Λύσις Ἀποριῶν 22

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

A first question asks the following: will there be a world after the Second Coming? When it says 'will there be a world,' it surely does not mean human beings, because human beings will of course exist, since the Second Coming of Christ will not annihilate human beings. On the contrary, through the Resurrection of the Dead, everyone will come and stand before the judgment seat of Christ.

What the question rather means is the creation; it means the universe. Of course, my children, the universe will exist after the creation. When God made the world, He said that everything was very good. If now this world became corrupted, because man became corrupted, that does not mean that God returns to nothingness whatever He creates. He simply renews it.

God does not repent of what He builds, of what He creates. You see, the devil, the devil is of course not granted to be renewed, he is not granted to be saved. You see, sinful human beings will not vanish, they will not become nothing.

But there will simply be eternal Hell. And so, once God brings something into existence, once He calls it into being, that thing never returns again to nothing, to non-existence. This is the wonderful thing, and at the same time the terrifying thing.

That I cannot annihilate my own self. Do you know how much many sinners would have wished to have become nothing, but they cannot? And the world, the created things, the creation, my children, will not become nothing. I say again that God creates out of nothing, but He does not end in nothing.

Rather, it is renewed if this world, or this thing, grows old. That is why we have a great many, a great many passages within Holy Scripture, both in the Old Testament and the New Testament, that speak of this renewal of the creation.

But let me stay only with the New Testament, because time is running short. It says in the Book of Revelation, 'Behold, I make all things new.' See, I make everything new. So says the Renewer of the creation, who is the Creator of all things.

The Creator of all things is the Re-Creator of all things. Do you know why Christ says, 'Behold, I make all things new'? Because He is the Creator of all. He is the One. There, and right there, we find His identity.

If you ask, is this world perfect? No, and let me anticipate a question here. For some things are imperfect. God made all things very good. Not perfect, but very good. And He gave it a kind of provisional form.

The creation in itself will be renewed, but its outward form will change.

The Fathers say, Saint Irenaeus, for example, the bishop of Lyon, that God foresaw that human beings would sin, and for this reason from the beginning He made a creation that was less good than the one that will come to be when the creation is renewed.

And within the creation He placed forms which, after the renewal of the universe, will not exist. Here is an example, says the Evangelist John, Revelation 21:1 to 2: 'I saw a new heaven and a new earth,' I saw a new heaven and a new earth, 'for the first heaven and the first earth had passed away,' they passed.

Take note: when we say they passed away, it does not mean they were set aside so that something new could take their place; that is incomprehensible. Rather, they passed from the form in which they were into another form. And from corruption all the things of the creation passed into incorruption.

This same creation, heaven and earth, passes, I say again, into incorruption and into boundless beauty. And it also notes, 'and the sea was no more,' there is no sea. It is well known that the sea constitutes a basic element, on our earth at least, a very basic one, because it sustains life; it is the water.

If the water were absent, how would we have the sustaining of life? So this means that we have a new mode of life and a new creation. Note something else as well: somewhere else it says again in Revelation, I saw nowhere, it says, the sun and the moon.

which shows that the new creation will most probably not have the spherical form that the world has as we know it, because the entire universe is composed of stars, galaxies, and so on, trillions upon trillions of them, all of these are spherical in form and all of them whirl about, they move.

What will this creation be like? We would say what the Apostle Paul says. No human eye has seen, no ear has heard, and no heart has desired the things that God has prepared for those who love Him.

A new world; this new world will be the Kingdom of God. For we will have our same nature, but incorruptible and immortal. Take note, incorruptible and immortal: our form will not change, it will remain the same, just like the form of Jesus Christ, who was made incorruptible and made immortal, if I may put it this way, because Christ permitted His own self to die upon the Cross.

The nature of Christ from the beginning possessed incorruptibility and immortality, but it is a kind of renewal, and as we see, the new nature is not new; it is the very one that existed from the beginning, but it appears as new after His Resurrection, when He is incorruptible and immortal.

You see, they ask to touch Him and to see the marks of the nails and so on. He eats, not because He has need to eat, but to confirm that He is the same One. He has the same form; it does not change. And yet we have certain passages in the New Testament that tell who He is.

They said, 'It is the Lord,' and after that they did not dare to ask Him, 'Who are You?' For He was in another form, as the Evangelist Mark tells us. That is, it is something new: He comes and goes without needing the doors to be closed or opened.

And yet it is the same, and yet it is the same. And so, in the same way, people will be renewed, but they will keep the same form, I say it again. That is, as human beings, exactly as with man now, they will have the same form.

There will no longer be any need of gender, and we will no longer be able to say that there is marriage. Christ said this plainly, that in the Kingdom of God there is no marriage, and so on. So we see, my children, that we will have a new world, and whoever believes in Jesus Christ believes also in this new world.

The Lord named this new world with a single word: regeneration, palingenesia, from "again" and "genesis." Look at the first book of the Old Testament, Genesis, which means creation; palingenesia means re-creation, a making-new. "And I will be with you," He says, "in the regeneration," and so on, so that our world, my children, becomes new. Now another question, he says; there are some questions that are naive but rather charming.

It says: in Paradise, will there be churches?

My children, in Paradise, first of all, at this present moment Paradise is not the Kingdom of God. I would like you to understand this someday, because very many people confuse them. Paradise is not the Kingdom of God, because it is the place, if the expression is permitted, of the souls.

That is, it is not that place where human beings will be in their full existence, body and soul together. Paradise is distinguished from the Kingdom of God. If you tell me that you read, or if you happen to read, even in the Fathers, in the Saints, that in Paradise things are thus and so, and they mix it up, they confuse it with the Kingdom of God, this is by way of allowance, so to speak, because the one who is in Paradise today has already been judged. He will be in the Kingdom of God, and the one who is in Hades will not be in the Kingdom of God; he has already been judged. The Lord says it plainly: he has already passed from life, he says; he is already judged, he says; if anyone does not believe, he has been judged.

While he is still living, in this life. And the one who is still living and believes and lives spiritually has passed, He says, from death into life, into eternal life. So then, Paradise is not the Kingdom of God. But it is allowed, as I told you, not because the Saints and the Fathers of our Church do not know it; rather, by a loose manner of speaking, they call the Kingdom of God 'Paradise,' loosely. The thief, for example, went to Paradise, as He says, 'You will be with Me in Paradise,' because the Lord went there with His soul, united with the Divinity, and the thief went with his soul, since his body remained below on the earth. But the Lord's body too remained below on the earth; when the Lord rose, He took up His body, so that the Lord, ascending into Heaven with His body, entered into the Kingdom of God.

Because the Kingdom of God will not be only this creation; it is also the heavenly world, the Kingdom of God. So when we say 'Paradise,' let us say it of the Kingdom of God; we will do the same for a moment. I explained to you, there are no churches. The Evangelist John says, in Revelation 21:22: 'And I saw no temple in it,' within the city of Jerusalem, the heavenly one, that is, the Kingdom of God, 'I saw no temple.' 'For the Lord God Almighty is its temple, and the Lamb.' Who is the temple of the Kingdom of God? God Himself and the Lamb, Jesus Christ.

So of course there is no temple, because now He Himself is it; all of creation is now a temple, and God dwells in all creation with His beloved ones, with His people, and so we have no need of temples. Another question says the following, which I consider very important, though I will say only a couple of words, and it is also a somewhat old question. In the Gospel according to Matthew we read, 'He who loves father or mother more than Me is not worthy of Me.' He who loves his mother and his father above Me is not worthy of Me. What should be the stance of the young man or young woman toward their parents, when these parents do not cultivate the flame of Orthodoxy, since, being the human beings we are, we love our parents and do not want to grieve them?

My children, take heed: the commandment tells us to honor our parents and to have obedience to our parents, and obedience to our parents is a great matter. But if it should happen that obedience to our parents is asked in things that go beyond parental obedience and refer to God, then we are not obligated, and we ought not to obey our parents. The matter is very simple. My parents tell me not to come to catechism school. I will tell my parents that I must go to catechism school. I will make a struggle to persuade them that I must go to catechism school. If in the end I obey my parents, it means that I love my parents more than God.

Or they tell me, 'You will not go to Church,' or 'You will not live a Christian life,' or whatever else. I remind you of Saint Barbara. You know that she was a very beautiful girl, very young. This Saint Barbara had an idolater father, a priest. She, of course, was a Christian, secretly from her father. When at some point her father learned of it, he wanted to change her. He did everything; her father loved her very much. In the end he became very angry, he chased her to kill her; she runs, she flees, she took to the mountains, he ran behind her, and finally he caught up with her and killed her. She did not obey her father, because beyond and above her father is God.

And do not forget that when we have the commandments, the first commandment says, 'You shall love the Lord your God,' and the fifth commandment, somewhere there, says, 'Honor your father and your mother.' The first was not placed as first by chance, nor the fifth as fifth by chance, but they have a hierarchy, which means that you must keep the first as first, the fifth as fifth, and the tenth as tenth. Which means, further, that you cannot change the hierarchy of the commandments, because the One who legislated that we honor our parents is the same One who legislated the love of human beings toward Him, toward God. So let us know it, my children: whatever does not collide with the will of God, but collides with our egotism, we will listen to our parents.

Whatever collides, not with our egotism, but with the will of God, we will not listen to our parents. Of course, I will not be insolent, but with much love and much courtesy we will explain, we will speak. We could say, 'Listen, mother; listen, father. If you hinder me from loving God, then I will be roused. If I love you, it is precisely because I love God, who tells me to honor you. If I do not honor God, then neither will I honor you.' And it is indeed something noteworthy: those children who in the end do not honor God, because their parents drew them away from God, away from the love of God, these children, by divine justice, turned also against their parents.

I would say, if parents would like their children to honor them, let them see to it that their children honor God. It is the best way for parents to be honored, when their children honor God.

This is what I would like to say about this question as well, and I come to another one. Can we tell lies, but without causing ugly pranks, on April Fool's Day? And the day after tomorrow we have April Fool's, when? On Wednesday. So, my children, this too is an idolatrous custom.

Could it ever be something good, such that it ought to remain? Is it possible for something to have a lie inside it and be something good? And a lie, in whatever form it is told, whether an April Fool's lie, whether it is a white lie or a black one, whether small or great, whether harmful or not harmful, however the matter stands, a lie does not cease to be a lie.

So, the one who lives a consistent, true Christian life does not tell lies; he does not tell lies even on April Fool's Day.

And I come to yet one more, you see I am hurrying a little to get through another question, the year is ending. Is the sin committed with the gaze the same as the sin committed with the flesh? Certainly, certainly, certainly, the Lord said that the one who looks with passion is as if he had committed the sin in his heart, not 'as if' he had committed it, he committed the sin in his heart. Even so, however, it is not the same, says an ascetic father. It is the same as when you pass by somewhere and a smell comes to you, of something from Lenten fare, and it is, say, little livers, say, little chops and so on, and it is the same as if you went in and ate; certainly not, it is not the same. But what Basil the Great says will help us very much.

Basil the Great, as you know, had pious parents; Basil the Great had pious parents, Saints; his family was composed of Saints, and he was a Saint from his most tender years. So Basil the Great had remained pure and clean. He himself says, listen to a famous phrase of his, a famous saying of his: 'I know not woman, and yet I am not a virgin.' That is, although I never committed the sin, nevertheless I am not a virgin. And it is Basil the Great who says this, if you please, Basil the Great.

It moves us to a kind of sorrow when we think of what Basil the Great was able to say, and of where we place ourselves by comparison. But notice this: I wanted to say that Christianity, that Christ, is concerned with the inner person, and that if the fortress falls within the soul, then the outer fortress falls very easily indeed. That is, if you have already betrayed yourself through sin within, then at the first opportunity you will fall into outward sin as well. This is why God says to Moses: take heed to this, and guard your soul diligently; watch yourself and guard your soul with great care. And further, He says to Moses: let no hidden word be born within your heart, that is, those wicked thoughts that are cultivated inside us. Take care that no hidden word arise, for it will devour you, it will undermine the fortress of your being. This inner thing will consume you, whether it is a matter of faith, or a matter of morals, or a matter of the flesh.

Whatever it may be. Take care, He says, that no hidden word arise in your heart. That is, a hidden thing is being cultivated. And so, if we keep watch within ourselves, then in a certain way our outward life too will be secured. Still, so as not to confuse you further, I would say this: a person is not called pure if he surrenders himself to wicked thoughts.

He is not pure. Is it possible? Does a person who harbors envy, hatred, and malice have a clean soul? If he has the desire to steal, if he covets the things that belong to others, is he a pure person? No. Even so, he has committed no outward sin. That is not enough, because we will give an account to God for our thoughts, for our words, and for our deeds; there are three categories: thoughts, words, deeds. And again I repeat: yes, I will give an account for my thoughts, but even so, if I think something wicked, I cannot say that I have fallen into immorality. The desire may come to me to kill someone; that does not mean, however, that I am guilty of murder. Look at what the Lord said: if you are angry, you are guilty of murder; and yet, even so, you cannot say that I have committed murder.

It is simply the disposition. Let us, for our part, take care, so that both within ourselves and outside ourselves we wage a great struggle. And one more thing.

Here pay a little attention, for this is an important question. It says: many modern theologians say that the events of the Old and New Testaments can be taken both as literal and as figurative. For example, the creation of man in a single day we regard as figurative. That is, man did not come into being in a single day, but a certain span of time passed and then he was created. And even the presence of the serpent before the first-created ones is not literal; rather, the first-created simply entered into a thought that is likened to the serpent, and they began to doubt, with the result that they lost Paradise. Are these things true? Now, children, take care: this is a matter of interpretation, that is, how we are to interpret Holy Scripture.

This is a vast, enormous subject. But in just a couple of words I would answer the following. There are passages that we will interpret allegorically. There are passages that we will interpret symbolically. Other passages we will interpret typologically. And others we will interpret historically.

It is well known that there are a great many passages in Holy Scripture. Even so, if we do not know the Old Testament and that New Testament, if we do not know which method of interpretation to apply, we are in danger. The Lord says: if your right eye causes you to sin, pluck it out. So a person thinks, well, I saw something and my right eye made me sin. But here the Lord means something else. Have you ever seen anyone in all of history pluck out his right eye? Certainly not. So how are we to interpret this? Surely not literally. Rather, we interpret it as the Lord wanting to show us something else, wanting to tell us something else. He is saying: whatever has great value for you, something as precious as your right eye, take care, take care.

If this something that has great value for you scandalizes you, such as wealth, or a friend from whom you gain profit, then without him, pluck out your eye, do without him, so that you do not go to eternal Hell. For you will not be saved if you have a friend who destroys you. You may have interests served by him, but he destroys you. We have other cases. Such as the case that man came into being within a single day. The creation took place in six days. Do you know that there is also the view that the world truly came into being in an instant? You know this too.

But even so, we accept, and again we draw conclusions from Holy Scripture itself, that these are long spans of time. For example, Moses says that God made this on the first day, that on the second day, that on the third day. When the creation was finished he says, in the day that God made the heaven and the earth; he then sets down, he recapitulates and places the whole of creation within a single day, which shows that this is not a day-and-night day. And further, when we say the first day, it ended with the creation of light; the second day; and the sun, as you know, appears on the fourth day.

What gives the sense of the measuring of time, indeed of the twenty-four-hour day, is the sun. But we still do not yet have the presence of the sun. Consequently this is not truly a twenty-four-hour day, but a long period of time. But the serpent, the temptation, and so on: was it inward, or was it outward? It was outward.

Here the question says: they claim it is inward, that a thought simply came. Well, children, Basil the Great says, and this is written in his Hexaemeron, he says the following: we know very well the method of allegory, but here we will interpret historically; whatever the Word of God says, that is how it is.

Paradise, since it is our main subject, it was very natural that I had no questions left over from the previous time. Even so, since last year I did not manage to answer many of your questions, and although three questions have already been raised today, I would have something to tell you that is not from today's questions. One child says: my parents tell me to help them with the household chores, but I raise objections and find excuses. Is this a sin?

Children, without commenting further, I would tell you: yes, it is a sin. For some members of our family may be occupied with things outside the home, such as school, such as the father's work wherever it is. But this does not mean that we will not also lend a hand with the work of the home, and that our mother should bear it all, especially supposing that she does not work, that is, has no outside job, and all the more if she does work outside as well, that she should bear the work of the home entirely on her own.

We will help, both boys and girls; we will make our bed, and shine our shoes, and set and clear the table, and wash the dishes, and go to the market, and do a thousand and one tasks. I would like to ask you: when you children grow up and, say, finish high school and go off to another city because that is where you happen to study, tell me, will someone come, some servant, to help you there in the house where you will be living? You have a room, you rent it; will you not sweep it? I ask you, will you not cook something? You will keep order in your own home.

Why then will you keep order there and not in the main home? The whole of the work, children, cannot fall on only one person. Even if there are girls in the house and boys, it does not mean that the boys need do nothing.

It is not only so that they may help; it is also so that they may learn. For a child, many times in his life, right up until he dies, even if he raises a family, will go off as a soldier, and go on journeys, and live abroad, a thousand cases in which he must know how to serve, to serve himself.

If, then, he does not learn from his own home to serve himself, then he is certainly a wretched person, believe me. But beyond the fact that we have an interest in this happening and in our learning, I would tell you in addition that it is indeed a sin, because we do not lend our help inside the home with the work that is needed.

And I come to a second question.

You often say that the days we are passing through are difficult. What do you mean, difficult days?

The questions raised today are similar; as, for instance, it says here, why the age of the martyrs is a source of strength for every age. This question runs parallel, parallel to the other two. But we will answer it shortly.

So then, what do we mean when we say the days are difficult? That is the question. I already have something to set before you: a passage from the Apostle Paul, from the Second Epistle to Timothy, which shows us the measure of what difficult days really are.

Because perhaps you will say, what difficult days? Do we not have food to eat? You see, there are many areas, many kinds of difficult days. If, for example, education were in collapse, or not in collapse but extremely hard, with terrible demands, the students would say we are living through difficult days for our schooling. If we had famine, we would say we are living through difficult days because we are hungry. If we were under a foreign occupation, again we would say we are living through difficult days.

So I locate what we call difficult days in the spiritual realm, in our Christian life. Because quite simply, we are not living through difficult days in the ordinary sense: we have food to eat and drink, and in fact, if you like, we are living in a state of comfortable self-indulgence.

Even though we complain and go on and on and on, we still remain in a state of comfortable self-indulgence; let us not forget that. So the description difficult days refers to the spiritual growth of a person, that is, to a kind of spiritual plague.

If you like, because there is such a very, very bad environment around us, this makes it hard for people to live the spiritual life with ease. So let us see how the Apostle Paul describes these difficult days to his disciple Timothy.

He writes, and it is from the third chapter of the Second Epistle to Timothy. He says: know this, that in the last days perilous times shall come. In the last days, he says, there will arise difficult times, difficult and dangerous times for spiritual people.

So pay attention here, my children, so that we may know and recognize our own age, so that we can steer clear precisely of these perilous times. Perilous means difficult and dangerous. These perilous times, these difficult times, these evil times, from the spiritual point of view.

And he lists them: for men shall be lovers of their own selves, lovers of money, and so on. Because the times will be difficult, since people will be, what will they be? This and this and this. But which people? Here is the dreadful part. Do not imagine, my children, that these will be people outside the Church, outside our homeland. They will be our own Christian world. They will be our own Christians. This is our tragedy. This is the tragedy of it all.

That it is the Christians who will reach this downfall and this degradation that the Apostle Paul prophesies. You will say to me, did we hear that right, the Christians? Yes, the Christians. And so we will no longer even have the good example to follow, because if the Christians themselves move in this way, then how can we stand firm?

So, let us take them one at a time. What will people be like, O holy Apostle of God? First, they will be lovers of self. And what does it mean to be a lover of self? Those who love their own carnal self. Let us not forget that love for our own self is the measure of our love for our neighbor.

Does it not say, you shall love your neighbor as yourself? So then, my love toward my neighbor must have a measure. What is the measure of love toward myself? What is this self of mine, for example? I want to win the Kingdom of God. That is what it means to love myself.

If now, by this measure, I help the one beside me to win the Kingdom of God as well, then to take the love of myself as the measure, I think you understand, it is the commandment that says it, not I; I think it is the criterion, I think this is how it should be. For in spiritual matters, when I desire to love myself and to show my love to the other, to pass on to him what I have, that is something great. But when I have a love of my own carnal self, then I pass on absolutely nothing. Pay attention here and see: I pass on nothing. When I want to grow rich, when I want to enjoy myself, when I want to have everything only for myself, how could I ever give to the other, since I will be a lover of self?

Since I will love my own self, and because self-love is the root of all evils, for this reason the Apostle Paul places it first in the list he enumerates. Second, he says, people will be lovers of money. The first branch of the evil, we might say, of self-love, is the love of money.

And the love of money has two extremes on one and the same axis. There is the love of money in order to hoard it but not spend it, what we call stinginess. The second extreme is the love of money, the word itself says it, lover of money, friend of silver, the love of money not in order to hoard it but in order to squander it. So whether I hoard so as not to spend, or hoard so as to squander, it is love of money on the same axis at its two extremes. So you understand that it is a sin, and indeed a dreadful one; the Apostle Paul says it is the root of all evil.

Further on, people will be, he says, boastful, full of big talk; they will say great swelling things. Do you know what people say today? Science will solve the problem of man, science will solve the problem of health.

Science will solve the economic problem. Science, O man? Or is it God who solves your problems? These are the great swelling words. It is an arrogance. But there is also the arrogance of life. You have a car, so I will have one too. You have a villa, so I will have one too. You have a lot of money, so I will too. You spend lavishly on entertainment, so will I. This is what is called the arrogance of life.

The proud, the Apostle Paul says next, are those who think highly of themselves and those who put their confidence in themselves and in the science I was speaking of earlier. People will also be blasphemers. What is a blasphemer? It is not those who curse out in the street, my children; that is not it.

Not that I want to say that this kind of blasphemy is not very bad; it is extremely bad. But there is an even worse blasphemy than the one we hear spoken in the streets. What is it? When people say things against God that do not belong to God.

When, for example, what do you say? You say that God does not exist; what is that, is it not blasphemy? When you say that God is unjust, is that not blasphemy? Because what does to blaspheme mean? The root blas comes from blapto, to harm; it means to destroy, to destroy the reputation. Blasphemy, to blaspheme, is to destroy the reputation. So when you say God does not exist, when you say God is unjust, when you say God is this or that, that is blasphemy, and indeed of the worst kind. But blasphemy is also against people, when you belittle and degrade the good name of another person.

The Apostle Paul continues and says, disobedient to parents. Here I would like to dwell a little, my children, because this disobedient to parents is very telling. Do not forget that, more or less, in every age children could show their parents certain reactions, certain difficulties.

My child, go to the market. "I'm not going." Get up, my child, out of bed and off to school. "I'm not going." Things like that. These are common, very common. But today this disobedience toward parents has taken on frightening proportions.

In the past the child would push back against the parents, yet it still believed in the authority of the parents. Today the authority of the parents has been torn down.

When there are outside factors that can tell you your mother and your father are nothing, and that you shouldn't listen to them at all, then little by little, sadly, the authority of the parents has been demolished, children.

And of course the authority of teachers as well, and of the clergy as well, and indeed the authority of God Himself. This is the age of the rejection of all authority. It is the worst age of any age that humanity has ever passed through.

And we don't call an age evil simply because it has wars, or famines, or massacres. The worst ages are these: when man himself is destroyed, when he destroys himself with the theories that he himself circulates. And so we have reached that terrible point today, where children of any age give no weight at all to their parents.

For them there is no authority. "Toward parents," that is, toward their mother and father, "disobedient." Then he goes on to the word "ungrateful." People, he says, will be ungrateful. Do you know what an ungrateful person is? It is one who recognizes no kindness shown to him. You give the other person something, and he doesn't even say thank you. And not only does he not say thank you, he snatches it out of your hands; and not only does he fail to be grateful, but on top of that he does you harm.

I would like to take collective situations, as social phenomena, and perhaps what I am about to say will surprise you. It is the constant demanding by people from those over them and from their governments.

We want and we want, we want and we want rights upon rights that don't always correspond to the work done. Modern people are people of constant demands. They are never satisfied; that is, they are ungrateful. They never feel any sense of gratitude that says, "You did this for us, and we thank you." The moment modern man gains one of his rights, one of his demands, immediately the very next morning he sets off for the next step. He'll trample you underfoot if he can, so long as he gains what he wants.

It is a terrible age. People, he says, will be unholy, that is, irreverent, profane; they will have within them nothing sacred, nothing holy, as we put it. And not only in the area of religion, but in other values as well, such as, for example, the homeland. Do you know what "homeland" means? Listen, what "homeland" means.

Today, children, the value, the very idea of the homeland is fading away, and this too is something comparable, but all values today are being devalued and trampled underfoot. The holy Apostle Paul continues: people, he says, will be without natural affection, that is, friendless; one can no longer count on the friendship of others.

Even toward their own children, something that nature itself teaches. Do you want proof? In Greece alone more than three hundred thousand abortions are done each year.

Which means that those children, that child they were sheltering within their own womb, are cast off by their own mother. It is a terrible thing. You see, people without natural affection, friendless, unforgiving, says the Apostle Paul, irreconcilable, people who break every agreement; slanderers, those who slander and become carriers back and forth, coming from here, taking words, going to the other person and the reverse, with the aim of setting people to quarrel.

They are also those who drag down a person's good name. People, he says, will be without self-control, lacking restraint, having no temperance, without restraint in the tongue, without restraint in the belly, without restraint in sexual matters.

Notice, people eat without temperance; to tell modern man to fast is unthinkable to him. So it is, as John Chrysostom says, in the tongue, the belly, sexual matters, and in all the rest: "of the tongue, of the stomach, of the sexual passions, and of all the rest."

People, moreover, will be fierce. Do you know what "fierce" means? The one who is not gentle, that is, the brutal person, the inhuman one. You see how the Second World War displayed such inhumanity, and what do you suppose, even up to today, this inhumanity is expressed, is made manifest, even though we say the twentieth century is the century of human rights. They are fairy tales; it is the myth of human rights.

So people are brutal, and notice, useless, of no benefit; they are haters of good, enemies of every good thing, and also enemies of good people, perhaps out of envy; betrayers, oh what betrayers, betrayers of friendship, betrayers of companionship, betrayers of their own household, and especially in a time of persecution. Terrible. The Lord said this. The father, He says, will hand over the child to the court, and the child his father. A terrible thing. Brother handing over brothers, and friend handing over friends. Reckless. They are the insolent ones. They are people who have no shame upon them. You see today how many times I have told you. Especially among the young you see this.

And it is very, very characteristic. My dear children, I tell you, keep respect within yourselves, and modesty. Never be insolent people, reckless people. You see one come in; how he greets you, how he sits in the chair, he pays you no attention.

Insolence: how he speaks to you, how he asks you for something, the way he asks for that something, with brazenness, with demandingness. Furthermore, "puffed up," says the Apostle. You have seen a long list of descriptions: they are those swollen with egotism, those who have a great idea of themselves; lovers of pleasure. I point this out: people, he says, will be lovers of pleasure. Love of pleasure was an attribute of the Epicureans; it is the pleasure that wipes out love and the sense of God. Do you want proof? The man who chases pleasures in their whole range can never love God. He has no good relationship with God. Do you know what fasting means? It means cutting off the appetite for pleasure-seeking.

And these people have no good relationship with God. Instead, they turn their belly into a god. It is what the Apostle Paul says: "whose God is the belly," the belly and the lower appetites.

Lovers of pleasure rather than lovers of God. More, he says, people are lovers of pleasure than lovers of God. We might say here that pleasure of course extinguishes the love of God. The pursuit of happiness, do not forget, the pursuit of happiness, according to John Chrysostom, is the greatest persecutor of Christianity. It is what God says through the prophet Moses, that this people grew fat, grew thick, and kicked back; it grew fat, it spread wide, it kicked. One can see it here: the man who chases after pleasure-seeking cannot be a lover of God. They are two things inversely proportional: when love of pleasure rises, love of God comes down. For love of God to rise, love of pleasure must come down.

And one last thing, which is very important. He says that people, even Christians, will hold to a form of godliness, but will have denied its power. They keep the outward shape of piety; you see him go to church, say his prayers, perhaps move among religious people, but this is only an external image that does not correspond to any real spiritual life, to deeds, to spiritual workings. And so it is a denial of the power of the Holy Spirit. You see, people hear a sermon, and you, my children, you might walk out of here and go to a tavern, to some show, I don't know, to a cafe, to amuse yourselves. Leaving from here, what is happening? Here you have a form of godliness, and then you go off and so you deny the power of the Holy Spirit. This image, this last one, my children, is the worst image, the worst case, because it refers to those who keep the outward shape of piety,

but sadly not the true piety along with it. As you have seen, my children, things are very bad. So, to the question of what it was, what is meant by difficult days, well, these are the difficult days, my children, when we have such people all around us. And indeed, the Apostle Paul finishes with this:

He goes on: "Just as Jannes and Jambres opposed Moses, so these men too oppose the truth. They are men whose nous, their spiritual intellect, has been corrupted, men who have failed the test when it comes to the faith."

You know the time when Moses spoke to Pharaoh and worked those well-known wonders. Two magicians, Jannes and Jambres, performed deceptive things in order to mislead Pharaoh, so that he would not accept Moses.

And now the Apostle Paul says, in the same way there are, or there will be, people who will resist the truth. Pay attention: they will resist the truth. Listen to this description, people who will resist the truth will be corrupted in their intellect, ruined people. Listen, ruined people. There would be no lower fall than the corrupted man. A corrupted intellect, a ruined man. And reprobate concerning the faith. The one who is reprobate, useless, has no place within the realm of the faith.

My children, you have seen a picture. So I beg you, all of you who hear the word of God, from the time you were little children, from your youth, let us begin so that we do not find ourselves in these regions of deep, deep, chaotic impiety, but rather that we be built up, that we be near to God and have the power of the Holy Spirit. That is all for tonight. May God bless you.

Μία πρώτη απορία λέει τα εξής, θα υπάρξει κόσμος μετά τη Δευτέρα Παρουσία; Όταν λέει το θα υπάρξει κόσμος, ασφαλώς δεν θα εννοούσε άνθρωποι, γιατί οι άνθρωποι θα υπάρχουν φυσικά, διότι η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία δεν θα εκμηδενίσει τους ανθρώπους, αλλά αντιθέτως με την Ανάσταση των Νεκρών θα έρθουν όλοι μπροστά στο βήμα του Χριστού.

Θα ήθελα να πει μάλλον την δημιουργία, λέει το σύμπαν· βεβαίως παιδιά θα υπάρχει το σύμπαν μετά τη δημιουργία. Όταν ο Θεός έκανε τον κόσμο, είπε ότι όλα ήσαν καλά λίαν. Εάν τώρα ο κόσμος αυτός εφθάρη, γιατί εφθάρη ο άνθρωπος, δεν σημαίνει ότι ο Θεός ό,τι δημιουργεί το ξαναγυρίζει στο μηδέν, αλλά απλώς το ανακαινίζει.

Ο Θεός δεν μετανοεί για ό,τι κτίζει, για ό,τι δημιουργεί. Βλέπετε ο διάβολος, ο διάβολος δεν δίδεται βεβαίως να ανακαινισθεί, δεν δίδεται να σωθεί. Βλέπετε οι αμαρτωλοί άνθρωποι, δεν θα εξαφανιστούν, δεν θα γίνουν μηδέν.

Αλλά απλώς θα υπάρχει η ιοντία κόλασης. Συνεπώς, ο Θεός άπαξ και έρχεται, μια φορά και έρχεται, κάτι στην ύπαρξη, αυτό ποτέ δεν ξαναγυρίζει εις το μηδέν, εις την ανυπαρξία. Αυτό είναι το θαυμάσιο, αλλά και ταυτόχρονα φοβερό.

Εγώ να μην μπορώ να εκμηδενίσω τον εαυτό μου. Ξέρετε πόσο θα ήθελαν πολλοί αμαρτωλοί να είχαν γίνει μηδέν, αλλά δεν μπορούν. Και ο κόσμος, οι κτίσεις, η δημιουργία, παιδιά, δεν θα γίνει μηδέν. Ξαναλέγω ότι ο Θεός δημιουργεί εκ του μηδενός, εις το μηδέν δεν απολήγει.

Αλλά ανακαινίζεται εάν αυτός ο κόσμος ή αυτό το πράγμα παλαιούται. Γι' αυτό έχουμε πλήθος, πλήθος χωρία μέσα στην Αγία Γραφή και την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη που ομιλούν για αυτήν την ανακαίνιση της δημιουργίας.

Αλλά ας μείνω μόνο στην Καινή Διαθήκη γιατί ο χρόνος δεν μένει. Λέγει στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, «Ιδού, καινά ποιῶ πάντα». Να, όλα τα κάνω καινούργια. Λέει ο ανακαινιστής της δημιουργίας που είναι ο δημιουργός των πάντων.

Ο δημιουργός των πάντων είναι ο αναδημιουργός των πάντων. Ξέρετε γιατί ο Χριστός λέει «Ιδού, καινά ποιῶ πάντα»; Γιατί αυτός είναι ο δημιουργός του παντός. Αυτός είναι. Εκεί βρίσκουμε και εκεί βρίσκουμε την ταυτότητά του.

Αν ερωτήσετε, ο κόσμος αυτός είναι τέλειος; Όχι, εδώ μια απορία να προλάβω. Διότι μερικά πράγματα είναι ατελή. Ο Θεός έκανε καλά λίαν τα πάντα. Όχι άριστα, καλά λίαν. Και έδωσε ένα σχήμα τέτοιο προσωρινό.

Οι κτίσεις καθεαυτήν θα ανακαινιστεί, αλλά το σχήμα της θα αλλάξει.

Λέγουν οι πατέρες, ο Άγιος Ειρηναίος, επί παραδείγματι επίσκοπος Λυώνος, ότι ο Θεός προείδεν ότι θα αμαρτήσουν οι άνθρωποι, γι' αυτό από την αρχή έκανε μία κτίση που να είναι λιγότερο καλή από εκείνη που θα γίνει όταν η κτίσις θα ανακαινιστεί.

Και στην κτίση μέσα έδωσε σχήματα, τα οποία μετά την ανακαίνιση του σύμπαντος δεν θα υπάρχουν. Να ένα παράδειγμα, λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης Αποκάλυψης 21,1 έως 2. Είδον ουρανόν καινόν και γην καινήν, είδα καινούργιο ουρανό και καινούργια γη, ο γαρ πρώτος ουρανός και η πρώτη γη απήλθον, πέρασαν.

Προσέξτε, όταν λέμε πέρασαν δεν πήγαν στην άκρη για να μπει κάτι καινούργιο στη θέση τους, είναι ακατανόητο. Αλλά πέρασαν από το σχήμα που ήσαν σε ένα άλλο σχήμα. Και από την φθορά πέρασαν στην αφθαρσία όλα τα της δημιουργίας.

Αυτή η ίδια η δημιουργία ουρανός και η γη περνά, ξαναλέγω, εις την αφθαρσία και εις των απέραντων καλλωπισμών. Και σημειώνει και η θάλασσα ουκ έστιν έτι, δεν υπάρχει θάλασσα. Είναι γνωστό ότι η θάλασσα αποτελεί ένα βασικό στοιχείο, πάνω στη γη μας τουλάχιστον, πολύ βασικό διότι συντηρεί τη ζωή, είναι το νερό.

Αν το νερό λείψει πως θα έχουμε συντήρηση της ζωής, άρα σημαίνει ότι έχουμε ένα νέο τρόπο ζωής και μία καινούργια δημιουργία. Σημειώστε ακόμη κάτι άλλο, κάπου αλλού λέγει πάλι στην Αποκάλυψη, δεν είδα πουθενά λέγει τον Ήλιο και τη Σελήνη.

που δείχνει ότι η νέα κτίση δεν θα έχει πιθανότατα την σφαιροειδή μορφή που έχει ο κόσμος όπως τον ξέρουμε, διότι το σύμπαν ολόκληρο αποτελείται από αστέρια, γαλαξίες κλπ, τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων, όλα αυτά είναι σφαιρικής μορφής και όλα περιδινούνται, κινούνται.

Πώς θα είναι αυτή η δημιουργία; Θα λέγαμε αυτό που λέγει ο Απόστολος Παύλος. Μάτι δεν είδε ανθρώπινο, αυτί δεν άκουσε και καρδιά δεν επιθύμησε εκείνα που έχει ετοιμάσει ο Θεός σε εκείνους που τον αγαπούν.

Ένας νέος κόσμος, αυτός ο νέος κόσμος θα είναι η Βασιλεία του Θεού. Διότι εμείς θα έχουμε την ίδια μας φύση αλλά άφθαρτη και αθάνατη. Προσέξτε, άφθαρτοι και αθάνατοι, το σχήμα μας δεν θα αλλάξει, θα μείνει το ίδιο όπως το σχήμα του Ιησού Χριστού που αφθαρτισμένος, αθανατισμένος αν επιτρέπεται να το πω έτσι, διότι ο Χριστός επέτρεψε στον εαυτόν του να πεθάνει επί του Σταυρού.

Η φύσις του Χριστού απ' αρχής είχε το άφθαρτος και αθάνατος, αλλά είναι ένα είδος καινώσεως το και με έψιλον και όπως βλέπουμε τη νέα φύση δεν είναι η νέα, είναι εκείνη που ήταν απ' αρχής αλλά φαίνεται ως νέα μετά την Ανάστασή του που είναι άφθαρτος και αθάνατος.

Βλέπετε, ζητάν να ψηλαφηθεί και να δουν τους τύπους των καρφιών και λοιπά. Τρώγει, όχι γιατί έχει ανάγκη να φάει, για να πιστοποιήσει ότι είναι ο ίδιος. Έχει το ίδιο σχήμα, δεν αλλάζει. Εν τούτοις έχουμε κάποια σημεία στην Καινή Διαθήκη που λέγουν ότι ποιος είναι.

Είπαν ο Κύριος εστί και μετά δεν τολμούσαν να τον ερωτήσουν εσύ ποιος είσαι. Διότι ήτο εν ετέρα μορφή, όπως μας λέγει ο Ευαγγελιστής Μάρκος. Είναι δηλαδή κάτι το καινούριο, μπαίνει και βγαίνει χωρίς να έχει ανάγκη να κλείσουν και να ανοίξουν οι πόρτες.

Και όμως είναι ο ίδιος, και όμως είναι ο ίδιος. Έτσι λοιπόν οι άνθρωποι θα είναι ανακαινισμένοι, αλλά θα έχουν το ίδιο σχήμα, το ξαναλέγω. Δηλαδή ως άνθρωποι, όπως ακριβώς με τον άνθρωπο, θα έχει το ίδιο σχήμα.

Δεν θα έχει ανάγκη πλέον του φύλου, δεν θα μπορούμε να πούμε πλέον ότι θα υπάρχει γάμος, το είπε σαφώς ο Χριστός αυτό, ότι στη Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει γάμος και ούτω καθεξής. Συνεπώς, βλέπουμε παιδιά ότι θα έχουμε έναν καινούργιο κόσμο, εκείνος ο οποίος πιστεύει στον Ιησού Χριστόν, πιστεύει και σε αυτόν τον καινούργιο κόσμο.

Ο Κύριος αυτόν τον καινούργιο κόσμο τον είπε με την εξής λέξη, παλιγγενεσία, από το πάλιν και τη γένεση. Το πρώτο βιβλίο της Παλαιάς, δείτε, Γένεσις, που θα πει δημιουργία· παλιγγενεσία θα πει αναδημιουργία. Και θα είμαι, λέει, μαζί σας εν τη παλιγγενεσία, ο Κύριος και τα λοιπά, ώστε ο κόσμος μας, παιδιά, γίνεται καινούργιος. Μια άλλη απορία, λέει· είναι μερικές απορίες αφελείς αλλά χαριτωμένες.

Λέγει, στον Παράδεισο θα υπάρχουν εκκλησίες;

Παιδιά, στον Παράδεισο, καταρχάς μεν αυτή τη στιγμή ο Παράδεισος δεν είναι η Βασιλεία του Θεού Θα ήθελα κάποτε να το καταλάβετε αυτό, γιατί πάρα πολλοί άνθρωποι τα μπερδεύουν Ο Παράδεισος δεν είναι η Βασιλεία του Θεού, διότι είναι ο τόπος αν επιτρέπεται η έκφραση των ψυχών

Δεν είναι δηλαδή ο τόπος εκείνος τον οποίο θα είναι οι άνθρωποι με την πλήρη τους ύπαρξη Σώμα και ψυχή μαζί. Αντιδιαστέλλεται ο Παράδεισος από τη Βασιλεία του Θεού. Αν μου πείτε ότι διάβασα ή τυχόν διαβάσετε, Ακόμα και στους Πατέρες, στους Αγίους, διαβάσετε ότι στον Παράδεισο είναι έτσι και έτσι τα πράγματα και τα μπερδεύουν, τα συγχέουν με τη Βασιλεία του Θεού, Είναι κατά συγχώρηση, θα λέγαμε, το πράγμα, διότι εκείνος που είναι σήμερα στον Παράδεισο, ήδη έχει κριθεί Αυτός θα είναι στη Βασιλεία του Θεού και αυτός που είναι στον Άδη, δεν θα είναι στη Βασιλεία του Θεού, ήδη έχει κριθεί Το λέει ο Κύριος σαφώς, ήδη πέρασε λέγει από τη ζωή, ήδη κέκριται λέει, αν κανείς δεν πιστεύει, έχει κριθεί

Ενώ ζει ακόμα, την μπορούσα ζωή Και εκείνος ο οποίος ζει ακόμα και πιστεύει και ζει πνευματικά, πέρασε λέει από το θάνατο στη ζωή, στην αιώνια ζωή Άρα λοιπόν ο Παράδεισος δεν είναι η Βασιλεία του Θεού Συγχωρείται όμως, σας είπα, όχι γιατί δεν το ξέρουν οι Άγιοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας Αλλά κατά παρέλκυση λέγουν τη Βασιλεία του Θεού Παράδεισο, κατά παρέλκυση Ο ληστής, επί παραδείγματι, πήγε στον Παράδεισον, όπως λέει, μαζί μου θα είσαι στον Παράδεισον, διότι ο Κύριος εκεί πήγε με την ψυχή του, ηνωμένη με τη Θεότητα, και ο ληστής πήγε με την ψυχή του, διότι το σώμα του έμεινε κάτω στη γη, αλλά και το σώμα του Κυρίου έμεινε κάτω στη γη, όταν αναστήθηκε ο Κύριος επήρε το σώμα του, οπότε ο Κύριος με το σώμα του ανελθών στον Ουρανόν, εισήλθε στην Βασιλεία του Θεού,

Διότι δεν θα είναι μόνο αυτή η δημιουργία, η Βασιλεία του Θεού, είναι και ο κόσμος, ο ουράνιος, η Βασιλεία του Θεού Συνεπώς, όταν λέμε παράδεισο, ας το πούμε στη Βασιλεία του Θεού, το ίδιο θα το κάνουμε για μια στιγμή Σας εξήγησα, δεν υπάρχουν εκκλησίες, λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης 6, στην Αποκάλυψη 21,22 2. Και ναόν ουκ είδον εν αυτή, μέσα εις την πόλη Ιερουσαλήμ, την Ουρανία, δηλαδή τη Βασιλεία του Θεού, δεν είδα ναό. Ο γαρ Κύριος ο Θεός ο Παντοκράτωρ, ναός αυτής εστίν και το αρνίον. Ποιος είναι ο ναός της Βασιλείας του Θεού, ο ίδιος ο Θεός και το αρνίον, ο Ιησούς Χριστός.

Ως τη βεβαίως δεν υπάρχει ναός γιατί πια είναι ο ίδιος, όλοι οι κτίσεις είναι πλέον ναός και ο Θεός κατοικεί σε όλη την κτίση με τους αγαπημένους Του, με το λαό Του και έτσι δεν έχουμε ανάγκη από ναούς Μια άλλη απορία λέει το εξής, τη θεωρώ πολύ σημαντική παρότι δυο λόγια μόνο θα πω και είναι και λίγο παλιά αυτή η απορία Στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον διαβάζουμε, ο φιλών πατέρα ή μητέρα υπέρ εμέ ουκ έστιν μου άξιος. Αυτός που αγαπάει τη μητέρα του και τον πατέρα του πιο πάνω από μένα, δεν μου είναι άξιος Ποια θα πρέπει να είναι η στάση του νέου ή της νέας έναντι των γονέων, όταν αυτοί δεν καλλιεργούν την φλόγα της Ορθοδοξίας, γιατί σαν άνθρωποι που είμαστε αγαπάμε τους γονείς μας και δεν θέλουμε να τους στενοχωρήσουμε

Παιδιά προσέξτε, η εντολή μας λέγει να τιμούμε τους γονείς μας και να έχουμε υπακοή στους γονείς μας και η υπακοή στους γονείς μας είναι μεγάλο κεφάλαιο, αλλά εάν υποτεθεί ότι ζητηθεί υπακοή στους γονείς σε πράγματα που ξεπερνούν την γονική υπακοή και αναφέρονται εις τον Θεό, τότε δεν είμαστε υποχρεωμένοι και οφείλουμε να μην υπακούσουμε τους γονείς μας Είναι πολύ απλό το θέμα. Οι γονείς μου μου λένε να μην έρθω στο κατηχητικό σχολείο. Εγώ θα πω στους γονείς μου ότι πρέπει να πάω στο κατηχητικό σχολείο. Θα κάνω αγώνα να τους πείσω ότι πρέπει να πάω στο κατηχητικό σχολείο. Αν τελικά υπακούσω στους γονείς μου σημαίνει ότι αγαπώ πιο πολύ τους γονείς μου από το Θεό.

Ή μου λένε δεν θα πας στην Εκκλησία ή δεν θα ζήσεις χριστιανική ζωή ή ό,τι άλλο Σας θυμίζω την Αγία Βαρβάρα Ξέρετε ότι ήταν μια πολύ ωραία κοπέλα, πολύ νέα Η οποία, Αγία Βαρβάρα, είχε πατέρα ειδωλολάτρη, ιερέα Βέβαια ήταν αυτή χριστιανή, κρυφά από τον πατέρα της Όταν κάποτε το έμαθε ο πατέρας της, θέλησε να την αλλάξει Το παν έκανε, την αγαπούσε δε πάρα πολύ ο πατέρας της Στο τέλος, θύμωσε πολύ αυτός, την κυνήγησε να τη σκοτώσει, εκείνη τρέχει, φεύγει, πήρε τα βουνά, από πίσω εκείνος έτρεχε, τελικά την έφτασε και τη σκότωσε Δεν υπήκουσε εις τον πατέρα της, διότι πέρα και πάνω από τον πατέρα της είναι ο Θεός

Μην ξεχνάτε δε ότι όταν έχουμε τις εντολές που λέγει η πρώτη εντολή αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου και η πέμπτη εντολή κάπου εκεί λέγει τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου Δεν μπήκε η πρώτη τυχαία ως πρώτη και η πέμπτη τυχαία ως πέμπτη αλλά έχουν μια ιεραρχία που θα πει ότι πρέπει να τηρήσεις την πρώτη πρώτη και την πέμπτη πέμπτη και τη δέκατη δέκατη Που σημαίνει ακόμα, δεν μπορείς να αλλάξεις την ιεραρχία των εντολών, διότι εκείνος που ενομοθέτησε να τιμούμε τους γονείς μας, εκείνος ενομοθέτησε και την αγάπη των ανθρώπων προς εκείνον, προς τον Θεό. Λοιπόν, ας το ξέρουμε παιδιά, ό,τι δεν προσκρούει στο θέλημα του Θεού, αλλά προσκρούει στον εγωισμό μας, θα ακούμε τους γονείς μας.

Ό,τι προσκρούει, όχι στον εγωισμό μας, αλλά στο θέλημα του Θεού, δεν θα ακούσουμε τους γονείς μας Φυσικά, δεν θα είμαι αυθάδης, αλλά με πολλή αγάπη και με πολλή ευγένεια θα εξηγήσουμε, θα μιλήσουμε Θα μπορούσαμε να πούμε, άκουσε μητέρα, άκουσε πατέρα Αν εσείς με εμποδίζετε να αγαπώ το Θεό, τότε θα εξαγριωθώ Αν σας αγαπώ, είναι γιατί ακριβώς αγαπώ το Θεό που μου λέγει να τιμώ εσάς Εάν δεν τιμώ το Θεό, τότε ούτε εσάς θα τιμήσω και είναι πράγματι κάτι αξιοπρόσεκτο Τα παιδιά εκείνα που τελικά δεν τιμούν το Θεό, γιατί τους τράβηξαν οι γονείς των από το Θεό, από την αγάπη του Θεού Τα παιδιά αυτά, κατά θεία δικαιοσύνη, εστράφησαν και εναντίον των γονέων

Θα έλεγα, αν οι γονείς θα ήθελαν να τους τιμούν τα παιδιά τους, να φροντίσουν τα παιδιά τους να τιμούν το Θεό Είναι ο καλύτερος τρόπος να τιμηθούν οι γονείς, όταν τα παιδιά τιμούν το Θεό

Αυτά θα ήθελα να πω και για αυτή την απορία και έρχομαι σε μίαν άλλη Μπορούμε να λέμε ψέματα, αλλά χωρίς να προκαλούμε άσχημες φάρσες, την Πρωταπριλιά Και μεθαύριο έχουμε Πρωταπριλιά, πότε, την Τετάρτη Λοιπόν παιδιά, και αυτό είναι έθιμο ειδωλολατρικό

Μπορούσε ποτέ να είναι κάτι καλό και να πρέπει να μείνει; Είναι δυνατόν να έχει μέσα το ψέμα και να είναι κάτι καλό; και το ψέμα με οποιαδήποτε μορφή και αν λέγεται, είτε πρωταπριλιάτικο, είτε είναι ψέμα λευκόν, είτε μαύρο, είτε μικρόν, είτε μεγάλο, είτε επιζήμιο, είτε μη επιζήμιο, όπως και αν έχει το πράγμα, το ψέμα δεν παύει από του να είναι ένα ψέμα.

Λοιπόν, εκείνος που ζει συνεπή αληθινή χριστιανική ζωή δεν λέγει ψέματα, δεν λέγει ούτε την πρωταπριλιά ψέματα

Και έρχομαι ακόμη σε ένα, βλέπετε λίγο βιάζομαι για να βγάλω καμιά απορία, τελειώνει η χρονιά Η αμαρτία που γίνεται με το βλέμμα είναι όμοια με την αμαρτία που διαπράττεται με την σάρκα Βέβαια, βέβαια, βέβαια, ο Κύριος είπε, εκείνος ο οποίος βλέπει εμπαθώς, είναι σαν να έκανε την αμαρτία στην καρδιά του, όχι σαν να έκανε, έκανε την αμαρτία στην καρδιά του Παρά τα αυτά όμως, δεν είναι το ίδιο, λέει ένας ασκητικός πατήρ, το ίδιο είναι να περνάς από κάπου και θα σου έρχεται μια μυρωδιά από σαρακοστή και είναι, ξέρω εγώ, σηκωτάκια, ξέρω εγώ, μπριζολίτσες και τα λοιπά και το ίδιο να μπεις να φας, βεβαίως όχι, δεν είναι το ίδιο, αλλά θα μας βοηθήσει πάρα πολύ εκείνο το οποίο λέγει ο Μέγας Βασίλειος

ο Μέγας Βασίλειος όπως τα γνωρίζετε είχε ευσεβείς γονείς, είχε ευσεβείς γονείς ο Μέγας Βασίλειος, Αγίους, είχε οικογένειά του απετελείτο από Αγίους και ήτο εξ απαλών ονύχων Άγιος, ο Μέγας Βασίλειος λοιπόν είχε μείνει αγνός και καθαρός, λέγει ο ίδιος, ακούστε μία περιώνυμη φράση του, περιώνυμο λόγο του, και γυναίκα αγνοώ και παρθένος ουκ ειμί, ενώ δηλαδή δεν έκανα ποτέ την αμαρτία, εντούτοις δεν είμαι παρθένος και το λέγει αυτό ο Μέγας Βασίλειος παρακαλώ, ο Μέγας Βασίλειος.

Μας πιάνει μελαγχολία όταν σκεφτούμε τι έλεγε ο Μέγας Βασίλειος και πώς εμείς μπορούμε να τοποθετούμε θα Ωστόσο, προσέξτε, ήθελα να πω ότι ο Χριστιανισμός, ο Χριστός ενδιαφέρεται δια το εσωτερικό του ανθρώπου και ότι αν το οχυρό πέσει μέσα στην ψυχή, τότε το απέξω οχυρό πέφτει πάρα πολύ εύκολα Και αν δηλαδή έχεις προδώσει τον εαυτό σου με την αμαρτία, τότε με μια πρώτη ευκαιρία θα πέσεις και στην αμαρτία την εξωτερική Γι' αυτό λέγει ο Θεός εις τον Μωυσέα, πρόσεχε σε αυτό και φύλαξε την ψυχή σου σφόδρα, πρόσεξε τον εαυτό σου και φύλαξε πάρα πολύ την ψυχή σου Και ακόμη, πρόσεξε λέει στον Μωυσέα, μη γεννηθεί μέσα στην καρδιά σου ρήμα κρυπτόν, δηλαδή εκείνες οι πονηρές σκέψεις που καλλιεργούνται μέσα μας, πρόσεξε μη γίνει η ρήμα κρυπτόν, θα σε φάει, θα σου υπονομεύσει το φρούριο της υπάρξεός σου, θα σε φάει αυτό το εσωτερικό, είτε θέμα πίστεως είναι, είτε θέμα ηθικής είναι, είτε σαρκικό θέμα είναι,

Ό,τι είναι. Πρόσεξε, λέγει, μη γίνει κρυπτόν ρήμα στην καρδιά σου. Δηλαδή, καλλιεργείται κρυφό πράγμα. Έτσι, αν προσέχουμε, από μέσα μας, τότε και το απέξω μας, κατά κάποιο τρόπο, θα είναι εξασφαλισμένο. Ωστόσο, για να μην σας μπερδέψω πιο πολύ, θα ήθελα να σας έλεγα ότι δεν λέγεται αγνός άνθρωπος εκείνος ο οποίος παραδίδει τον εαυτόν του σε πονηρές σκέψεις.

Δεν είναι αγνός. Είναι δυνατόν; Έχει καθαρή ψυχή εκείνος που έχει φθόνο, μίσος, κακία; Έχει επιθυμία να κλέψει, επιθυμεί τα άλλα πράγματα των άλλων, είναι καθαρός άνθρωπος; Όχι. Παρά τα αυτά δεν έκανε καμία αμαρτία εξωτερική. Δεν είναι αρκετό, διότι θα δώσουμε λόγο στο Θεό, δια τις σκέψεις μας, δια τα λόγια μας, και δια τις πράξεις μας, είναι τρεις κατηγορίες, Σκέψεις, λόγια, πράξεις Και πάλι, ξαναλέγω, ότι ναι μεν θα δώσω λόγο για τις σκέψεις μου, αλλά παρ' όλα ταύτα, εάν σκεφτώ το πονηρόν, τότε δεν μπορώ να πω ότι έπεσα στην ανηθικότητα, μου έρθει επιθυμία κάποιου να το σκοτώσω Δεν σημαίνει όμως πως είμαι ένοχος φόνου, κοιτάξτε τι είπε ο Κύριος, εάν θυμώνεις είσαι ένοχος φόνου, παρ' όλα ταύτα όμως δεν μπορείς να πεις ότι έκανα φόνο

Είναι η διάθεσις απλώς, εμείς ας προσέχουμε ώστε και από μέσα μας και απ' έξω μας να έχουμε αγώνα πολύ Και ένα ακόμα

Εδώ προσέξτε λιγάκι, είναι μια σημαντική απορία αυτή Λέγει, πολλοί σύγχρονοι θεολόγοι λένε ότι τα γεγονότα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης Μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε σαν αληθινά και σαν μεταφορικά Για παράδειγμα, τη δημιουργία του ανθρώπου σε μία ημέρα τη θεωρούμε μεταφορική Δηλαδή ο άνθρωπος δεν έγινε σε μία ημέρα αλλά πέρασε κάποιο χρονικό διάστημα και ύστερα δημιουργήθηκε Ακόμα και η παρουσία του όφι στους πρωτοπλάστους δεν είναι αληθινή Αλλά απλώς οι Πρωτόπλαστοι μπήκανε σε μια σκέψη που την παρομοιάζει με τον Όφη και αρχίσανε να αμφιβάλουνε με αποτέλεσμα να χάσουν τον Παράδεισο Είναι αλήθεια αυτά; Λοιπόν, παιδιά, προσέξτε, πρόκειται περί ερμηνευτικού θέματος, δηλαδή πώς θα ερμηνεύσουμε την Αγία Γραφή

Αυτό είναι ένα πελώριο τεράστιο θέμα Αλλά με δύο μόνο λόγια θα απαντούσα το εξής Υπάρχουν σημεία τα οποία θα τα ερμηνεύσουμε αλληγορικά Υπάρχουν σημεία τα οποία θα τα ερμηνεύσουμε συμβολικά Άλλα σημεία θα τα ερμηνεύσουμε τυπολογικά Και άλλα θα τα ερμηνεύσουμε ιστορικά

Είναι γνωστό ότι υπάρχουν πάρα πολλά σημεία στην Αγία Γραφή. Παρόλα αυτά, αν δεν ξέρουμε παλαιά κι εκείνη την καινή διαθήκη, άμα δεν ξέρουμε τι να χρησιμοποιήσουμε, κινδυνεύουμε. Λέει ο Κύριος, εάν σε σκανδαλίζει το μάτι σου το δεξί, βγάλ' το. Ε, είδα κάτι και με σκανδάλισε το μάτι μου το δεξί. Τώρα εδώ κάτι άλλο θέλει να πει ο Κύριος. Είδατε ποτέ κανένα στην ιστορία να βγάλει το δεξί του μάτι; Όχι βεβαίως. Πώς θα ερμηνεύσουμε εδώ το θέμα αυτό; Όχι ασφαλώς κατά λέξη. Αλλά θα ερμηνεύσουμε ότι εδώ κάτι άλλο θέλει να παρουσιάσει ο Κύριος, κάτι άλλο θέλει να πει. Θέλει να πει, κάτι που έχει για σένα πολύ αξία, σαν το δεξί σου μάτι, φρόντισε, φρόντισε.

Αν σε σκανδαλίζει αυτό το κάτι που έχει πολύ αξία για σένα, όπως είναι ο πλούτος ή ένας φίλος που έχεις κέρδος από αυτόν χωρίς αυτόν, βγάλε το μάτι σου, χωρίς αυτόν, για να μην πας στην αιωνία κόλαση. Διότι δεν θα σωθείς αν έχεις έναν φίλο ο οποίος σε καταστρέφει. Μπορεί να έχει συμφέροντα από αυτόν, αλλά σε καταστρέφει. Έχουμε άλλα πράγματα. Όπως είναι η περίπτωση ότι ο άνθρωπος έγινε μέσα σε μία ημέρα. Η δημιουργία έγινε σε έξι μέρες. Το ξέρετε ότι υπάρχει και η άποψη ότι ο κόσμος έγινε πράγματι στιγμιαία. Το ξέρετε και αυτό.

Αλλά εν τούτοις δεχόμεθα και πάλι βγάζουμε συμπεράσματα από την ίδια την Αγία Γραφή ότι είναι μακρά χρονικά διαστήματα Επί παραδείγματι λέει ο Μωυσής ότι ο Θεός έκανε την πρώτη μέρα αυτό, τη δεύτερη μέρα εκείνο, την τρίτη μέρα εκείνο Όταν τελείωσε η δημιουργία λέει, εν ή ημέρα ο Θεός εποίησεν τον Ουρανόν και τη Γη, βάζει μετά, ανακεφαλαιώνει και βάζει ολόκληρη τη δημιουργία μέσα σε μία ημέρα, που δείχνει ότι δεν πρόκειται περί ημερονυκτίου ημέρας και ακόμη όταν λέμε ημέρα πρώτη τέλειωσε με τη δημιουργία του φωτός, ημέρα δευτέρα, ο ήλιος όπως τα ξέρατε εμφανίζεται την τετάρτην ημέρα.

Εκείνο που δίνει την αίσθηση της μετρήσεως του χρόνου, μάλιστα της 24ώρου ημέρας, είναι ο ήλιος. Αλλά ακόμα δεν έχουμε παρουσία του ηλίου. Συνεπώς δεν πρόκειται περί ημέρας πράγματι 24ώρου, αλλά περί μιας μεγάλης χρονικής περιόδου. Αλλά ο όφης, ο πειρασμός και τα λοιπά είναι εσωτερικός ή ήταν εξωτερικός; Ήταν εξωτερικός.

Εδώ λέει η απορία, λένε ότι είναι εσωτερικός, ότι ήρθε μια σκέψη. Λοιπόν παιδιά, λέγει ο Μέγας Βασίλειος, είναι στην Εξαήμερό του αυτό γραμμένο. Λέει το εξής, ξέρουμε πολύ καλά την μέθοδο της αλληγορίας, αλλά εδώ θα ερμηνεύσουμε ιστορικά, ό,τι λέγει ο Λόγος του Θεού είναι αυτό.

Ο Παράδεισος, επειδή είναι το πρώτο θέμα μας, γι' αυτό πολύ φυσικό ήταν να μην έχω απορίες από προηγούμενη φορά. Παρά τα αυτά όμως, επειδή πέρσι δεν κατάφερα να απαντήσω σε πολλές απορίες σας, παρότι σήμερα ήδη ετέθησαν τρεις απορίες, θα είχα να σας πω κάτι όχι από σημερινές απορίες Λέει ένα παιδί, οι γονείς μου μου λένε να τους βοηθώ στις εργασίες του σπιτιού, εγώ όμως φέρνω αντιρρήσεις και βρίσκω δικαιολογίες. Είναι αυτό αμαρτία;

Παιδιά, χωρίς να σχολιάσω περισσότερο θα σας έλεγα, ναι, είναι αμαρτία, διότι μπορεί κάποια μέλη της οικογενείας μας να ασχολούνται με πράγματα έξω από το σπίτι, όπως είναι το σχολείο, όπως είναι η εργασία του πατέρα εκεί που είναι, Αλλά δεν σημαίνει με αυτό ότι δεν θα συνδράμουμε και στις εργασίες του σπιτιού και ότι θα πρέπει να επωμιστεί η μητέρα αν υποτεθεί μάλιστα ότι και δεν εργάζεται, δηλαδή εξωτερική εργασία, να επωμιστεί πολύ περισσότερο αν εργάζεται και έξω, να επωμιστεί εργασία στο σπίτι εξ ολοκλήρου.

Θα βοηθήσουμε και αγόρια και κορίτσια και το κρεβάτι μας θα στρώσουμε και τα παπούτσια μας θα γυαλίσουμε και θα στρώσουμε και θα ξεστρώσουμε τραπέζι και πιάτα θα πλύνουμε και στην αγορά θα πάμε και θα κάνουμε χίλιες δυο δουλειές Ήθελα να ερωτήσω, αν εσείς τα παιδιά μεγαλώνετε μάλιστα και πάτε, βγάλτε το Λύκειο και πάτε σε μία άλλη πόλη γιατί εκεί έλαχε να φοιτήσετε. Πείτε μου, θα έρχεται κάποιος, καμιά υπηρέτρια να σας βοηθάει εκεί στο σπίτι που θα μένετε; Έχετε ένα δωμάτιο, το νοικιάζετε, δεν θα σκουπίσετε; Σας ερωτώ, δεν θα μαγειρέψετε κάτι; Θα τακτοποιηθείτε στο σπίτι σας.

Γιατί λοιπόν εκεί θα τακτοποιηθείτε και όχι στο κύριο σπίτι; Δεν μπορεί όλη η εργασία, παιδιά, να πέφτει μόνο σε ένα άτομο. Ακόμη και κορίτσια να υπάρχουν μέσα στο σπίτι και αγόρια, δεν σημαίνει ότι τα αγόρια δεν πρέπει κάτι να κάνουν.

Δεν είναι μόνο για να βοηθήσουν, είναι και για να μάθουν. Διότι ένα παιδί πολλές φορές στη ζωή του μέχρι που να πεθάνει, έστω και αν κάνει οικογένεια, και στρατιώτης θα πάει και ταξίδι θα πάει και θα ξενιτευτεί, χίλιες περιπτώσεις που θα πρέπει να ξέρει να υπηρετεί, να αυτοϋπηρετεί.

Εάν λοιπόν δεν μάθει από το σπίτι του να αυτοϋπηρετεί, τότε βεβαίως είναι δυστυχισμένος άνθρωπος, πιστέψτε με. Αλλά έξω του ότι έχουμε συμφέρον για να γίνει αυτό και να μαθαίνουμε, θα σας έλεγα επιπλέον ότι είναι πράγματι αμαρτία, διότι δεν συνδράμουμε εμείς μέσα στο σπίτι στις δουλειές που είναι ανάγκη.

Και έρχομαι σε μια δεύτερη απορία.

Λέτε πολλές φορές ότι οι μέρες που περνούμε είναι δύσκολες. Τι εννοείτε δύσκολες οι μέρες;

Είναι παρόμοιες και οι απορίες που ερρίφθησαν σήμερα, όπως φέρ' ειπείν λέει εδώ, γιατί η εποχή των μαρτύρων είναι πηγή δύναμης για κάθε εποχή. Είναι παράλληλες, παράλληλη αυτή η απορία όπως και οι άλλες δύο. Θα απαντήσουμε όμως προσεχώς.

Λοιπόν, τι εννοούμε ότι οι ημέρες είναι δύσκολες, αυτή είναι η απορία. Έχω ήδη να σας αντιπαρατάξω μια περικοπή του Αποστόλου Παύλου από τη Δευτέρα προς Τιμόθεον Επιστολή που εκεί δείχνει το μέτρο των δυσκόλων ημερών.

Διότι ίσως πείτε, μα τι δύσκολες ημέρες, δηλαδή δεν έχουμε να φάμε; Διότι υπάρχουν πολλοί τομείς, θα λέγαμε, πολλές περιπτώσεις δυσκόλων ημερών. Αν επί παραδείγματι η εκπαίδευση είναι σε κατάρρευση, ή δεν είναι σε κατάρρευση, αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολη, δηλαδή έχει τρομερές απαιτήσεις, θα λέγαμε, θα λέγανε οι μαθητές ότι περνούμε δύσκολες ημέρες παιδείας. Αν είχαμε πείνα θα λέγαμε περνούμε δύσκολες ημέρες γιατί πεινάμε. Αν είχαμε μία ξενική κατοχή θα λέγαμε ότι περνάμε πάλι δύσκολες ημέρες.

Εντοπίζομαι λοιπόν αυτό που λέμε δύσκολες ημέρες εις τον χώρον τον πνευματικό, τον χριστιανικό μας χώρο, διότι απλούστατα, δεν περνάμε δύσκολες ημέρες, έχουμε να φάμε και έχουμε να πιούμε και μάλιστα ζούμε, αν το θέλετε, σε μία κατάσταση ευδαιμονισμού.

Παρότι κλαιγόμαστε και λέμε και λέμε και λέμε, παρά ταύτα συνεχίζουμε να είμεθα σε μία κατάσταση ευδαιμονισμού, μην το ξεχνούμε αυτό. Συνεπώς, ο χαρακτηρισμός δύσκολες ημέρες αναφέρεται στην πνευματική ανάπτυξη ενός ανθρώπου, δηλαδή σε ένα είδος πνευματικού λοιμού.

Αν θέλετε, επειδή υπάρχει ένα πάρα πάρα πολύ κακό περιβάλλον, αυτό δυσκολεύει τους ανθρώπους να ζήσουν άνετα την πνευματική ζωή. Για να δούμε λοιπόν πώς μας περιγράφει ο Απόστολος Παύλος, τον μαθητή του, τον Τιμόθεον, αυτές τις δύσκολες ημέρες.

Γράφει, είναι από το τρίτο κεφάλαιο της Δευτέρας προς Τιμόθεον Επιστολής. Λέει, τούτο δε γίνωσκε, αυτό να γνωρίζεις, ότι εν εσχάταις ημέραις ενστήσονται καιροί χαλεποί. Τις έσχατες μέρες θα σταθούν, λέγει, δύσκολοι καιροί, δύσκολοι και επικίνδυνοι καιροί για τους πνευματικούς ανθρώπους.

Προσέξτε λοιπόν, παιδιά, εδώ ώστε να γνωρίζουμε και να επισημαίνουμε την εποχή μας για να μπορούμε ακριβώς να παρακάμπτουμε αυτούς τους χαλεπούς. Χαλεπός θα πει δύσκολος και επικίνδυνος. Αυτούς τους χαλεπούς καιρούς, τους δυσκόλους καιρούς, τους κακούς καιρούς από πλευράς πνευματικής.

Και απαριθμεί, έσονται γαρ οι άνθρωποι, φίλαυτοι, φιλάργυροι κλπ. Διότι θα είναι οι άνθρωποι, γιατί θα είναι δύσκολοι καιροί, διότι οι άνθρωποι θα είναι, τι θα είναι, Είναι το και το και το. Ποιοι άνθρωποι όμως; Εδώ είναι το φοβερό. Μην νομίσετε παιδιά ότι θα είναι κάποιοι άνθρωποι έξω από την εκκλησία, έξω από την πατρίδα μας. Θα είναι ο χριστιανικός μας κόσμος. Θα είναι οι χριστιανοί μας. Αυτό είναι το δράμα μας. Αυτή είναι η τραγικότητά μας.

ότι οι Χριστιανοί θα είναι εκείνοι οι οποίοι θα φτάσουν σε αυτό το ξέπεσμα και σε αυτό το ξευτέλισμα που προφητεύει ο Απόστολος Παύλος. Θα μου πείτε ότι ακούσετε οι Χριστιανοί, ναι οι Χριστιανοί. Οπότε δεν θα έχουμε πλέον και το καλό παράδειγμα, διότι αν οι Χριστιανοί έτσι κινούνται τότε πώς μπορούμε να σταθούμε.

Λοιπόν, να τα πάρουμε με τη σειρά. Τι θα είναι οι άνθρωποι, Άγιε του Θεού Απόστολε; Πρώτο, φίλαυτοι. Τι θα πει φίλαυτοι, φίλαυτοι; Εκείνοι που έχουν αγάπη του σαρκικού εαυτού των. Μην ξεχνάμε ότι η αγάπη προς τον εαυτό μας είναι μέτρον αγάπης προς τον πλησίον.

Δεν λέγει αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν. Άρα λοιπόν η αγάπη προς τον πλησίον μου πρέπει να έχει ένα μέτρο. Ποιο είναι το μέτρο της αγάπης προς τον εαυτό μου. Ποιο είναι εαυτό μου επί παραδείγματι. Εγώ θέλω να κερδίσω τη Βασιλεία του Θεού. Αυτό είναι γιατί αγαπώ τον εαυτό μου.

Εάν τώρα με το μέτρο αυτό βοηθήσω τον πλαϊνό μου να κερδίσει και αυτό στη Βασιλεία του Θεού, τότε το να πάρω μέτρο των εαυτών μου, νομίζω, το καταλαβαίνετε, το λέει εντολή, δεν το λέω εγώ, νομίζω, κριτήριο, νομίζω ότι έτσι πρέπει να είναι, διότι επί πνευματικών πραγμάτων, όταν επιθυμώ να αγαπώ τον εαυτό μου και να δείξω την αγάπη μου στον άλλον, να του μεταδώσω εκείνο που εγώ εγώ, Είναι πολύ σπουδαίο. Όταν όμως έχω αγάπη του σαρκικού εαυτού μου, τότε δεν μεταδίδω απολύτως τίποτα. Προσέξτε εδώ να δείτε, δεν μεταδίδω τίποτα. Όταν εγώ θέλω να πλουτίζω, όταν εγώ θέλω να απολαμβάνω, όταν εγώ θέλω να έχω μόνο διά τον εαυτό μου, πώς είναι δυνατόν ποτέ να δώσω στον άλλον αφού θα είμαι φίλαυτος.

Αφού θα αγαπώ τον εαυτόν μου και επειδή η φιλαυτία είναι η ρίζα όλων των κακών, γι' αυτό το λόγο ο Απόστολος Παύλος βάζει αυτήν πρώτη εις τον κατάλογο που απαριθμεί. Δεύτερον, θα είναι λέγει οι άνθρωποι φιλάργυροι. Πρώτος κλάδος του κακού, θα λέγαμε, της φιλαυτίας, είναι η φιλαργυρία.

και η Φιλαργυρία έχει δύο άκρα στον αυτόν πάντοτε άξονα, είναι η αγάπη των χρημάτων για να τα μαζεύω αλλά να μην τα ξοδεύω, αυτό που λέμε τσιγκουνιά, το δεύτερον άκρον, η αγάπη των χρημάτων, το λέει η λέξις, Φιλάργυρος, φίλος του Αργυρίου, η αγάπη των χρημάτων όχι για να τα μαζεύω αλλά για να τα σπαταλώ, Συνεπώς, είτε μαζεύω για να μη σπαταλώ, είτε μαζεύω για να σπαταλώ, είναι η φιλαργυρία στον ίδιο άξονά της επί δύο ακροτήτων. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι είναι αμαρτία και μάλιστα φοβερή, λέει ο Απόστολος Παύλος, είναι η ρίζα πάσης κακίας.

Παρακάτω, οι άνθρωποι θα είναι λέγει αλαζόνες, θα είναι μεγάλα αυχή, θα λένε πολλά. Ξέρετε σήμερα τι λένε οι άνθρωποι, η επιστήμη θα λύσει το πρόβλημα του ανθρώπου, η επιστήμη θα λύσει το πρόβλημα της υγείας.

Η επιστήμη θα λύσει το οικονομικό πρόβλημα, η επιστήμη άνθρωπε ή ο Θεός λύνει τα προβλήματά σου; Αυτά είναι τα μεγάλα λόγια. Είναι μια αλαζονία. Αλλά ακόμα είναι και η αλαζονία του βίου. Έχεις εσύ αυτοκίνητο, θα έχω και εγώ. Έχεις εσύ βίλα, θα έχω και εγώ. Έχεις πολλά λεφτά, θα έχω και εγώ. Διασκεδάζεις εσύ σπάταλα, και εγώ. Αυτό λέγεται αλαζονία του βίου.

Οι περήφανοι, λέει ο Απόστολος Παύλος στη συνέχεια, είναι εκείνοι που μεγαλοφρονούν και είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν πεποίθηση και στον εαυτό τους και στην επιστήμη που σας έλεγα προηγουμένως. Οι άνθρωποι θα είναι ακόμη βλάσφημοι, τι είναι ο βλάσφημα, δεν είναι εκείνοι που βλασφημούν παιδιά στον δρόμο, δεν είναι αυτό.

Χωρίς να θέλω να πω ότι αυτή η βλασφημία είναι κάτι που δεν είναι πολύ κακό, είναι πάρα πολύ κακό. Αλλά υπάρχει ακόμη χειροτέρα βλασφημία από εκείνη την οποία ακούμε να λέγεται εις τους δρόμους. Ποια είναι αυτή, όταν οι άνθρωποι λέγουν εναντίον του Θεού πράγματα τα οποία δεν ανήκουν στο Θεό.

Όταν, επί παραδείγμα, τι λες, λες ότι δεν υπάρχει ο Θεός, αυτό τι είναι, δεν είναι βλασφημία; Όταν λες ότι ο Θεός είναι άδικος, Αυτό δεν είναι βλασφημία; Διότι τι θα πει βλασφήμη, Βλασφήμη, Η ρίζα βλάσ, Είναι από το βλάπτω, Θα πει καταστρέφω, Καταστρέφω την φήμη, Βλασφημία, Βλασφήμη, Καταστρέφω την φήμη, Συνεπώς, Όταν λες ο Θεός δεν υπάρχει, Όταν λες ο Θεός είναι άδικος, Όταν λες ο Θεός τούτο η εκείνο, Αυτό είναι βλασφημία, και μάλιστα ολκείς. Αλλά η βλασφημία είναι και εναντίον ανθρώπων όταν υποτιμάς και υποβιβάζεις την φήμη του άλλου ανθρώπου.

Συνεχίζει ο Απόστολος Παύλος και λέγει «Γονεύσιν απειθείς». Εδώ θα ήθελα λίγο να μείνω, παιδιά, γιατί είναι πολύ χαρακτηριστικό αυτό το «γονεύσιν απειθείς». Μην ξεχνάτε ότι λίγο ή πολύ σε όλες τις εποχές τα παιδιά μπορούσαν να παρουσιάζουν στους γονείς των κάποιες αντιδράσεις, δυσκολίες.

Παιδί μου, πήγαινε στην αγορά, δεν πάω. Σήκω παιδί μου από το κρεβάτι, από το σχολείο δεν πάω, τέτοια πράγματα. Αυτά είναι συνήθη, είναι πολύ συνήθη. Σήμερα αυτή η απείθεια στους γονείς έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις.

Διότι το παιδί αντιδρούσε στους γονείς, αλλά επίστευε εις την αυθεντία των γονέων. Σήμερα η αυθεντία των γονέων έχει καταρακωθεί.

Όταν υπάρχουν απ' έξω παράγοντες που μπορούν να σου λένε ότι η μάνα σου και ο πατέρας σου δεν είναι τίποτα και να μην τους ακούς καθόλου, σιγά σιγά δυστυχώς έχει καταρακωθεί παιδιά η αυθεντία των γονέων.

Βέβαια και των εκπαιδευτικών η αυθεντία, βεβαίως και των κληρικών, βεβαίως και αυτού του Θεού. Είναι η εποχή απορρίψεως πάσης αυθεντίας. Είναι η χειροτέρα εποχή σε όλες τις εποχές που ποτέ η ανθρωπότητα πέρασε.

Και δεν εννοείται μια εποχή κακή αν έχει πολέμους, αν έχει πείνες, αν έχει σφαγές, αλλά οι χειρότερες εποχές είναι αυτές. όταν ο ίδιος ο άνθρωπος καταστρέφεται, όταν αυτοκαταστρέφεται με τις θεωρίες τις οποίες αυτός κυκλοφορεί. Έτσι, έτσι φτάσαμε σε εκείνο το φοβερό σήμερα τα παιδιά σε οποιαδήποτε ηλικία να μην δίνουν καμία σημασία στους γονείς των.

Γι' αυτούς δεν υπάρχει αυθεντία. Γονεύσιν, δηλαδή στους γονείς, απειθείς. Μετά πηγαίνει στο αχάριστη. Οι άνθρωποι λέει θα είναι αχάριστοι. Ξέρετε τι θα πει αχάριστος; Αυτός που δεν αναγνωρίζει καμίαν χάρη. Να δίνει στον άλλον κάτι και να μη σου λέει ευχαριστώ. Και όχι μόνο να μη σου λέει ευχαριστώ, να σου το παίρνει από τα χέρια και όχι μόνο να μη σε ευγνωμονεί, αλλά και να σου κάνει και κακό από πάνω.

Εγώ θα ήθελα να πάρω ομαδικές καταστάσεις σαν κοινωνικά φαινόμενα και ίσως θα σας κάνει εντύπωση αυτό που θα σας πω. Είναι η διαρκής διεκδίκησις των ανθρώπων από προϊσταμένους των και από κυβερνήσεις των.

Θέλουμε και θέλουμε, θέλουμε και θέλουμε δικαιώματα επί δικαιωμάτων που να μην ανταποκρίνονται πάντοτε στην εργασία. Οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι οι άνθρωποι των διαρκών διεκδικήσεων. Δεν χορταίνουν ποτέ, δηλαδή αχάριστοι. Δεν αισθάνονται ποτέ μίαν χάριν ότι μας κάνατε αυτό και ευχαριστούμε. Μόλις κερδίσει ο σύγχρονος άνθρωπος ένα δικαίωμά του, μία διεκδίκησή του, αμέσως την άλλη μέρα το πρωί ξεκινάει για το επόμενο βήμα. Αν είναι δυνατό να σε ποδοπατήσει, αρκεί να κερδίσει αυτό που θέλει.

Είναι μια φοβερή εποχή, οι άνθρωποι λέει θα είναι ανώσιοι, δηλαδή ασεβείς, ανίεροι, δεν θα έχουν μέσα τους ούτε όσιον, ούτε ιερών όπως το λέμε. Και όχι μόνο στον τομέα της θρησκείας, αλλά και σε άλλες αξίες, όπως επί παραδείγματι είναι η πατρίδα. Ξέρετε τι θα πει πατρίδα; Ακούστε, τι θα πει πατρίδα.

Σήμερα, παιδιά, πάει να εκλείψει η αξία, η ιδέα της πατρίδος, και αυτό είναι ομοίως ένα αντιστοίχημα, αλλά όλες οι αξίες σήμερα υποτιμώνται και ποδοπατούνται. Συνεχίζει ο Άγιος Απόστολος Παύλος, οι άνθρωποι λέγει θα είναι άστοργοι, δηλαδή άφιλοι, δεν μπορεί να υπολογίζει κανείς πια στη φιλία των ανθρώπων.

Ακόμη και προς τα ίδια τους τα παιδιά, πράγμα που το διδάσκει η ίδια η φύσις. Θέλετε απόδειξη; Παραπάνω στην Ελλάδα μόνο από 300.000 εκτρώσεις γίνονται τον χρόνο.

Που σημαίνει πετιόνται από την ίδια τη μάνα τους, εκείνα τα παιδιά, εκείνο το παιδί που φιλοξενούσαν μέσα εις τα σπλάχνα τους. Είναι φοβερό πράγμα, βλέπετε οι άνθρωποι άστοργοι, άφιλοι, άσπονδοι, λέγει ο Απόστολος Παύλος, αδιάλλακτοι, άνθρωποι που αθετούν κάθε συμφωνία, διάβολοι, είναι εκείνοι οι οποίοι διαβάλουν και γίνονται μεταφορείς εκατέρωθεν, έρχεται από εδώ, παίρνει λόγια, πηγαίνει στον άλλον και αντιστρόφως, με σκοπό να βάλει τους ανθρώπους να μαλώσουν.

Είναι εκείνοι οι οποίοι ακόμη διασύρουν την καλή φήμη. Οι άνθρωποι θα είναι λέγει ακρατείς, ακρατείς, εκείνος που έχει ακράτεια, που δεν έχει εγκράτεια, ακρατεί στη γλώσσα, ακρατεί στην κοιλιά, ακρατεί στα αφροδίσια.

Προσέξτε, τρώνε οι άνθρωποι χωρίς εγκράτεια, να πει στον σύγχρονον άνθρωπο να νηστεύσει, πάει να διανόει το πράγμα. Έτσι, όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος και των άλλων απάντων, γλώσσης, γαστρός, αφροδισίων και των άλλων απάντων.

Οι άνθρωποι ακόμη θα είναι ανήμεροι, ξέρετε τι θα πει ανήμερος; Ο όχι ήμερος, δηλαδή ο ωμός άνθρωπος, ο απάνθρωπος. Βλέπετε ότι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος πώς είναι απανθρωπία παρουσίασε και τι νομίζετε μέχρι σήμερα, εκφράζεται, φανερώνεται αυτή η απανθρωπία παρότι λέμε ότι ο 20ος αιών είναι ο αιών των δικαιωμάτων του ανθρώπου, είναι παραμύθια, είναι ο μύθος των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Έτσι οι άνθρωποι είναι ωμοί και προσέξτε άχρηστοι, μη χρήσιμοι, είναι αφιλάγαθοι, εχθροί παντός αγαθού, αλλά και εχθροί αγαθών ανθρώπων, ίσως από φθόνο, προδόται, ω τι προδόται, προδόται της φιλίας, προδόται της συντροφιάς, προδόται οικείων, ιδίως μάλιστα σε περίοδο, σε περίοδο διωγμού. Φοβερό. Ο Κύριος το είπε αυτό. Θα παραδίδει λέει στο δικαστήριο ο πατέρας το παιδί και το παιδί τον πατέρα του. Φοβερό πράγμα. Αδελφός των αδελφών και φίλος των φίλων. Προπετής. Είναι οι θρασίες. Είναι οι άνθρωποι που δεν έχουνε πάνω τους τσίπα. Βλέπεις σήμερα πόσες φορές σας το έχω ειπεί. Ιδίως στους νέους το βλέπετε αυτό.

και είναι πολύ πολύ χαρακτηριστικό. Παιδάκια μου σας το λέγω, κρατήστε το σεβασμό μέσα σας και την σεμνότητα. Μην είστε ποτέ θρασείς άνθρωποι, προπετείς άνθρωποι. Βλέπεις μπαίνει μέσα, πώς σε χαιρετάει, πώς κάθεται στην καρέκλα, δεν σου δίνει σημασία.

Θράσος, πώς σου μιλά, πώς σου ζητά κάτι, με ποιο τρόπο σου ζητάει αυτό το κάτι, με θρασύτητα, με απαιτητικότητα, ακόμα, τετυφωμένοι λέγει ο Απόστολος, είδατε μακρύ κατάλογο χαρακτηρισμών, είναι οι φουσκωμένοι από εγωισμό, είναι αυτοί που έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, φιλήδονοι, αυτό το επισημαίνω, οι άνθρωποι λέγει θα είναι φιλήδονοι, Είναι επίθετον των Επικουρείων η φιληδονία, είναι η ηδονή η οποία αφανίζει την αγάπη και την αίσθηση του Θεού Θέλετε απόδειξη, ο άνθρωπος που κυνηγάει τις ηδονές σε όλη την κλιμάκωσή τους δεν μπορεί ποτέ να αγαπά το Θεό Δεν έχει αγαθές σχέσεις με το Θεό Ξέρετε τι θα πει νηστεύω, θα πει κόβω την όρεξη της φιληδονίας

Και οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν αγαθές σχέσεις με το Θεό Αλλά μεταβάλλουν την κοιλιά του σε Θεό Είναι εκείνο που λέει ο Απόστολος Παύλος Ον τον οποίον ο Θεός η κοιλία, και η κοιλία και τα υπογάστρια

Φιλήδονοι μάλλον ή φιλόθεοι Περισσότερο, λέει, οι άνθρωποι είναι φιλήδονοι παρά φιλόθεοι Θα λέγαμε εδώ ότι η ηδονή σβήνει βεβαίως την φιλοθεΐα Ο ευδαιμονισμός, μην ξεχνάτε, ο ευδαιμονισμός κατά τον Ιερόν Χρυσόστομον είναι ο μεγαλύτερος διώκτης του χριστιανισμού Είναι εκείνο που λέγει ο Θεός για του προφήτου Μωυσέως, ότι ο λαός αυτός επαχύνθη, επλατύνθη και απελάκτισε, πάχυνε, πλάτυνε, κλώτσησε Το βλέπει κανείς εδώ, ο άνθρωπος ο οποίος κυνηγάει την φιληδονία δεν μπορεί να είναι φιλόθεος Είναι δύο πράγματα αντιστρόφως ανάλογα, όταν ανεβαίνει η φιληδονία κατεβαίνει η φιλοθεΐα Για να ανεβεί η φιλοθεΐα πρέπει να κατέβει η φιληδονία

Και ένα τελευταίο που είναι πολύ σημαντικό Λέγει ότι οι άνθρωποι, οι χριστιανοί, έχοντες μόρφωσιν ευσεβείας, την δε δύναμιν αυτής ηρνημένοι Έχουν σχήμα ευσεβείας, τον βλέπεις πάει στην εκκλησία, κάνει την προσευχή του ίσως κινείται σε χώρους θρησκευτικών ανθρώπων, αλλά αυτό είναι μόνο μια εξωτερική εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στα βιώματα, στις πράξεις, στις ενέργειες, τις πνευματικές και συνεπώς είναι μια άρνηση της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος. Βλέπετε, ακούν οι άνθρωποι κήρυγμα, εσείς τα παιδιά και μπορεί να βγείτε έξω να πάτε σε μια ταβέρνα Σε ένα δίσκο, ξέρω εγώ, να πάτε σε μια καφετέρια εκεί να διασκεδάσετε, φεύγοντας από εδώ, μα τι γίνεται, εδώ έχεις ένα σχήμα ευσεβείας και πηγαίνεις παρακάτω, αρνείσαι λοιπόν την δύναμη του Αγίου Πνεύματος, αυτή η εικόνα, η τελευταία παιδιά, είναι η χειροτέρα εικόνα, η χειροτέρα περίπτωσις, διότι αναφέρεται σε εκείνους που διατηρούν το σχήμα της ευσεβείας,

Αλλά δυστυχώς όχι και την αληθινή ευσέβεια. Όπως είδατε παιδιά, τα πράγματα είναι πολύ άσχημα. Έτσι, στο ερώτημα πώς ήταν, τι θα πει δύσκολες ημέρες, ε αυτές είναι οι δύσκολες ημέρες παιδιά, όταν έχουμε γύρω μας τέτοιους ανθρώπους και μάλιστα τελειώνει ο Απόστολος Παύλος με το εξής,

Εξής, «Ον τρόπον δε ο Ιάννης και ο Ιαμβρής αντέστησαν Μωυσή, ούτω και ούτοι ανθίστανται τη αληθεία, άνθρωποι κατεφθαρμένοι τον νουν, αδόκιμοι περί την πίστη».

Ξέρετε την εποχή που ο Μωυσής μιλούσε στο Φαραώ και έκανε εκείνα τα γνωστά θαύματα, δύο μάγοι, ο Ιαννής και ο Ιαμβρής, έκαναν παραπλανητικά πράγματα για να παραπλανήσουν τον Φαραώ να μην δεχτεί τον Μωυσή.

Και λέει τώρα ο Απόστολος Παύλος, με τον ίδιο τρόπο υπάρχουν άνθρωποι ή θα υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι θα αντιστέκονται εις την αλήθεια Προσέξτε, θα αντιστέκονται στην αλήθεια, ακούτε χαρακτηρισμός, άνθρωποι που θα αντιστέκονται στην αλήθεια θα είναι κατεφθαρμένοι τον νουν, χαλασμένοι άνθρωποι Ακούστε, χαλασμένοι άνθρωποι. Δε θα υπήρχε πιο κατάντημα από τον κατεφθαρμένον άνθρωπο. Κατεφθαρμένος νους, χαλασμένος άνθρωπος. Και αδόκιμος περί την πίστη. Εκείνος ο οποίος είναι αδόκιμος, άχρηστος, δε χωράει στον χώρο της πίστης.

Παιδιά, είδατε μία εικόνα, σας παρακαλώ λοιπόν, όσοι ακούτε λόγο Θεού, από μικρά παιδιά που ήσαστε, από νέοι άνθρωποι, ας ξεκινήσουμε να μην βρεθούμε εις τους χώρους αυτούς της βαθιάς, βαθιάς, χαώδους ασεβείας, αλλά να καταρτιζόμεθα, να είμεθα κοντά εις τον Θεόν και να έχουμε την δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Αυτά για απόψε, να σας ευλογεί ο Θεός.