Η Προστασία και η Φροντίδα του Θεού στον 67ο Ψαλμό

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Let us first look at this psalm. It is Psalm 67. Last time, we finished Psalm 66. We do not know exactly when this psalm was written. Since it is a psalm of battle, it may have been written when David marched with his soldiers against the Ammonites, who lived east of the Dead Sea. Probably then. Others believe that the psalm may have been written on a different occasion.

The psalm is also messianic, because the Apostle Paul specifically uses its nineteenth verse and relates it to the Ascension: “You ascended on high; you led captivity captive; you received gifts among men,” and so on. Let us look at the psalm.

If the psalm was written on the occasion of the campaign against the Ammonites, David probably wrote it after defeating them and returning. Of course, the psalm also speaks of the hours before the campaign, before the battle. The Ark of the Testimony accompanied them on that campaign. The psalm can be divided into two main parts; it has quite a number of verses. We begin with verse two, since verse one is the title, the heading.

The first part runs from verse two through verse nineteen. It describes, broadly speaking, God’s glorious conquests in the past. The second part, from verse twenty onward, presents the glorious future of the victor’s kingdom. The victor here is not David, but God himself. Let us look at the first part. It can be divided into smaller sections. The first section, we might say, begins at verse two, which is an opening to this song.

This is the opening of the ode. It is a triumphant ode, a song of triumph. “Let God arise.” These opening verses are used during the period of the Resurrection: “Let God arise, and let his enemies be scattered; let those who hate him flee before his face. As smoke vanishes, let them vanish; as wax melts before fire, so let sinners perish before the face of God. And let the righteous rejoice; let them be glad before God and delight in joy.” This is the first small section of the first part. “Sing to God, sing praises to his name. Prepare the way for him who rides upon the west. The Lord is his name; rejoice before him.”

“They shall tremble before him, the father of orphans and defender of widows, God in his holy place. God gives the solitary a home; he brings prisoners out with strength, while those who rebel dwell among the tombs.”

So David is going against the Ammonites, who live beyond the Dead Sea. As always, David does not go simply with his army and its commanders. God goes with him. God leads the way, goes before him, and accompanies him. God gives him courage; God is the one who fights and gives victory. God will defeat his enemies for him.

For David, this was real. It was true. We have spoken of this before. David believed it and lived by it. He did not mention God merely as a formality, as though he had a faint hope that God might help them. David could not imagine going into battle without God, or God abandoning them and failing to help. God would help them, and they would win through his help. Now, “Let God arise.” Here, “arise” does not mean rise from the dead. Yet these words fit the Resurrection, so today we use this and the following verses when we sing “Christ is Risen” and the hymns at the Praises during Pascha. For us today, the words “Let God arise” also call to mind that God died and rose again.

On Great Saturday, too, we say, “Arise, O God, judge the earth.” So the very word gives the verse a resurrectional meaning for us. But here in the Old Testament, “Let God arise” does not mean that God should rise from the dead. It means that God should get up, as we might say of someone who has been sitting. In other words: We are setting out, our God. We are your chosen people, your beloved people. We believe we are your people and that you are with us. Come with us as we set out. Let God arise, let him rise up, and his enemies will be scattered. Since God will come with us against

the Ammonites, who are enemies of Israel and also enemies of God, they will scatter as soon as he appears. They are his enemies. “Let those who hate him flee before his face.” All who hate him will flee when they see him. And I repeat: David believed this and saw it happen. As we saw in one of the chapters of the First Book of Kingdoms, David was able to drive back and kill his enemies.

Thousands and thousands of battles, and it happened this way; it is written that it happened this way, and it is said that one Israelite would pursue ten, twenty, even a hundred, because God struck the enemies with panic, fear, and terror, and they fled as soon as they caught sight of them, as when David killed Goliath. Well, he killed Goliath, but all the Philistines were terrified; some fled, and the Israelites pursued them. So let God arise, let God rise, and his enemies will be scattered, and all who hate him will flee from before him.

All this was written because it happened that way then; God had ordered things so. Yet everything written and everything that happened in the Old Testament was also for the New Testament. So every Christian, especially when it is time to fight, when it is time to enter battle—and we are called to battle often—has enemies of the soul. There are those who plot against our soul.

First among them are the devil, his instruments, and evil itself.

In such cases, then, is it not true that every Christian can and should call upon God and say: “Let God arise, and let his enemies be scattered; let those who hate him flee before his face”? We have said before, and we must become convinced of it, that all our enemies are enemies of God. God himself will be the first to fight against these enemies of ours. So this is not our affair, nor is our salvation itself simply our own affair. It is God’s concern. God wants to save us. He has saved us and continues to save us. He wants to, is able to, and does give us salvation.

God regards our enemies as his own. He fights them in order to defeat them. “Saul, Saul, why are you persecuting me?” We have spoken of this before. Saul, who became Paul, was persecuting Christians. He was not persecuting Christ directly. Yet Christ said, “Saul, Saul, why are you persecuting me?” For in the Christians he persecuted, Christ himself was being persecuted.

This is how the martyrs endured. This is how they felt and lived. They confessed that someone else was being martyred in their place, someone else was bearing the pain and suffering in their place. They themselves received the pain and the torments, yet at the same time it was as though they were not the ones suffering. They said they were being martyred without feeling the torment or the pain,

because someone else bore it—and that someone was Christ. For Christ

became man and suffered. But his suffering did not simply happen once, long ago, and end there. Christ himself suffers in each person. When enemies attack us—demons, or evil people—they attack Christ, Christ within us. And so we can say: “Let God arise, and let his enemies be scattered; let those who hate him flee before the face of Jesus Christ.”

Whoever believes this and lives by it has nothing to fear. Nothing. What can anyone do against Christ? Who can prevail against him? This is how the saints and martyrs struggled: they did not rely on their own abilities or strength. The devil is much more cunning than a human being. Foolish though he is, he knows many tricks and can outwit us. But Christ is the one who fights within us. “As smoke vanishes, let them vanish; as wax melts before fire, so let sinners perish before the face of God.” Just as smoke disappears at once.

As smoke vanishes, so may the enemies of God vanish—and with them the enemies of God’s people. Or we could say the enemies of God’s people, and therefore of God Himself. “As wax melts before fire,” as a candle melts in the flames, “so shall sinners perish before God.” They will melt away and disappear. Here the sinners are, first of all, the enemies of His people. But the words also speak of every sinner: all will have to face God. “But let the righteous rejoice; let them exult before God and be glad with joy.”

Let the righteous rejoice. They will feel great joy in God’s presence and delight in Him. Here, of course, the righteous are the Israelites, and the sinners are the Ammonites. The Israelites may be in danger from the Ammonites, but God goes out against their enemies, and the Ammonites will surely be defeated. Or perhaps the psalm was written after the victory, as they were returning home. That seems to be what the following verses suggest.

So the sinners were scattered. They fled and vanished like smoke; they melted like wax before fire. Now let the righteous, God’s people, rejoice. Let their souls be filled with gladness and delight. As we have often said, God made all people for joy. Those who belong to Him, whom He receives as His own, and who themselves want to belong to Him, fight alongside God and share in His victory. And afterward, they rejoice.

We Christians can always rejoice when we are convinced that Christ is within us and fights alongside us. Before the battle begins, while it is going on, and even when we seem to be in danger, we can rejoice. As the Apostle Paul says, “I overflow with joy in all my tribulation.” Christians can rejoice. They can rejoice all the more when the struggle ends and God lets us see that He has driven evil away, removed our enemies, and freed our souls. Then gladness spreads within us. Now we come to the fifth verse, a short section of the psalm’s first part.

“Sing to God; sing praises to His name.” The hymn writer, the psalmist, now calls the people to praise God and sing to His name. “Prepare the way for Him who rides upon the west.” Yes, up to this point these things have been more or less familiar. From here on, the psalm has some very beautiful details. “Prepare the way for Him who rides upon the west; the Lord is His name, and rejoice before Him.” Of course, we do not know exactly what the psalmist means; it could be understood in different ways. “Prepare the way”—make ready the road, so to speak, for the mounted king who…

A king is going somewhere or returning, say, from a victory, as was customary in those days.

People would prepare the road for his return and arrange a welcome. Those of you who have been to Rome may have seen examples. Near the Colosseum stands the Arch of Constantine, and there is another arch in the Forum with reliefs on it, if I remember correctly. Those who have been there may remember it better; if you go, take a look. I believe that triumphal arch was built when Titus returned, if I recall correctly.

And perhaps you know these things better from the East, especially how he conquered Jerusalem and brought many things back from there, and how they made corresponding reliefs on that triumphal arch. That was how they welcomed victors: they prepared the road for their return and displayed arches, for they needed arches to welcome them. So, “Prepare the way for Him who rides upon the west.” Yes, make ready the road—prepare the way for the one who rides upon the west.

Here the one who rides is none other than God. He is represented by the tabernacle of testimony—

Or rather, by the Ark. They could take the Ark of the Covenant, the Ark of Testimony, into battle, but not the whole tabernacle. God is present there, and now, so to speak, God Himself is returning. The one for whom they must prepare the road is God Himself, present through the Ark of Testimony. “Upon the west” might refer to sunset, when the horizon is clothed in purple and the setting sun appears in all its splendor.

And in the Psalms, God is compared to the sun, which moves along a path from east to west.

So “the west” may refer to the sunset, whose beauty symbolizes, in a way, the Lord Himself, God Himself, who is now present in the Ark of Testimony. But the words may more likely refer to the direction of their journey. As we said, the Ammonites lived beyond the Dead Sea, east of Palestine, the land of Canaan. Now the victors are returning to Jerusalem, traveling from east to west. So prepare the road for the one who rides: God Himself, present through the Ark of Testimony and now returning to Jerusalem

“The Lord is His name.” This is the name God Himself gave to Moses. “Rejoice before Him.” Let those awaiting the return, and all of us who return with the Lord, rejoice before Him. We are with Him, and His name is the Lord. At certain times you feel very deeply that God is the Lord. People today are deeply unhappy. They have lifted their heads so high. Of course, there are forms of bondage they are right to cast off.

But people have lifted their heads so high that they take an unfitting stance even toward God. This is true of Christians too, not only atheists or those who are indifferent. Is it not a great thing to humble yourself before God, to know Him as the Lord, and to let your soul rest completely in Him? Think of a small child. Even without saying so, the child shows that all its joy lies in being able to rest safely in its father’s arms. Imagine that child insisting on standing apart and getting away from its father. That would only bring unhappiness. God is always God. He is the Creator and the Lord. He will never cease to be the Lord, and every person, whatever they do, is...

...God’s child and God’s creation. That is how we should know Him: as the Lord. We should rejoice that God is the Lord and that we are His humble servants. “They shall be troubled before Him, the father of orphans and defender of widows, God in His holy place.” At the mere appearance of God, they will be shaken and afraid. Who will? All the unjust and all the sinners, of course.

The psalm calls Him “the father of orphans and defender of widows.” When God appears, the unjust will tremble before the One who becomes a father to orphans and judges fairly on behalf of widows. Orphans need a father, and God becomes their father. Widows, too, need protection because they have become vulnerable. A woman in general is a weak creature in life, whatever people may say; she is on her own and weak. This is especially true of a woman who was married and has been left a widow.

She may find that she has no standing. She is treated unjustly, looked down on, and pushed aside. She herself may become afraid. She needs a just judge, and God becomes that judge. He protects widows and sets aside those who wrong them. Yes, the unjust will fear this God, who is the Lord and at the same time the father of orphans and the defender of widows, “God in His holy place.”

What might that mean? God... well...

God is always there in His holy place. This might mean heaven, or it might mean the place on earth where the tabernacle and the Ark of Testimony stood. God dwells there and sees everything. Is He not the Lord of all? He hears and protects orphans, and He judges justly and protects widows from injustice. This matters to every person who suffers, especially those in need. When the psalm speaks of the father of orphans and defender of widows, we can understand it to include others in need as well. What a great thing it is to remember that...

...God sees it all. I often say this when speaking with people individually, and I believe I have said it here too: whatever situation you find yourself in, immediately remember, “God knows.” He knows who I am, whom I am dealing with, what difficulties I face, what is happening to me, and what dangers lie ahead. God sees and knows it all. Suppose you are having trouble with your husband. Does God not know who your husband is? Does He not know how much strength you have and how you will manage? He knows all of it. Why do you not trust Him? Perhaps you have difficulties with your children or relatives, or you are ill. God sees and knows all these things. A person finds great peace in saying, “God knows. God knows, and I need only trust Him and, for my part, do...”

I will do whatever I can, because God will help me do it. Beyond that, what happens is in His hands. There is one more verse that follows. Let us look at it too; it has a particularly lovely touch: “God gives those who are alone a home; He brings out those who are bound with strength; likewise, those who embitter Him dwell in tombs.” There are three things here. First, “God gives those who are alone a home.” Some Fathers, Saint Athanasius the Great, for example, understand “those who are alone” as men and women who live the solitary life.

But perhaps “God gives those who are alone a home” means something more immediate. God watches over a young man who has reached the age to marry but is still alone. He watches over a young woman of marriageable age who is also alone, and He is with her.

This young man and this young woman are each alone. God cares for them and brings them together. He cares for them as they come to love one another and then marry. It happens with one couple here, another couple there, and so on.

Um...

I think this is a very beautiful, tender detail. The psalmist is writing a psalm of battle: God goes before the armies and defeats their enemies, who scatter because no one can stand against Him. So we are called to sing and praise Him. Yet this same God cares for orphans and widows. From His holy place He sees everything and cares for each person in need. He is also the one who takes two people who have been living alone...

He takes those two people, brings them together, and they make a home, as the verse says. They begin a new family. Then comes, “He brings out those who are bound with strength.” This speaks of something else. The same God frees prisoners. We hear of someone being “bound” in the resurrectional canon as well: someone tied fast with chains. God goes to them, breaks their chains and bonds, opens the doors, and brings out those who have been unjustly imprisoned. He brings them out with all His strength; nothing is difficult for Him. Then, “likewise, those who embitter Him...”

Perhaps the earlier verb, “gives a home,” also governs this phrase: “Likewise, He gives those who embitter Him a dwelling in tombs.” The psalmist may be alluding to the Israelites who embittered God after leaving Egypt, while they were still in the wilderness on their way to Canaan. Or he may mean anyone who does so. God also gives them a dwelling, but here the words are ironic: He settles them in tombs.

God gives those who are alone a home: He brings a young man and woman together as husband and wife and settles them in a home. But those who embitter Him are settled in tombs. They die and are buried. Let us stop here rather than go any further. This is who God is: the good God, the true God, the God who loves us and makes us His own, who holds us as His children and desires our salvation. God becomes everything for us. He becomes precisely what each person needs. For the orphan He becomes a father; for the widow, a just judge. For the young person who wants to marry, He finds a...

For the prisoner, God finds a way to bring him out, and He becomes everything. We have said before, if you remember, that some Fathers, especially Saint Ambrose of Milan, if I recall correctly, say that Christ becomes our father, our mother, our brother; He becomes our home, our food, our clothing, our warmth, our joy—everything. Why should we meet? All hardships come, and we cannot lift our heads; even we Christians are unhappy. This happens because we have not yet put our trust in God. We want to be Christians, and we try, and in the end we are...

the most pitiable of all people, because we do not want to surrender ourselves to God and let Him know us. Whoever surrenders is God's, belongs to God, is God's instrument, and will do whatever God says. We, for all our cleverness, have failed to understand what those simpler people back then understood, though they knew far less than we do. We clever people do not want to surrender ourselves, and so we lose all these things. Whoever does surrender, the sooner they do it, the sooner they have these things and their rewards. As it says here: gladness, exultation, joy, happiness. That is all for now. We will continue.

Να δούμε πρώτα αυτό το ψαλτήρι. Είναι ο εξήκοστος έβδομος ψαλμός. Είχαμε τελειώσει την περιφέρεια του Άδων εξήκοστο έκτο. Είναι ένας ψαλμός που δεν ξέρουμε ακριβώς πότε γράφηκε. Πιθανόν, επειδή είναι ένας πολεμικός ψαλμός, να γράφηκε τότε που ο Δαβίδ εξεστράτευσε με τους στρατιώτες του εναντίον των Αμμωνιτών, οι οποίοι Αμμωνίτες ήταν Ανατολικάνες με κράτα λάμπης. Μάλλον τότε. Υπάρχουν γνώμες ότι είναι πιθανό να γράφηκε ο ψαλμός εξ αφορμής άλλων.

Καταστάσεων προηγουμένων σφαίρων δεν μετέφερε το λόγο σιών την κυβερνήθηκαν. Και... και... και μιλάμε τελικά.

Επίσης, είναι και μεσσιανικός ο ψαλμός εξωτεράν, και διότι συγκεκριμένα ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί τον 19ο στίχο του ψαλμού αυτού και τον αναφέρει στην Ανάληψη. Ανέβης εις ύψος, ηχμαλώτευσας αιχμαλωσίαν, έλαβες δόματα εν ανθρώπω και τα λοιπά. Ας δούμε λοιπόν τον ψαλμό.

Δηλαδή, αν ο ψαλμός γράφει και αφορμεί την εκστρατεία, δηλαδή εναντίον των Αμμωνιτών, αφού νίκησε τους Αμμωνίτες και επιτρέφει στα ερωθόνια, γράφει μάλλον στις εγγονιστές. Αλλά φυσικά ο ψαλμός αναφέρεται και στις ώρες που προηγούνται της εκστρατείας, του πολέμου, και οπωσδήποτε αυτή η εκστρατεία έγινε μαζί με την τυμποτομαρτυρία του. Λοιπόν, χωρίζεται σε δύο μεγάλα μέρη. Είναι δηλαδή αρκετοί στίχοι. Από τον δεύτερο στίχο, πρώτος είναι ο τίτλος με την κεφαλίδα.

Από τον δεύτερο στίχο μέχρι και τον δέκατο ένατο στίχο είναι το πρώτο μέρος, στο οποίο περιγράφονται, τρόπον τινά, οι δοξασμένες κατακτήσεις του Ιωαίου κατά το παρελθόν. Το δεύτερο μέρος, από τον 20ό στίχο και μετέπειτα, σκιαγραφείται εκεί το λαμπρό μέλλον του βασιλείου, του νικητού. Ο νικητής δεν είναι εδώ ο Δαβίδ, αλλά ο ίδιος ο Θεός. Ας δούμε λοιπόν το πρώτο μέρος. Το πρώτο μέρος χωρίζεται σε μικρότερα τμήματα και θα μπορούσαμε να πούμε ότι το πρώτο τμήμα είναι από τον δεύτερο στίχο μέχρι και το δεύτερο, που είναι ένας...

Άνοιγμα αυτοίς της οδης. Είναι μια τριανδεστική οδη, ένα τριανδεστικό άσμα. Αναστήτω ο Θεός. Είναι οι πρώτοι εδώ στοίχοι, χρησιμοποιούνται στα ώρα του περίοδος της Πεναστάσεως. Αναστήτω ο Θεός και διασκοπιστήσονται οι εχθροί αυτού και φυγέντουσαν προς ότου αυτού ή μισθούνται σε αυτόν. ὁς ἐκλείπη καπνός ἐκλειπέθεσαν ὁς τίκεται κυρός τόπο πρωθόκου πυρός, οὐτος ἀπολούν δι᾽ ἀμαρτωλία πω πρωθόκου τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ βίκαιοι ἐφραυθήτωσαν, ἀγαλιάσθωσαν ἐν ὅπλυν τοῦ Θεοῦ, τερθήτωσαν ἐν ἐφωσίλου. Φεὶν τὸ πρὸτὸ μικρὸς μήμερ τὸ πρὸτῶ μέρες. Άσατε το Θεό, ψάλατε το όνομα του αυτού Οδοποιήσατε το έπιδεδικό διατηρησμό Κύριος όνομα Αυτό, υπεραλιάστε νόπιον αυτού

«Ταραχθήσονται από προσώπου αυτού, του πατρός των ορφανών και κριτού των χηρών, ο Θεός εν τόπω αγίω αυτού. Ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους εν οίκω, εξάγων πεπεδημένους εν ανδρεία, ομοίως τους παραπικραίνοντας τους κατοικούντας εν τάφοις».

Νάιον δηλαδή ο Δαβίδ, όπως είπαμε, εναντίον των Αμμωνιτών που είναι πέρα από την Εκκράθα Αγάπη. Και όπως πάντοτε ο Δαβίδ δεν πηγαίνει απλώς με τη στρατιώση της Βερελίδης, αλλά με τη Βερελίδη πηγαίνει αυτός. Είναι ο Θεός που προηγείται, προπορεύεται, είναι ο Θεός που πάει μαζί του, είναι ο Θεός που εμψυχώνει, είναι ο Θεός που ξεμφύει, είναι όχι ό,τι θα είναι η πίεση δι' αυτό τους έφερους.

Αυτό... Αυτό είναι μια πραγματικότητα, μια αλήθεια για τον Δαβίδ. Τα έχουμε πει και άλλες φορές αυτά. Τα πίστευε ο Δαβίδ, τα ζούσε. Όχι έτσι τυπικά, ας πούμε, αναφερόταν και στον Θεό και ότι ο Θεός θα τους βοηθήσει, μια κάποια μικροελπίδα. Αλλά το θεωρούσε αδιανόητο ο Δαβίδ να είναι στη μάχη μόνοι των χωρίς τον Θεό. Και το θεωρούσε αδιανόητο ότι θα τους αφήσει ο Θεός και δεν θα τους βοηθήσει. Θα τους βοηθήσει ο Θεός και θα νικήσουν. Θα νικήσουν με τη βοήθεια του Θεού. Λοιπόν, «Αναστήτω ο Θεός». «Αναστήτω» εδώ δεν σημαίνει να αναστηθεί. Ναι, αλλά επειδή ταιριάζει όμως, σήμερα τις λέξεις αυτές τις χρησιμοποιούμε, όπως είπαμε, ως στίχο, και αυτό και τα άλλα πιο κάτω, στίχους αυτούς τους χρησιμοποιούμε προκειμένου να ψάλλουμε το «Χριστός Ανέστη» και προκειμένου να ψάλλουμε τα τροπάρια στους Αίνους, Πάσχα, Ιερό και λοιπά. «Αναστήτω ο Θεός», επειδή έχει λέξη αυτή κυρίως, η οποία βέβαια σήμερα, «Αναστήτω ο Θεός», σημαίνει για εμάς ο Θεός απέθανε και...

Λέμε και το Μέγα Σάββατο: «Ανάστα ο Θεός, κρίνε την γην». «Αναστήτω ο Θεός». Επομένως, με τη λέξη ευθύς είναι ο στίχος αναστάσιμος. Όμως στην Παλαιά Διαθήκη εδώ «Αναστήτω ο Θεός» δεν σημαίνει να αναστηθεί ο Θεός, αλλά σημαίνει να σηκωθεί επάνω ο Θεός. Δηλαδή, σαν να κάθεται ο Θεός, να σηκωθεί επάνω. Τουτέστι ξεκινούμε, Θεέ μας, είμαστε ο περιούσιος λαός, είμαστε ο αγαπημένος σου λαός, πιστεύουμε ότι είμαστε ο λαός σου, είσαι μαζί μας. Λοιπόν, ξεκινούμε και έλα μαζί μας. «Αναστήτω ο Θεός», ας αναστηθεί, ας σηκωθεί, ας εγερθεί ο Θεός και διασκορπισθήσονται οι εχθροί αυτού του Θεού και εφόσον θα 'ρθει ο Θεός μαζί μας, εναντίον

των Αμμωνιτών, οι οποίοι Αμμωνίτες είναι εχθροί του Ισραήλ αλλά είναι και εχθροί του Θεού. Οπότε μόλις εμφανιστεί ο Θεός, οι εχθροί θα διασκορπιστούν, οι εχθροί αυτού. «Και φυγέτωσαν από προσώπου αυτού οι μισούντες αυτόν». Και θα διασκορπιστούν, θα φύγουν μόλις αντικρίσουν τον Θεό όλοι αυτοί που Τον μισούν. Και επαναλαμβάνω, αυτό ο Δαβίδ το πίστευε και το έβλεπε στην πράξη. Γι' αυτό και όπως βρήκαμε σαν ψαλμό, ή μάλλον όπως είχαμε βρει εκεί σε ένα από τα κεφάλαια του πρώτου βιβλίου Βασιλειών, που ο Δαβίδ εδίωξε και μπορούσε να διώξει και να θανατώσει.

Χιλιάδες και χιλιάδες μάχες, και έγινε έτσι και γράφεται ότι έγινε έτσι και λέγεται ότι ένας Ισραηλίτης, δηλαδή, δίωκε δέκα, δίωκε είκοσι, δίωκε εκατό, διότι έβαζε ο Θεός πανικό, φόβο και τρόμο στους εχθρούς και έφευγαν, μόλις αντίκριζαν, όπως τότε που ο Δαβίδης θανάτωσε τον Γολιάθ. Ε, καλά, θανάτωσε τον Γολιάθ, όμως τρομοκρατήθηκαν όλοι οι Φιλισταίοι, κάποιοι έφευγαν και τους κυνήγησαν οι Ισραηλοί. Ας αναστηθεί λοιπόν, ας εγερθεί ο Θεός και θα σκορπιστούν οι εχθροί του και θα φύγουν από μπροστά του όλοι αυτοί που τον μισούν.

Αυτά όλα γράφτηκαν διότι έτσι συνέβαιναν τότε, έτσι τα είχε κανονίσει ο Θεός. Αλλά όλα όμως, όσα είναι γραμμένα και όσα έγιναν ακόμη στην Παλαιά Διαθήκη, έγιναν για την Καινή Διαθήκη. Επομένως, κάθε χριστιανός τώρα, πολύ περισσότερο κάθε χριστιανός όταν είναι ώρα να πολεμήσει, όταν είναι ώρα να βγει σε μάχη, και δεν είναι λίγες φορές αυτές που καλούμαστε να κάνουμε πόλεμο, υπάρχουν εχθροί της ψυχής μας. Υπάρχουν εκείνοι οι οποίοι επιβουλεύονται την ψυχή μας.

κατά Καταρχήν είναι ο διάβολος και τα όργανα του διαβόλου και το όλο κακό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, λοιπόν, δεν μπορεί και πρέπει κάθε Χριστιανός, επικαλούμενος τον Θεό, να λέγει: «Αναστήτω ο Θεός και διασκορπισθήτωσαν οι εχθροί Του και φυγέτωσαν από προσώπου Αυτού οι μισούντες Αυτόν»; Διότι το έχουμε πει και άλλες φορές και πρέπει να μας γίνει πεποίθηση ότι όλοι οι εχθροί μας είναι εχθροί του Θεού. Και είναι ο Θεός πρώτος που θα πολεμήσει εναντίον αυτών των εχθρών μας. Δεν είναι, λοιπόν, δική μας υπόθεση, ούτε η σωτηρία μας αυτή καθεαυτή δική μας υπόθεση απλώς. Είναι υπόθεση του Θεού, είναι ο Θεός που θέλει να μας σώσει, είναι ο Θεός που μας έσωσε, που μας σώζει και είναι αυτός που θέλει αλλά και μπορεί και δίνει τη σωτηρία.

Είναι ο Θεός πάλι που τους εχθρούς μας τους θεωρεί δικούς Του εχθρούς και θα πολεμήσει με τους εχθρούς αυτούς και πολεμάει τους εχθρούς για να τους νικήσει. «Σαούλ, Σαούλ, τι με διώκεις;» Είπαμε και άλλη φορά, το έχουμε πει, ο Σαούλ, ο Παύλος, ο Σαύλος εδίωκε τους χριστιανούς, δεν εδίωκε τον Χριστό, και όμως ο Χριστός λέει: «Σαούλ, Σαούλ, τι με διώκεις;» Γιατί στα πρόσωπα των χριστιανών εδιώκετο ο ίδιος ο Χριστός. Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός,

Οι μάρτυρες έτσι τα έβγαζαν πέρα, έτσι οι μάρτυρες ένιωθαν, ζούσαν και ομολογούσαν ότι κάποιος άλλος μαρτυρεί στη θέση μας, κάποιος άλλος πονάει στη θέση μας, κάποιος άλλος υποφέρει στη θέση μας. Και έτσι, ενώ ήταν αυτοί που εδέχοντο τον πόνο, αυτοί που εδέχοντο τα μαρτύρια, όμως συγχρόνως σαν να μην ήταν οι ίδιοι και έλεγαν ότι μαρτυρούν χωρίς να μαρτυρούν, χωρίς να πονούν,

κάποιος άλλος, και αυτός ο άλλος ήταν ο Χριστός, γιατί ο Χριστός

έγινε άνθρωπος και έπαθε, αλλά δεν έπαθε απλώς τότε και τέλος. Ναι, ο ίδιος ο Χριστός είναι που πάσχει μέσα σε κάθε άλλον. Και ο ίδιος ο Χριστός είναι εκείνος, όταν μας επιτίθενται οι εχθροί, οι δαίμονες, γενικά οι κακοί άνθρωποι. Ναι, επιτίθενται στον Χριστό, στον Χριστό μέσα μας. Και έτσι μπορούμε να πούμε: «Αναστήτω ο Θεός και διασκορπισθήσονται οι εχθροί αυτού και φυγέτωσαν από προσώπου του Ιησού Χριστού».

Όποιος το πιστεύει αυτό, όποιος το ζει έτσι, δεν έχει να φοβηθεί τίποτε. Τίποτε. Γιατί τι μπορείς να κάνεις μπροστά στον Χριστό; Ποιος μπορεί να τα βγάλει πέρα με τον Χριστό; Έτσι αγωνίζονταν οι άγιοι, οι μάρτυρες, όχι στηριζόμενοι στις δικές τους ικανότητες, στις δικές τους δυνάμεις. Ο διάβολος είναι πολύ πιο έξυπνος από τον άνθρωπο, αν και είναι και ανόητος, αλλά ξέρει πολλές πονηριές. Και μπορεί να φέρει βόλτα τον άνθρωπο, αλλά όμως είναι ο Χριστός που μάχεται μέσα στον άνθρωπο. «Ως εκλείπει καπνός, εκλιπέτωσαν· ως τήκεται κηρός από προσώπου πυρός, ούτως απολούνται αμαρτωλοί από προσώπου του Θεού». Όπως ο καπνός αμέσως εξαφανίζεται.

Όπως εξαφανίζεται ο καπνός, ας εξαφανιστούν οι εχθροί λοιπόν του Θεού και επομένως και του λαού του Θεού, ή του λαού του Θεού και επομένως και του Θεού. «Ως τήκεται κηρός από προσώπου πυρός», όπως λιώνει το κερί μπροστά στη φωτιά, «ούτως απολούνται οι αμαρτωλοί από προσώπου του Θεού». Έτσι θα χαθούν, θα λιώσουν, θα εξαφανιστούν οι αμαρτωλοί. Και οι αμαρτωλοί είναι όλοι αυτοί, πρωτίστως οι εχθροί του λαού. Αλλά και κάθε αμαρτωλός, έτσι θα χαθούν, θα εξαφανιστούν όλοι οι αμαρτωλοί από το πρόσωπο του Θεού, βλέποντας τον Θεό, αντικρίζοντας τον Θεό, έχοντας να αντιμετωπίσουν τον Θεό. «Και οι δίκαιοι ευφρανθήτωσαν, αγαλλιάσθωσαν ενώπιον του Θεού, τερφθήτωσαν εν ευφροσύνη».

Οι δίκαιοι ας ευφρανθούν, οι δίκαιοι θα ευφρανθούν, «αγαλλιάσθωσαν ενώπιον του Θεού», θα αισθανθούν μεγάλη χαρά μπροστά στον Θεό και θα δοκιμάσουν τέρψη και ευφροσύνη κλπ. Οι δίκαιοι εδώ είναι οι Ισραηλίτες φυσικά, οι αμαρτωλοί είναι οι Αμμωνίτες, οι δίκαιοι είναι οι Ισραηλίτες. Αυτοί είναι που θα ευφρανθούν. Δηλαδή ναι μεν κινδυνεύουν οι Ισραηλίτες από τους Αμμωνίτες, αλλά όμως είναι ο Θεός που εκστρατεύει εναντίον τους, οπωσδήποτε θα νικηθούν οι Αμμωνίτες. Ή ο ψαλμός μάλλον γράφεται αφού έγινε η νίκη, επετεύχθη η νίκη, και μάλλον τώρα που γυρίζουν, όπως φαίνεται και στη συνέχεια.

Επομένως, ναι. Επομένως, διασκορπίστηκαν, έφυγαν, εξέλιπαν όπως ο καπνός, έλιωσαν όπως το κερί μπροστά στη φωτιά οι αμαρτωλοί, και οι δίκαιοι τώρα, ο λαός δηλαδή του Θεού, να ευφρανθεί, να γεμίσει η ψυχή του με αγαλλίαση και ευφροσύνη και τέρψη κλπ. Γιατί, όπως έχουμε πει πολλές φορές και όπως το ξέρουμε, ο Θεός έκανε όλους τους ανθρώπους, τους έκανε για τη χαρά. Και όλοι εκείνοι που είναι δικοί Του και τους θεωρεί δικούς Του και τους δέχεται ως δικούς Του και θέλουν να είναι δικοί Του, και επομένως όλοι αυτοί συμπολεμούν με τον Θεό και νικούν μαζί με τον Θεό, όλοι αυτοί μετά χαίρονται.

Ως χριστιανοί μπορούμε πάντοτε να χαιρόμεθα, όταν έχουμε αυτή την πεποίθηση ότι ο Χριστός είναι μέσα μας και ο Χριστός πολεμά μαζί μας, πάντοτε, και πριν αρχίσει η μάχη και καθώς γίνεται η μάχη και καθώς φαίνεται ότι κινδυνεύουμε, μπορούμε να χαιρόμεθα. Εγώ υπερπερισσεύω με χαρά σε όλη τη θλίψη μου, λέει ο Απόστολος Παύλος. Μπορούν να χαίρονται οι χριστιανοί. Πολύ περισσότερο μπορούν να χαίρονται όταν τελειώνει, ας πούμε, έρχεται ώρα που ο Θεός μάς δίνει να εννοήσουμε ότι πέταξε πέρα το κακό, απομάκρυνε τους εχθρούς, λυτρώθηκε η ψυχή μας και απλώθηκε μέσα η ευφροσύνη. Και προχωρούμε στον 5ο στίχο, που είναι το ευθερωμικό μικρό τμήμα του πρώτου μέρους.

Ψάλατε τω Θεώ, ψάλατε τω ονόματι αυτού. Καλεί λοιπόν τώρα ο υμνωδός, ο ψαλμωδός. Καλεί λοιπόν το λαό να υμνήσει τον Θεό, να ψάλλει στο όνομα του Θεού. Οδοποιήσατε τω επιβεβηκότι επί δυσμών. Ναι, τώρα έτσι από εδώ και κάτω είναι έτσι. Ας πούμε, εδώ είναι όλα αυτά λίγο πολύ συνηθισμένα. Από εδώ και κάτω έχει κάτι λεπτομέρειες πολύ ωραίες. Οδοποιήσατε τω επιβεβηκότι επί δυσμών, Κύριος όνομα αυτώ και αγαλλιάσθε ενώπιον αυτού. Βέβαια δεν ξέρουμε ακριβώς τι θέλει να πει ο ψαλμωδός, μπορεί και έτσι και έτσι. Οδοποιήσατε, φτιάξτε το δρόμο, ας πούμε, στον έφιππο βασιλιά ο οποίος

Πηγαίνει κάπου ή επιστρέφει, ας πούμε, από τη νίκη, ένας βασιλιάς, όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή.

Λοιπόν, ετοίμαζαν τον δρόμο της επιστροφής και ετοίμαζαν και την υποδοχή. Όπως τα ξέρετε, όπως τα είδατε κιόλας όσοι πήγατε στη Ρώμη. Υπάρχει και κοντά στο Κολοσσαίο, δίπλα από το Κολοσσαίο υπάρχει μια αψίδα, καλά, εκείνη είναι η αψίδα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, αλλά υπάρχει και η άλλη αψίδα στο Φόρουμ, που έχει μάλιστα και ανάλογες παραστάσεις, αν θυμάμαι καλά. Όσοι πήγατε θα θυμάστε ίσως καλύτερα και όσοι πάτε να τα προσέξετε. Έχει μια αψίδα θριάμβου και είναι, νομίζω, η αψίδα αυτή έγινε όταν επέστρεψε ο Τίτος, αν θυμάμαι καλά.

Και ίσως τα ξέρετε καλύτερα αυτά από την Ανατολή και ειδικότερα όταν κατέκτησε την Ιερουσαλήμ και έφερε πολλά από εκεί και έφτιαξαν ανάλογες ανάγλυφες παραστάσεις πάνω στην αψίδα του θριάμβου αυτή. Υποδεχόταν έτσι τους νικητές, ετοίμαζαν τον δρόμο λοιπόν και επέστρεφαν οι νικητές και έδειχναν και τις αψίδες, χρειάζονταν αψίδες υποδοχής. Οδοποιήσατε λοιπόν τω επιβεβηκότι επί δυσμών. Ναι, φτιάξτε, ετοιμάστε τον δρόμο, οδοποιήσατε, φτιάξτε τον δρόμο γι' αυτόν που επιβαίνει επί δυσμών.

Εδώ ο επιβεβηκώς δεν είναι άλλος παρά ο Θεός, είναι η σκηνή του μαρτυρίου, είναι η σκηνή του μαρτυρίου. Ε, ε...

Σκηνή ή αυτή, όπως τη λέμε, όχι σκηνή, η κιβωτός. Η κιβωτός, λοιπόν, της Διαθήκης, η κιβωτός του Μαρτυρίου, ακόμη δεν, αυτή μόνο μπορούσαν να πάρουνε, όχι ολόκληρη τη σκηνή, στις μάχες. Λοιπόν, είναι ο Θεός παρών εκεί και είναι ο Θεός, ας πούμε, ο οποίος επιστρέφει τώρα. Ο επιβεβηκώς επομένως, για τον οποίο πρέπει να ετοιμάσουν δρόμο, είναι ο ίδιος ο Θεός διά της κιβωτού του μαρτυρίου. Επί δυσμών, δηλαδή μπορεί να σημαίνει όπως την ώρα που βασιλεύει ο ήλιος, που δύει ο ήλιος και φαίνεται όλη, ας πούμε, αυτή του ηλίου, που ο ουρανός εκεί, ο ορίζοντας, ενδύεται αυτό το πορφυρό χρώμα και φαίνεται έτσι όλη η μεγαλοπρέπεια του ηλίου καθώς βασιλεύει και ο ήλιος που βαίνει.

Και στους ψαλμούς παρομοιάζεται ο Θεός με τον ήλιο, ο οποίος κινείται, έχει έναν δρόμο, από την Ανατολή πάει μέχρι τη Δύση.

Επομένως, όταν λέγει δυσμών εδώ, μπορεί να αναφέρεται στη δύση του ηλίου, η οποία δύση του ηλίου έτσι πως είναι ωραία και όμορφη και τα λοιπά συμβολίζει τρόπον την άτομη του Κυρίου, του ίδιου του Θεού, ο οποίος τώρα είναι παρών στην κιβωτό του μαρτυρίου. Όμως ίσως πιο πολύ να σημαίνει αυτό το επί δυσμών, επειδή οι Αμμωνίτες, είπαμε, ήταν πέρα από τη Νεκρά Θάλασσα, επομένως ήταν ανατολικά της Παλαιστίνης, της γης Χαναάν, και τώρα νικηταί γυρίζουν στην Ιερουσαλήμ, επομένως έρχονται προς δυσμάς, από ανατολή προς δυσμάς. Επομένως ετοιμάστε τον δρόμο για αυτόν τον επιβεβηκότα που είναι ο ίδιος ο Θεός διά της κιβωτού του μαρτυρίου και ο οποίος επιστρέφει τώρα στην Ιερουσαλήμ επειδή είναι μόνο

Όνομα αυτού, το όνομά του είναι Κύριος, για καθένα, Κύριος. Είναι το όνομα αυτό που ο ίδιος ο Θεός έδωκε εις τον Μωυσή και αγαλλιάσθε ενώπιον αυτού. Δηλαδή και εκείνοι που περιμένουν και όλοι τώρα που επιστρέφουμε μαζί με τον Κύριο, τον επιβεβηκότα επί δυσμών, όλοι λοιπόν να ευφρανθούμε μπροστά Του. Είμαστε μαζί Του και το όνομά Του είναι Κύριος. Κύριος είναι ορισμένες ώρες, δηλαδή το αισθάνεται κανείς πάρα πολύ, ότι ο Θεός είναι Κύριος. Είναι πολύ δυστυχισμένος ο σημερινός άνθρωπος, ο οποίος τόσο σήκωσε το κεφάλι του, ξεκινώντας βέβαια από διάφορες δουλείες που καλά κάνει και τις ανατινάζει, πετάει από τον τράχηλό του.

Ας πούμε ο άνθρωπος, αλλά τόσο όμως σήκωσε το κεφάλι του που παίρνει μια πολύ αταίριαστη στάση και απέναντι του Θεού. Όχι μόνο οι άθεοι και οι αδιάφοροι και τα λοιπά, αλλά και οι χριστιανοί ακόμη. Δεν είναι μεγάλο πράγμα εσύ να ταπεινωθείς ενώπιον του Θεού και να τον αισθανθείς Κύριο, να αναπαυθεί πλήρως η ψυχή του ανθρώπου; Είναι όπως ένα μικρό παιδί που θα λέγαμε, αν δεν μας το λέει, αλλά δείχνει με τη στάση του, που όλη η χαρά του, όλη η ευφροσύνη του είναι που είναι μικρό παιδί και μπορεί να αναπαύεται στη σίγουρη αγκαλιά του πατέρα του. Για σκεφτείτε τώρα ένα μικρό παιδί να υψώσει το ανάστημά του, ας πούμε, και να θέλει να γλιτώσει από τον πατέρα του. Θα είναι δυστυχία του αυτό. Ο Θεός είναι πάντα ο Θεός, ο Θεός είναι ο Δημιουργός, είναι ο Κύριος. Ποτέ δεν θα πάψει να είναι ο Κύριος και ο άνθρωπος, ο οποιοσδήποτε, ό,τι και αν κάνει, είναι...

Παιδί του Θεού, το δημιούργημα του Θεού και επομένως έτσι πρέπει να τον αισθάνεται τον Θεό ο άνθρωπος, Κύριο, ο Κύριος. Και να χαίρεται που ο Θεός είναι ο Κύριος και που αυτός είναι ο δούλος, ο ταπεινός του Κυρίου. Ταραχθήσονται από προσώπου αυτού, του πατρός των ορφανών και κριτού των χηρών, ο Θεός εν τόπω αγίω αυτού. Λοιπόν, θα ταραχθούν, θα τρομάξουν με μόνη την εμφάνιση του Θεού, ταραχθήσονται από προσώπου αυτού. Ποιοι; Φυσικά όλοι οι άδικοι, όλοι οι αμαρτωλοί.

Λέει τώρα εδώ, του πατρός ποιανού αυτού; Του πατρός των ορφανών και κριτού των χηρών. Θα τρομάξουν μόλις εμφανιστεί ο Θεός, φανεί το πρόσωπο του Θεού. Θα τρομάξουν όλοι αυτοί οι άδικοι, θα τρομάξουν από αυτόν ο οποίος είναι πατέρας των ορφανών και κριτής, δικαστής που κρίνει δίκαια δηλαδή τις χήρες. Γιατί τα ορφανά έχουν ανάγκη από πατέρα και ο Θεός γίνεται πατέρας τους. Οι χήρες έχουν ανάγκη επειδή είναι αδύνατα πλάσματα πλέον, οι χήρες, η γυναίκα γενικώς είναι ένα αδύνατο πλάσμα μέσα στη ζωή, άσχετα τι λέγεται και λοιπά, η γυναίκα όμως είναι μόνη της, είναι αδύνατη. Και προπαντός μία η οποία ήταν παντρεμένη και έμεινε χήρα.

Δεν έχει, ας πούμε, ταυτότητα και επομένως αδικείται, παντού αδικείται, παντού αδικείται, υποτιμάται, παραμερίζεται και η ίδια δυσκολεύεται, ας πούμε, καταλαμβάνεται από μια δειλία και έχει ανάγκη από κριτήν δίκαιο και ο Θεός γίνεται κριτής δίκαιος, δίκαιος κριτής και την προστατεύει επομένως, προστατεύει τις χήρες και παραμερίζει όλους τους αδικούντες και όλες τις αδικίες και λοιπά. Ναι, θα φοβηθούν από αυτόν τον Θεό ο οποίος είναι Κύριος, αλλά ο οποίος όμως είναι συγχρόνως ο Πατέρας των Ορφανών, είναι ο κριτής των χηρών, ο Θεός εν τόπω αγίω αυτού.

Μπορεί να σημαίνει αυτό ότι ο Θεός... Εεε...

Πάντοτε στη θέση του εκεί, στον Άγιο τόπο, μπορεί τώρα να σημαίνει εδώ αυτό τον ουρανό, μπορεί να σημαίνει όμως και τη γη εκεί, η σκηνή, η κιβωτός του μαρτυρίου και ήταν ο τόπος που έμενε ο Θεός. Ο Θεός μένει εκεί και όλα τα παρακολουθεί, όλα τα βλέπει. Δεν είναι Κύριος του παντός λοιπόν; Και αυτός θα προστατεύσει και τα ορφανά, αυτός που εισακούει και τα ορφανά, αυτός θα κρίνει και θα προστατεύει από την αδικία τις χήρες κλπ. Είναι μεγάλο πράγμα κάθε άνθρωπος, όποιος θλίβεται, προπαντός οι ευρισκόμενοι σε ανάγκη. Και θα μπορούσαμε να πούμε τώρα, όταν λέει του πατρός των ορφανών και κριτού των χηρών, εννοεί και όλους, μέσα στις δύο αυτές τις περιπτώσεις εννοεί και όλους τους άλλους που βρίσκονται σε μια ανάγκη. Είναι πάρα μεγάλη υπόθεση να σκέφτεσαι ότι...

Ο Θεός τα παρακολουθεί. Αν έχετε προσέξει, λέμε συνήθως, κυρίως κατ’ ιδίαν το λέμε με τον καθένα, αλλά πρέπει να το έχουμε πει και από εδώ, ότι πάντοτε, πάντοτε, σε όποια κατάσταση και αν βρεθείς, να σκεφτείς αμέσως: ξέρει ο Θεός. Ξέρει ποιος είμαι εγώ, ξέρει με ποιους έχω να κάνω, τι δυσκολίες περνώ, τι μου συμβαίνει, τι μου συμβεί, τι κινδύνους. Όλα αυτά τα βλέπει ο Θεός, όλα αυτά τα παρακολουθεί ο Θεός, όλα αυτά τα ξέρει. Δεν ξέρει, ας πούμε, έχεις πρόβλημα με τον σύζυγό σου, δεν ξέρει ο Θεός ποιος είναι ο σύζυγός σου; Δεν ξέρει τώρα τι κουράγιο έχεις εσύ, τι δεν έχεις, πώς θα τα βάλεις πέρα; Τα ξέρει όλα αυτά. Γιατί δεν πιστεύεις; Ή έχεις προβλήματα με τα παιδιά σου ή έχεις προβλήματα με τους συγγενείς σου ή έχεις προβλήματα άλλα ασθενείας. Όλα αυτά τα βλέπει ο Θεός, ξέρει, τα παρακολουθεί. Πολύ αναπαύεται κανείς όταν πει: ξέρει ο Θεός, ξέρει ο Θεός και δεν έχω παρά να εμπιστευτώ εις Αυτόν και να κάνω από τη δική μου πλευρά...

Ό,τι μπορώ να κάνω, γιατί θα με βοηθήσει ο Θεός να κάνω. Και από εκεί και πέρα είναι υπόθεση δική Του τι θα γίνει. Και έχει και στη συνέχεια ένα στίχο ακόμα, να δούμε και αυτό, έτσι πιο χαριτωμένος στίχος. Ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους εν οίκω, εξάγων πεπεδημένους εν ανδρεία, ομοίως τους παραπικραίνοντας τους κατοικούντας εν τάφοις. Λοιπόν, το πρώτο είναι τρία δηλαδή εδώ, ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους εν οίκω. Ορισμένοι πατέρες, ο Μέγας Αθανάσιος ας πούμε, βλέπει εδώ αυτούς οι οποίοι ζουν μονοτρόπως, σε μονοτρόπους, όπως είπατε εδώ αναφέρεται στους άνδρες εκείνους, στις γυναίκες εκείνες που ζουν τον μονήρη βίο.

Εεε... Αγία Γραφή, Ανάσταση, Ευαγγελισμός, Αλλά ίσως όμως πιο πολύ να σημαίνει αυτό, ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους εν οίκω, σημαίνει ο Θεός παρακολουθεί τον νέον εκείνον ο οποίος είναι σε ώρα γάμου αλλά είναι ακόμη μόνος. Παρακολουθεί και είναι μαζί με τη νέα εκείνη η οποία είναι σε ώρα γάμου αλλά είναι και αυτή μόνη.

Η Α και η Β είναι μονότροποι και ο Θεός είναι που τους φροντίζει και γνωρίζονται και ο Θεός είναι που τους φροντίζει και, ναι, αγαπάει ο ένας τον άλλο και παντρεύονται ύστερα. Εδώ ο Άλφα και η Βήτα, εκεί ο Γάμα και η Δέλτα, πιο πέρα και τα λοιπά.

Εεε...

Νομίζω είναι πάρα πολύ ωραία, χαριτωμένη λεπτομέρεια. Και ο ψαλμωδός, ενώ γράφει έναν ψαλμό πολεμικό και γράφει για τον Θεό που προπορεύεται των στρατευμάτων και νικά τους εχθρούς και όλοι οι εχθροί διασκορπίζονται, γιατί δεν μπορεί κανείς να σταθεί απέναντί Του, και επομένως να ψάλλουμε και να υμνήσουμε αυτόν τον Θεό, αλλά αυτόν τον Θεό ο οποίος δεν είναι μόνο απλώς ένας πολεμιστής, αλλά είναι αυτός ο οποίος φροντίζει τα ορφανά, φροντίζει τις χήρες, είναι αυτός που μένει εκεί στον τόπο Του, παρακολουθεί τα πάντα και φροντίζει τον καθένα που βρίσκεται σε ανάγκη, είναι αυτός ο οποίος παίρνει δύο ανθρώπους που ζουν, ας πούμε, μονοτρόπως, δύο.

Τους παίρνει αυτούς τους δυο ανθρώπους, τους ενώνει και φτιάχνουν, εν οίκω που λέει εδώ, εν οίκω, φτιάχνουν σπίτι, φτιάχνουν οικογένεια, καινούργια οικογένεια. Εξάγων πεπεδημένους εν ανδρεία, δεν πάει σε άλλο αυτό τώρα, ναι, είναι πάλι αυτός ο Θεός ο οποίος αποφυλακίζει φυλακισμένους. Πεπεδημένος, είναι πεπεδημένη, έχουμε και στον κανόνα τον Αναστάσιμο. Λοιπόν, πεπεδημένη είναι η δεμένη, η σφιχτά δεμένη, η με αλυσίδες δεμένη. Λοιπόν, είναι αυτός ο οποίος βγάζει, πάει και σπάει τις αλυσίδες τους και σπάει τα δεσμά και ανοίγει τις πόρτες και βγάζει τους φυλακισμένους, τους αδίκως δηλαδή φυλακισμένους, ο οποίος βγάζει λοιπόν από τις φυλακές εν ανδρεία, εν όλη τη δυνάμει Του ο Θεός, δεν δυσκολεύεται από τίποτα. Ομοίως τους παραπικραίνοντας.

Εδώ το ρήμα, κατοικίζει ίσως που είναι πιο μπροστά, κατοικίζει, ομοίως τους παραπικραίνοντας κατοικίζει, τους κατοικούντας εν τάφοις. Και όλους αυτούς οι οποίοι, ομοίως ο Θεός βέβαια κάνει εκείνο, κάνει εκείνο, κάνει εκείνο, αλλά επίσης ο Θεός είναι πάλι που όλους τους παραπικραίνοντας, και δεν αποκλείεται εδώ να υπαινίσσεται ο ψαλμωδός, να υπαινίσσεται όλους τους Ισραηλίτες που επίκραναν τον Θεό καθώς βγήκαν από την Αίγυπτο και έρχονταν προς τη Χαναάν, στην έρημο όταν ήταν ακόμη. Λοιπόν, ίσως αυτούς να υπαινίσσεται εδώ, αλλά και οποιουσδήποτε άλλους, ο οποίος λοιπόν τους παραπικραίνοντας, ο Θεός ειρωνικά τώρα εδώ κατοικίζει, και αυτούς τους κατοικίζει, και αυτούς τους σπιτώνει, κατοικίζω, θα μπορούσαμε να πούμε τους σπιτώνει.

Ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους, είναι που παίρνει τους νέους λοιπόν και τους σπιτώνει, τους κάνει ανδρόγυνο, τους σπιτώνει. Λοιπόν, εδώ ο Θεός τους παραπικραίνοντας τους σπιτώνει, για αυτούς εν τάφοις όμως, μες στους τάφους. Θάπτονται δηλαδή και μπαίνουνε στους τάφους. Και να σταθούμε εδώ, να μην προχωρήσουμε περισσότερο. Λοιπόν, ο Θεός, αυτός είναι ο Θεός. Ο Θεός, ο αγαθός Θεός, ο αληθινός Θεός, ο Θεός που μας αγαπά, ο Θεός που μας κάνει δικούς Του, ο Θεός που μας έχει παιδιά Του, ο Θεός που θέλει τη σωτηρία μας, ο Θεός που είναι για όλα. Ο Θεός γίνεται τα πάντα για εμάς. Γίνεται στον καθένα ακριβώς αυτό που χρειάζεται. Στον ορφανό θα γίνει πατέρας, στη χήρα θα γίνει δικαστής, στον νέο που θέλει να παντρευτεί θα του βρει, ας πούμε,

Στον φυλακισμένο θα βρει τρόπο ο Θεός να τον βγάλει και γίνεται τα πάντα, δε. Έχουμε πει και άλλη φορά, θυμάστε, που ορισμένοι οι πατέρες, ιδιαίτερα ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων, αν θυμάμαι καλά, που λέγει εκεί, ο Χριστός, ας πούμε, γίνεται ο πατέρας μας, η μητέρα μας, ο αδελφός μας, γίνεται το σπίτι μας, η τροφή μας, το ένδυμά μας, η ζεστασιά μας, η χαρά μας, τα πάντα. Γιατί να συναντηθούμε; Όλα τα δεινά έρχονται και δεν μπορούμε να σηκώσουμε κεφάλι, και είμαστε και οι χριστιανοί δυστυχισμένοι. Συμβαίνει αυτό διότι δεν εμπιστευθήκαμε ακόμα στον Θεό. Θέλουμε να είμαστε χριστιανοί και προσπαθούμε και τελικά είμαστε

Οι ελεεινότεροι πάντων των ανθρώπων, γιατί δεν θέλουμε να παραδοθούμε στον Θεό, να μας γνωρίζει Αυτός, όπως εδώ, όπως θα το πω, θα δείτε, ζει εδώ. Είναι του Θεού, ανήκει στον Θεό, είναι το όργανο του Θεού, θα κάνει ό,τι πει ο Θεός. Εμείς, οι έξυπνοι, δεν μπορέσαμε να καταλάβουμε αυτό που κατάλαβαν τότε οι απλοϊκότεροι αυτοί άνθρωποι, που δεν ήξεραν τόσα πολλά όσα εμείς. Οι έξυπνοι, λοιπόν, εμείς δεν θέλουμε να παραδοθούμε και χάνουμε όλα αυτά. Όποιος το κάνει αυτό, όσο πιο γρήγορα το κάνει, τόσο πιο γρήγορα τα έχει και τις απολαβές. Όπως λέγει εδώ, την ευφροσύνη, την αγαλλίαση, τη χαρά, την ευτυχία. Αυτά, λοιπόν, και θα συνεχίσουμε.