Ο σεβασμός στο όνομα του Θεού και η βλασφημία

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

How do you see it, Mr. George? How do you see it?

Let us see. What matters is not the length of the sermon, but the kind of sermon and the attention of those listening. Both are needed: you must pay attention, and I must pay attention, although I confess my weakness and my sinfulness.

I am not worthy to preach the Word (Logos) of God. Now, in my old age, I am the oldest bishop in the Church of Greece. I feel my weakness and my sinfulness. But an icon I have in the offices of my diocese gives me great comfort.

That icon depicts an episode from the Book of Numbers. Who has read the Book of Numbers? Who has read it? You see how little we know of Holy Scripture. That is why we want sermons to be catechetical sermons.

Scriptural sermons explain Holy Scripture. In the Book of Numbers, one of the books of the Old Testament, it says that Balaam was a prophet. But out of greed, like Judas, he did not convey what God said; instead, he tried to please the enemies of Israel. He took a donkey, a donkey, mounted it, and set out along the road toward them.

On the road, the donkey refused to go on. Balaam struck it again and again, but it would not move. Even animals obey God. When the donkey saw the angel of the Lord, it said, “Why are you striking me? Can you not see the angel before me, with a fiery sword, ready to kill us?”

“I said, ‘Because you did not listen to God.’” That is how Balaam’s donkey spoke. A humble teacher of the Gospel says, “My God, my God, You gave Balaam’s donkey the light to speak. Give me the light to speak and preach the word of God.” Hoping for your attention and your prayers, I will turn to our subject. I will explain one of the Ten Commandments. There are ten commandments and ten fingers. Who among you lifted a finger?

Our ten fingers remind us of the Ten Commandments, the Decalogue that God gave on Mount Sinai. The commandment we will briefly explain is this: “You shall not take the name of the Lord your God in vain.” Yes, what does it mean to blaspheme? To blaspheme is the opposite of blessing. To bless is to praise, to extol. And if there is one name we ought to praise, it is God’s.

Those who do not believe say there is no God, and they may go so far as to blaspheme Him. Yet God does exist. They would like the words “God exists” written across the sky every day. But then there would be no faith. Faith requires freedom. Faith concerns things we do not see.

It is something we cannot see with our eyes, but God can be seen; everything speaks of God. We see this, too, in the Divine Liturgy, the work of Saint John Chrysostom. How does it begin? “Blessed, blessed.”

I am blessed in the name of God, the Kingdom of God. And how have I translated this in my book The Divine Liturgy? “O my God, O Holy Trinity, how beautiful is the world You have made!” So this is the interpretation, the corresponding interpretation of “Blessed is the Kingdom of the Father.”

To bless and to blaspheme are opposites. I insult God. How can a human being, a human being, dare to insult God? As we said, people want to see it written above, just as in the time of Constantine the Great.

The words “In this sign, conquer” were written in the sky in a pattern of stars. Constantine the Great believed the vision, displayed the Precious Cross, marched against Maxentius, won at the Milvian Bridge, triumphed, and moved the capital to Constantinople.

And Constantinople, the city of our dreams, was for a thousand years the seat of the Byzantine Empire. So blaspheming is the opposite of blessing and glorifying God. God gives us countless reasons to bless Him.

Look at the unbelievers. We have said it, we say it, and we say it again: what do we say? Convince me that the watch on your wrist just sprang up like that. Convince me that the house you live in simply appeared, and that this building where we are sitting was created just like that. Then I will believe that the whole world came into being just like that. The world has God as its Creator.

And yet people do not honor God. They blaspheme Him. This is especially true in Greece, our beloved homeland. Nowhere is God blasphemed as He is in our country. There was once a time when Greece was blessed.

Blasphemy was unheard of. If you go to Pontus, who here is from Pontus? Is anyone from Pontus? There are people from Pontus here. If you are from Pontus, you could have lived there for ten years, for twenty years, and never heard blasphemy.

If no one blasphemed there, it was because anyone who did left that place; blasphemy was unheard of. And in ancient Athens, as the Apostle Paul said when he spoke at the Areopagus, there was no other people so devout, even though the gods they worshipped were false.

They condemned Socrates to death because they believed he had offended God. We ought to bless God. Yet blasphemy still flourishes. Young and old, even women and rulers, blaspheme Christ.

Blasphemy is especially rampant in the army, where they insult the Most Holy Theotokos. When I was a military priest, I wept every day over the harm caused by blasphemy. I went down to Athens and met Kosmas, the chief of staff under the renowned commander in chief Papagos, so that the matter might be addressed. But I did not speak to him directly; I spoke to him through a parable.

As Melitis, that excellent theologian of life, says, “Fight wisely.” So I approached him through a parable. What did I say? I said, “We have a wonderful queen, Frederica. She visits the army and takes an interest in it. She founded children’s villages that took in orphans, orphaned children, and she is always close to Nicholas. Yet soldiers and officers insult this queen.”

“What did you say?” “Well, that’s what I’m saying: they insult her. Soldiers and officers insult her. But I was wrong,” I said. “They do not insult Frederica; no one dares insult Frederica. Instead, they insult a woman who is above the stars and the heavens, before whom Queen Frederica is an enormous nothing.”

“They insult our Most Holy Theotokos.” When he heard this, he looked down and showed complete indifference. “Go to the office next door, where the service’s religious affairs department is,” he said, “and lodge a protest.” What indifference is this? They insulted her. They insulted her, as we said, blasphemy. And blasphemy is widespread in our country.

Let me say this too: back then, when Karamanlis was prime minister, I told him, “I belong to no political party. I belong only to the Lord Jesus Christ, and I try to please Him, to do His will, to repent of my sins, and to call tax collectors to repentance.”

Karamanlis blasphemed God every day. God, every day. Anyone who reads Spitha will remember the leaflet I published about blasphemy. Later his friends defended him, saying it was poetic license.

That is the situation. Blasphemy has spread widely in our country, and people blaspheme. Yet even if we go among another people, they too have their god. In one tribe, they have a drum made of lion skin. They beat it early in the morning, as soon as the sun rises. They beat it, and everyone gathers, kneels, and prays.

If you mock them at that moment, they tear you to pieces; they will not tolerate it. Even animals defend the name of the Lord.

Like Balaam’s donkey. Father Philotheos Zervakos, a holy man of our own day and abbot of the Monastery of Longovarda on Paros, told me this. He once had seventy monks there; now the monastery has five. Who is Dimbaron? Is anyone here named Dimbaron? Well, that is how things are. A farmer was plowing his field with an ox when he blasphemed God. At once the ox broke its yoke and attacked him. People came to rescue him and took him home, but the ox followed, bellowing, and broke down the door to get inside. Even animals bear witness. A dog, too, is grateful: give it a bone, and though it has no words to thank you, it wags its tail as if to say, ‘Thank you.’

Against them, against them it attacks, defending the Lord. Blasphemy has spread throughout our nation, and young and old alike blaspheme God. Would you like an example? An engineer told me about houses in our country in King Otto’s day.

In King Otto’s day, Athens had ten thousand people, about the size of Florina. Now it has four million. Our whole country has nine or ten million people, yet Athens is crowded as though it were the capital of a nation of a hundred million. It is a calamity to have everyone gathered there.

And they keep building houses. In the old days, people would bring a priest to the building site for the blessing of water, the Agiasmos. Now hardly anyone does. Someone counted the blasphemies spoken while one house was being built and found three hundred before it was finished.

The carpenter blasphemes, and so do all the workers there. I knew only one, one man, who sent them away. “Go on your way,” he said. “I do not want a house. A house built with blasphemies is not blessed by God.” And it is possible that one day, I am no prophet; I am a sinner who needs God’s help, but I tell you there is a danger that an earthquake may strike and leave nothing standing. Nothing standing.

That is where things are heading, as they say. There is the church in Lefkada, and Lefkada keeps shaking. Why all this? For God is “He who looks upon the earth and makes it tremble, who touches the mountains and they smoke.” The state of the world is fearful.

This blasphemy did not exist in the army of 1912. Admiral Kountouriotis commanded the warship Averof.

He would not let anyone defile his ship or blaspheme God aboard it. With that ship and the Precious Cross, he declared, ‘I advance undaunted against the enemy of our people.’ He defeated the Turkish fleet and confined it to the Dardanelles, contributing greatly to the glory of God. And there was Plastiras too, the heroic Plastiras.

As far as Kalegroto, he could see Angera in the distance, and he did not allow his regiment to blaspheme God. And Lambakis, up in the heights. It has not been long since Karavias died; he was a major up there in the Pindus, where everyone fought, even women. I knew women as brave as men. Today women are like paper; they are not brave women able to bear such burdens. Well, there...

Well, up there, the man who was there in the mountains was wounded and handed over command of his force, and the women carried the ammunition to the front line of fire. Karavias replaced him. Karavias was from Paliomanina, in Acarnania.

Acarnania, is anyone here from there? Yes? Then you know the place. Well, Karavias came from there.

He was ninety-five. He had gone to Rimini and fought there. When he died, none of the prominent people came to his funeral: no prime minister, no one. Yet they all went to Mercouri’s funeral. That is how things are. Show me whom you remember, and I will tell you who you are. Once I went to speak at a secondary school. I looked at all the students there, and...

I described his distinguishing features without giving his name: a hero who, at the age of thirty-seven, was promoted to the rank of colonel. “So, who was he?” No one knew. I stressed it, emphasized it, nothing. But when I asked, “Who knows the player?” they all stood up. That is to say,

A man becomes famous for kicking a ball, while a hero is forgotten. Tell me what you admire. ‘And they were astonished,’ says today’s Gospel. They marveled at the greatness of our Christ; if you do not marvel, you are no longer a Christian and a person of God.

The world is filled with wonder. Even the sun inspires awe. So we, too, should bless the name of God. Why should we bless Him? Because of His countless gifts.

Which of God’s countless gifts shall we count first? The sun, whose light reaches us from an immense distance? The earth is about one million three hundred times smaller than the sun. If the sun goes dark, as it too will, darkness will cover the earth, as it did on Great Friday from the sixth to the ninth hour. The people of that time blessed God for the sun, for its light.

Oil lamps cannot give us that light. ‘Lord, my light has gone out!’ They cannot replace the light. If all the electric power stations in the world went out, they could not replace the light of even a single day. O my God!

Let us thank God for water. We need it; about three quarters of the human body is water. Without water, a person becomes dehydrated and dies. So water is another great gift.

The American astronaut who first set foot on the moon had no water to drink, not a drop, nothing, only dryness. He said, “My God, my God, how will I get back down to earth, go home, turn on the tap, drink some water, and say, ‘Glory to You, O God’?” So thank God for the sun, and thank Him for water.

I also thank Him for the air, the air, the air that blows, though even it is in danger, as scientists say, because the earth is, so to speak, covered by ozone. Ozone is, in scientific terms, a kind of umbrella.

But lately a hole has formed in the ozone layer; it has been pierced, and woe to us if the sun’s rays, those ultraviolet rays, pass through to the earth. Now, the air. When the Germans occupied our country, most of you would have been just coming into the world. But I heard a German say, ‘If only we could make a machine to remove the air, so that they would all die of suffocation.’

They did this in Avtoini, Berlin, and elsewhere: they put people in a room, shut it, removed the air, and the people died a terrible death by suffocation. God gives us every good thing. So, my soul, bless the Lord instead of blaspheming God. We must not blaspheme, and we must also be ready to fight against blasphemy.

Let us all take a stand against blasphemy. Let us work to bring back the blessed days when Greeks did not blaspheme, but set an example. Not many years ago, some young people came from Abyssinia to study at the University of Athens.

As soon as they went outside and heard blasphemy, they crossed themselves, got up, and left. “I’m leaving this place,” they said. “It’s a cursed place.” No one protests. Nothing. Just the other day, a young man told me that he had been a soldier up on the Evros, where the others were blaspheming. He protested, and they punched him in the eye and nearly knocked his eye out.

Terrible things! Yet there is complete indifference in our country, and that is why we must act. Worst of all, my brothers and sisters, in our own days, a sign of the times, there has arisen a man I consider a great blasphemer of Christ. His name is Kazantzakis, and he was Cretan. Is anyone here from Crete? Anyone? I too am Cretan; I come from Crete.

Look, when we held the beauty pageant back then, we attacked the pageant down there and had gathered here at the pageant. Stamateas, Stamateas is here, Stamateas is here. Well, everyone, everyone went to the pageant there; bodies were bare, and all the leading people were present. Then Mr. Pserodakis and I suddenly went there too.

We managed to break through the force of a thousand soldiers, went inside, advanced, and shouted, “Here, here!” Terror and fear took hold. Someone is here. They immediately seized him. There went his cassock. That is how things were. So, in protest, we said that I too am a Cretan, because in old times Crete changed its name many times, but Greece did not. One of Crete’s many names is Candia, which the Germans leveled with their planes. There, then, in Kandanos, from Candia, and a ship they built is also called Candia, and so, being of Cretan descent, I am a Candian, a Candiot.

That is where I come from. So I do not condemn the Cretans. There were twelve Apostles, and one of them denied the Lord.

There were betrayers of Christ, and Kazantzakis was one of them. A terrible thing. I read it and wept, and my soul was filled with indignation. He insults Christ, calling Him an idler and a lazy man who made crosses for people to be crucified on, and saying that He had a lover whom He corrupted. My God, my God, how do You put up with us? He corrupted Mary Magdalene, the very model of modesty, and that on the Cross...

‘I think of nothing but Magdalene, Mary Magdalene.’ And then he said something dreadful. How can I say it without polluting the air? Yet I must say it plainly: it is written in his book. He calls Christ a bastard. And what is worse? Who praises him? Who? Stylianos, the bishop in Australia.

The Church should have excommunicated him, excommunicated this blasphemer, excommunicated him. And yet, at that time, when I was in Athens, they brought his body here to Athens and demanded that he be buried, that a funeral be held inside the Metropolitan Cathedral. But fortunately, Theokletos of Patras rallied us and did not allow it, so they took him down to Heraklion. Bishops went there, as did priests, ministers, prime ministers, professors, and university rectors, and they buried him. And what is written on his grave? ‘I believe in nothing. I hope for nothing. I am free.’

And young people in Crete wear T-shirts bearing those words of Kazantzakis. That is the situation. Well then, let us go on.

I'm not finished. Everyone, young and old, into the struggle; let us not leave... I remember something from our part of the Peloponnese. Is anyone here from there? Where are you from? Corinth? You were absent last Sunday. Well, we are glad to see you.

As we were saying, each of us must do our part wisely. That is an important motto: not foolishly. Take Loukarios Kolokotronis there at Tripoli, when they besieged him there, and so on.

He had a thunderous voice, like a trumpet, and he would shout, ‘Captain George, five hundred over there! Captain Theodore, another five hundred over there!’ When the Turks heard this, they rushed off and fled. Fight wisely. There is a great deal to this ‘fight wisely.’

…and that we should be fighters, and so on. So, what were we saying? That we must struggle. In our part of the country, there was a man who often blasphemed Christ. A Christian approached him and said, ‘Sir, why do you insult my Father?’ ‘Your father? I did not insult your father. I did not insult your father. I am a polite man.’ ‘I would rather you insult my own father than insult Christ and God.’ And that is that.

I also remember something from Grevena. Is anyone here from Grevena? Are you all Athenians? Quite something. There was a charming little boy there who attended catechism school. His father had a taxi and blasphemed. Who made the father stop? Neither the bishop nor the preacher. It was that little boy. One day he came home at midday, sat down at the table, and would not eat. He would not eat a thing.

The next day it was the same. His father grew worried. ‘What is wrong, my child?’ he asked. ‘I cannot bear to hear you blaspheme.’ And a little boy put a stop to it; he helped his father give up blaspheming. By way of contrast with other fathers, during a tour I made there, I became aware of, I heard, a blasphemy, a dreadful blasphemy.

I was shaken. I looked beneath a tree and saw a wretched father holding his child on his lap and teaching the child to blaspheme.

By contrast, in another town I used to visit, I realized, these are examples drawn from everyday life, I saw a man who did not blaspheme. I asked him, ‘How is it that you do not blaspheme, while everyone in the village was blaspheming?’

He showed me his tongue. His tongue was burned.

He took a burning coal and burned his tongue with it. We must all struggle against blasphemy, which has spread so widely among our people. We must all struggle, and the Synod in particular should issue a stern encyclical; those who persist in blaspheming should be excommunicated. They are no longer Christians. They no longer belong among Christians. As a preacher, I too have dealt with this many times and published a book, a book on the struggle against blasphemy. I am not telling you to buy it. I publish books and write books; I give them away, distribute them, give them away. And whatever money is collected, how were these buildings and charitable institutions built? Neither the state nor the Church helped us. You, the poor Greek people, helped us out of what little you had, and I contributed through the missionary books.

We also published books and put up signs. I would like to say one more serious thing before I finish: even Satan does not blaspheme. He prompts us to blaspheme, but he does not blaspheme himself. The demon trembles, trembles, trembles all over, as Dostoevsky says, and so on. Therefore, a person who blasphemes is worse even than Satan. Let us therefore bless God the Father, the Son, and the Holy Spirit, and hear the final words.

Let us no longer listen to the words of a sinful Augustine; let us hear the words of Kosmas the Aetolian. He was a great teacher of our people. His relics are there in Albania. He lived on the Holy Mountain, then left it, traveled about, preached the Gospel, and called the people to repentance and return.

And he founded many schools; Kosmas the Aetolian founded two thousand schools. And Kosmas the Aetolian fought hard against blasphemy, and he would say, ‘If you insult my mother, I forgive you. If you insult my father, I forgive you.’

‘If you strike me and beat me, I forgive you.’

‘But if you insult Christ and the Most Holy Theotokos, I cannot bear to look at you.’

So, that alone will not be enough for us.

The person who blasphemes sins, and so does the one who tolerates it. John Chrysostom is even stricter than Saint Kosmas the Aetolian. He says: ‘When you hear someone blaspheme, you have a tongue, do you not?’

God gave you your tongue to proclaim His greatness and to rebuke that person. So we too must be ready to bear witness to our holy faith.

For terrible, dreadful signs are coming. The earthquake in Lefkada is a sign of what will reach everywhere, even Athens. As Nikephoros Theotokis says, there are two forces.

One is God’s love for mankind, and the other is God’s justice. We sin and provoke God to anger, and when we provoke God to anger, we turn away from justice and toward His love for mankind. But if God’s love for mankind is exhausted, then woe and alas to us.

That is where we stand now. So let us be ready to bear witness, so that, little by little, blasphemy may leave our land and our holy faith, and Greece herself, may return.

May our beloved homeland, our small and glorious homeland, once again become a country that blesses the Father, the Son, and the Holy Spirit unto the ages of ages. May we once again be able to say with Solomos, ‘Keep Greece within your heart, and you will feel every kind of greatness.’ Amen. God willing, if I am here next Sunday, I will preach. At the end we will give out The Spark free of charge. Do you read The Spark? We will also hand out signs, three or four apiece.

There are four signs available free of charge. Please hang one in your shop, your pharmacy, your café, your factory, or anywhere you can. Now, where is the little one? Where is he? Come here, come here.

Thank you. Didn't you hear?

Do not forget to take three signs each and put them where they belong: in pharmacies, in schools, wherever you can hang one. They are free. You may also take a leaflet free of charge. God willing, I will be here next Sunday to preach in the evening.

Wait a moment. We have Mr. Kimousis with us, who is a singer. He came up to the troops, went up among them and spoke there. They applauded him, and he inspired the soldiers on the front line.

We need many singers and musicians like him to sing the praises of Greece and Christ. For Greece cannot live without Christ.

Αγία Βαρβάρα, Ιεράδα μας κοινέ, Σεραφείμ του Σάρωφ, Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας, Τίμιε Πρόδρομε, Απόστολοι δώδεκα, πρεσβεύσατε, Παναγία Δέσποινα, πρεσβεύσατε προς τον Κύριο του ελεηθήναι και σωθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν. Καθίστε.

Πώς σε οραθέτε, κύριε Γιώργο, πώς σε οραθέτε;

Λοιπόν, θα δούμε. Δεν είναι η διάρκεια του κηρύγματος, αλλά το είδος του κηρύγματος και η προσοχή των ακροατών. Δύο πράγματα χρειάζονται: σεις να προσέχετε και εγώ να προσέχω, αν και ομολογώ την αδυναμία μου και την αμαρτωλότητά μου.

Και δεν είμαι άξιος να κηρύττω τον Λόγο του Θεού. Τώρα μάλιστα στα γεράματα που είμαι ο γερονιότερος επίσκοπος της Εκκλησίας της Ελλάδας. Αισθάνομαι την αδυναμία και την αμαρτωλότητά μου. Αλλά πολύ με παρηγορεί μια εικόνα που έχω στα γραφεία της Μητροπόλεώς μου.

Και η εικόνα αυτή εικονίζει με ένα επεισόδιο από το βιβλίο «Οι αριθμοί». Ποιος το διάβασε το βιβλίο «Οι αριθμοί»; Ποιος το διάβασε; Βλέπετε ποια άγνοια Γραφής έχουμε. Γι' αυτό θέλουμε τα κηρύγματα να είναι κατηχητικά κηρύγματα.

Κηρύγματα αγιογραφικά ερμηνεύουν την Αγία Γραφή, το αθάνατον αυτοευγείων του κόσμου, αριθμημένα από τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Λέγει εκεί ότι ήταν ο Βαλαάμ, προφήτης, αλλά αυτός λόγω πλεονεξίας, ως ο Ιούδας, δεν μετέδιδε ό,τι έλεγε ο Θεός, αλλά προσπαθούσε να ικανοποιήσει τους εχθρούς του Ισραήλ και πήρε ένα γαϊδουράκι, γαϊδουράκι, ανέβηκε στο γαϊδουράκι και πήγαινε προς την οδόν εκεί των εχθρών του Ισραήλ.

Στον δρόμο το γαϊδουράκι επανεστάτησε. Το χτυπούσε, το χτυπούσε, τίποτε. Αυτό δεν κουνούσε από τη θέση του. Γιατί τα ζώα υπακούν εις τον Θεό. Και όταν πλέον είδε τον Κύριο, τότε λέγει: «Τι με χτυπάς;» Δεν βλέπεις ότι μπροστά μου είναι ένας άγγελος με πύρινη ρομφαία και είναι έτοιμος και σένα να σκοτώσει, το γαϊδουράκι να σκοτώσει και λοιπά;

Είπα, διότι δεν ήκουσες τον Θεόν. Έτσι μίλησε η όνος του Βαλάμ. Ένας διδάσκαλος του Ευαγγελίου, ταπεινός, λέγει: «Θεέ μου, Θεέ μου, σύ που εφώτισες την όνον του Βαλάμ για να μιλήσει, φώτισε και εμένα για να μιλήσω και να κηρύξω το Λόγο του Θεού». Με την ελπίδα ότι έχω την προσοχή σας, με την ελπίδα ότι έχω την προσευχή σας, προχωρώ εις την ανάπτυξη του θέματος. Θα ερμηνεύσω μία από τις εντολές του δεκαλόγου. Δέκα είναι εντολές, δέκα δάχτυλα. Ποιος από εσάς πήγε ένα δάχτυλο;

Τα δέκα δάχτυλά μας υπενθυμίζουν τις δέκα εντολές, το δεκάλογο που έδωσε στο όρος Σινά ο Θεός. Και η εντολή αυτή που θα ερμηνεύσουμε συντόμως είναι «Ου λήψει το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω». Ναι, τι θα πει βλαστημώ; Βλαστημώ είναι το αντίθετο του ευλογώ. Το επαινώ, το εγκωμιάζω. Και αν υπάρχει ένα όνομα που πρέπει να εγκωμιάζεται, είναι ο Θεός.

Οι άπιστοι δεν πιστεύουν, μπορούν απλά να βλαστημούν. Αυτοί λέγουν ότι δεν υπάρχει Θεός, αλλά ο Θεός όμως είναι γεγονός ότι υπάρχει. Αυτοί θα ήθελαν να γραφεί στον ουρανό κάθε μέρα «Υπάρχει Θεός», αλλά τότε δεν θα ήταν πίστη. Η πίστη απαιτεί ελευθερία. Πίστις, υπόστασις πραγμάτων οὐ βλεπομένων.

Είναι κάτι που δεν βλέπουμε με τα μάτια, αλλά ο Θεός φαίνεται, όλα μιλούν για τον Θεό και βλέπουμε και τη λειτουργία του έργου που είναι έργο του Ιερού Χρυσοστόμου. Πώς αρχίζει; Ευλογημένη, ευλογημένη.

Είμαι ευλογημένος στο όνομα του Θεού, η Βασιλεία του Θεού. Και εγώ πώς το έχω μεταφράσει στο βιβλίο μου «Η Θεία Λειτουργία»; «Ω Θεέ μου, ω Αγία Τριάς, πόσο όμορφος είναι ο κόσμος που έκτισες!» Έτσι, αυτή είναι η ερμηνεία, αυτή είναι η αντίστοιχη ερμηνεία του «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός».

Το ευλογώ και το βλασφημώ είναι το αντίθετο. Υβρίζω τον Θεό. Πώς ο άνθρωπος, ο άνθρωπος τολμάει να βρίζει τον Θεό; Όπως είπαμε, και οι άνθρωποι θέλουν να δουν τον γραμμένο πάνω, όπως ακριβώς στην εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

Ήταν στον ουρανό να είναι γραμμένο με σύμπλεγμα αστέρων το «Εν τούτω νίκα» και ο Μέγας Κωνσταντίνος επίστευσε στο όραμα και έδειξε τίμιο σταυρό και βάδισε εναντίον του Μαξεντίου και νίκησε στη Μιλβία γέφυρα και τριάμβευσε και μετέφερε την πρωτεύουσα στην Κωνσταντινούπολη.

Και είναι η Κωνσταντινούπολη, πόλη των ονείρων μας, επί χίλια χρόνια η έδρα του Βυζαντινού, αυτής της Ευρωπαϊκής Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Έτσι λοιπόν είναι το βλασφημείν, το αντίθετον του ευλογείν και δοξάζειν τον Θεόν. Χίλιες αφορμές μας δίνει ο Θεός για να ευλογήσει.

Δες τους απίστους, το είπαμε, το λέμε, το ξαναλέμε, τι λέμε; Για να με πείσεις, το ρολόι που έχεις στο χέρι σου έτσι φύτρωσε, για να με πείσεις, το σπίτι που κάθεσαι έτσι έγινε, για να με πείσεις ότι έτσι αυτή που καθόμαστε εδώ πέρα έτσι δημιουργήθηκε, τότε εγώ θα πιστεύσω ότι έτσι δημιουργήθηκε ο κόσμος ολόκληρος. Έχει τον Θεόν, τον Δημιουργό.

Και όμως οι άνθρωποι δεν τιμούν τον Θεόν. Βλασφημούν τον Θεόν. τον βλαστημούν Ιδίως στην Ελλάδα, στην πατρίδα μας, την εκλεκτή μας πατρίδα. Πουθενά δεν βλασφημείται ο Θεός όπως στην πατρίδα μας. Ήταν κάποτε εποχή που η Ελλάδα ήταν ευλογημένη.

Βλασφημία δεν ηκούετο. Αν πηγαίνετε στον Πόντο, ποιος είναι από τον Πόντο; Είναι κανείς από τον Πόντο; Πόντο είστε εδώ πέρα. Αν είστε από τον Πόντο, εκεί στον Πόντο 10 χρόνια να καθόσουν, 20 χρόνια να καθόσουν, βλασφημία δεν ηκούετο.

Αν δεν είσαι κανείς να βλασφημούσε, έφευγε από τον τόπο εκείνο, δεν ηκούετο. Και η αρχαία Αθήνα, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος που μίλησε στον Άρειο Πάγο εκεί, είπε ότι δεν είναι άλλο λαό τόσο ευλαβή, ασχέτως αν οι θεοί που λατρεύει είναι ψευδείς όπως αυτοί.

Κατεδίκασαν τον Σωκράτη εις θάνατον διότι επίστευσαν ότι βλασφημεί τον Θεό. Δεν ευλογεί τον Θεό. Ευλογία λοιπόν ο Θεός, είναι ευλογία, ευλογία του Θεού. Και εν τούτοις όμως η βλασφημία ακμή κρατεί, και μικροί και μεγάλοι και γυναίκες ακόμα, και μικροί και μεγάλοι και άρχοντες ακόμα βλασφημούν τον Χριστό.

Και ιδίως στον στρατό είναι βλαστημία, οργιάζει η βλαστημία στον στρατό και βρίζουν την Υπεραγία Θεοτόκο. Όταν ήμουν στρατιωτικός ιερεύς έκλαιγα καθημερινώς για το κακό που γίνεται με τη βλαστημία και πήγα κάτω στην Αθήνα και βρήκα τον αρχηγό του επιτελείου του Αναήμιου, τον Κοσμάν, υπό τον ένδοξον αρχιστράτηγον Παπάγον, για να αντιμετωπιστεί. Αλλά, που λέει, δεν του μίλησα απευθείας, αλλά του μίλησα παραβολικώς.

Ή όπως λέγει ο Μελίτης, ο άριστος αυτός θεολόγος της ζωής, ότι πολέμα έξυπνα, τον πολέμησα παραβολικώς. Τι είπα; Λέω, έχω μια βασίλισσα υπέροχη, η Φρειδερίκη, λέω, πάει στο στρατό, παρακολουθεί το στρατό, ίδρυσε παιδικάς παιδοπόλεις που εμάζευαν τα ορφανά ορφανοπαίδια και πάντοτε είναι κοντά στον Νικόλαο. Και όμως, λέω, αυτή τη βασίλισσα την υβρίζουν, λέει, στρατιώται και αξιωματικοί.

Τι είπες; Να, αυτό λέω, ότι την υβρίζουν, λέει. Την υβρίζουν στρατιώται και αξιωματικοί. Αλλά λάθος, λέω. Δεν υβρίζουν την Φρειδερίκη, κανείς δεν τολμάει να υβρίσει την Φρειδερίκη, λέω. Αντιθέτως, υβρίζουν μια γυναίκα η οποία είναι υπεράνω των άστρων και του ουρανού και ενώπιον της οποίας είναι ένα μηδέν πελώριον η βασίλισσα Φρειδερίκη.

Υβρίζουν την Παναγία μας. Όταν το άκουσε αυτός, χαμήλωσε, αδιαφόρησε τελείως. Πήγαινε δίπλα στο γραφείο εδώ, που είναι, λέει, η υπηρεσία, η θρησκεία της υπηρεσίας, να διαμαρτυρηθείς. Τι αυτή η αδιαφορία; Ύβρισαν. Ύβρισαν, είπαμε, η βλαστημία. Και η βλαστημία έχει έκταση μεγάλη στην πατρίδα μας.

Λέω και τούτο, ότι τότε, επί ημερών που ήταν πρωθυπουργός ο Καραμανλής, δεν ανήκω σε κόμματα, του είπα. Ανήκω μόνο στον Κύριον Ιησού Χριστό και προσπαθώ να αρέσω εις Αυτόν και να εκτελώ και να μετανοώ για τα αμαρτήματα και να καλώ τελώνεις μετάνοια.

Ο Καραμανλής κάθε μέρα βλαστημούσε τον Θεό. Κάθε μέρα τον Θεό. Όποιος διαβάζει τη Σπίθα θα ενθυμηθεί το φυλλάδιο που εξέδωκα περί βλασφημίας. Και μετά τον υπερασπίσαν οι φίλοι του λέγοντας ότι ποιητική αδεία.

Αυτή είναι η κατάσταση. Βλασφημία, λοιπόν, λαμβάνει έκταση μεγάλη στην πατρίδα μας και βλαστημούν, ενώ και κάτω στους αγρίους να πάμε, και οι άγριοι έχουν τον Θεό τους. Και μάλιστα, σε μια φυλή αγρίων έχουν ένα τύμπανο φτιαγμένο από δέρμα λιονταριού και το χτυπάνε πρωί πρωί, μόλις ανατέλλει ο ήλιος. Χτυπούνε και μαζεύονται όλοι και γονατίζουν και προσεύχονται.

Εάν την ώρα εκείνη κοροϊδέψεις, κομμάτια σε κάνουν, δεν ανέχονται. Και τα ζώα ακόμα υπερασπίζουν το όνομα του Κυρίου.

Όπως ο όνος του Βαλαάμ, μου έλεγε ο πάτερ Φιλόθεος Ζερβάκος, ένας άγιος άνθρωπος των ημερών μας, ηγούμενος της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας Πάρου, ότι είχε 70 καλόγερους, τώρα 5 έχει το μοναστήρι αυτό. Ποιος είναι ο Ντιμπάρον; Είναι κανείς ο Ντιμπάρον; Λοιπόν, έτσι είναι τα πράγματα. Λοιπόν, ένας χωρικός πήγε στο χωράφι του και καλλιεργούσε με το αλέτρι, με το βόδι, οπότε βλασφήμησε τον Θεό και αμέσως το βόδι έσπασε τον ζυγό και επετέθη εναντίον του ανθρώπου. Ήρθαν και πήγαν να τον σώσουν και τον πήγαν στο σπίτι, και ακολουθούσε μουγκρίζοντας το βόδι και έσπασε την πόρτα να μπει μέσα. Βέβαια, μαρτυρούν και τα ζώα, και ο σκύλος ακόμα είναι ευγνώμον ζώο. Πολλές φορές, εάν ένα κόκκαλο του δίνεις, και δεν έχει γλώσσα να σου πει ευχαριστώ, κουνάει την ουρά του και σου λέει ευχαριστώ.

Εναντίον, εναντίον τους επιτίθεται, υπεραμύνεται του κυρίου. Η βλασφημία πήρε διάδοση μεγάλη μέσα εις το έθνος μας και όλοι βλασφημούν τον Θεό, μικροί και μεγάλοι. Θέλετε παράδειγμα; Μου λέει ένας μηχανικός, άλλοτε στα σπίτια η πατρίδα μας, ήτο άλλοτε επί του Όθωνος,

Μόλις 10 χιλιάδες ήταν η Αθήνα. Σαν τη Φλώρινα είναι. Τώρα έχει 4 εκατομμύρια. Είναι η κατανολωγία, η μεγαλύτερη απόλυση της ανθρωπότητας. Είναι 9 έως 10 εκατομμύρια, αλλά είναι ένα κράτος 100 εκατομμυρίων. Εδώ είναι συμφορά όλοι έτσι στην Αθήνα.

Και χτίζουν σπίτια συνεχώς. Και στα σπίτια πάνω παλιά τα χρόνια έβαλαν ιερέα και έκανε αγιασμό. Τώρα κανείς δεν κάνει αγιασμό. Χτίζουν τα σπίτια και για να χτιστεί ένα σπίτι κάποιος εμέτραζε και βρήκε ότι έχουν κάνει 300 βλαστημίες ώσπου να το χτίσουν.

Βλαστημά ο μαραγκός, βλαστημάνε όλοι οι εργάτες που εργάζονται εκεί πέρα. Και μόνο ένα εγνώρισα, ένα άνθρωπο, ο οποίος τους έδιωξε. «Άντε στο καλό, δεν θέλω σπίτι», λέει. «Σπίτι κτισμένο με βλαστημίες δεν είναι ευλογημένο από τον Θεό». Και δεν αποκλείεται καμιά μέρα, προφήτης δεν είμαι, αμαρτωλός είμαι και έχω ανάγκη της βοηθείας του Θεού, αλλά σας λέγω ότι υπάρχει φόβος να γίνει σεισμός και να μην είναι τίποτα όρθιο. Τίποτα όρθιο.

Εκεί πάει η υπόθεση, όπως τη λένε. Είναι η εκκλησία στη Λευκάδα, σείεται η Λευκάδα συνεχώς. Γιατί όλα αυτά; Ο οποίος την γη τρέμει και ο απτόμενος των ορέων και καπνίζονται. Είναι φοβερή η κατάσταση αυτή η οποία υπάρχει στον κόσμο.

Και ό,τι υπάρχει αυτή η βλαστημία δεν υπήρχε στο στρατό του '12. Ήταν ο Κουντουριώτης ναύαρχος και είχαμε ένα πλοίο, το Αβέρωφ,

Δεν επέτρεπε μέσα στο πλοίο του να μαγαρίζει κανείς ή να βλαστημάει το Θεό. Και με το πλοίο αυτό, με τον Τίμιο Σταυρό, είπε: «Βαδίζω ακάθεκτος εναντίον του εχθρού του γένους μας», και νίκησε το στόλο των Τούρκων και τον εμάντρωσε στα Δαρδανέλλια και συνετέλεσε όσο κανείς άλλος εις την δόξα του Θεού. Επίσης και ο Πλαστήρας, ο ηρωικός Πλαστήρας.

Μέχρι το Καλεγκρότο και έβλεπε από μακράν την Άγγερα, και αυτό δεν επέτρεπε στο σύνταγμά του να βλαστημάει τον Θεό. Και ο Λαμβάκης επάνω στα ψηλά. Αυτές δεν είναι πολλοί χειρός που πέθανε ο Καραβίας, ο οποίος ήταν ταγματάρχης εκεί επάνω στην Πίνδο, που επολέμησαν όλοι και γυναίκες ακόμα. Γυναίκες, σε τη σπίτου γνώρισα, ανδρογυναίκες. Σήμερα οι γυναίκες είναι χαρτογυναίκες, δεν είναι γυναίκες ανδρείες να σηκώνουν τα βάρη της αυτής. Λοιπόν, εκεί.

Λοιπόν, εκεί που στα επάνω, ο οποίος είναι στο επάνω εκεί πέρα, ετραυματίστηκε, παρέδωσε την δύναμη, και οι γυναίκες σήκωναν τα πολεμοφόδια και τα μετέφεραν στην πρώτη γραμμή του πυρός. Και ο Καραβίας αντικατέστησε αυτόν. Είναι από τα Παλιομάνινα ο Καραβίας, είναι εκεί από την Ακαρνανία.

Ακαρνανία, είναι κανένας από εκεί πέρα; Ναι. Το ξέρει το μέρος αυτό, ε; Ότι λοιπόν εκεί Καραβίας.

95, πήγε στο Ρίμινι, επολέμησε στο Ρίμινι, πέθανε, κανείς δεν πήγε από τους μεγάλους, ούτε πρωθυπουργός, ούτε κανείς να τον συνοδεύσει στην κηδεία του, αλλά στην Μερκούρη πήγαν όλοι. Αυτή είναι η ιστορία. Δείξε μου ποιους θυμάσαι, να σου πω ποιος είσαι. Έτσι πήγα κάποτε σε ένα γυμνάσιο να κηρύξω, να ομιλήσω, τους είδα τους μαθητάς εκεί πέρα όλους και

Είπα, περιέγραψα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, χωρίς το όνομά του: ένας ήρωας, ο οποίος σε ηλικία 37 προήχθη και έφτασε στον βαθμό του συνταγματάρχη. Λοιπόν, ποιος είναι; Κανείς δεν ήξερε. Ετόνισα, υπεγράμμισα, τίποτα. Όταν όμως είπα «Ποιος ξέρει τον κάνει;», όλοι σηκωθήκανε πάνω. Δηλαδή

Δηλαδή ο άνθρωπος είναι κουτσός, δεν είναι ιερόσιμα και λοιπά. Πες μου το οποίο θαυμάζεις. «Και εξεθαμβήθησαν», λέει σήμερα το Ευαγγέλιο. Θαμποσυν κατηδίν το μεγαλείο του Χριστού μας, και αν δεν θαυμάζεις, δεν είσαι πλέον χριστιανός και άνθρωπος του Θεού.

Εξαμβήτησε, θάμβος καταλαμβάνει τον κόσμο. για αν ο ήλιος προκαλεί το θάμβος Και εμείς λοιπόν πρέπει, ευλογημένοι, ευλογούμε το όνομα του Θεού, ευλογία το όνομα του Θεού. Γιατί να τον ευλογούμε; Για τα άπειρα αγαθά.

Ποιο να μετρήσουμε πρώτα πρώτα; Για τον ήλιο που έρχεται μακριά από αποστάσεις τεράστιες; Η σύγκριση με τον ήλιο είναι ένα εκατομμύριο τριακόσιες φορές μικρότερος και έρχεται που, αν σβήσει ο ήλιος, όπως και θα σβήσει, όπως έζησε τη Μεγάλη Παρασκευή, όταν από ώρα έκτης έως ώρα ενάτης ήταν σκότος επάνω στην γην, και αυτοί τότε, στην εποχή εκείνη, ευλογούσαν τον Θεό για τον ήλιο, για το φως.

Με λυχνάρια δεν έχουν φως. Δέσποτα, μου σβήσαν το φως. Δεν έχουν απειρώσει το φως. Λοιπόν, οι ΔΕΗ, λοιπόν, αν σβήσουν όλες οι ΔΕΗ του κόσμου, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν το φως μιας ημέρας μόνο. Ω Θεέ μου.

Να ευχαριστήσουμε τον Θεό για το νερό. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη από νερό, τα τρία τέταρτα του ανθρώπου είναι νερό. Και όταν λείπει το νερό, ο άνθρωπος βρίσκεται αφυδατωμένος και αποθνήσκει. Λοιπόν, άλλο αγαθό το οποίο, το αγαθό είναι το νερό, είπαμε.

Ο αστροναύτης, ο Αμερικάνος, που πάτησε πρώτος επάνω στη σελήνη, δεν είχε νερό να πιει, σταλαγματιά νερό, τίποτα, ξεραΐλα, και είπε: «Θεέ μου, Θεέ μου, πώς θα κατεβώ στη γη να πάω στο σπίτι μου, να ανοίξω την κάνουλα να πιω νερό, να πω το “Δόξα σοι ο Θεός”;» Ευχαρίστε λοιπόν τον Θεό για τον ήλιο, ευχαρίστε για το νερό.

Ευχαριστώ ακόμα για τον αέρα, ο αέρας, ο αέρας που πνέει, αν και αυτός κινδυνεύει, όπως λέγουν οι επιστήμονες, διότι είναι τρόπον τινά η γη, καλύπτεται από το όζον. Το όζον τώρα είναι ένα είδος ομπρέλας επιστημονικός.

Αλλά τώρα τελευταίως το όζον κάνει τρύπα, τρύπησε, και αλίμονο εάν περάσουν κάτω στη γη οι αχτίνες του ηλίου, αυτού του υπεριώδους. Λοιπόν, ο αέρας. Όταν οι Γερμανοί μας κατέκτησαν, οι περισσότεροι από εσάς θα βγαίνετε. Αλλά εμείς που ήκουσα Γερμανό να λέει: «Αχ, να μπορούσαμε να φτιάξουμε μηχάνημα, να αφαιρέσουμε τον αέρα, να πεθάνουν όλοι από ασφυξία».

Όπως τον αφαιρούσαν στην Αυτοίνη, στο Βερολίνο και αλλού, και τους έβαλαν μέσα σε μια αίθουσα, έκλειναν, αφαιρούσαν τον αέρα και απέθνησκαν τρομερό θάνατο εξ ασφυξίας. Όλα τα αγαθά τα δίνει ο Θεός. Ευλόγει, λοιπόν, η ψυχή μου, τον Κύριον, και όχι να βλασφημούμε τον Θεό. Και όχι, εμείς δεν πρέπει να βλασφημούμε, αλλά και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αγωνιστούμε εναντίον των βλασφημιών.

Να είμαστε όλοι αγωνιστές εναντίον της βλασφημίας, να αγωνιστούμε εναντίον της βλασφημίας. Να έρθει η αγία εποχή κατά την οποία δεν βλασφημούσαν οι Έλληνες, αλλά ήταν υποδείγματα. Δεν είναι πολλά χρόνια που από την Αβησσυνία ήρθανε παιδιά να σπουδάσουν στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας.

Και μόλις βγήκαν έξω και άκουσαν βλαστήμια, έκαναν τους σταυρούς τους και σηκωθήκαν και φύγανε. «Φεύγω από εδώ», λένε. «Καταραμένος τόπος». Κανείς δεν διαμαρτύρεται. Τίποτα. Προχθές ένα παιδί μου είπε, ήταν στρατιώτης επάνω στον Έβρο, εκεί οι άλλοι βλαστημούσαν. Αυτός διαμαρτυρήθηκε, του δώσαν μια γροθιά στο μάτι και κόντεψαν να του βγάλουν το μάτι.

Φοβερά πράγματα, κι αυτή, κι αδιαφορία τελεία, τελεία αδιαφορία μέσα στην πατρίδα μας, και γι' αυτό πρέπει να αγωνιστούμε. Το δε χειρότερο από όλα είναι, αδελφοί μου, ότι στις ημέρες μας, σημείο των καιρών, σημείο των καιρών, στις ημέρες μας εγεννήθηκε ο μεγαλύτερος βλάσφημος του Χριστού. Ονομάζεται Καζαντζάκης, είναι Κρητικός. Είναι κανείς Κρητικός εδώ πέρα; Κανείς Κρητικός είναι εδώ πέρα; Κρητικός είναι κανείς; Κρητικός και εγώ Κρητικός είμαι, από την Κρήτη είμαι, Κρήτη.

Δείτε, όταν τότε κάναμε τα καλλιστεία και επετεθήκαμε στα καλλιστεία κάτω και είχαμε μαζευτεί στα καλλιστεία εδώ, ο Σταματέας, Σταματέας είναι εδώ, Σταματέας εδώ είναι. Λοιπόν, στα καλλιστεία εκεί πέρα πήγανε όλοι, όλοι, γυμνά τα κορμιά, ήταν όλοι οι μεγάλοι και ξαφνικά με τον κύριο Ψεροδάκη πήγαμε.

Κατορθώσαμε και σπάσαμε τη δύναμη των χιλίων στρατιωτών και μπήκαμε μέσα και προχωρήσαμε και φωνάξαμε «εδώ εδάς». Τρόμος και φόβος κατάλαβε. Όσο να πει πηρίζουν βρίσκονται, κανείς είναι εδώ πέρα. Αμέσως τον πιάσανε, πάει το ράσο του, πάει το καρμά, πάει το καρμά. Εντός, έτσι είναι η κατάσταση. Έτσι, διαμαρτυρία είπαμε λοιπόν ότι και εγώ Κρητικός είμαι, διότι στα παλιά τα χρόνια η Κρήτη άλλαξε πολλά ονόματα, αλλά η Ελλάδα δεν άλλαξε. Ένα από τα πολλά ονόματα της Κρήτης είναι η Κανδία, τον οποίο ισοπέδωσαν οι Γερμανοί με τα αεροπλάνα των. Εκεί λοιπόν, στον Κάντανο, από την Κανδία, και ένα πλοίο που φτιάξανε Κανδία ονομάζεται, και εγώ λοιπόν ως Κρήτης κατάγομαι, Κανδίας, Κανδιώτης.

Εκεί κατάγομαι. Δεν κατηγορώ λοιπόν τους Κρητικούς, διότι και 12 Απόστολοι ήταν και ένας αρνήθηκε.

Ήδη και άθεος έγινε η πρόοδος του Χριστού και ένας από αυτούς ήταν ο Καζαντζάκης. Τρομερό πράγμα. Διάβασα και έκλαψα και αγανάτησε η ψυχή μου. Η βρύση του Χριστού, τον ονομάζει ακαμάτη, τεμπέλη, που έφτιαχνε σταυρούς για να σταυρώνονται οι άνθρωποι, και ότι είχε ερωμένη του, την οποία διέφθειρε. Θεέ μου, Θεέ μου, πώς μας ανέχεσαι; Διέφθειρε τη Μαρία τη Μαγδαληνή, το υπόδειγμα της σεμνότητος, και ότι επάνω στο σταυρό.

σκέφτομαι τίποτα άλλο παρά τη Μαγδαληνή, τη Μαρία τη Μαγδαληνή. Και τέλος είπε το φοβερό, πώς θα το πούμε, πώς θα μολύνουμε τον αέρα, πώς θα το πούμε, το λέμε όμως καθαρά και ξάστερα. Είναι γραμμένο στο βιβλίο του, το ονομάζει μπάσταρδο το Χριστό. Και το χειρότερο ακόμα ποιο είναι άλλο; Τον επαινεί ποιος; Ποιος τον επαινεί; Στην Αυστραλία, ο Στυλιανός ο επίσκοπος.

Η Εκκλησία έπρεπε να αφορίσει, να αφορίσει τον βλάσφημο αυτόν και να αφορίσει. Και όμως τότε, στην εποχή που ήμουν στην Αθήνα, τον έφεραν εδώ, το σκήνο, στον Εύραδο, στην Αθήνα, και έκαναν την αξίωση να ταφεί, να γίνει κηδεία μέσα στο Μητροπολιτικό Ναό. Αλλά ευτυχώς ήταν ο Θεόκλητος ο Πατρών, ο οποίος μας σήκωσε και δεν επέτρεψε, και τον πήραν κάτω στο Ηράκλειο. Και εκεί πήγαν δεσποτάδες, πήγαν παπάδες, πήγαν υπουργοί και πρωθυπουργοί και καθηγητές και πρυτάνεις και τον έθαψαν. Και πάνω στον τάφο του τι γράφει; «Δεν πιστεύω τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, είμαι ελεύθερος».

Και έχουν οι νεαροί της Κρήτης κάτω, έχουν μπλουζέλες πουκάμισα με την επιγραφή του αυτουνού του Καζαντζάκη. Αυτή είναι, αυτή είναι ποιος, ποιο, κάτι τι είπες ακόμα; Λοιπόν, τραγουδάμε. Λοιπόν, αυτή είναι η κατάσταση.

Δεν τελειώνω. Όλοι στον αγώνα, μικροί και μεγάλοι, να μην αφήσουμε. Θυμούμε στα σκαλά μας κάτω, είναι από τα σκαλά μας κανείς από την Πελοπόννησο; Εσύ πού είσαι; Από Κόρινθο είσαι; Απουσίασες την προηγούμενη μέρα, Κυριακή. Λοιπόν, χαιρόμαστε που σε βλέπουμε.

Λοιπόν, το αυτό ότι λέγαμε, ότι πρέπει να συντελέσουμε κάποιος, που λέμε, έξυπνα, είναι μεγάλο σύνθημα αυτό, όχι ανόητα, όπως ο Λουκάριος Κολοκοτρώνης εκεί στην Τρίπολη, που τον πολιορκήσανε εκεί πέρα και λοιπά.

Είχε μια φωνή βροντώδη, σάλπιγγα, και φώναζε λοιπόν: «Καπετάν Γιώργη, 500 από εκεί! Καπετάν Θόδωρε, από εκεί 500!» Ξαφώς, ακούγανε οι Τούρκοι τέτοια, τότε πράγματα σκοτώθηκαν και φύγανε. Πολέμα έξυπνα. Είναι μεγάλη ιστορία αυτό το «πολέμα έξυπνα».

...και να είμαστε αγωνιστές και λοιπά. Λοιπόν, το θέμα είναι, τι λέγαμε; Ότι πρέπει να αγωνιστούμε. Ένας λοιπόν χριστιανός, τα σκαλά μας, ήταν ένας υβριστής μεγάλος του Χριστού και ύβριζε, και τον πλησίασε και του λέει: «Κύριε, γιατί βρίζεις τον πατέρα μου;» «Τον πατέρα σου; Δεν τον ύβρισα εγώ τον πατέρα σου, τον πατέρα σου δεν τον ύβρισα. Είμαι ευγενής άνθρωπος». «Προτιμότερο να υβρίζεις τον πατέρα μου, παρά να υβρίζεις τον Χριστό και τον Θεό». Και αυτό.

Και θυμούμαι στα Γρεβενά που έκανα... Είναι κανείς Γρεβενιώτης εδώ πέρα; Λέω, τι είστε, Αθηναίοι όλοι; Μεγάλη υπόθεση. Ήταν ένα λοιπόν στα Γρεβενά εκεί πέρα, ένα μικρό παιδάκι, χαριτωμένο παιδί κατηχητικού σχολείου, και βλαστημούσε, είχε ταξί, βλαστημούσε αυτός που είχε το ταξί, ο πατέρας. Και ποιος το έπαψε; Ούτε ο δεσπότης ούτε ο ιεροκήρυκας, το παιδάκι αυτό. Ήρθε μεσημέρι, κάθισε στο τραπέζι, δεν έτρωγε. Τίποτα δεν έτρωγε.

Την άλλη μέρα τα ίδια. Ανησυχεί ο πατέρας: «Τι έχεις, παιδί μου;» «Δεν μπορώ να σε ακούω να βλαστημάς.» Και το έκοψε ένα μικρό παιδί, συνετέλεσε να κόψει ο πατέρας από τη βλαστημία. Για να αντιθέσω προς άλλους πατεράδες που σε μια περιοδεία που έκανα εκεί πέρα, συνείδησα, άκουσα μια βλαστημία, φρικτή βλαστημία.

Ταράχθηκα, έψαξα κάτω από ένα δέντρο. Ένας πατέρας άθλιος και πανάθλιος κρατούσε γονατά το παιδί και το μάθαινε να βλαστημά.

Αντιθέτως, σε μια άλλη πόλη που πήγαινα συνείδησα, μιλούμε παραδείγματα παρμένα από την ζωή την καθημερινή, είδα αντιθέτως ένα που δεν βλαστημούσε. Πώς λένε, δεν βλαστημάς εσύ, ενώ το χωριό βλαστημούσε όλοι;

Μου έδειξε τη γλώσσα του. Ήταν καμμένη η γιαγιά του.

Πήρε ένα κάρβουνο αναμμένο και του έκαψε τη γλώσσα. Όλοι μας πρέπει να αγωνιστούμε εναντίον της βλασφημίας, η οποία πήρε τεραστία διάδοση μέσα στο έθνος μας. Και πρέπει όλοι να αγωνιστούμε, και ιδίως η Σύνοδος πρέπει να εκδώσει εγκύκλιο αυστηρή και να αφορίζονται αυτοί που βλαστημούν πεισματικά. Δεν είναι πλέον αυτοί χριστιανοί. Δεν ανήκουν πλέον στην τάξη των χριστιανών. Και επίσης εμείς ως ιεροκήρυκας έχω βγάλει, πολλές φορές εσχολήθηκα και βιβλίον έβγαλα, έβγαλα βιβλίον του αντιβλασφημικού αγώνος, δεν το λέω να το αγοράσετε, εγώ τα βιβλία τα βγάζω και γράφω τα βιβλία, τα δίνω, τα μοιράζω, τα δίνω, και ό,τι χρήματα μαζεύονται, πώς χτιστήκαν αυτά τα κτίρια και τα ευαγή ιδρύματα; Δεν μας βοήθησε ούτε το κράτος, δεν μας βοήθησε ούτε η Εκκλησία, αλλά εσείς, ο πτωχός ελληνικός λαός, εκ του στερήματός σας μας βοηθήσατε, και εγώ με τα ιεραποστολικά βιβλία.

Βιβλία εκδώσαμε επίσης και βγάλαμε πινακίδες. Θα ήθελα να πω και το σοβαρό, να, αυτό ακόμα και τελειώνω, των λόγων ότι ούτε ο σατανάς δεν βλαστημάει. Μας βάζει να βλαστημάμε, αυτός δεν βλαστημάει. Τρέμει, τρέμει, τρέμει το δαιμόνιο όλο, όπως λέει ο Ντοστογιέφσκι και λοιπά. Συνεπώς χειρότερος και από τον σατανά είναι ο άνθρωπος. Ας ευλογούμε λοιπόν τον Θεό Πατέρα, Υιόν και Άγιο Πνεύμα και ας ακούσουμε τα τελευταία λόγια.

Όχι πλέον ενός αμαρτωλού Αυγουστίνου, ας ακούσουμε τα λόγια ενός Κοσμά Αιτωλού, ο οποίος υπήρξε μεγάλο διδάχος στο γένος μας και ο οποίος το λείψανό του είναι εκεί πέρα μέσα από την Αλβανία εκεί πέρα, και τώρα τελευταίως το κολικόνταση, και τώρα τελευταίως δεν είναι ότι το πήραν οι Αλβανοί και το δεσκορπιστήσετε ως τα τα Άγια του ως τα. Αυτός ήταν στο Άγιον Όρος και έβγε από το Άγιον Όρος και πήγε και περιόδευσε και εκήρυξε το Ευαγγέλιο και καλούσε το λαό εις μετάνοια και επιστροφή. ευλογούμε λοιπόν τον Θεόν Πατέρα Υιόν και Άγιον Πνεύμα και σ' ακούσουμε τα τελευταία λόγια όχι πλέον ενός αμαρτωλού Αγουστίνου αν ακούσουμε τα λόγια ενός κόσμα αιτωλού ο οποίος υπήρξε μεγάλος διδάχος στο γένος μας και ο οποίος το λείψανό του είναι εκεί πέρα μέσα από την Αλβανία και τώρα τελευταίος το κολικόνταση και τώρα τελευταίος δεν είναι ότι το πήραν οι Αλβανοί και το δεσκορπιστήσετε ως τα τα Άγια Ατώστα αυτός ήταν στο Άγιον Όρος και έβγε από το Αγιονόρος και πήγε 20 και περιόδευσε και εκήρυξε το Ευαγγέλιο και καλούσε το λαό εις μετάνοια και επιστροφή και πολλά σχολεία ήδησε, 2.000 σχολεία ήδησε. στο πέρα από την Αλβανία εκεί πέρα και τώρα τελευταίως το κολυκόνταση και τώρα τελευταίως δεν είναι ότι το πήραν οι Αλβανοί και το δεσκορπιστήσετε ως τα τα Άγια τόστα

Και πολλά σχολεία ίδρυσε, δύο χιλιάδες σχολεία ίδρυσε ο Κοσμάς Αιτωλός. Και ο Κοσμάς Αιτωλός πολεμούσε πολύ τη βλασφημία και έλεγε: «Υβρίζεις τη μάνα μου, σε συγχωρώ. Υβρίζεις τον πατέρα μου, σε συγχωρώ».

Με χτυπάς, με δέρνεις, σε συγχωρώ.

Υβρίζεις τον Χριστό και την Παναγιά, δεν έχω μάτια να σε δω».

Λοιπόν, δεν θα μας φτάνει μόνο αυτό.

Αυτός που βλαστημεί, αμαρτάνει και ο άλλος που τον ανέχεται. Επομένως πρέπει, ο δε Ιερός Χρυσόστομος, αυστηρότερος του Κοσμά του Αιτωλού, λέγει το εξής: ότι ακούς τον άλλον να βλαστημά, έχεις γλώσσα, έχεις γλώσσα.

Η γλώσσα σου την έδωσε ο Θεός να κηρύσσει το μεγαλείο του και να το ελέγξεις. ? Έτσι και εμείς πρέπει να έχουμε και οι μαθαγόλοι έτοιμοι να μηνθούμε για την Αγία μας πίστη.

Διότι έρχονται σημεία φοβερά και απαίσια, απαίσια σημεία έρχονται. Και ο σεισμός της Λευκάδος είναι σημείο το οποίο θα φτάσει παντού και στην Αθήνα. Διότι πλέον, διότι όπως λέγει ο Νικηφόρος Θεοτόκης, υπάρχουν δύο δυνάμεις.

Η φιλανθρωπία του Θεού και το άλλο είναι η δικαιοσύνη του Θεού. Αμαρτάνουμε, εξοργίζουμε τον Θεό και όταν εξοργίζουμε τον Θεό φεύγουμε από τη δικαιοσύνη και πάμε στη φιλανθρωπία. Εάν όμως η φιλανθρωπία του Θεού εξαντληθεί, τότε ουαί και αλίμονο σε εμάς.

Σε αυτό το στάδιο βρισκόμαστε. Ας είμαστε λοιπόν έτοιμοι να δώσουμε τη μαρτυρία μας, εις τρόπον ώστε σιγά σιγά η βλασφημία να πηγαίνει από τον τόπο μας και να έρθει πάλι η αγία μας πίστη και η Ελλάς.

Γλυκιά η γλυκιά πατρίδα μας, η μικρά και ένδοξη πατρίδα μας, να γίνει πάλι χώρα η οποία ευλογεί Πατέρα, Υιόν και Άγιο Πνεύμα εις αιώνας αιώνων. Και να γίνει πάλι και να μπορούμε να πούμε και εμείς σαν τον Σολωμό: «Κλείσε μέσα στην καρδιά σου την Ελλάδα για να αισθανθείς κάθε είδους μεγαλείο». Αμήν. Αν θέλει ο Θεός, την άλλη Κυριακή, αν είμαι εδώ, θα κηρύξω. Λοιπόν, θα περάσουμε στο τέλος τη Σπίθα δωρεάν. Τη Σπίθα τη διαβάζετε; Τη Σπίθα. Πλέον θα μοιράσουμε και πινακίδες. Έως τρεις τέσσερις.

4 πινακίδες δωρεάν, σας παρακαλώ να τις κρεμάσετε ή στο μαγαζί ή στο φαρμακείο ή στο καφενείο ή στο εργοστάσιο ή οπουδήποτε μπορείτε να το κρεμάσετε αυτό. Και τώρα ο μικρός, πού είναι ο μικρός; Πού είναι; Έλα εδώ, έλα εδώ.

Καρτερούμεν μέρα νύχταν, να φυσήσει ένας αέρας, στον τον τόπον πον καμένος, τζε θωρεί ποτέ δροσιάν. Για να φέξει καρτερούμεν το φωτζινί στις μέρας, πως να φέρει στον καθέναν τζε δροσιάν, τζε φόν σπασιάν. Καρτερούμεν μέρα νύχταν, να φυσήσει ένας αέρας, στον τον τόπον πον καμένος.

Τον τόπον πον καμένος, τζε θωρεί ποτέ δροσιάν. Για να φέξει καρτερούμεν το φωτζινί στις μέρες, πως να φέρει στον καθέναν τζε δροσιάν, τζε φόν σπασιάν.

Στους θησούς στήνουνε παγίδα. Πολύ πικρά σ' αδίκησαν, πατρίδα μου. Πολύ πικρά σ' αδίκησαν, πατρίδα μου. Δεν θέλω την τιμή σου. Τα πλούτη που σου κλέψανε, πατρίδα μου. Τα πλούτη που σου κλέψανε, πατρίδα μου.

Πού βρίσκονται, θυμήσου. Ω, αλίμονο, αλίμονο, πατρίδα, σε ζω, σε ζώνουν αλυσίδες. Σε ζώ, σε ζώνουν αλυσίδες. Το φως σου σ' όλους σκόρπισες, πατρίδα μου. Το φως σου σ' όλους σκόρπισες, πατρίδα μου. Τόσα τους άνοιξες τα μάτια. Τόσα τους άνοιξες τα μάτια.

Ευχαριστώ, δεν άκουσες; Πατρίδα μου, απ' τα ψηλά παλάτια, απ' τα ψηλά παλάτια, όλοι μόνο, όλοι μόνο, πατρίδα, να σ' αγαπούν, πατρίδα, να σ' αγαπούν, πατρίδα.

Ξεχάσετε να πάρετε από τρία, από τρία, και να τα βάλετε όπου πρέπει, στα φαρμακεία, στα σχολεία, παντού να το κρεμάσετε εκεί πέρα αυτή την πινακίνα. Δωρεάν είναι. Επίσης δωρεάν θα πάρετε και ένα φύλλο. Λοιπόν, αν θέλει ο Θεός, την άλλη Κυριακή θα είμαι εδώ, θα έχω κήρυγμα εσπερινό.

Περιμένετε λίγο, έχουμε τον κύριο Κιμούση, ο οποίος είναι αοιδός. Ήρθε επάνω στο στρατό, πήγε στο στρατό επάνω και ομίλησε εκεί πέρα και τον χειροκρότησαν και ενθουσίασε στρατιώτας που είναι στην πρώτη γραμμή του πυρός.

Και έχει ανάγκη πολλούς από τέτοιους μουσικούς αοιδούς, οι οποίοι να υμνήσουν την Ελλάδα και τον Χριστό. Γιατί η Ελλάδα χωρίς τον Χριστό δεν μπορεί να ζήσει. Θα πω ένα άσμα. Ακούστε όλοι αδελφοί τούτο μου το τραγούδι.

Ακούστε όλοι αδελφοί τούτο μου το τραγούδι. Σας το χαρίζω σ' όλους σας όπως ένα λουλούδι.

Όπως ένα λουλούδι. Είμαστε ο Χριστού μαζί Του, Αγιάς τη Χάρη.

Να φοράς πάντα σταυρό για να σε πάρει η χάρη. Και να φοράς πάντα σταυρό για να σε πάρει η χάρη. Το πρωινό της Κυριακής, όταν χτυπούν οι καμπάνες.

Κύριε Απόστολος.