Η υπομονή, ο ζήλος και η εμπιστοσύνη του Δαβίδ στον Θεό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

We were on Psalm 68. We said it has three parts. The first, up to verse 19, describes the psalmist’s sufferings. The second, up to verse 21, contains curses against his enemies. In the third, he trusts that he will be saved and gives thanks.

In the first part, we looked at the first six verses last time. Those verses form one section of the first part. Now we come to verse seven.

You will see that in this first section David—for this is his psalm—describes the wretched state he is in. He says, “O God, you have known my foolishness, and my sins have not been hidden from you.” Here he confesses. He confesses his foolishness and his

sins. Even if he tried to hide them, they would always be before God. And now, in verse seven, he says: “Let those who wait for you not be put to shame because of me, O Lord, Lord of Hosts. Let those who seek you not be disgraced because of me, O God of Israel.”

What does David mean here? All God’s people wait for the Lord. In other words, everyone goes through difficulties to some degree; everyone feels the strain and needs patient endurance. “I waited patiently for the Lord, and he attended to me.” So a person must endure and wait

at such times...

We say that a person must endure. But it is precisely when he is under pressure, hemmed in, overwhelmed, tormented, and in danger that he needs patient endurance. And all who want to belong to God will be tested in one way or another. God permits this many times—not just once or twice or three times, but, you might say, continually in this world. He permits his people to be tested and to suffer.

That is why David says, “Let those who wait for you not be put to shame because of me, O Lord.” They all endure as they hope in God and wait for him. There must be no question of their giving up that patient endurance or falling into despair.

David is suffering in a very particular way. He suffers so much that he cannot bear any more. Yet he must endure and wait for the Lord. David also holds a special place: he is David, a leader among his people, and he may already be king at this point. We said that he may have written this psalm while Saul was pursuing him, or while his son Absalom, who had rebelled, was pursuing him. By the time of his son’s rebellion, David was already reigning; even earlier, he had been anointed king.

Or Jesus Christ himself, and he has others around him who also wait patiently for the Lord. “May those who wait for you, O Lord, not be put to shame because of me.” That is, they look to David as an example; they watch him. “May they not be put to shame”: may all those who are tested by you, O Lord, and who endure and wait, not feel ashamed or lose heart when they see me. Let them not be put to shame, for David’s patient endurance surely encourages them in their own. They are encouraged by David’s example. Do not let...

Let these people not be put to shame. That is, let nothing happen to me that would then bring trouble upon them too, so that all their patient endurance would have been in vain.

“Let those who seek you not be disgraced because of me, O God of Israel.” My God, let all those who seek your help not be disgraced on my account.

We might say that certain people—everyone to some degree, but some in particular—serve as an example to others.

Take a family where both father and mother try to help their children believe in God and bear the difficulties they face. They wait for God to take those difficulties away and to bless them.

The children can do this because their parents teach them to, and because they draw strength from their parents’ example. The parents also go through afflictions and difficulties. They hold on, endure, and wait for God until the storm passes and he blesses them. In such a situation, a mother might well say, “My God, do not let me falter and so bring shame upon my children. They have set out on this path; they endure, wait, struggle, and try so hard to hold on.” For if a mother loses heart—as sometimes happens—when hardship or temptation comes, she may seem like a completely different person, almost unrecognizable. And then someone says:

“Was this the person who used to speak like that? Was she the one who believed those things? Was she the one who gave us that advice?” Her endurance alone matters. In some cases, people are more than surprised by a failure like this; they are affected by it. As we said, children in a household will certainly be affected if their father or mother loses heart. David was a leader. Everyone who knew him knew how he endured everything, how exemplary his faith in God, his devotion, and his patient endurance were. If something happened to David—if he lost heart, for example—it would certainly have

consequences for others; it would affect them too. It would certainly have a bad effect. So when David says, “Let those who wait for you not be put to shame because of me, O Lord, Lord of Hosts; let those who seek you not be disgraced because of me, O God,” he is not so much asking God to give them the patient endurance to hold on. He is asking that nothing happen to him that, because of him, would affect them. For he says here, “The waters have come up to my soul; I have sunk into deep mire.” As we explained last time, it is as though he had sunk into deep mud with nothing firm beneath him and kept sinking further, or found himself shipwrecked at sea when a storm came to engulf him.

and so on. He says, “I grew weary from crying out; my throat became hoarse; my eyes failed.” My eyes are nearly failing from all this waiting—that is, I am close to losing hope and patient endurance as I wait for God’s help, hoping it will come, and it does not. “Those who hate me without cause have become more numerous than the hairs of my head.” Without cause, of course—he says it himself. And that is not all. They seem to be growing stronger while I grow weaker before them. They keep gaining strength, almost as though God were strengthening them. David knows that God is doing no such thing. The situation is very grave. And he pleads, “My God, think of the others too.” So many people see me, watch me, are influenced by me, and look to me as an example. They say, “My God, strengthen me.”

Let none of those who seek you and wait for you be put to shame. For if even David falls, others will quickly conclude that all their patient endurance and effort were in vain, and they will give up. Again, we can understand this through what happens in a home. I spoke of a mother who knows how deeply her children could be affected if she loses heart. Knowing this makes her more watchful and more determined to hold on, because her response will affect them too. In such circumstances, a person can endure a little more.

Now we move to the second section of the first part. There is also a third section before that first part is complete. In this second section, the prophet David shows through his words that he suffers because of his zeal for God. It is one thing simply to suffer; everyone has difficulties in this life. It is another to face particular hardships, sufferings, and trials precisely because you are devoted to God and have zeal for him.

We need to understand this. Often we return to God and try to draw near to him so that we can escape such troubles. Yet precisely because we return to God, because we show zeal and love for him, we may have to go through more than words can say. No one should be afraid; we should expect this. It is one thing to think about such trials, and another to face them when they come. All God’s Saints suffered in this life, not simply because everyone suffers, but because they belonged to God. No one is exempt. Belonging to God costs a great deal, in many ways.

We know this. Many people do not advance in the spiritual life because they have not accepted it. When they find that giving themselves to God brings difficulties, they draw back. They say, “I expected things to be different.”

A person may be living fairly peacefully. But when he takes his salvation seriously and decides to obey God, temptations may rise up from within and from outside—more than one can say. He may become frightened and give up halfway.

Good, good!

We come now to the second section of the first part, where we see that David suffers because of his zeal for God: “For your sake I have borne reproach; shame has covered my face. I have become estranged from my brothers and a stranger to my mother’s sons. For zeal for your house has consumed me, and the reproaches of those who reproach you have fallen on me. I covered my soul with fasting, and that became a cause of reproach against me. I made sackcloth my garment, and I became a byword to them. Those who sit at the gates talked against me, and those who drink wine sang about me.” This is the second section of the first part. “For your sake I have borne reproach.”

For your sake I suffer reproach. No one would have given David a thought or turned against him, and David would not have had to bear all this reproach, if he had not placed his trust in God. That is what he means when he says, “For your sake I have borne reproach.” For your sake, my God, I suffer and bear these insults.

He faces not only difficulties, pressure, and danger, but also becomes a laughingstock, which is worse. As he says further on, people sit at the gates talking idly about him and mocking him: “And those who drank wine sang about me.” Whether at the city gates or in the taverns, they sit drinking wine and, when drunk, make up mocking songs about David. They ridicule him.

They reproach David. They do more than oppose him: through their words and their whole manner, they try to crush him, humiliate him, and make him seem worthless. David suffers all this because he belongs to God. Sometimes people openly mock and reproach someone for that very reason: they set themselves against God, and therefore against a person of God. In other cases, one might say, things are even worse.

Think of the Lord. Those who reproached him and finally condemned him to death claimed to be acting for God. They put God to death in the name of their piety, reverence, and faith in God. That is worse still.

The chief priests and the others would not admit their envy, hatred, jealousy, and malice toward Jesus. He was who he was and did what he did, and his very presence showed them up. Yet they would not admit that this was why they wanted him out of the way. They claimed to act for God: supposedly Jesus opposed God, made himself equal to God, and blasphemed. “Did you not hear the blasphemy?” they said. So when David says, “For your sake I have borne,” he is saying that all this has happened to him because of God: “For your sake I suffer reproach.”

Reproach. “Shame covered my face.” And these reproaches made my face turn bright red with shame! That is no small thing. David endures all this for God because he loves God and believes in him. David says this too, we might say, to move God all the more to look upon him and have mercy on him. But you see, a person of God is not unfeeling. Some people are so used to hearing certain things said about them that they do not care at all.

Of course, some are so easily offended that they might kill someone for saying something to them. Others are thick-skinned and barely notice when harsh things are said about them. But a person of God cannot be unfeeling. Even though he knows that all these things are unjust and false, and knows beforehand that he will suffer them for the love of God, when the words are spoken and these things happen, his sensitivity makes it all show on his face.

“Shame has covered my face.” An innocent, pure-hearted person may blush at once when terrible things are said about him. He blushes because it is painful even to hear such things spoken, not because he is guilty. How could he remain unaffected? That is why David says, “Shame has covered my face.” It is part of the reproach he bears: “For your sake I suffer insults. For your sake, all this ridicule and these cruel words make my face flush with shame.” Then he says, “I have become estranged from my brothers and a stranger to my mother’s sons.”

This is serious. What people say and do against David, and all that falls upon him, have left him almost unrecognizable to his brothers. At such a critical time, even someone very close to you may not have the strength to look past what is being said and done. But perhaps David is speaking especially of his own condition: because of his spiritual sensitivity, everything falling upon him affects him deeply.

His face flushes, and he becomes so worn down by it all that he is scarcely recognizable to his brothers, a stranger to his mother’s sons. The verse repeats the thought: its second half says in different words what the first half has said. Still, “I have become estranged from my brothers” could refer more broadly to those he knows.

That could mean his acquaintances, those close to him, and his friends. Then “a stranger to my mother’s sons” would mean that he has become a stranger even among his own brothers, children of the same mother.

A person will go through such things. David was not the only one; every person of God will. We should be ready to accept whatever God permits. We cannot give ourselves to God on terms we have calculated in advance. We must entrust ourselves to him without conditions. The one certainty is that we can trust God completely. He loves you, has mercy on you, wants you, and will care for you. He has made promises, and you can rely on them.

This is what people fail to understand, and it is what God seeks from us. We must say it often: humanity’s sin was to abandon trust in God and begin trusting in itself. Returning to God means trusting him again and letting him guide and sustain us. Let me remind you once more: the journey from Egypt straight to the Promised Land could have taken two months. But God did not lead the people straight there. He took them to Sinai,

into the wilderness, where they stayed not for a few months but for forty whole years. They were to take possession of the Promised Land. That was difficult for them, perhaps even impossible by themselves, but with God’s help they would take possession of it. That was what God wanted. And as things show us, life is a very great mystery—a very great mystery indeed.

We cannot say that we pass through this world without having understood the mystery of life. God knows what ultimately happens with each person and how each one leaves this world. The mystery of life, he says, is great. Everyone in this world, however bad they may be, works toward this purpose: that a person may learn to trust God. And that is difficult. I was speaking of a person’s way of acting, their inner way of acting, not that of others. As we have said before, a person’s whole struggle is to hold a little something back by not trusting God completely, to keep something for himself. That is the whole of a person’s struggle. And God’s struggle is precisely to win a person over freely. He brings this about; a person does not do it on his own.

A person, he says, resists this. He takes pleasure in being religious, carrying out religious duties, going to church—none of that is so hard. A person can read and read, do more and more, struggle, keep vigils and fast, and do all the rest. But what he does not want to do is trust God completely, entrust himself to God, let God lead him, and belong wholly to God. He wants some security of his own. That is why everyone struggles for self-sufficiency and a comfortable place in life, spending all his strength on it. If all this is true, you can see how much of people’s effort goes to waste.

And so do the hardships they endure, as long as their efforts are not directed toward trusting God. A person is so captive to this turning toward himself—

Yes...

—that even if a thousand hands pulled at him, he would not let go. I would say the easiest and quickest way to break free of this attachment to oneself is to see clearly how hard it is—how impossible it is to free oneself—and to say, “My God, deliver me.”

A person may say, “Lord Jesus Christ,” but if he says it that way, he may simply be saying the words. He may say, “Look how much I prayed,” and take a little satisfaction in it at night: “Today I said the Jesus Prayer so many times, or made so many prostrations”—again, to take satisfaction in it. So he may say it just once a day, but say it with that understanding. A person may reach the end of his life before saying one genuine “Lord Jesus” with that understanding.

This is the shortest and easiest way, and the sooner a person understands it, the better. For it is not a matter of human effort. “It is not of him who wills, nor of him who runs, but of God who shows mercy.”

So I became estranged from my brothers and a stranger to my mother’s sons, because zeal for your house has consumed me, and the reproaches of those who reproach you have fallen on me. All this happens because I do not merely have zeal for the Temple: that zeal has consumed me, eaten me up. It is like a fire. When some material catches fire—whether wood, paper, brushwood, oil, or whatever it may be—the fire eats it up, bit by bit. Fire cannot exist without consuming the material and diminishing it.

The material, that is, which is burning. So, “Zeal for your house has consumed me.” You remember this verse: the Lord himself uses it when he took a whip in the Temple and began overturning tables and so on, and driving out the merchants. As it says there, “Zeal for your house has consumed me.” David has zeal; he burns with an inner fire. His soul is literally set aflame by his zeal for the Temple of God. And the Temple, the Temple, of course...

In David’s time, there was no Temple yet on Mount Zion; it was built later. But the tabernacle was there; that was the house of God. For David, God was there. Today we also believe that God is present in our churches, though not exclusively in the way David understood God’s presence there. God himself showed that presence by speaking from the Ark of the Covenant.

Ultimately, the temple is the human soul. Our churches and everything in them exist so that the human soul may become God’s dwelling place, so that God may live there. That, then, is the temple for which zeal should consume us: “Zeal for your house has consumed me.” David says that because of this zeal, reproaches fall on him and leave him ashamed. He has become unrecognizable to his family, his brothers, and his friends. He suffers all this because zeal for the Temple consumes him—because of his zeal for you, my God.

David stresses that his suffering is not simply the suffering common to everyone in this world. He suffers because he loves God. He tells God this, if we may put it that way, to move him to notice David and answer him, rather than leave his servant to suffer without coming to his aid. That is why he says, “The reproaches of those who reproach you have fallen on me.”

These are the reproaches, abuse, insults, and mockery directed against God. These people are enemies of God and therefore enemies of David as well. David is saying, “All those reproaches against you fall on me. I feel them as though they were directed against me. They fall on me.” Even today, some people truly suffer when they hear someone blaspheme God. But our pain should not be limited to hearing another person blaspheme God. It should not be limited to that simply because the person has said a few words. Thank you.

We must consider the state that person is in. Someone else may not say such words, yet his whole life may be a blasphemy against God—his attitude, all his conduct, and his actions. How deeply that should pain us. We should grieve first over what is happening, and also feel compassion for that person. How can someone come to this? How can a person become so darkened that he takes such a stand against God and insults him, not only with words but with his whole life and all his actions?

We will stop here.

Ήμεθα στον 68ο ψαλμό. Είπαμε ότι χωρίζεται σε τρία μέρη: πρώτο μέρος μέχρι τον 19ο στίχο, τα βάσανα εδώ του ψαλμωδού. Στο δεύτερο μέρος, μέχρι τον 21ο στίχο, έχουμε αναθεματισμούς κατά των εχθρών, και στο τρίτο μέρος πιστεύει στη σωτηρία του και ευχαριστεί.

Στο πρώτο μέρος είχαμε δει τους 6 στίχους. Οι 7 στίχοι αποτελούν ένα τμήμα του πρώτου μέρους. Είχαμε δει την περασμένη φορά τους 6 στίχους και περνούμε τώρα στον 7ο στίχο.

Θα δεις ότι στο πρώτο αυτό τμήμα ο Δαβίδ, γιατί δικός του είναι ο ψαλμός, παρουσιάζει την άσχημη κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Ο Θεός, συ έγνως την αφροσύνη μου και αι πλημμέλειαί μου από σου ουκ απεκρύβησαν. Ομολογεί εδώ. Ομολογεί την αφροσύνη του.

αμαρτίες του. Αν έκανε καμιά προσπάθεια να τις κρύψει, πάντοτε είναι ενώπιον του Θεού. Και λέγει τώρα στον 7ο στίχο: «Μη καταισχυνθείησαν επ' εμοί οι υπομένοντές σε, Κύριε, Κύριε των δυνάμεων· μηδέ εντραπείησαν επ' εμοί οι ζητούντές σε, ο Θεός του Ισραήλ».

Τι θέλει να πει εδώ ο Δαβίδ; Ότι όλοι οι άνθρωποι του Θεού υπομένουν τον Κύριο, δηλαδή όλοι λίγο πολύ περνούν δύσκολα, όλοι λίγο πολύ πιέζονται και χρειάζεται να υπομένει κανείς. «Υπομένων υπέμεινα τον Κύριο και προσέσχε μοι». Ώστε να υπομένει, να αναμένει

τότε...

Υπομένει ο άνθρωπος, λέμε ότι υπομένει ο άνθρωπος, αλλά όταν ακριβώς πιέζεται και σφίγγεται και πνίγεται και βασανίζεται και κινδυνεύει, τότε είναι που χρειάζεται να υπομένει ο άνθρωπος. Και... Και όλοι λίγο πολύ αυτοί οι οποίοι θέλουν να είναι άνθρωποι του Θεού θα δοκιμαστούν. Επιτρέπει ο Θεός, όχι άπαξ ή δις ή τρις, αλλά πολλές φορές, θα έλεγε κανείς συνεχώς, σε αυτόν τον κόσμο. Επιτρέπει ο Θεός οι άνθρωποί του να δοκιμάζονται, να υποφέρουν.

Γι' αυτό, «μη καταισχυνθείησαν επ' εμοί οι υπομένοντές σε, Κύριε», δηλαδή όλοι υπομένουν ελπίζοντας στον Θεό και αναμένοντας τον Θεό, και ούτε να γίνεται λόγος ότι μπορεί να σταματήσουν να υπομένουν, ούτε να γίνεται λόγος να απελπιστούν.

Τώρα ο Δαβίδ βασανίζεται κατά ένα πολύ ειδικό τρόπο, βασανίζεται τόσο που δεν παίρνει άλλο. Και ας πούμε, χρειάζεται να υπομένει, να περιμένει τον Κύριο. Και λίγο πολύ ο Δαβίδ είναι κάτι στη θέση του, γιατί είναι ο Δαβίδ, γιατί είναι αρχηγός κάποιων εκεί, ή μπορεί να είναι και την εποχή που ήδη είναι βασιλεύς. Είπαμε ότι τον ψαλμό αυτόν πιθανόν τον έγραψε όταν διώκεται από τον Σαούλ ή διώκεται από τον υιό, τον Αβεσσαλώμ, που είχε επαναστατήσει, ο υιός του. Την εποχή αυτή ήδη βασιλεύει, αλλά και πιο μπροστά είχε χριστεί βασιλεύς.

Ή αυτόν τον ίδιο τον Ιησού Χριστό, και έχει ολόγυρά του και άλλους, οι οποίοι κι αυτοί υπομένουν τον Κύριο. «Να μην εντραπούν επ’ εμέ οι υπομένοντές σε, Κύριε», δηλαδή λίγο πολύ τον έχουν και σαν παράδειγμα, λίγο πολύ βλέπουν τον Δαβίδ, να, τον παρακολουθούν. «Μη καταισχυνθείησαν», μην ντροπιαστούν και απογοητευτούν, βλέποντας εμένα όλοι αυτοί οι οποίοι δοκιμάζονται από σένα, Κύριε, και υπομένουν και περιμένουν. Να μην ντροπιαστούν, διότι εις αυτή την υπομονή τους οπωσδήποτε παρακινούνται και από την υπομονή που κάνει ο Δαβίδ. Παρακινούνται από το παράδειγμα του Δαβίδ. Μην αφήσεις να

ντροπιαστούν οι άνθρωποι, δηλαδή τελικά να συμβεί κάτι σε μένα και εν συνεχεία να πάθουν και εκείνοι κάτι και τελικά να πάει χαμένη η υπομονή τους.

«Μηδέ εντραπείησαν επ' εμοί οι ζητούντές σε, ο Θεός του Ισραήλ», και να μην εντραπούν εξαιτίας μου όλοι αυτοί οι οποίοι σε ζητούν για να τους βοηθήσεις, Θεέ μου.

Θα λέγαμε ότι ορισμένοι άνθρωποι, λίγο πολύ όλοι δηλαδή, αλλά ορισμένοι, όπως και να έχει το πράγμα, είναι ένα παράδειγμα για τους άλλους.

Μέσα σε μια οικογένεια που και ο πατέρας και η μητέρα προσπαθούν να βοηθήσουν τα παιδιά να πιστεύουν στον Θεό και να αντέχουν στις διάφορες δυσκολίες, αλλά περιμένουν ώσπου ο Θεός θα πάρει τις δυσκολίες, ώσπου ο Θεός θα ευλογήσει.

Και μπορούν τα παιδιά να το κάνουν αυτό ακριβώς διότι τους το λένε οι γονείς και ακριβώς διότι στηρίζονται στο παράδειγμα των γονέων. Και εκείνοι περνούν θλίψεις και εκείνοι περνούν δυσκολίες. Και αντέχουν, υπομένουν και περιμένουν τον Θεό, ώσπου να περάσει η μπόρα, να ευλογήσει ο Θεός. Μια μητέρα κάλλιστα δηλαδή θα μπορούσε να λέει σε αυτή την περίπτωση: «Θεέ μου, μην με αφήσεις και λυγίσω κι έτσι καταισχυνθούν και τα παιδιά μου, τα οποία έφτασαν σε αυτόν τον δρόμο και υπομένουν, περιμένουν, αγωνίζονται, προσπαθούν, αγωνίζονται να αντέξουν». Διότι αν λιποψυχήσει η μητέρα, όπως γίνεται μερικές φορές, μερική, όταν έρθει η ώρα της δυσκολίας, η ώρα του πειρασμού, τελείως γίνεται διαφορετική, τελείως αγνώριστη. Ναι, και λέει κανείς:

Ήταν λοιπόν αυτός που τα έλεγε έτσι; Αυτός ήταν που τα πίστευε έτσι; Αυτός ήταν που μας συμβούλευε κατά αυτόν τον τρόπο; Λοιπόν, μόνη η αντοχή του. Και σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό όχι μόνο κάνει τους ανθρώπους να εκπλήσσονται, αλλά επηρεάζονται κιόλας. Όπως δηλαδή είπαμε, σε ένα σπίτι τώρα, οπωσδήποτε θα επηρεαστούν τα παιδιά από τη λιποψυχία του πατέρα ή της μητέρας. Όπως ήταν ο Δαβίδ, ο οποίος ήταν ο αρχηγός, ο οποίος ήταν ο Δαβίδ, όλοι που τον ήξεραν, Δαβίδ, που άντεχε, άντεχε σε όλα, που ήταν παραδειγματική η πίστη του στον Θεό, η αφοσίωσή του, η υπομονή του κλπ. Αν πάθει κάτι ο Δαβίδ, λιποψυχήσει ας πούμε, αυτό θα είχε οπωσδήποτε

συνέπειες και για τους άλλους, να τους επηρέαζε. Κακή απήχηση θα είχε οπωσδήποτε. Γι' αυτό, όταν λέγει ο Δαβίδ: «Μη καταισχυνθείησαν επ' εμοί οι υπομένοντές σε, Κύριε, Κύριε των δυνάμεων, και μη εντραπείησαν επ' εμοί οι ζητούντές σε, ο Θεός», δηλαδή δεν προσεύχεται τόσο ο Δαβίδ να δώσει ο Θεός υπομονή σε εκείνους να αντέξουν, αλλά μην συμβεί τίποτε σε αυτόν και εξαιτίας του. Διότι όταν λέγει εδώ ότι «εισήλθοσαν ύδατα έως ψυχής μου, ενεπάγην εις ιλύν βυθού», όπως το ερμηνεύσαμε την άλλη φορά, ότι βούλιαξε μέσα σε ένα βούρκο βαθύ και ότι από κάτω δεν έχει στέριο αυτό και όλο βουλιάζει πιο πολύ, και βρέθηκε στο πέλαγος ναυαγός και ήρθε και καταιγίδα να τον καταποντίσει.

και τα άλλα, ότι «ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ μου, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου», κοντεύω να χάσω τα μάτια μου από το να... Δηλαδή να χάσω την ελπίδα μου, να χάσω την υπομονή μου από το να περιμένω, να ελπίζω εις τον Θεό να έρθει η βοήθεια και να μην έρθει. «Ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου οἱ μισοῦντές με δωρεάν», το λέει, άδικα βέβαια, «ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου». Και όχι μόνο αυτό, αλλά φαίνεται σαν να γίνονται ισχυροί αυτοί, εγώ όλο και είμαι πιο αδύναμος μπροστά τους και αυτοί όλο και πιο ισχυροί γίνονται, σαν δηλαδή να τους ενισχύει τρόπον τινά ο Θεός, που δεν το κάνει, το ξέρει ο Δαβίδ. Λοιπόν, είναι τα πράγματα πολύ κρίσιμα. Και παρακαλεί: «Θεέ μου, σκέψου και τους άλλους δηλαδή». Είναι τόσοι άλλοι άνθρωποι που με βλέπουν, που με παρακολουθούν, που επηρεάζονται, που με έχουν σαν παράδειγμα, που λένε: «Θεέ μου, στήριξέ με».

Μην ντραπούν τελικά όλοι αυτοί που σε ζητούν, που υπομένουν, διότι αν ένας Δαβίδ πάθει κάτι, τότε οι άλλοι αμέσως θα σχηματίσουν την εντύπωση ότι είναι χαμένη η υπομονή και όλη η προσπάθεια και θα τα παρατήσουν. Και επαναλαμβάνω, αυτό μπορούμε να το καταλάβουμε μέσα σε ένα σπίτι. Και έλεγα μάλιστα αυτή τη μητέρα, ότι η μητέρα αυτή που έχει υπόψη της ότι μπορεί να επηρεάσει πάρα πολύ τα παιδιά της με τη λιποψυχία της, αυτό θα την κάνει ακόμα πιο πολύ να προσέχει, ακόμα πιο πολύ να προσπαθήσει να αντέξει. Γιατί, όπως είπαμε, θα έχει και την επίδραση στα παιδιά της. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο άνθρωπος αντέχει λίγο παραπάνω.

Προχωρούμε τώρα, προχωρούμε στο δεύτερο τμήμα του πρώτου μέρους, στο δεύτερο και ακόμη και τρίτο ύστερα για να συμπληρωθεί το πρώτο μέρος, και στο δεύτερο αυτό, με όσα λέγει ο Δαβίδ ο προφήτης, δείχνει ότι υποφέρει από ζήλο που έχει για τον Θεό. Γιατί άλλο είναι απλώς να υποφέρεις, έτσι κι ενώ ο άνθρωπος μέσα σε αυτή τη ζωή θα έχει δυσκολίες. Άλλο είναι να υποφέρεις απλώς διότι όλοι υποφέρουν, βασανίζονται, και άλλο είναι να έχεις συγκεκριμένες ταλαιπωρίες και βάσανα και δοκιμασίες ακριβώς διότι είσαι ζηλωτής του Θεού, διότι έχεις ζήλο για τον Θεό.

Πρέπει να το ξέρουμε, γιατί πολλές φορές επιστρέφουμε στον Θεό, προσπαθούμε να είμαστε κοντά στον Θεό για να γλιτώσουμε από όλα αυτά, ενώ πρέπει να ξέρουμε ότι ακριβώς διότι επιστρέφουμε στον Θεό μπορεί να έχουμε, και αν δείξουμε ζήλο και αν δείξουμε αγάπη στον Θεό, ακριβώς γι' αυτό μας το ζήλο και την αγάπη έχουμε να περάσουμε, δεν λέγεται. Δεν λέει, δεν πρέπει να φοβηθεί κανένας, θα πρέπει να τα παίρνει ως δεδομένα αυτά. Άλλο είναι να τα υποθέτει κανείς απλώς, να τα σκέφτεται, και άλλο είναι όταν έρχονται. Όλοι οι Άγιοι του Θεού δεν παιδεύτηκαν στη ζωή μόνο διότι έτσι όλοι παιδεύονται, αλλά διότι ήταν του Θεού άνθρωποι. Δεν εξαιρείται κανένας. Αυτό το να είσαι του Θεού στοιχίζει πολύ, πάρα πολύ, στοιχίζει από πολλές απόψεις.

Το ξέρουμε αυτό. Πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι δεν προχωρούν στην πνευματική ζωή γιατί δεν το παίρνουν αυτό ως δεδομένο και, καθώς βλέπουν ότι έχουν δυσκολίες με το να δοθούν εις τον Θεό, υποχωρούν. «Εγώ αλλιώς περίμενα τα πράγματα και αλλιώς ήρθανε».

Μπορεί να είναι κάπως ήσυχος ο άνθρωπος και, αν πάρει έτσι στα ζεστά την υπόθεση της σωτηρίας και αποφασίσει πια να υπακούσει στον Θεό, να ξεσηκωθούν πειρασμοί και από μέσα και από έξω, δεν λέγεται, και να τρομοκρατηθεί κανένας για να παρατήσει τη μέση.

Καλό, καλό!

Προχωρούμε σε αυτό το δεύτερο τμήμα του πρώτου μέρους, εις το οποίο φαίνεται ακριβώς ότι ο Δαβίδ υποφέρει από ζήλο που έχει για τον Θεό. «Ὅτι ἕνεκά σου ὑπήνεγκα ὀνειδισμόν, ἐκάλυψεν ἐντροπὴ τὸ πρόσωπόν μου. Ἀπηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς μου καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου, ὅτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσαν ἐπ' ἐμέ. Καὶ συνεκάλυψα ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου καὶ ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμοὺς ἐμοί. Καὶ ἐθέμην τὸ ἔνδυμά μου σάκκον καὶ ἐγενόμην αὐτοῖς εἰς παραβολήν. Κατ' ἐμοῦ Ιδωλέσχων η καθήμενε εμπύλης, και εισεμέ έψαλον υπήναν δε σήνων. Είναι το δεύτερο τμήμα του πρώτου μέρους. Ότι εν εκάσου υπήν εγκαονιδισμών.

Για χάρη σου υποφέρω από ονειδισμούς, δηλαδή ούτε κανένας δεν θα θυμόταν τον Δαβίδ, κανένας δεν θα ασχολούνταν με τον Δαβίδ και κανείς δεν θα τα έβαζε με τον Δαβίδ και δεν θα σήκωνε όλους αυτούς τους ονειδισμούς ο Δαβίδ, αν ο Δαβίδ δεν έδινε πίστωση στον Θεό. Και αυτό λέει: «Ἕνεκά σου ὑπήνεγκα ὀνειδισμόν». Για χάρη σου, Θεέ μου, υποφέρω ονειδισμούς, σηκώνω ονειδισμούς.

Ή όχι απλώς ορισμένες δυσκολίες και ορισμένες πιέσεις και ορισμένους κινδύνους και λοιπά, αλλά γεννήθηκε όλη η δοσία της ανθρώπισης, όπως λέει Γελού. Αυτό είναι ακόμη χειρότερο, ξέρετε. Όπως λέει και πιο κάτω, που κάθονται εκεί στις πύλες και αργολογούν γι' αυτόν και τον κοροϊδεύουν, «καὶ εἰς ἐμὲ ἔψαλλον οἱ πίνοντες οἶνον». Κάθονται εκεί λοιπόν είτε εκεί στις πύλες της πόλεως είτε στα καπηλιά είτε, ναι, πίνουν λοιπόν κρασί, μεθύουν και τραγουδούν μετά, και τραγουδούν τραγούδια έτσι της στιγμής που είναι όλα κοροϊδευτικά, ας πούμε, για τον Δαβίδ. Περιγελούν τον Δαβίδ, κοροϊδεύουν τον Δαβίδ.

Ονειδίζουν τον Δαβίδ, όχι απλώς δηλαδή τα βάζουν μαζί του, αλλά με τον τρόπο τους, με τα λόγια τους, με την όλη στάση τους θέλουν τελείως να τον αχρηστεύσουν, να τον εξουθενώσουν, να τον παρουσιάσουν σαν ένα τίποτα. Και όλα αυτά τα παθαίνει ο Δαβίδ γιατί είναι του Θεού. Και υπάρχουν περιπτώσεις που βέβαια χλευάζουν κάποιον και τον ονειδίζουν και τον περιγελούν ακριβώς διότι είναι του Θεού και αυτοί παίρνουν μια στάση αντίθεη, παίρνουν εμφανώς κατά του Θεού και επομένως κατά του ανθρώπου του Θεού. Αλλά σε άλλες περιπτώσεις είναι ακόμη χειρότερα, θα έλεγε κανείς, τα πράγματα.

Όπως στην περίπτωση του Κυρίου, που όλοι αυτοί που τον καταδικάζουν και τον ονειδίζουν το κάνουν, τον καταδικάζουν τελικά εις θάνατον, το κάνουν τάχα για τον Θεό. Ποιο; Θανατώνουν τον Θεό για την ευσέβεια και την ευλάβεια και την πίστη που έχουν στον Θεό, που είναι ακόμη χειρότερο.

Ομολογούν οι αρχιερείς εκεί και οι άλλοι, δεν ομολογούν τον φθόνο που έχουν, το μίσος που έχουν, τη ζήλια που έχουν, την όλη κακία που έχουν απέναντι στον Ιησού, ακριβώς διότι ο Ιησούς είναι αυτός που είναι και κάνει αυτά που κάνει και η παρουσία του αποδεικνύει ότι αυτοί δεν είναι τίποτα. Δεν ομολογούν όμως ότι γι' αυτό θέλουν να τον βγάλουν από τη μέση, αλλά τάχα για τον Θεό. Γιατί τάχα αυτός δεν το θέλει. Αυτός είναι αντίθετος και ποιεί ίσον τον εαυτό του με τον Θεό και βλασφημεί και λοιπά, «δεν ακούσατε», λέει, «βλασφημία;» «Ἕνεκά σου» λοιπόν «ὑπήνεγκα», όλα αυτά γίνονται πιο πάνω, «ὅτι ἕνεκά σου», διότι εξαιτίας σου υποφέρω από

Από ονειδισμό. Εκάλυψεν εντροπή το πρόσωπό μου. Και το πρόσωπό μου από αυτούς τους ονειδισμούς έγινε κατακόκκινο από εντροπή, ε! Δεν είναι μικρό πράγμα. Και όλα αυτά τα υποφέρει ο Δαβίδ για τον Θεό. Γιατί αγαπά τον Θεό, πιστεύει στον Θεό. Το λέει και αυτό ο Δαβίδ, πώς να πούμε, για να ακόμη πολύ έτσι να κάνει τον Θεό, να τον προσέξει, να τον ελεήσει. Λοιπόν, αλλά βλέπετε, ο άνθρωπος του Θεού δεν είναι αναίσθητος. Είναι άλλοι άνθρωποι, οι οποίοι συνηθισμένοι να ακούν ορισμένα πράγματα, και δεν τους νοιάζει καθόλου.

Βέβαια είναι και οι εύθικτοι, οι οποίοι μπορεί να σκοτώσουν εκείνον που θα τους πει κάτι, αλλά είναι και άλλοι που δεν... Βέβαια υπάρχουν οι παχύδερμοι, έτσι, και δεν παίρνουν είδηση εάν πουν εις βάρος των λόγια, λόγια άσχημα. Ενώ ο άνθρωπος του Θεού δεν μπορεί να είναι αναίσθητος, όσο και αν ξέρει ότι όλα αυτά είναι άδικα, όσο και αν ξέρει ότι όλα αυτά είναι ψέματα, όσο και αν ξέρει εκ των προτέρων ότι για την αγάπη του Θεού θα τα πάθει αυτά, όμως την ώρα που λέγονται, την ώρα που γίνονται, την ώρα που λαμβάνουν χώρον ορισμένα πράγματα, λόγω της ευαισθησίας που έχει ο άνθρωπος του Θεού, όλα αυτά, πώς να πούμε, τον κάνουν στο πρόσωπό του.

«Ἐκάλυψεν ἐντροπὴ τὸ πρόσωπόν μου», δηλαδή ένας αθώος άνθρωπος, ένας αγνός άνθρωπος όταν του πουν φοβερά πράγματα αμέσως κοκκινίζει, κοκκινίζει, δηλαδή πώς λέγονται τέτοια, όχι ότι αυτό είναι σημάδι ότι είναι ένοχος κανείς, αλλά είναι σίγουρα μερικά τέτοια πράγματα, είναι δυνατό να μην επηρεάσουν; Γι' αυτό λέει «ἐκάλυψεν ἐντροπὴ τὸ πρόσωπόν μου» και είναι και αυτό μέσα στην ονειδία. Για χάρη σου υποφέρω ονειδισμούς, για χάρη σου όλοι αυτοί οι ονειδισμοί και όλα αυτά τα γελάσματα και κοροϊδίες και τα άσχημα λόγια και λοιπά με κάνουν να κοκκινίζει το πρόσωπό μου, να καλύπτει η ντροπή το πρόσωπό μου, διότι έτσι εκδηλώνεται η ντροπή στο πρόσωπο των ανθρώπων. «Ἀπηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς μου καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου».

Το πράγμα είναι σοβαρό, με όσα λένε εις βάρος του, με όσα κάνουν εις βάρος του, με όλα αυτά που πέφτουν επάνω του, κατάντησε ο Δαβίδ να είναι αγνώριστος στους αδελφούς. Είναι πολύ κρίσιμες αυτές οι ώρες και ο πιο κοντινός άνθρωπος δεν έχει τόσο κουράγιο για να σε δει ανεπηρέαστος από όσα λένε, από όσα γίνονται. Και ο πιο κοντινός άνθρωπος. Αλλά και όλοι αυτοί, εδώ ίσως πιο πολύ τονίζει ο Δαβίδ τη δική του κατάσταση, τόσο όλα αυτά που πέφτουν επάνω του τον επηρεάζουν λόγω της πνευματικής ευαισθησίας.

Κοκκινίζει το πρόσωπό του και τα λοιπά και είναι τόσο εξουθενωμένος και τόσο ταλαιπωρημένος που κατάντησε να είναι αγνώριστος στους αδερφούς του και ξένος τοις υιοίς της μητρός του, σαν ένας ξένος στα αδέρφια του. Επαναλαμβάνεται το ίδιο, όπως είπαμε, ο ίδιος στίχος, το πρώτο ημιστίχιο, το δεύτερο ημιστίχιο. Το δεύτερο ημιστίχιο επαναλαμβάνει την ίδια έννοια του πρώτου ημιστιχίου με άλλες λέξεις. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, θα μπορούσαμε να πούμε «ἀπηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς μου» γενικώς.

Εεε... Μεταξύ των γνωστών, μεταξύ των οικείων, μεταξύ των φίλων και λοιπά, και «ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου» και προπαντός μεταξύ, και έγινε ξένος μεταξύ των αδελφών του που είναι παιδιά από την ίδια μητέρα. Ευχαριστώ.

Ο άνθρωπος θα περάσει τέτοια πράγματα. Όχι μόνο ο Δαβίδ, αλλά κάθε άνθρωπος του Θεού θα περάσει τέτοια πράγματα. Να είμεθα αποφασισμένοι να δεχθούμε οτιδήποτε επιτρέψει αυτός. Αν κανείς γίνεται του Θεού άνθρωπος με συμφωνίες και με υπολογισμούς και αν γίνεσαι του Θεού, θα αφήσεις τον εαυτό σου, θα δώσεις τον εαυτό σου, χωρίς καμιά συμφωνία. Η μόνη συμφωνία είναι ότι έχεις να κάνεις με τον Θεό, στον οποίο μπορείς να έχεις πλήρη εμπιστοσύνη. Είναι ο Θεός που σε αγαπάει, είναι ο Θεός που σε ελεεί, που σε θέλει, που θα σε φροντίσει, ο Θεός που υποσχέθηκε. Μπορείς να στηριχθείς στις υποσχέσεις του. Υποσχέσεις του.

Αυτό είναι εκείνο που δεν εννοούν οι άνθρωποι και είναι αυτό που θέλει ο Θεός, γιατί αυτή είναι η αμαρτία, η αμαρτία, πρέπει να το λέμε συχνά, το έχουμε πει πολλές φορές και πρέπει συνεχώς να το λέμε, η αμαρτία του ανθρώπου είναι αυτή: άφησε την εμπιστοσύνη του στον Θεό και άρχισε να εμπιστεύεται στον εαυτό του και τώρα η επιστροφή στον Θεό σημαίνει αυτό, να ξαναεμπιστευτεί ο άνθρωπος στον Θεό και να αρχίσει πλέον να τον οδηγεί ο Θεός, να τον στηρίζει ο Θεός. Θυμίζω ακόμη μία φορά ότι η έξοδος από την Αίγυπτο για τη γη της Επαγγελίας, που μπορούσε να γίνει μέσα σε δύο μήνες, κατευθείαν δηλαδή να φτάσουν στη γη της Επαγγελίας, δεν έγινε όμως έτσι και ο Θεός τους πήγε στο Σινά,

στην έρημο και έμεναν εκεί όχι μερικούς μήνες αλλά χρόνια, ολόκληρα 40 χρόνια. Γέννησης Θεοτόκου, της Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγέλιο, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο Ουρανών, των Γέννησης της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, να κατακτήσουν τη γη της Επαγγελίας, ναι. Όμως ο Θεός είναι εκείνος, γι' αυτούς ήταν δύσκολο, ίσως και αδύνατο, αλλά με τη βοήθεια του Θεού θα κατακτήσουν τη γη της Επαγγελίας, αυτό ήθελε ο Θεός. Και όπως δείχνουν τα πράγματα, ναι, είναι πολύ μεγάλο μυστήριο, ξέρετε, η ζωή αυτή, πολύ μεγάλο μυστήριο, πολύ. Και κρίμα

Δεν μπορούμε να πούμε ότι περνούμε από αυτόν τον κόσμο και δεν έχουμε καταλάβει το μυστήριο της ζωής. Θεός ξέρει με τον καθένα τι γίνεται τελικά και πώς φεύγει από αυτόν τον κόσμο. Λέει, μεγάλο μυστήριο της ζωής. Δηλαδή, όλοι σε αυτόν τον κόσμο, όσο άσχημοι και είναι, δουλεύουν για αυτόν τον σκοπό. Ο άνθρωπος το μάθει με να εμπιστευτεί στον Θεό και είναι δύσκολο. Έλεγα της τακτικής του ανθρώπου, της εσωτερικής τακτικής του ανθρώπου, όχι άλλων. Ο άνθρωπος, το είπαμε και άλλη φορά, όλος ο αγώνας του ανθρώπου είναι πώς τελικά θα περισσώσει λίγο από το να μην εμπιστευτεί τελείως στον Θεό, να κρατήσει λίγο κάτι για τον άνθρωπο. Όλος ο αγώνας αυτός είναι του ανθρώπου. Και ο αγώνας του Θεού είναι ακριβώς να κερδίσει τον άνθρωπο, εκουσίως. Τον κάνει, δεν θυμίζει ο άνθρωπος μόνος του.

Ο άνθρωπος, λέει, και ανθίσταται σ' αυτό. Να είναι θρησκευτικός, ευχαριστιέται ότι είναι θρησκευτικός, να κάνει καθήκοντα, ξέρω εγώ, θρησκευτικά και τα λοιπά, να πάει σε εκκλησίες, σε αυτά, δεν είναι δύσκολο αυτά όλα να τα κάνει. Να διαβάζει, να διαβάζει και άλλα και άλλα και άλλα, και αγώνες και αγρυπνίες και νηστείες, και όλα να τα κάνει ο άνθρωπος. Φυσικά αυτό, αυτό δεν θέλει να κάνει: να εμπιστευτεί πλήρως στον Θεό, να αφήσει τον εαυτό του στον Θεό, να τον οδηγήσει στον Θεό, να είναι πια του Θεού. Θέλει μια κάποια σιγουριά δική του ο άνθρωπος. Γι' αυτό πασχίζει για μια αυτάρκεια, για ένα βόλεμα, ο κάθε άνθρωπος πασχίζει και εκεί, ας πούμε, εξαντλεί όλες τις δυνάμεις. Αν αυτά τώρα είναι αληθινά, καταλαβαίνετε πόσο χαμένοι είναι οι διάφοροι κόποι που κάνουν οι άνθρωποι.

Οι ταλαιπωρίες που περνούν, όσο δεν είναι προσανατολισμένοι προς αυτήν την κατεύθυνση. Και είναι τόσο ο άνθρωπος, τόσο ας πούμε αιχμάλωτος αυτής της στροφής προς τον εαυτό του,

Ε, ναι...

που χιλιάδες χέρια να τραβούν, δεν θέλει να ξεκολλήσει από εκεί. Και θα έλεγα ότι ο πιο εύκολος τρόπος και ο πιο σύντομος τρόπος να ξεκολλήσει κανείς από την κατάσταση αυτή, από τη στροφή αυτή προς τον εαυτό του, το δέσιμο αυτό που έχει με τον εαυτό του, ο πιο εύκολος και ο πιο σύντομος τρόπος είναι να το συνειδητοποιήσει κανείς καλά καλά αυτό, πόσο δύσκολο είναι, πόσο αδύνατο είναι και να πει: «Θεέ μου, Θεέ, λύτρωσέ με».

Κύριε Ιησού Χριστέ, αν το πει έτσι, μπορεί να λέει τις λέξεις. Αλλά να λέει: «Να, έκανα τόση προσευχή», έτσι λίγο να το ευχαριστηθεί, ας πούμε, το βράδυ. «Σήμερα έκανα τόσες φορές, έκανα τόση ευχή ή έκανα τόσες μετάνοιες», για να το ευχαριστηθεί πάλι. Άρα αυτό, μπορεί να πει μια φορά την ημέρα, να πει, να το πει έτσι. Μπορεί ο άνθρωπος να πει ένα σωστό «Κύριε», λέει, «Ιησού» στο τέλος της ζωής, αλλά να έχει αυτήν την έννοια.

Αυτός είναι ο πιο σύντομος τρόπος και ο πιο εύκολος τρόπος, και όσο πιο γρήγορα το καταλάβει, τόσο καλύτερα είναι. Γιατί δεν είναι θέμα κόπου του ανθρώπου. Ου του θέλοντος, ουδέ του τρέχοντος, αλλά του ελεούντος Θεού.

Απηλλοτριωμένος, λοιπόν, εγενήθην τοις αδελφοίς μου και ξένος τοις υιοίς της μητρός μου. Ότι ο ζήλος του οίκου σου κατέφαγέ με και οι ονειδισμοί των ονειδιζόντων σε επέπεσαν επ’ εμέ. Όλα αυτά τα παθαίνουν διότι όχι απλώς έχω ζήλο για το ναό, αλλά κατέφαγέ με, έχει φάει ο ζήλος αυτός. Σαν μια φωτιά, δηλαδή, η οποία, ναι, φωτιά, αν αρπάξει φωτιά κάποια ύλη και εκεί η φωτιά την τρώει, την τρώει την ύλη λίγο λίγο, είτε ξύλα είναι, είτε χαρτιά είναι, είτε φρύγανα είναι, ό,τι είναι, η πετρένη, δεν μπορεί να υπάρχει και φωτιά και να μην τρώγεται η ύλη, να μειώνεται η ύλη, λοιπόν.

Το υλικό αυτό, δηλαδή, το οποίο καίγεται. Έτσι, ο ζήλος του οίκου σου κατέφαγέ με. Θυμίστε, αυτόν τον στίχο τον χρησιμοποιεί και ο ίδιος ο Κύριος, όταν εκεί στο ναό πήρε το μαστίγιο και άρχισε να αναποδογυρίζει τραπέζια και λοιπά και να διώχνει τους εμπόρους. Όπως εκεί, «ο ζήλος του οίκου σου κατέφαγέ με». Ο Δαβίδ έχει ζήλο, καίγεται από φωτιά εσωτερική, κυριολεκτικά, το ήρετο η ψυχή του, από το ζήλο αυτό που έχει για το ναό του Θεού. Και ο Ναός, ο Ναός με βέβαια.

Είναι πάλι εκεί το όρος Σιών, εκεί που ακόμη δεν είχε ναό ο Δαβίδ, ο ναός μετά έγινε, αλλά είναι εκεί η σκηνή του μαρτυρίου. Αυτός είναι ο ναός του Θεού. Και για τον Δαβίδ εκεί ήταν ο Θεός. Σήμερα βέβαια πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι στους ναούς, αλλά όχι κατά έναν αποκλειστικό τρόπο όπως το πίστευε τότε ο Δαβίδ αυτό. Και όπως το έδειχνε και ο Θεός, διότι μέσα από εκεί μιλούσε. Από, μέσα από την κιβωτό.

Ο Ναός είναι, τελικά είναι ο Ναός, είναι η ψυχή του ανθρώπου. Αυτός είναι ο Ναός. Εδώ, αν υπάρχουν οι ναοί και αν υπάρχουν όλα ό,τι υπάρχει, υπάρχουν για να γίνει η ψυχή του ανθρώπου κατοικητήριο του Θεού, να κατοικήσει εκεί ο Θεός. Επομένως, τελικά, ο ζήλος που κατατρώγει τον άνθρωπο πρέπει να είναι για αυτόν τον Ναό. «Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με». Αλλά, εν πάση περιπτώσει, ο Δαβίδ πάλι το λέγει αυτό, ότι όλα αυτά τα παθαίνω, πέφτουν επάνω μου οι ονειδισμοί και καταντροπιάζομαι από όλα αυτά. Έχω γίνει αγνώριστος στους δικούς μου, στα αδέλφια μου, στους φίλους. Όλα αυτά τα παθαίνω γιατί έχω ζήλο. Ζήλο που με κατατρώει κυριολεκτικά για τον ναό. Για σένα, Θεέ μου, δηλαδή τελικά είναι αυτό.

Δηλαδή τονίζει ο Δαβίδ αυτό ότι δεν παθαίνει σε αυτόν τον κόσμο ό,τι παθαίνει απλώς διότι κάθε άνθρωπος παθαίνει, αλλά διότι αυτός αγαπά τον Θεό και του το λέει του Θεού τώρα, αν επιτρέπεται να πούμε έτσι, να τον συγκινήσει τον Θεό, να τον προσέξει και να αποκριθεί, να μην ακόμη μένει ανεκδήλωτος ο Θεός και δεν εκδηλώνεται υπέρ του ανθρώπου του και τον αφήνει εκεί να υποφέρει. Γι' αυτό του τα λέει: «Καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσαν ἐπ᾿ ἐμέ».

Εδώ τώρα οι ονειδισμοί, οι χιδές, οι ύβρες, οι χλευασμοί, αυτά όλα που οπωσδήποτε έλεγαν εναντίον του Θεού. Εδώ έχουμε οπωσδήποτε εχθρούς του Θεού και εχθρούς επομένως και του Δαβίδη. Λοιπόν, όλοι αυτοί οι ονειδισμοί που είναι εναντίον του Θεού πέφτουν επάνω σε μένα. Τους νιώθω σαν δικούς μου ονειδισμούς. Πέφτουν επάνω. Υπάρχουν και σήμερα άνθρωποι που πραγματικά υποφέρουν όταν ακούν να βλασφημεί κάποιος τον Θεό. Αλλά δεν πρέπει μόνο να περιορίζεται ο πόνος που νιώθουμε όταν ακούμε να βλασφημεί ο άλλος τον Θεό. Δεν πρέπει να περιορίζεται σε αυτό γιατί ο άλλος λέει κάποιες λέξεις εκεί. Ευχαριστώ.

Σε ποια κατάσταση βρίσκεται, αλλά άλλος μπορεί να μην λέει τις λέξεις αυτές και όλη η ζωή του να είναι μια βλασφημία στον Θεό. Όλη η στάση του, όλες οι εκδηλώσεις του, η ενέργειά του να είναι μια βλασφημία στον Θεό. Τι πόνο πρέπει να αισθάνεται κανείς. Πόνο δηλαδή πρώτον για το τι γίνεται, γιατί σαν να πληγώνει ο ίδιος ο άνθρωπος, εφόσον αυτός είναι του Θεού, αλλά και να συμπονεί κανείς τον άνθρωπο. Πόσο άνθρωπος, δηλαδή καθενά, πόσο άνθρωπος φτάνει σε αυτό το σημείο. Πώς σκοτίζεται τόσο πολύ ο άνθρωπος ώστε να παίρνει μια τέτοια στάση απέναντι στον Θεό και να γίνεται υβριστής του. Όχι απλώς με λέξεις, αλλά με όλη του τη ζωή, τις εκδηλώσεις της ζωής, τις πράξεις.

Θα σταθούμε εδώ.