτωση εκεί στα Ευαγγέλια που λένε οι δαιμονισμένοι καθώς βλέπουν τον Χριστό: «Γιατί ήρθες πριν από την ώρα μας να μας βασανίσεις;» Τρέμουν, τρέμουν, όπως λέει ο Ιάκωβος, «τα δαιμόνια πιστεύουν και φρίσσουσι», και φρίσσουσι. Τρέμουν και οι δαίμονες τρέμουν και η αμαρτία τρέμει και οι παγίδες του διαβόλου τρέμουν και τα πάντα μπροστά στον Θεό, στην παρουσία Του, και όλα υποχωρούν. Κάτι άλλο πρέπει να συμβαίνει για να έχουμε φιλία με την αμαρτία τελικά και να συζούμε με την αμαρτία και να επαναπαυόμεθα σε αυτό, κάτι άλλο.

Εμείς είμαστε που προδίνουμε τον εαυτό μας, εμείς είμαστε που σαν να το θέλουμε αυτό και σαν να το επιζητούμε, και τελικώς έτσι γίνονται τα πράγματα. Και είναι όλοι άζοι. Μόνοι μας εμείς. Πώς θα μιλεί έπειτα το Πνεύμα, το Πνεύμα του Θεού, το Πνεύμα το Άγιο μέσα μας, όταν εμείς από κρυφές πόρτες αφήνουμε και μπαίνει το άλλο πνεύμα, το πνεύμα του διαβόλου; Το πνεύμα μη σβέννυτε, προφητείας μη εξουθενείτε. Ή αλλού, μη φυγαδεύετε το πνεύμα. Είναι εντολές αυτά. Δεν πρέπει να είναι προσεκτικός; Δηλαδή, εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Ο άνθρωπος με τη στάση του μπορεί να διώξει το Πνεύμα το Άγιο, να το σβήσει το Πνεύμα το Άγιο. Οπότε, αιχμαλωτίζεται η ψυχή του ανθρώπου, αιχμαλωτίζεται από τον διάβολο, από την αμαρτία. «Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν, εταράχθησαν άβυσσοι». Βλέπει δηλαδή τώρα εδώ ο ψαλμωδός όλο και λέει ότι οπωσδήποτε την ώρα που υποχώρησαν τα νερά έγινε πάταγος, ας πούμε. Και ναι, αναταράχθηκαν τα πάντα, λίγο λίγο πάνω πάνω δηλαδή τα νερά μέχρι κάτω στον πυθμένα της θαλάσσης. Ναι, εδώ τώρα.

Αξίζει, νομίζω, να πούμε ότι κι άλλη φορά παλαιότερα κάτι είχαμε πει: ότι όταν αρχίσει το Πνεύμα του Θεού να μπαίνει στην ψυχή του ανθρώπου, όταν αρχίσει έτσι, πώς να πούμε, σοβαρή δουλειά, σοβαρή συνεργασία, να το πω έτσι, όχι επιπόλαια πράγματα, α, λέμε καμιά προσευχούλα εκεί και τέλειωσε. Α, πήραμε στα σοβαρά την υπόθεση της σωτηρίας μας και στα σοβαρά την κοινωνία μας με τον Θεό, στα σοβαρά αυτήν τη συνεργασία με τον Θεό, να αρχίσει λοιπόν σοβαρή η εργασία. Και ο Θεός δει ότι έχει να κάνει με έναν σοβαρό άνθρωπο, με έναν έντιμο άνθρωπο, με έναν άνθρωπο δηλαδή που μπορεί να δουλέψει με αυτό το έργο. Λοιπόν, τότε θα γίνει φοβερό όμως και λιώμα στην ψυχή από μια πλευρά, το ξέρουμε. Λοιπόν, «Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, και εφοβήθησαν». Λοιπόν, τόσα πράγματα υπάρχουν.

στην ψυχή του ανθρώπου, αυτά τα αμαρτωλά, αυτά τα αρνητικά πράγματα, τα αρνητικά στοιχεία, αυτές οι ανησυχίες, τις αμαρτίες, αυτό όλο το κακό, αυτά θα τρομάξουν. Καθώς εμείς επικαλούμεθα και πάνε και πάνε και πάνε και πάνε και έρχεται να δει ο Θεός ότι έχει να κάνει με σοβαρό άνθρωπο και θα αρχίσει να κάνει την επίσκεψη. Λοιπόν, όλα αυτά θα τρομάξουν, θα φοβηθούν και οπωσδήποτε θα δημιουργηθεί μια αναταραχή. Και κυρίως το Πνεύμα του Θεού, ας πούμε, θα αναταράξει την άβυσσο, τον βυθό, τα βαθύτερα αυτά μέρη της ψυχής. Θα αναταράξει τις πτυχές της ψυχής, τα διπλώματα της ψυχής, είναι διπλωμένη δηλαδή, τις δίπλες της ψυχής. Δεν θα αφήσει σκοτεινά μέρη.

Θα τρυπώσει, αν μπορούμε να πούμε έτσι, η χάρη του Θεού, θα γίνει μακελειό. Έχουμε πει λοιπόν, θυμάστε παλιότερα, ότι πολλές ψυχές εδώ, και διότι είναι άπειρες και διότι τι να σου κάνει ο άνθρωπος, είναι φοβητσιάρης, είναι πολύ φοβητσιάρης. Μόλις λοιπόν αρχίσει να τρυπώνει, όπως είπαμε, η χάρη Του και να αναταράσσει την άβυσσο της ψυχής, να ξεσηκώνει όλα αυτά, τρομάζει κανείς. Φοβάται, βλέπει όλο αυτό το μακελειό και κάνει πίσω και τον αφήνει ο Θεός έτσι, τον αφήνει φυσικά όπως ήταν πρώτα. Πριν από λίγες μέρες νομίζω με κάποια ψυχή εκεί στο εξομολογητήριο πρέπει να συζητούσαμε.

Είπα ότι μπορεί να συμβεί αυτό. «Μα πώς συμβαίνει», λέει, «να έρχεται ο Χριστός και να γίνεται αυτή η αναταραχή;» Έφερα το πρόχειρο παράδειγμα: όπως εσύ, λέω, όταν έχεις ένα τακτοποιημένο σπίτι, υποφερτά τακτοποιημένο, το χαίρεσαι κλπ. Αλλά αν θελήσεις να κάνεις ακόμη καλύτερη καθαριότητα, ναι, σωστότερη καθαριότητα, τέλεια καθαριότητα, και το ξεκινήσεις αυτό, δεν το σκεφτείς μόνο και δεν το πεις αυτό μόνο «θα το κάνω», αλλά το ξεκινήσεις, θα το κάνεις άνω κάτω το σπίτι, διότι δεν γίνεται αλλιώς. Θα ξετρυπώσεις πράγματα που τα είχες έτσι κάπου εκεί βολεμένα και λίγο σκεπασμένα, δεν φαινόταν. Όλα αυτά θα τα ξετρυπώσεις, δεν θα μείνει τίποτε. Άνω κάτω το σπίτι θα είναι μερικές μέρες.

Ακριβώς για να τακτοποιηθεί θα το κάνεις άνω κάτω, για να το καθαρίσεις τέλεια θα το κάνεις άνω κάτω, όσο πιο τέλεια θα το καθαρίσεις τόσο πιο άνω κάτω θα γίνει, όσο πιο τέλεια θα το καθαρίσεις τόσο πιο πολύ θα ξετρυπώσεις και θα βγάλεις από τις κρυψώνες διάφορα αυτά που τα έχεις βάλει κάποτε εκεί. Έτσι όσο πιο τέλεια το Πνεύμα του Θεού θέλει να καθαρίσει την ψυχή και έρχεται να καθαρίσει την ψυχή και έχει αποφασίσει να καθαρίσει την ψυχή, τη αδεία και τη συγκαταθέσει της ψυχής, τόσο πιο πολλή αναταραχή θα γίνει και θα τρομοκρατηθεί κανένας.

Αλλά εδώ μπορεί να παθαίνει κανείς ό,τι παθαίνει η νοικοκυρά εκείνη η οποία τεμπελιάζει να κάνει άνω κάτω το σπίτι για να το καθαρίσει δηλαδή σωστά. Έτσι όλο το αναβάλλει, «καλά είμαστε και έτσι», λέει, «καλά είμαστε και έτσι», διότι δεν το σηκώνει, δεν το ανέχεται, δεν μπορεί να το βαστάξει να είναι άνω κάτω το σπίτι μερικές μέρες. Και τα αφήνει έτσι και πάει έτσι. Η άλλη όμως η οποία δεν ησυχάζει ώσπου να το καθαρίσει εντελώς, δε λογαριάζει τον κόπο, δε λογαριάζει το άνω κάτω, λίγες μέρες είναι αυτές, θα περάσουν, δεν πειράζει, και θα τακτοποιήσει το σπίτι της νοικοκυράς. Είδοσάν σε ύδατα, ο Θεός, είδοσάν σε ύδατα και εφοβήθησαν, εταράχθησαν άβυσσοι.

Λέει τώρα «Πλήθος ήχους υδάτων, φωνήν έδωκαν αι νεφέλαι, και γαρ τα βέλη σου διαπορεύονται. Φωνή της βροντής σου εν τω τροχώ, έφαναν αι αστραπαί σου τη οικουμένη, εσαλεύθη και έντρομος εγενήθη η γη». Ναι, βέβαια δεν ξέρουμε από αλλού αν συνέβησαν τέτοια πράγματα, αλλά εδώ ο Ψαλμωδός λέγει ότι σαν να έπεφταν κεραυνοί, αστραπές, φεγγοβολούσε όλος ο τόπος, βροντές, κακό. Όλα αυτά δείχνουν πλέον, όχι ότι όντως πρέπει να έπεφταν βροντές και αστραπές και όλα αυτά, αλλά τα λέει για αυτά που θα δούμε ακριβώς για να τονίσει την παρουσία του Θεού.

Το γεγονός εκείνο, ένα τάραγμα που γίνεται με την παρουσία του Θεού, όλα υποχωρούν, όλα υπακούν, όλα υποτάσσονται, όλα υποχωρούν, κανένα δεν μπορεί να πει όχι, κανένα τίποτε δεν μπορεί να αρνηθεί, να φέρει αντίσταση στην παρουσία του Θεού. Αυτό θέλει να τονίσει εδώ και «φωνή της βροντής σου εν τω τροχώ». Τροχός, τροχός μάλλον είναι ο ανεμοστρόβιλος. Να πούμε εδώ ότι υπονοεί ο προφήτης, ο Ψαλμωδός, ότι για να ανοίξει η Ερυθρά Θάλασσα, ε, δεν άνοιξε έτσι μαλακούτσικα μαλακούτσικα, ας πούμε, αλλά ότι κάποιος αέρας φύσηξε δυνατός εκεί και λοιπά. Αλλά όχι με την έννοια που λένε μερικοί, κάτι έγινε τότε και γι' αυτό λέει άνοιξε η θάλασσα, θα τα αφήσουμε.

Όλα αυτά, επαναλαμβάνω, φανερώνουν την παρουσία του Θεού, την ίδια την παρουσία του Θεού, την όλη δύναμη του Θεού, την παντοδυναμία, που όλα τρέμουν μπροστά Του. Ακόμη λοιπόν και ο ανεμοστρόβιλος, αυτός που φύσηξε εκεί, «φωνή της βροντής σου εν τω τροχώ», ήταν η φωνή, η φωνή του Θεού, η βροντή αυτή, η βοή αυτή που ερχόταν με τον ανεμοστρόβιλο.

Ευχαριστώ. Έφαναν οι αστραπές σου την οικουμένη και, ας πούμε, οι αστραπές, κεραυνοί, το φως το πολύ έρχεται μέσα από τα σύννεφα εκεί και τα λοιπά. Ο ψαλμωδός θέλει να πει ότι οι αστραπές και το φως που προκαλούσαν οι αστραπές και οι κεραυνοί ήταν τόσο πολύ που φεγγοβολούσε όλη η οικουμένη, αλλά...

Οπωσδήποτε έχει και άλλη σημασία, ότι τα άκουσε όλη η οικουμένη, τούτοι οι Έλληνες εκεί, όλη η οικουμένη τα άκουσε, έφτασε αυτό μέχρι, σαν να τα είδε όλη η οικουμένη αυτά. Και βλέπετε, είπαμε, είναι χαρακτηριστικό αυτό το θαύμα της διαβάσης της Ερυθράς Θαλάσσης, που, όπως είπαμε, συμβολίζει με την Παναγία, την Ερυθρά Θάλασσα, εικόν διαγράφει ο Τέχνης. Ναι, και βλέπετε, κανείς δεν μπορεί να το αρνηθεί αυτό το γεγονός μέχρι σήμερα, και η Παλαιά Διαθήκη το λέει, και εκτός της Παλαιάς Διαθήκης λέγεται, και εμείς σήμερα που είμαστε πέρα από την Παλαιά Διαθήκη, και εκεί συνέχεια και εμείς και το ενθυμούνται. Και όπως ξέρετε, πάρα πολλά τροπάρια είναι φτιαγμένα με βάση την ωδή η οποία

εψάλλει αμέσως μετά τη διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης και αναφέρεται σε αυτήν τη διάβαση. Εσαλεύθη, έντρομος εγενήθη η γη, όλη η γη, και με την έννοια, όπως είπαμε, ότι τόσο δυναμική είναι η παρουσία του Θεού που τρέμει όλη η γη, σαλεύει όλη η γη, φοβάται όλη η γη. Δηλαδή όλη η γη προσέχει, όλη η γη παρατηρεί, παρακολουθεί ό,τι γίνεται, σείεται η γη. Ναι, ο Θεός μιλάει, ο Θεός ενεργεί, ο Θεός είναι παρών λοιπόν. Αλλά και με την έννοια, ας πούμε, ότι το γεγονός αυτό, το θαυμαστό, όλη η γη το έμαθε, όλη η γη το έμαθε και όπως το βλέπουμε στην Παλαιά Διαθήκη, καθώς άκουγαν οι λαοί ότι πλησίαζε ο εβραϊκός λαός,

είχαν ακούσει τι θαυμαστά συνέβησαν σε αυτόν τον λαό και ιδιαίτερα τη διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης. Όλοι φοβούνται, τρομοκρατούνται και έφευγαν από προσώπου του ισραηλιτικού λαού.

Εν τη θαλάσση η οδός σου και τρίβοι σου εν ύδασι πολλοίς. Ναι, πάλι το ίδιο δηλαδή, ότι ο Θεός άνοιξε δρόμο μέσα στη θάλασσα και άνοιξε δρόμο στα νερά, τα πολλά νερά που έχει η θάλασσα. Όπως είπαμε, αναφέρεται πια στη διάβαση του Ιορδάνου ποταμού. Και τα ίχνη σου ου γνωσθήσονται.

Συγχρόνως δηλαδή, ενώ από το ένα μέρος ο Θεός εμφανίζεται όπως εμφανίστηκε, ενεργεί όπως ενεργεί και τρέμουν τα πάντα και φεγγοβολούν τα πάντα και παραδέχονται τα πάντα και παρακολουθούν τα πάντα, απ' το άλλο μέρος όμως «και τα ίχνη σου ου γνωσθήσονται», δηλαδή απ' το άλλο μέρος μένει και αόρατος ο Θεός. Ενώ περνάει ο Θεός, πατάει ο Θεός, αφήνει χνάρια ο Θεός και συγχρόνως αυτά δεν φαίνονται, δεν γνωρίζονται. Χριστός. Αυτό είναι το φοβερό πράγμα, αυτή η αντινομία που έχουμε πει πολλές φορές. Τα αόρατα οράται. Σας ευχαριστώ πολύ.

Δηλαδή εκείνοι που δεν φαίνονται, φαίνονται, εκείνοι που φαίνονται, δεν φαίνονται, ας πούμε. Από μια πλευρά, όπου και κοιτάξει κανείς, βγούμε τώρα δηλαδή έξω στη φύση. Να πάρουμε το αυτοκίνητο και να πάμε προς τον Όλυμπο, να πάμε προς τα Πιέρια, να πάμε προς το Σέλι, πώς τα λένε αυτά και... Άρα πάμε στις Άλπεις. Λοιπόν, τι έχουν να δουν τα μάτια μας; Ναι, να δει κανείς προς τον ουρανό, να δει καθώς θα έρθει η άνοιξη, αλλά και τώρα που φαίνονται σαν πεθαμένα τα δέντρα και τα λοιπά, μα να δει κανείς καθώς θα ζωντανεύουν μετά από την άνοιξη τα λουλουδάκια, τα φυλλαράκια, παντού, παντού, παντού, είναι ο Θεός παρών, παντού μιλάει ο Θεός, παντού, η φωνή του Θεού, παντού, η παρουσία του Θεού, παντού. Από το άλλο μέρος, πουθενά δεύτερος. Πουθενά.

Και έχουν δει και οι χωρισμένοι που λένε: «Εγώ δεν είδα πουθενά τον Θεό». Βεβαίως, δεν τον είδες, ούτε θα τον δεις. Ναι, γιατί είναι και αόρατος ο Θεός. Και αόρατος είναι και αόρατος είναι. Και μόνον εκείνος που θέλει να τον δει, τον βλέπει. Όποιος δεν θέλει να τον δει, δεν τον βλέπει. Δεν θα τον δει ποτέ. Μόνον εκείνος ο οποίος πιστεύει βλέπει τον Θεό. Και γιατί τον βλέπει μόνο και ας πιστεύει; Γιατί μόνο εκείνος που πραγματικά ζητάει τον Θεό θα βρει τον Θεό. Εκείνος που δεν βρίσκει τον Θεό και που λέει «Δεν τον είδα τον Θεό» και τα λοιπά, δεν τον θέλεις, γι' αυτό δεν τον βρήκες, δεν τον θέλεις, γι' αυτό δεν τον βλέπεις, δεν τον ζητάς τον Θεό. Εδώ έχουμε ένα κόσκινο, κόσκινο λοιπόν, μια κρησάρα, πώς λέμε, λοιπόν, που δεν πέφτει έξω στον το κόσκινο, το κόσκινο της πίστης.

Γενικά, μπορεί ο καθένας να λέει ό,τι θέλει, να εμφανίζεται ως έτσι, ως αλλιώς. Λοιπόν, όπως από το κόσκινο, το πολύ ψιλό κόσκινο, την πολύ πολύ κρησάρα, εκεί που κοσκινίζουν το αλεύρι, που υπάρχουν μεταξωτές σίτες, μόλις μετά βίας περνάει το πάρα πολύ ψιλό αλεύρι, η πάρα πολύ ψιλή κόκκιας, δεν ξέρω αν μπορούμε να το πούμε έτσι, η σκόνη ψιλή, η πολύ ψιλή σκόνη. Όλα τα άλλα θα μείνουν στο κόσκινο και δεν θα περάσουν. Και να θέλουν να περάσουν, δεν θα περάσουν. Θα μείνουν.

Έτσι μπορεί να λέει ο καθένας τούτο, να λέει ο καθένας το άλλο, να γράφει τούτο, να γράφει εκείνο. Τελικά, τον Θεό θα τον βρει κανείς, όποιος θα τον βρει, εκείνος ο οποίος θα περάσει από το κόσκινο αυτό της πίστεως, το οποίο είναι πολύ ψιλό. Δεν μπορεί να ξεγελάσει κανείς ούτε τον Θεό, ούτε τους άλλους, ούτε τον εαυτό του. Πέρασες από εκεί, είσαι. Είσαι ακριβώς αυτός που θέλει τον Θεό. Είσαι ακριβώς αυτός που ζητάει τον Θεό και θα τον βρεις. Ας πούμε, πέρασες μέσα από την κρησάρα, θα βρεθείς κάτω από την κρησάρα, θα βρεθείς λοιπόν εκεί που θα δεις τον Θεό. Δεν είσαι έτσι; Δεν θα μπορέσεις να δεις τον Θεό και τελικά θα μείνεις άπιστος, άσχετα αν λες ότι πιστεύεις. Δεν ξέρω πώς τα βλέπετε εσείς τα πράγματα. Δεν μας έχει φτιάξει ο Θεός και δεν τα έχει κανονίσει έτσι ο Θεός.

Για να βρισκόμαστε σε πράγματα, τι θα γίνει; Γιατί πολλές φορές έτσι μας έλεγε: γιατί δεν τα κάνει λίγο πιο καθαρά ο Θεός; Γιατί δεν εμφανίζεται λίγο πιο καθαρά ο Θεός, λίγο πιο έτσι, όπου όλοι να τον πιστεύσουν; Γιατί κρύβεται; Γιατί τα έκανε έτσι φλου; Σε σημείο που όλοι λίγο πολύ δοκιμάζονται σε αυτό το σημείο, στο θέμα αυτό, να δεχθούν, να μην δεχθούν, να πιστεύσουν ή να μην πιστεύσουν. Μόνο ο τίμιος άνθρωπος, ο ειλικρινής άνθρωπος, αυτός που πράγματι ζητάει τον Θεό, αυτός θα τον βρει, θα περάσει μέσα από αυτή την πίστη. Η σίτα λοιπόν, το κόσκινο δηλαδή, είναι που η κυρά δεν το έχει τυχαία εκεί κρεμασμένο, το έχει για να κοσκινίζει το αλεύρι. Όλο αλεύρι λέγεται, αλλά πόσο αλεύρι θα περάσει μέσα από την κρησάρα αυτή; Πως αυτό είναι το αλεύρι, το άλλο λέγεται αλλά δεν είναι.

Όλοι είμαστε άνθρωποι, όλοι ας πούμε ζητούμε τον Θεό και τα λοιπά, αλλά όσοι θα πιστεύσουν θα βρουν τον Θεό. Αλλά αυτό το «όσοι θα πιστεύουν» δεν τίθεται με την έννοια «ε, θα σας φέρω εμπόδιο». Ναι, να μας βάλει δηλαδή εμπόδιο όπως γίνεται σε ορισμένα πράγματα, να βάζουν δύσκολες εξετάσεις για να γράψουν λίγοι, για να γίνει ένα ξεκαθάρισμα γιατί δεν μπορούν να τους πάρουν όλους. Όχι με αυτήν την έννοια, αλλά με την έννοια ότι όπως εκεί μέσα από τις εξετάσεις θα φανεί όντως ποιος ξέρει, ας το πάρουμε ως δεδομένο αυτό, μέσα από την πίστη θα φανεί εκείνος που πράγματι θέλει τον Θεό. Μέσα από την πίστη θα φανεί. Μη λες «θέλω τον Θεό», μη λες «ζητώ τον Θεό», μη λες ότι προσεύχομαι στον Θεό, άμα δεν...

Περάσεις από το κόσκινο αυτό ή δεν περνάς, τελικώς δεν βρίσκεις τον Θεό, σημαίνει ότι δεν θέλεις.

«Οδήγησες ως πρόβατα τον λαό σου, εν χειρί Μωυσή και Ααρών», και τελειώνει με αυτόν τον στίχο ότι τελικά εσύ, ο Θεός που έκανες τα θαυμαστά, οδήγησες τον δικό σου λαό, εν χειρί Μωυσή και Ααρών. Δηλαδή ο Θεός οδήγησε τον λαό, βλέπετε, ο Θεός οδήγησε αλλά διά του Μωυσέως, ο Θεός οδήγησε αλλά διά του Ααρών, αλλά ο Θεός οδήγησε και οδήγησε πια τον λαό σου.

το δικό του λόγο.

Άλλο θα είναι ο άνθρωπος, αυτό να καταλάβει, αυτό να πιστεύσει, ότι ο Θεός σου είναι Θεός σου, σε θεωρεί λαό του, όπως το λέει, το τονίζει ο Απόστολος Παύλος στις Επιστολές του, αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη που λέει ο ίδιος ο Θεός: «Θα γίνετε λαός μου και θα γίνω Θεός σας» κλπ. Αυτό, τι άλλο σου χρειάζεται; Να πιστεύσεις ότι είσαι λαός του Θεού, ότι είναι Θεός σου ο Θεός και ότι σε έχει αναλάβει. Τελείωσε, αυτός σε οδηγεί, θα βρει τρόπο, θα βρει κάποιον Μωυσή, θα βρει κάποιον Ααρών να σε οδηγήσει. Πάλι και αυτό χρειάζεται δηλαδή, ο Θεός το κάνει αλλά το κάνει διαμέσου ανθρώπου. Γιατί; Γιατί τώρα δεν γίνεται, δεν γίνεται, όπως δεν γίνεται. Άμα δεν μπορείς αλλιώς να το καταλάβεις, να πεις: αφού έτσι το κάνει ο Θεός, αυτό είναι, τελείωσε.

Άμα το πάρεις έτσι, καταλαβαίνεις μετά γιατί δεν το κάνει ο Θεός έτσι όπως νομίζεις και το κάνει τελικά διαμέσου του Μωυσέως και διαμέσου του Ααρών, διαμέσου κάποιου ανθρώπου δικού του, διαμέσου της Εκκλησίας τώρα.

Σταματήσουμε εδώ και θα συνεχίσουμε την άλλη Δευτέρα, αν θέλει ο Θεός.

Μόνον αυτό που είπα και χθες, μπορεί να είναι κάποιος έστω και ένας να εξυπηρετηθεί με αυτό που θα πω, θα το πω λοιπόν, ότι όσοι έχουν νούμερα για την Πέμπτη, εξομολόγηση δηλαδή για την Πέμπτη, νούμερα για εξομολόγηση την Πέμπτη το απόγευμα, παρακαλώ να έρθουν την Τετάρτη το απόγευμα μετά τις 5. Ήρθαν μερικοί σήμερα όπως είχαμε πει χθες, αλλά λίγοι σχετικώς. Παρακαλώ όλοι οι άλλοι να προσπαθήσουν να έρθουν την Τετάρτη.