Η διαρκής ελπίδα του Δαβίδ και η δοξολογία της δικαιοσύνης του Θεού

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

I think we have finished the first part, which goes up to verse 13. There we have David’s prayer, expressed with such warmth as he speaks of these things. In the second part, he gives thanks and shows his trust in God: “But I will hope in You continually, and I will add to all my praise of You.”

“My mouth will proclaim Your righteousness and Your salvation all day long, for I am no man of letters. I will enter in the might of the Lord.”

“O Lord, I will remember Your righteousness alone. O God, You have taught me from my youth, and to this day I proclaim Your wonders. Even when I am old and gray, O God, do not forsake me, until I proclaim Your power to every generation to come, Your might and Your righteousness. O God, Your great deeds reach to the highest heavens. O God, who is like You?” The second part does not end there, of course; there are more verses. But perhaps we have time to see what the Prophet says up to this point.

After earnestly begging God not to abandon him or stay far away, and to protect him from his enemies and from all those plotting against his life, the Prophet now declares his hope in God: “But I will hope in You continually.” I hope in You now, and I will go on hoping in You. That is what “I will hope” means.

David is determined to hope in God whatever happens, whatever God permits, whatever God wills. David does not weigh things up and set conditions, as many Christians do.

Um.

They pray, but with a certain outcome in mind. When it does not happen, they stop praying. They hope for something in the same way, and when it does not happen, they stop hoping, and so on. “But I will hope in You continually.”

This is what God wants from every person. He wants us to love Him without keeping accounts, without losing faith when things turn out differently from what we expected, whether now or later. God wants us to love Him without conditions or limits, for as long as we live, without calculating what we will get in return. Everything we do should be done in that spirit.

We love God, believe in Him, and hope in Him, but we tie that love and trust to our good health. Then, if we lose our health, we become different people. Here is the heart of it: true faith in God means trusting Him and leaving matters in His hands. He knows when to do this or that, when to intervene, when to act. We leave these things to God. We do not direct Him, advise Him, or tell Him what He ought to do. We leave them to Him. We rejoice that we have found the true God, and we trust Him.

We must say that very few Christians avoid stumbling at this point. Very few love God wholeheartedly and hope and trust in Him without calculating what they will get in return. Most do keep accounts, and in doing so they harm themselves. “But I will hope in You continually, and I will add to all my praise of You.”

I will add, you might say, thanksgiving to praise. David is saying, “I will thank You continually, and I will hope in You continually.” He will never say, “That is enough now. God needs no more; what I have given Him is sufficient.” That is not how it is. God needs neither much nor little from us; He has no need at all. But for us, it is different. We must never think we have offered God enough thanksgiving or praise.

“I have thanked God; He does not need any more.” A Christian should not think that way. Instead, we should feel that, having praised Him, we will praise Him again and again. “I have thanked Him, and I will thank Him again.” Or, “Many others are thanking Him, and I will add my own thanks and praise to theirs.”

We have said before that this is the natural state of things. When a person is rightly disposed and has a right relationship with God, the desire to do this arises spontaneously. Nothing can hold that person back. David does not say it to impress God with what he is doing. This is what every person ought to do. Knowing that, each of us should use it to examine ourselves.

We should look at the state we are in. Is there a tendency within you to keep count, to weigh everything up? Do you feel like saying, “How long must this go on? I am tired; I cannot do it again”? Someone might even take this the wrong way. We are always praising God, and a person may begin to resent giving Him all that praise. Self-love, that root passion, has grown so strong within us that the old self may boldly rise up and say, “I want some too! Must we give everything to God? I want thanks and praise as well.” That is a distorted, unnatural state.

Such a person no longer feels a spontaneous need to thank and praise God without keeping accounts. We may not have that spontaneous feeling ourselves. But when we read that this is how the Saints lived, we should believe and accept it, and try to imitate them—in this case, the Prophet David.

“My mouth proclaims Your righteousness and Your salvation all day long, for I am no man of letters.”

David knows here that God is righteous. Many people facing temptations today ask, “Where is God’s justice? Where is the righteous God? Where is the good God?” David knows that God is righteous and that He will bring about justice. He says this about his own situation, even though everything makes it seem as if God has forgotten and abandoned him. As we said last time, God lets David’s pursuers, his enemies, advance, almost as though He were inspiring and supporting them. They say, “God has forsaken him. Pursue him and seize him, for there is no one to deliver him.”

David is not swayed by any of this. God is righteous, and He will bring about justice. He cannot fail to do so, because He truly is righteous. One day everyone, sinners too, will see that God is righteous. Those who come after us will see it as well. We all long so deeply for justice because God made us in His image. He is perfectly righteous, and He made us to seek, long for, love, and desire righteousness.

I think a great many people would be relieved if they were sure that, however things may turn out now, a day will come when God brings about justice. Righteousness will fully prevail. As the Apostle Peter says, there will be “new heavens and a new earth in which righteousness dwells.” If people were sure of that, many would feel a great weight lifted; many would find deliverance. The failure of justice to prevail weighs heavily on them. David, then, is certain of this, and that is why he says, “My mouth will proclaim Your righteousness.” David is in danger now, but he believes that God will deliver him.

Then he will confess God’s righteousness, proclaiming it everywhere to everyone. “And Your salvation all day long.” He will proclaim it, not just once, but all day long and, of course, all through today. He will tell of the salvation God gives him: God is his Deliverer and Savior. God saves a person, coming to his aid and not letting enemies and evildoers wrong one who belongs to Him. So, “All day long I will proclaim Your salvation, for I am no man of letters.” It is quite possible that by this he means...

Am I some great writer, able to sit down and record everything You have done for me and continue to do for Your people? Could I tell of all Your righteousness and salvation? I am no writer. I have little learning and lack that ability. So I will open my mouth and proclaim Your righteousness and Your salvation all day long, every day.

This may bring to mind some Christians who seem to complain that they lack the gifts they wish they had, so they could say what they want to say.

No. One person has one gift, another has another. But everyone has a heart. A person may lack the words to speak or the ability to write, or may lack other abilities, but they still have a heart. They can open it to God.

And with all the strength they have as rational beings, they can proclaim their gratitude, announce their gratitude, express their gratitude to God. Even if someone has no tongue and cannot speak, that does not prevent them. As long as a person is alive, they have a heart within them. If they wish to turn it toward God and open it to Him, that heart can open and say a great deal. Much of what it has to say may need to pass through the tongue and the lips; perhaps even more may need to pass through the hand, to be written down.

Sometimes people feel they have less than others, as though they have been treated unfairly, as though God has withheld from them gifts He has given to others. Yet every person, every Christian, can recognize that God has given them what they need.

He has entrusted something to each person. It is a mistake to feel that you fall short of others and then give way to resentment. We see this in the Lord’s parable of the servants and the talents. The servant who received one talent thought he had been given less than the others. That was not so at all, but he went and hid it.

He did nothing with it! He did nothing. He gave way to resentment and became a little stubborn.

He did not...

He made no effort to increase the one talent. If he had turned that one into two, as we have said before, in God’s sight he would have been like the servant who turned five into ten, or the one who turned two into four. God does not count as we do. He judges as God, according to how He has made each person. He asks you to turn your one talent into two, another to turn two into four, and another to turn five into ten. That is what He asks. He never asks you to do something with your one talent that would leave you saying, ‘I cannot do it.’ He does not ask the impossible of that one talent.

God asks you to turn your one talent into two. So no one is at a disadvantage or inferior in this respect. There is no reason to feel wronged and use that feeling to avoid the effort required.

Of course, we human beings measure things differently, but God does not measure them that way. ‘My mouth will proclaim Your righteousness and Your salvation all day long, for I have no learning. I will enter into the mighty works of the Lord.’

‘I will remember Your righteousness, Yours alone.’ David longs to thank God and glorify Him,

to proclaim God’s wonders, His great works, His mighty deeds and miracles, and His power. Every soul blessed by God in this way becomes so filled with joy that it cannot simply enjoy what God gives it. No, that alone would be too little.

The soul wants to thank God continually and cry out, ‘Who is so great a God as our God?’ Do we not sing those words in the Church? Yes. So ‘I will enter into the mighty works of the Lord’ means that I will take up the task of telling them, making them known everywhere and proclaiming them. These are the Lord’s mighty works: God’s power, His almighty power, the great and wonderful things He does, His majesty and His glory.

We must understand this properly. As we have said before, God does not need our praise or gratitude. But when you glorify God and give Him thanks... I was about to use another word, though it would not quite fit. Here is what I mean: the heart grows wider and receives more of God within us. It opens wider to receive His glory and His majesty.

God has made us this way. The more we see who He is, acknowledge it and confess it, the more our soul opens to receive His blessing. Yet we can become tightfisted, turn inward and, as I said earlier, almost seem jealous of God. A saint would never dream of envying God. Envy makes it hard to give thanks and glorify Him. The saint praises and thanks God as much as possible; the soul opens still more, receives still more of God’s glory, and this has no end.

This is the natural state of things. If someone does not feel it and even takes offense, saying, ‘Is that what God wants?’ then, my friend, you have not yet understood. Ah, this self-centeredness, this turning inward! We are all caught in it without realizing it. It gives rise to so much suffering in life, even within families, where people cannot understand one another and end up quarreling and arguing.

Once a person begins to see things differently, stops keeping account of themselves, and turns their attention beyond themselves, they begin to see God. They see everything differently and are no longer caught up...

in these things. What is there to quarrel over, to argue about, or to divide up?

‘I will remember Your righteousness, Yours alone.’ I will remember, Lord, Your righteousness—Your own righteousness.

For here he says, “Your righteousness alone.” The word “alone” refers to “Your,” because You alone are the righteous one.

This matters greatly. In the end, a person must discover that God is the source of everything. There are angels, but all that they are comes from God. There are saints, but all that they are comes from God. So when some Christians turn to a saint, honor him, ask for his intercessions, and pray to him as though he were separate from God, it is more than dangerous; it becomes a grave sin. They treat the saint as though he shone by his own light, possessed righteousness of his own, and was good in himself, if we can put it that way.

Whatever a saint is, he is what God has made him. So through the saint, we find God again. If we stop at the saint and do not find God, something is wrong. A person can fall into the error of honoring a saint more than God. Something is wrong there, and the saint would never want it. It is also wrong to build a new religion around a saint. In past years—I do not know whether this is still so, but certainly five or ten years ago—

I repeat, I do not know whether things have changed today concerning Saint Nektarios of Aegina. He is a great saint. I once said here in this church that, as I believe, God gave him grace in a special way and granted him the gift of working miracles, to show us that a person can become a saint even in the twentieth century. But that does not mean Christians should separate Saint Nektarios of Aegina from Christ and make a new religion around him, another religion, remembering Saint Nektarios of Aegina more often and holding him more closely in their hearts

Μάλλον τελειώσαμε το πρώτο μέρος, που είναι μέχρι τον 13ο στίχο, και στο οποίο πρώτο μέρος έχουμε, ας πούμε, την προσευχή του Δαβίδ και χειρίζεται αυτή την προσευχή σε ορισμένα πράγματα και την κάνει τόσο θερμή. Στο δεύτερο μέρος έχουμε ευχαριστίες και εκδηλώνει την εμπιστοσύνη του στον Θεό. Εγώ δια παντός ελπιώ επί σε και προσθήσω επί πάσαν την αίνεσή σου.

Το στόμα μου εξαγγελεί την δικαιοσύνη σου όλη την ημέρα της σωτηρίας σου, ότι ουκ έγνων γραμματείας. Εισελεύσομαι εν δυναστεία Κυρίου.

Κύριε, μνησθήσομαι της δικαιοσύνης σου μόνου. Ο Θεός, ἃ ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου, και μέχρι του νυν απαγγελώ τα θαυμάσιά σου. Και έως γήρους και πρεσβείου, ο Θεός, μη εγκαταλίπης με, έως αν απαγγείλω τον βραχίονά σου τη γενεά πάση, τη επερχομένη, την δυναστείαν σου και την δικαιοσύνην σου. Ο Θεός, έως υψίστων ἃ ἐποίησας μεγαλεία. Ο Θεός, τις ομοιωθήσεταί σοι; Δεν τελειώνει βέβαια εδώ το δεύτερο μέρος, είναι και άλλοι στίχοι, αλλά ίσως προλάβουμε ως εδώ να δούμε τι λέγει ο Προφήτης.

Λέγει ο προφήτης, αφού παρεκάλεσε θερμά τον Θεό να μην τον εγκαταλείψει, να μην μακρυνθεί, να τον φυλάξει από τους εχθρούς, να τον φυλάξει από όλους εκείνους οι οποίοι επιβουλεύαν την ζωή του. Τώρα διαβεβαιώνει ότι ελπίζει στον Θεό. Εγώ δε δια παντός ελπιώ επί σε. Σε σένα ελπίζω, αλλά σε σένα επίσης θα ελπίζω. Το ελπιώ αυτό είναι «θα ελπίζω».

Δηλαδή ο Δαβίδ είναι αποφασισμένος, ό,τι και αν συμβεί, ό,τι και αν επιτρέψει ο Θεός, ό,τι και αν θελήσει ο Θεός, είναι αποφασισμένος αυτός να ελπίζει στον Θεό. Δεν κάνει ο Δαβίδ ορισμένα πράγματα με υπολογισμούς, όπως πολλοί χριστιανοί αντιμετωπίζουν τα πράγματα, το κάνουν αυτό όπως αντιμετωπίζουν τα πράγματα.

Εεε.

Προσεύχονται, αλλά με κάποιο υπολογισμό. Όταν δεν γίνει αυτό που έχουν υπολογίσει, σταματούν να προσεύχονται. Ελπίζουν με κάποιο υπολογισμό πάλι και όταν δεν γίνει αυτό που υπολογίζουν σταματούν να ελπίζουν κλπ. Εγώ δε δια παντός ελπιώ επί σε.

Αυτό είναι που θέλει ο Θεός από τον κάθε άνθρωπο. Θέλει να τον αγαπούμε χωρίς υπολογισμούς και λογαριασμούς, χωρίς να σκανδαλιστούμε κάποτε στο μέλλον ή και στο παρόν, που εμείς τα περιμένουμε έτσι, ενώ αυτά ήρθαν αλλιώς. Άρα λοιπόν, ο Θεός θέλει να τον αγαπούμε χωρίς όρους, χωρίς όρια, χωρίς χρόνο, χωρίς υπολογισμούς, και ό,τι κάνουμε το κάνουμε έτσι.

Αγαπούμε τον Θεό ή πιστεύουμε στον Θεό και ελπίζουμε στον Θεό και συνδέουμε αυτή την αγάπη μας, αυτή την εμπιστοσύνη μας στον Θεό, με την καλή υγεία. Και άμα χάσουμε την υγεία γινόμαστε άλλοι. Αυτό είναι το μυστικό. Αυτή είναι η αληθινή πίστη στον Θεό, να τον εμπιστευόμεθα και να το αφήνουμε στον Θεό. Ξέρει εκείνος πότε θα κάνει τούτο, πότε θα κάνει το άλλο, πότε θα επέμβει, πότε θα ενεργήσει. Αυτά τα αφήνουμε στον Θεό. Δεν διευθύνουμε εμείς τον Θεό. Δεν συμβουλεύουμε εμείς τον Θεό. Δεν λέμε εμείς στον Θεό τι πρέπει να κάνει. Τα αφήνουμε στον Θεό. Εμείς χαιρόμαστε που βρήκαμε τον αληθινό Θεό και εμπιστευόμαστε σε αυτόν.

Πρέπει να πούμε ότι είναι ελάχιστοι οι χριστιανοί που δεν σκανδαλίζονται σε αυτό το σημείο. Ελάχιστοι είναι οι χριστιανοί εκείνοι που αγαπούν τον Θεό τελείως και ελπίζουν στον Θεό και εμπιστεύονται στον Θεό, χωρίς κανέναν υπολογισμό. Οι πιο πολλοί το κάνουν με λογαριασμούς και αδικούν τον εαυτό τους. Εγώ δε δια παντός ελπιώ επί σε και προσθήσω επί πάσαν την αίνεσή σου.

Θα προσθέσω, ας πούμε, δοξολογία στην αίνεση. Δηλαδή, αν θέλετε να το πούμε έτσι, ο Δαβίδ λέγει ότι δια παντός θα σε ευχαριστώ, θα ελπίζω δια παντός σε εσένα. Δεν θα πω κάποτε ότι φτάνει τώρα, δεν θέλει άλλο, δεν χρειάζεται άλλο ο Θεός, του φτάνει τόσο. Δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα. Ο Θεός ούτε το πολύ θέλει ούτε το λίγο θέλει, δεν έχει ανάγκη, αλλά από την πλευρά του ανθρώπου δεν είναι έτσι τα πράγματα. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να σκεφτεί ο άνθρωπος ότι πολλές δοξολογίες έδωσε στον Θεό, πολλούς αίνους.

Ευχαριστίες έδωσα στον Θεό, τώρα δεν θέλει περισσότερο. Δεν πρέπει να σκεφτεί έτσι ο χριστιανός μας. Αλλά πρακτικά, τρόπον τινά, να αισθάνεται ότι τον δοξολόγησε και πάλι θα τον δοξολογήσει, και πάλι θα τον δοξολογήσει. Τον ευχαρίστησα και πάλι θα τον ευχαριστήσω ή τον ευχαριστούν πολλοί άλλοι και εγώ θα προσθέσω σε αυτές τις ευχαριστίες και σε αυτές τις δοξολογίες, των άλλων, θα προσθέσω και τη δική μου ευχαριστία και δοξολογία.

Είπαμε άλλη φορά ότι αυτή είναι η φυσιολογική κατάσταση των πραγμάτων. Όταν δηλαδή ο άνθρωπος είναι σε σωστή κατάσταση και σε σωστή σχέση με τον Θεό, αισθάνεται αυθόρμητα να το κάνει αυτό. Δηλαδή, δεν μπορεί να τον κρατήσει τίποτε να μην κάνει αυτό το πράγμα. Και δεν το λέγει εδώ για να πει στον Θεό ότι κάνει κάτι. Είναι αυτό το οποίο πρέπει να κάνει κάθε άνθρωπος. Και έχοντας υπόψη αυτή την αλήθεια, πρέπει κανείς με βάση αυτή την αλήθεια να μετράει τον εαυτό του.

Να βλέπει σε ποια κατάσταση βρίσκεται. Ότι όταν Υπάρχει μέσα σου αυτή η τάση να τα μετρήσεις, να τα λογαριάσεις τα πράγματα; Υπάρχει μέσα σου αυτή η διάθεση να πεις «ως πότε; Κουράστηκα, δεν μπορώ ξανά εγώ»; Ή θα με παρεξηγεί κανείς κιόλας. Δηλαδή τον Θεό όλο τον δοξολογούμε και εγώ τον δοξολογώ και ζηλεύει κανείς. Ο άνθρωπος έχει πολύ ανεβεί η φιλαυτία μέσα και έχει μια θρασύτητα, ας πούμε, και μπορεί δηλαδή να ξεπεταχτεί από μέσα ο παλαιός άνθρωπος και να πει «θέλω κι εγώ, όλα στον Θεό θα τα δίνουμε; Θέλω κι εγώ ευχαριστίες και δοξολογίες». Αυτό είναι μια νόθος κατάσταση. Είναι διαστρεβλωμένη η κατάσταση. Δεν είναι φυσιολογική η κατάσταση.

Δηλαδή ο άνθρωπος δεν αισθάνεται αυθορμήτως την ανάγκη, αυθόρμητα να του έρχεται να ευχαριστήσει και να δοξολογήσει Αυτόν χωρίς υπολογισμούς. Και ναι μεν δεν έχουμε αυτό το αυθόρμητο, αλλά αφού διαβάζουμε ότι έτσι έκαναν οι Άγιοι, να το πιστεύουμε αυτό και να το δεχόμεθα αυτό, για να προσπαθούμε να μιμηθούμε τους Αγίους και εδώ εν προκειμένω τον προφήτη Δαβίδ.

Το στόμα μου εξαγγελεί τη δικαιοσύνη σου, όλη την ημέρα την σωτηρία σου, ότι ουκ έγνων γραμματείας.

Ο Δαβίδ εδώ αισθάνεται ότι ο Θεός είναι δίκαιος. Στους πειρασμούς που υπάρχουν σήμερα, σε πολλούς επάνω, «πού είναι η δικαιοσύνη του Θεού; Πού είναι ο δίκαιος Θεός; Πού είναι ο αγαθός Θεός;» Ο Δαβίδ αισθάνεται ότι ο Θεός είναι δίκαιος, ο Θεός αποδίδει δικαιοσύνη. Και μάλιστα το λέγει εν σχέσει με τον εαυτό του μάλιστα, που όλα δείχνουν ότι σαν να τον ξέχασε ο Θεός, σαν να τον εγκατέλειψε ο Θεός και αφήνει ο Θεός, όπως λέγαμε και την άλλη φορά, και αφήνει ο Θεός ακριβώς τους διώκτες του, τους εχθρούς του να προχωρούν, σαν να τους εμπνέει ο Θεός, σαν να τους υποστηρίζει ο Θεός. «Ο Θεός εγκατέλιπεν αυτόν, καταδιώξατε και καταλάβετε αυτόν, ότι ουκ έστιν ο ρυόμενος», όπως έλεγε.

Ο Δαβίδ δεν επηρεάζεται καθόλου από αυτή τη θέση. Ο Θεός είναι δίκαιος και ο Θεός θα αποδώσει δικαιοσύνη, αποκλείεται να μην αποδώσει, γιατί πραγματικά ο Θεός είναι δίκαιος. Μία ημέρα όλοι, και οι αμαρτωλοί, θα δουν ότι ο Θεός είναι δίκαιος, και αυτοί που θα ακολουθούν θα δουν ότι ο Θεός είναι δίκαιος. Τόσο πολύ που ποθούμε όλοι μας τη δικαιοσύνη, ο Θεός μας έχει φτιάξει, μας έχει κάνει κατ' εικόνα Του. Εκείνος είναι απόλυτα δίκαιος και μας έχει κάνει και εμάς έτσι να ζητούμε, να ποθούμε, να αγαπούμε, να θέλουμε πολύ το δίκαιο, τη δικαιοσύνη.

Υποθέτω ότι πάρα πολλοί άνθρωποι, αν βεβαιωνόταν ότι, όπως και αν έρχονται τα πράγματα, θα έρθει μια μέρα, θα αποδώσει δικαιοσύνη. Πλήρως θα επικρατήσει, όπως λέγει εκεί ο Απόστολος Πέτρος, θα επικρατήσει δικαιοσύνη. «Καινούς ουρανούς και καινή γη, όπου δικαιοσύνη κατοικεί». Είναι, νομίζω, πολλοί οι οποίοι αν βεβαιωνόταν ότι θα επικρατήσει κάποτε η δικαιοσύνη, πολλοί θα ξαλάφρωναν, πάρα πολλοί θα λυτρώνονταν, διότι πολύ βαραίνει μέσα τους αυτό ότι δεν επικρατεί η δικαιοσύνη. Ο Δαβίδ λοιπόν, είπαμε, εδώ είναι βέβαιος γι' αυτό και γι' αυτό λέει «Το στόμα μου εξαγγελεί την δικαιοσύνη σου». Το στόμα μου, δηλαδή τώρα κινδυνεύει ο Δαβίδ, αλλά πιστεύει ότι θα τον λυτρώσει ο Θεός.

Και επομένως αυτό μένει έπειτα να ομολογήσει αυτήν, να διαλαλήσει, να αναγγείλει προς πάσα κατεύθυνση, προς όλους, την δικαιοσύνη αυτή του Θεού. Όλη την ημέρα τη σωτηρία σου. Όχι άπαξ, αλλά όλη την ημέρα και φυσικά όλη τη σημερινή. Θα διαλαλεί την σωτηρία που του προσφέρει ο Θεός. Ότι ο Θεός δηλαδή είναι λυτρωτής, ότι ο Θεός είναι σωτήρ, ότι ο Θεός σώζει τον άνθρωπο. Τον προλαμβάνει λοιπόν ο Θεός και δεν αφήνει τους εχθρούς και τους κακούς να αδικήσουν τον δικό του άνθρωπο. Όλη την ημέρα λοιπόν θα αναγγέλλω, θα διαλαλώ την σωτηρία σου, ότι ουκ έγνων γραμματείας. Που είναι πολύ πιθανό εδώ να πει με αυτό, αυτή η φράση δηλαδή να σημαίνει ότι...

Είμαι εγώ κανένας συγγραφέας σπουδαίος να καθίσω, να γράψω, να καθίσω, να διηγηθώ όλα αυτά τα οποία έκανες σε εμένα και κάνεις στους ανθρώπους σου, να διηγηθώ όλη αυτή τη δικαιοσύνη και την σωτηρία αυτή; Δεν είμαι συγγραφέας, δεν γνωρίζω πολλά γράμματα, δεν έχω αυτή την δυνατότητα, αυτή την ικανότητα. Γι' αυτό λοιπόν θα ανοίξω το στόμα μου και όλη την ημέρα και όλες τις ημέρες θα διαλαλώ την δικαιοσύνη σου, θα διαλαλώ την σωτηρία σου.

Θα μπορούσαμε εδώ να θυμηθούμε μερικούς χριστιανούς οι οποίοι σαν να παραπονούνται εδώ, σαν να διαμαρτύρονται που δεν έχουν εκείνο που θα ήθελαν να έχουν για να μπορέσουν να πουν ό,τι θα ήθελαν να πουν.

Όχι! Όχι, άλλος έχει το ένα, άλλος έχει το άλλο. Καρδιά έχουν όλοι, καρδιά έχουν όλοι. Μπορεί να μην έχει κανείς τον τρόπο να το λέγει, μπορεί να μην έχει κανείς τον τρόπο να γράφει, την ικανότητα να γράφει ή, ας πούμε, και άλλες ικανότητες, αλλά καρδιά έχουν. Μπορεί να ανοίξει την καρδιά του στον Θεό.

Και με όλες τις δυνάμεις που έχει σαν ον λογικό, να διαλαλήσει την ευγνωμοσύνη του, να αναγγείλει την ευγνωμοσύνη του, να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του εις τον Θεό. Ακόμη και αν γλώσσα δεν έχει κανείς και δεν μπορεί να μιλήσει, δεν, δεν εμποδίζει. Όσο είναι ο άνθρωπος ζωντανός, έχει μέσα του καρδιά που, άμα θέλει να την στρέψει προς τον Θεό, να την ανοίξει προς τον Θεό, μπορεί να ανοίξει αυτή η καρδιά και να πει πάρα πολλά. Μπορεί να χρειάζονται αυτά τα πολλά να περάσουν από τη γλώσσα, από τα χείλη, μπορεί περισσότερο να χρειάζονται να περάσουν από το χέρι, να τα γράψει κανείς, ας πούμε.

Φορές ορισμένοι, πολλοί ίσως, αισθάνονται, νιώθουν σαν να υστερούν έναντι άλλων, σαν να είναι αδικημένοι, σαν να μην τους έδωσε ο Θεός μερικά που έχει δώσει σε άλλους. Ο καθένας, ο κάθε άνθρωπος, ο κάθε χριστιανός μπορεί να αισθάνεται ότι ο Θεός του τα έχει δώσει όσα του πρέπει.

Τα έχει δώσει ευθύνη στον καθένα. Είναι λάθος να έχει κανείς αυτή την αίσθηση ότι αυτός υστερεί, αυτός υπολείπεται έναντι των άλλων. Και τον πιάνει, μια φορά τον πιάνει το παράπονο. Το βλέπουμε αυτό άλλωστε εκεί στην παραβολή που λέγει ο Κύριος στους δούλους με τα τάλαντα. Αυτός που πήρε το ένα, που νόμισε ότι στερείται έναντι των άλλων, δεν είναι καθόλου έτσι, αυτός λοιπόν πήγε το έκρυψε.

Αδράνησε! Αδράνησε, τον έπιασε το παράπονο, τον έπιασε λίγο το πείσμα.

δεν εεε

Δεν προσπάθησε να αυξήσει αυτό το ένα, που αν αυτό το ένα το έκανε δύο, όπως είπαμε και άλλη φορά, ενώπιον του Θεού θα ήταν σαν εκείνο που έκανε τα πέντε, τα έκανε δέκα, σαν εκείνο που τα δύο τα έκανε τέσσερα. Δεν μετράει ο Θεός όπως μετρούμε εμείς. Ο Θεός μετράει σαν Θεός και με βάση το πώς δημιουργεί τον καθένα. Ο Θεός από σένα θέλει το ένα τάλαντο να το κάνεις δύο, από τον άλλο θέλει τα δύο να τα κάνει τέσσερα, από τον άλλο τα πέντε θέλει να τα κάνει δέκα. Αυτό θέλει. Δεν θέλει, ποτέ, ποτέ δεν θέλει ο Θεός το ένα να το κάνεις τέτοιο, ώστε να πεις «δεν μπορώ να το κάνω». Με αυτήν την έννοια δηλαδή δεν θέλει, διότι θα έλεγες «το ένα δεν μπορεί να γίνεται».

Ο Θεός θέλει από σένα το ένα να το κάνεις δύο. Επομένως, κανείς δεν υπολείπεται, κανείς δεν υστερεί, κανείς δεν είναι κατώτερος από αυτή την άποψη, για να τον πιάσει το παράπονο και να προσπαθήσει, ας πούμε, να ξεφύγει από τον κόπο που πρέπει να κάνει, με την έννοια ότι αδικείται.

Βέβαια οι άνθρωποι τα μετρούμε διαφορετικά, αλλά ο Θεός όμως δεν τα μετράει έτσι. Το στόμα μου λοιπόν εξαγγελεί την δικαιοσύνη σου, όλη την ημέρα της σωτηρίας σου, ότι ουκ έγνων γραμματείας. Εισελεύσομαι εν δυναστεία Κυρίου.

Μνησθήσομαι της δικαιοσύνης Σου μόνου. Ο Δαβίδ έχει διάθεση να ευχαριστήσει τον Θεό, να δοξολογήσει τον Θεό,

Νααα... Να διαλαλήσει τα θαυμάσια του Θεού, τα μεγαλεία του Θεού, τα κατορθώματα, τα θαύματα του Θεού, να διαλαλήσει την δύναμη του Θεού. Αυτό το κάνει κάθε ψυχή, δηλαδή εκείνος ο οποίος έτσι θα ευλογηθεί από τον Θεό μεθάει και δεν μένει απλώς στο να απολαμβάνει αυτό το οποίο του δίνει ο Θεός. Όχι, όχι, είναι φτωχό απλώς το πράγμα.

Να ευχαριστεί τον Θεό συνέχεια, για να λέει «Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών;» Θέλει να το πει, δεν το ψάλλει εκεί στην εκκλησία; «Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών;» Ναι. «Εισελεύσομαι» λοιπόν «εν δυναστεία Κυρίου» σημαίνει ότι θα διηγηθώ, θα αφηγηθώ, θα μπω τρόπον τινά εις τον κόπο αυτό να αφηγούμαι, να διηγούμαι, να αναγγέλλω, να πληροφορώ προς πάσα κατεύθυνση, να διαλαλώ. Αυτό «εν δυναστεία Κυρίου», δηλαδή τη δύναμη του Θεού, η παντοδυναμία του Θεού, το τι σπουδαία πράγματα κάνει ο Θεός, τι θαυμαστά πράγματα κάνει ο Θεός, το μεγαλείο του Θεού, η δόξα του Θεού.

Αυτά πρέπει να τα καταλάβουμε σωστά. Φορές φορές τα έχουμε πει, όχι διότι ο Θεός θέλει αυτά, θέλει δηλαδή, έχει ανάγκη από την δοξολογία την ανθρώπινη και από την ανθρώπινη ευχαριστία. Αλλά αυτό το να δοξάζεις τον Θεό, να ευγνωμονείς τον Θεό... Δεν ξέρω αν πρέπει να... μάλλον να σου πω άλλη λέξη, θα έλεγα μία που δεν ταιριάζει. Τώρα ήρθε άλλη στο νου μου. Πλαταίνεται η καρδιά και δέχεται πιο πολύ τον Θεό μέσα μας. Πλατύνεται η καρδιά, διευρύνεται η καρδιά και δέχεται αυτή τη δόξα του Θεού, το μεγαλείο Του.

Εγώ. Έχει φτιάξει ο Θεός έτσι τα πράγματα. Όσο περισσότερο... Βλέπουμε τι είναι ο Θεός και το αναγνωρίζουμε αυτό και το ομολογούμε, τόσο πιο πολύ ανοίγει η ψυχή μας και δεχόμεθα την ευλογία του Θεού. Αυτό το τσιγκούνικο που έχει ο άνθρωπος τώρα, και όχι απλώς το τσιγκούνικο, αλλά που γυρίζει στον εαυτό του, στρέφει στον εαυτό του και σαν να, όπως είπα πιο μπροστά, σαν να ζηλεύει τον Θεό. Ο Άγιος ούτε κατά διάνοια να ζηλέψει τον Θεό, αλλά όταν ζηλεύει κανείς δυσκολεύεται μετά να ευχαριστήσει, να ευγνωμονήσει, να δοξάσει. Ο Άγιος ούτε κατά διάνοια λοιπόν, και γι' αυτό όσο μπορεί περισσότερο δοξολογεί τον Θεό, ευχαριστεί τον Θεό, και ακόμη πιο πολύ ανοίγει η ψυχή και ακόμη πιο πολύ δέχεται τη δόξα του Θεού και δεν τελειώνεται.

Αυτά είναι μια φυσιολογική κατάσταση. Όταν δεν τα αισθάνεται έτσι και ακόμη σκανδαλίζεται κιόλας και αρχίζει και λέει «μα αυτά θέλει;» Ε, ακόμη, άνθρωπέ μου, εσύ ακόμη είσαι πολύ... δεν τα κατάλαβες. Αχ, αυτός ο ατομισμός, αυτή η στροφή του ανθρώπου προς τον εαυτό του. Κείμεθα όλοι θύματα αυτής της καταστάσεως και δεν το καταλάβαμε. Και όλα τα δράματα στη ζωή απ' αυτό δημιουργούνται, μέσα σε μια οικογένεια που οι άνθρωποι δεν συνεννοούνται, τα μέλη της οικογένειας δεν συνεννοούνται ή που μαλώνουν και ερίζουν κλπ.

Αυτό! Μόλις ο άνθρωπος τα πάρει αλλιώς και παύσει πια να λογαριάζει τον εαυτό του και να σκέφτεται τον εαυτό του και είναι στραμμένος πέραν από τον εαυτό του, τότε θα αρχίσει να βλέπει τον Θεό. Βλέπει εντελώς αλλιώς και δεν πιάνεται...

Πιάνεται με αυτά τα πράγματα, τι να μαλώσει και τι να λογομαχήσει και τι να μοιράσει.

Μνησθήσομαι της δικαιοσύνης Σου μόνου. Θα ενθυμηθώ, Κύριε, την δικαιοσύνη, την δικαιοσύνη Σου, τη δική Σου δικαιοσύνη.

Τι μυθό!

Διότι μόνο, λέγει εδώ, την δικαιοσύνη σου μόνο, το μόνο πάει στο σου, διότι εσύ μόνος είσαι ο δίκαιος.

Δηλαδή έχει σημασία μεγάλη αυτό, πάρα πολύ μεγάλη σημασία. Ο άνθρωπος τελικά να ανακαλύπτει την πηγή που είναι ο Θεός, η πηγή των πάντων. Είναι και οι άγγελοι, αλλά ό,τι είναι οι άγγελοι είναι από τον Θεό. Είναι και οι Άγιοι, ό,τι είναι, είναι από τον Θεό. Γι' αυτό και είναι, όχι επικίνδυνο μόνο, αμαρτία μεγάλη γίνεται. Όταν μερικοί χριστιανοί έχουν και αυτήν την τάση. Στρέφονται προς έναν Άγιο, αναφέρονται σε έναν Άγιο, τιμούν έναν Άγιο, επικαλούνται τις πρεσβείες του Αγίου, προσεύχονται στον Άγιο, σαν να τον απομονώνουν από τον Θεό. Σαν να είναι αυτόφωτος ο Άγιος, σαν να είναι αυτοδίκαιος ο Άγιος, σαν να είναι αυτάγαθος, ας πούμε, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, ο Άγιος.

Ό,τι είναι ο Άγιος, είναι ό,τι τον έκανε ο Θεός. Επομένως, διαμέσου του Αγίου πάλι τον Θεό βρίσκουμε. Και αν δεν βρίσκουμε τον Θεό, κάτι δεν πάει καλά και μένουμε απλώς στον Άγιο. Και έχουμε τέτοιες πλάνες, που μπορεί να τιμά κανείς περισσότερο τον Άγιο από τον Θεό. Ε, κάτι δεν πάει καλά εδώ και ποτέ δεν θα το ήθελε αυτό ο Άγιος. Ή γύρω από το πρόσωπο ενός Αγίου να δημιουργείται μια καινούργια θρησκεία. Τα περασμένα χρόνια, δεν ξέρω αν ακόμη, αλλά αμέσως προηγούμενα χρόνια, πριν από 5 χρόνια, πριν από 10 χρόνια,

δεν ξέρω, επαναλαμβάνω, ακόμη, ίσως κάπως έχουν αλλάξει σήμερα τα πράγματα σχετικά με τον Άγιο Νεκτάριο. Ο Άγιος Νεκτάριος είναι μεγάλος Άγιος. Εδώ μέσα σε αυτόν τον ναό είπαμε κάποτε ότι, όπως πιστεύω, ο Θεός για να μας δείξει ότι και τον 20ό αιώνα μπορεί να αγιάσει κανείς, λοιπόν, τον εχαρίτωσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο και να κάνει θαύματα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει οι Χριστιανοί να αποκόψουν τον Άγιο Νεκτάριο, να αποσπάσουν τον Άγιο Νεκτάριο από τον Χριστό και να φτιάχνουν του Αγίου Νεκταρίου μια καινούργια θρησκεία, μια άλλη θρησκεία και πιο πολύ να θυμούνται τον Άγιο Νεκτάριο, πιο πολύ να έχουν στην καρδιά τους τον Άγιο Νεκτάριο