Μια ορθόδοξη ομιλία για την υπογεννητικότητα

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

I glorify God, who has counted me worthy to be here in Athens for a second time and to speak in this hall of the Cross. As I said in our previous talk, this hall was built neither with church funds nor with state funds nor with lottery proceeds, but with what the devout Greek people gave out of their own need.

Despite my shortcomings and my sinfulness, I will dare to speak. At the end of my last talk, I heard someone I did not know call out, ‘The sermon was too short!’ That moved me, because people are thirsty for preaching.

“As the deer longs for the springs of water”, that is how we should come to hear sermons. But I am an old man now, approaching my ninety-first year, and the oldest of all the bishops of the Church of Greece.

And I can no longer speak as much as you might wish.

Besides, more is not always better. It is better to remain thirsty for preaching than to grow weary of it. That is what preaching has come to in our days. As it says, “I will send a famine of hearing the word of the Lord.”

I remind you of the example of John the Evangelist, who wrote the Gospel, the most theological Gospel, the eternal book: ‘In the beginning was the Word, and the Word is with God, and the Word is God.’ When he grew old, he could no longer give long sermons. Supported by his disciples, he would go to the gathering and speak, saying three words: ‘My little children, love one another.’ Love one another, my children, for the whole mystery of Christianity is contained in love.

So let us speak. Our subject concerns our nation. I spoke briefly about it at the Holy Synod of the Church of Greece, of which I am a regular member. Please listen carefully to what I mean: Greece, our beloved homeland, is one of the most historic nations in the world, one of its ancient nations. God planted it in this world, and it bears much fruit. Its root is eternal.

Our homeland is a homeland among homelands. It has given birth to great men. Homer is the father of poetry, with his two great works, the Odyssey and the Iliad. Demosthenes is the father of rhetoric, and Archimedes the father of geometry.

Plato and Aristotle are the fathers of philosophy, Thucydides is the father of history, and the father of the sciences in general is a Greek. And Democritus, who discovered atomic energy, is the father of the modern science of our age, our astonishing age.

Who could have imagined then that a particle of matter contained tremendous forces capable of shaking the whole world? And these were not the only fathers. At a time when other nations were in their infancy, Greece, our small homeland, was a glorious country. It built Parthenons and Hagia Sophias.

That is why people who loved Greece, like the poet Solomos, would say, ‘Hold Greece close in your heart, and you will feel every kind of greatness.’

Now, in these few years, our own...

Greece is in danger from external enemies, but also from internal enemies, from both kinds of enemies, external and internal. The more important enemy is the internal one. External enemies are Turkey, Albania, Skopje, and the great powers too. They are utterly indifferent to this historic nation, which fought against black and red fascism. These are the external enemies. But Greece also has internal enemies. And the internal enemies are the dangerous ones. Who are the internal enemies? We ourselves are the internal enemies, with our passions.

Which passions? One of the greatest evils that will destroy Greece is the decline in births. We may even live to see another flag flying over the White Tower of Thessaloniki. We have too few children; in scientific terms, a low birth rate.

Too few children here, while there are children in Albania, Serbia, Bulgaria, and Turkey. One Turk dies in the morning, and by evening, I tell you, eight Turks have been born. Among us, one Greek dies, and we barely manage to replace that one person.

A general I knew, who knew the statistics of the Church, of our army, told me that in 1912, when we went to war, one year’s intake of soldiers supplied more children than a year’s intake does now, with a population of ten million.

The falling birth rate is eating away at our nation. People are not having children. I have come to hate the number two: a family with more than two children is rare to find. What causes this decline? Let me tell you two stories.

The first comes from the army.

During my army service, I came to know him. Not many years ago, a general, a corps commander, came to see me. I’ll give you his name too, so you won’t think I’ve made this up: Theocharoplos, from near Pyrgos in Elis. I asked him, as a matter of courtesy, ‘Do you have a wife?’ ‘I do.’ ‘Do you have children?’ ‘Two.’ But what were they thinking? You’re a general, with a salary of 300,000 drachmas, a car, and considerable privileges, and you have two children?

My gentle rebuke brought tears to his eyes. Then he said, ‘Let me tell you about my family tree. My father was desperately poor, a kaftias, a day laborer, food for the day, food for the day, work for the day, food for the day. He went to work in the fields, the vineyards, and the olive groves.’

And on Sunday I took them to the Arvios River, and we gathered little fish; we children got little fish. ‘How many children did your father have?’ I asked. ‘I’m no prophet.’ He replied that his poor father had, mind you, fifteen children.

Then he asked me something more remarkable: ‘Which child do you think I am?’ ‘I’ve told you, I’m no prophet,’ I said. ‘Well, I’ll tell you: I’m the youngest, the fifteenth.’ Who would have imagined that this poor man’s youngest child would become a general?

Life holds mysteries, very great mysteries. A book published in Paris presented a statistical study proving that humanity’s best children, those who distinguish themselves in the arts and sciences, come from large families. There is a scientific reason why the youngest children do so well.

Anyone who wishes can read the Old Testament and see there that Jacob had twelve children. Joseph was the most distinguished of them, and there was little Benjamin. That is the story. That is how it is. But how does this happen? I ask the general, ‘What is the reason parents today no longer have children?’

We children, back then, were very strict about our diet; we ate sparingly. We were not children of a consumer society. The term “consumer society” made an impression: children who live in such a society eat a great deal. They no longer eat sparingly. Meat eaters, we are now the meat eaters of the Balkans. If even the grass were meat and turned into lambs, we would eat meat. But back then, in those old days, in those days, we ate meat at Christmas and Easter. The bread...

Our bread was cornbread or barley bread, and it was fresh. That was how we lived: life was hard, a hard life. Recently, not many years ago, just two or three, a conference of pediatricians convened in Athens and issued a statement.

And what did they say? Heart disease is now appearing in children. A little child’s heart is like a clock: it works, it works like a new clock. But for an old man like me, my heart now has a normal rhythm, and death may come at any hour.

We are forced to send children to Germany, England, and America. I want to give another example, but I hesitate to mention it lest I be misunderstood. Those of you who have followed me for many years, both in Athens and in the provinces, know very well that I have always spoken out.

I speak out against evil wherever I find it, high or low. I have rebuked kings, queens, generals, an Archbishop, and a Patriarch. I have spoken out, and I have suffered much persecution for it.

As I say, I strike the reed while it stands upright. Once it has fallen, I do not strike it; I would consider that cowardly. I say this because some people, attached to political parties, have lately misunderstood me. I belong to no party.

I belong to Christ and to Greece. That is what I believe.

So my example is this: as I said, I strike the reed when it comes, but when it falls, I do not strike it. In that spirit, I received Papandreou when he was not prime minister, together with his wife, Mimi. I also received King Constantine.

“I will not turn him away,” says the Gospel: “The one who comes to me I will never cast out.” We must not turn him away as a person. Within the Church, I may tell him, “I cannot give you Holy Communion.” But outside the Church, we must associate with every person, with an ardent longing to make Christ Jesus, our Savior, known to them.

So Papandreou came and sat down, and we came too. The monks stood there, afraid the thunderbolts would fall, the thunderbolts. I said to the prime minister, Mr. Papandreou, ‘I belong to no party. I want to ask you a metaphysical question, because beyond the physical world there is also the beautiful, the beautiful metaphysical world.’ ‘What is your question?’ he asked. ‘My question is: do you believe in God?’ After some thought he answered, ‘When I was young, I was an atheist. Now I believe. I came to believe when I went to London and was placed under the cardiologist’s surgical knife. My young wife also helped me to believe, because, aside from other matters, she does have a religious side.’ Then I turned to her.

I said to Dimitra, ‘You are known as a beautiful woman. But according to Plato, there are two kinds of beauty: physical beauty and spiritual beauty. A person is truly beautiful when that person is good and virtuous.’

‘In thirty years you will be an old woman. In sixty years you will be bare bones. For man, vanity of vanities, all is vanity. But if you wish to become more beautiful, I will give you a mirror to look into day and night, at least three times a day. Women do like to look in a mirror.’

There is no woman without a mirror. Various things may be missing from a home, but a mirror is never missing. What is this mirror? I showed her a beautiful icon of the Most Holy Theotokos and gave it to her as a gift.

As for King Constantine, I should tell you this. As you know, I come from the village of Lefkes on Paros. Is anyone here from Paros? Good. From Marathi? Yes. In our village, a man who wrote fine stories for the Cross was my classmate and had many children; families once had many children, ten or twelve was quite possible. Among them was a fine young man who worked in his father’s forge, making plows, hoes, and other tools.

He had grown so tough that he could place burning coals in his hardened hands. We watched him and trembled. That was how he was raised. This was around 1912, when our country was glorious.

Our nation’s two leaders, the king and Eleftherios Venizelos, were great men. They led the nation from victory to victory, reaching the farthest parts of the Balkans, as far as Sofia and Çatalca. They were united, but division consumed us.

So then, to honor the corps of Evzones, those heroic men, the king made the palace guard consist of Evzones. And this tall man, he was two meters tall, the king appointed him to the Evzone unit, and they guarded the king.

Then discord broke out. What did men who hated the king do? They set fire to the palace while he was inside, intending to burn him alive. The fire spread, and his aides were burned. Only their rings were found, only their rings.

The king would have burned too. But at that moment Dimitrios Panteleos, the man accustomed to fire, came up to him and said, “Your Majesty, I am not afraid of fire. Fire is afraid of me. I believe in the Most Holy Theotokos.”

Down there on Paros we have the Ekatontapyliani, one of the churches built by Queen Helena. “Make the sign of the Cross,” he said. He put the king on his shoulder and, whoosh, passed through the fire. That is what the Apostle Paul says: if we Christians are saved, another image, if we are saved from the fire of sin, we shall be saved through fire. Our salvation is a troubling question, because our whole condition is sinful.

So he brought the king out. The next day, before there was radio, the newspapers carried the headline: “Dimitrios Panteleos of Lefkes, Paros: Savior of the King.” But the greatness of this man lay elsewhere. What showed his greatness? The king summoned him to the palace.

“What do you want, my son? You saved me. Do you want money, pounds, dollars, treasure, gold or silver? What do you want?” A hundred young women from Athens’ aristocracy sought his hand in marriage. What did he say? “I want none of those things. I want to be near you and see you.”

There is something deeply human in that. What gives a husband joy? Seeing his wife. If these things disappear, there is no marriage anymore. For I must have told you that Holy Matrimony rests in the mysterious depths of human nature. But today marriage has fallen apart. People divorce and create a miserable, utterly wretched situation.

In Holy Matrimony, woman was made to love her husband, and man to love his wife. At first, only one human being had been created in the world: Adam. Everything was beautiful, the forests, the sea, the rivers, the stars, the moon and the sun. Everything was beautiful.

But Adam was missing something.

The most beautiful thing he received in the world, more beautiful than the moon, the moon itself, and all these things, became his companion, glory to God. The two were one flesh, united in such a way that Holy Matrimony is the union of two halves. As I said another time, Korais received a letter from a young man who asked, “Have the teachers become two?” “No, my son,” Korais replied, “they have not become two. You have become complete; the human race has become complete.” But each has strengths. You have shown that, as Holy Scripture says in simple language, woman was not fashioned from Adam’s feet, so that she would not be subject to him or his slave. Nor was she fashioned from his head, so that she would not rule over him. Rather, she was fashioned from near his heart, so that they would feel that love is the bond between them.

That is what Holy Matrimony is. But today it is falling apart. Divorces have increased, greatly increased. Civil marriage was also made legal, and family life has broken down. Lawyers make a living from divorces, and doctors from abortions.

I see that people come so we can talk about the love that should exist between husbands and wives, since most of you here are married. Then one day, unfortunately, I find myself dealing with divorces.

So many divorces. I use every argument I can to persuade couples not to go through with them, because divorce brings a curse upon the family. Sometimes I succeed; sometimes I do not. One day a young couple came to see me. They had been married less than three years.

When they came in, one of them was looking into a corner. They did not want to look at each other. “What a strange thing,” I said. “Why?” The woman answered, “If only you knew what a monster he is.”

“Painters depict the devil with two horns,” I said. “But isn’t this man Satan with 150 horns?” she said. “The Athonites depict the devil with two horns,” I said. “You have no idea what he is like.” Neither would come near the other. There was great hatred between them.

In earlier times, some husbands and wives loved each other so deeply that when the husband died in the morning, his wife died of sorrow that evening. Such was married life. But now divorces have risen astonishingly.

And abortions have risen too.

The abortions have reached such numbers, count them, I ask you, and see. We would be up until dawn; we would have to hold an all-night vigil just to reach the total. And there is another great curse. Athens had ten thousand inhabitants in the time of King Otto. Now it has four million. In proportion, it is the largest city in the world.

Millions, he says, a hundred million. Half our people are there. Cosmas of Aetolia told us that days of misfortune would come upon our nation. And they are coming. Today we are living through Cosmas of Aetolia’s prophecy. If I asked you to count the abortions, we would go on into the night, through the night, until morning, five hundred thousand abortions.

I was told something else only yesterday: that in New York, in America, abortions are performed and the babies are used to make cosmetics. What a dreadful, appalling crime, and it is happening here in Greece as well. When an earthquake struck Thessaloniki thirteen years ago, a number of people came here from the city, and...

They also came to my Metropolis, and I asked how to explain the earthquake that had struck Thessaloniki. A woman said to me, “It can be explained, Father. I am very sinful, for there is a sewer near my house, and the sewer became blocked. I went to the municipality, and workers came and dug. They found the sewer, and the sewer was full of infants, of fetuses.”

There were three maternity clinics nearby. That is the situation we face. What must be done? As I have said, we do not belong to political parties. There must be a change, a great change.

And that change is a change in the form of government. I am not in favor of one form or the other. But I remember that eighty years have passed, eighty years; ninety years are now being completed since a great man was born in Greece. He was not exceptional, and he was not a university professor, but he was a philosopher, a great philosopher: Apostolos Makrakis, as I said, no ordinary figure.

I hope to have the chance to speak to you about this man, who came from the Cyclades. He wrote works of great importance, he wrote. A remarkable man. Of course, I do not deny that he too made some mistakes. His wisdom, his learning, his rhetorical skill, and the speech he delivered in Omonia Square in Athens are admirable.

What did he emphasize? Humanity has had many forms of government since ancient times, and will continue to have them. But he said the finest form of government, the one that could set wrongs right and bring about a new world, could be summed up in a single word.

Above rule by the people, above democracy, above dictatorship, above monarchy, all of them, there is one word, he said, that sums up the ideal by which we Greeks should be governed. What is that word? Christocracy: rule by Christ.

When I was in Kozani, in those troubled years of government and conflict, with Vafiadis and others, I said to them, “Come, let me introduce you to something.” We gathered at Saint Nicholas in Kozani. Is anyone here from Kozani?

Who is from Kozani? What is your name? Yes. Well, they all gathered there and waited. I said, “Some of you called for rule by the people; others called for monarchy; others called for something else. Let me tell you of a form of government greater than them all: Christocracy.”

There was a great uproar. Only a few agreed with my slogan. The communists said that the bishop, the priest, as they called me then, did not know what he was saying, because Christocracy would end in rule by the priests. That was their accusation.

In any case, this is the change that must come into the world: we must have Christocracy. Christocracy in the home, in schools, in universities, in our army, and in the Greek Parliament, where it is absent.

Once I made a suggestion to a distinguished member of Parliament, my friend Vogentzis from Euboea. He lives somewhere beyond Euboea, though I do not know exactly where. Well, give him my regards. I said, “What a sorry state of affairs! You have no icon of the Crucified Christ in Parliament. Nothing.” He said, “I will raise the matter and see it done.” And he did speak in Parliament. But as soon as he began, people shouted, “The priest! The priest! The priest!” The icon was not put up, though others, had they prevailed, would have put up a picture of Lenin or Stalin or someone else. A nation that scorns Christ is unworthy of the name, including the Greek nation.

This has long been a cause of sorrow to the great Fathers and teachers of our Church. That is how things are developing. We must be watchful and set a shining example through the way we live in the world.

I have nothing more to say to you. I have briefly explained that Greece is in danger from enemies both within and without. What must be done? Should we lose heart? No. I challenge you who are here in this hall: do not keep your mouths shut. I have already given you one fine saying from John Chrysostom; now I will give you another. What does he say? A person burning with zeal can renew the whole world.

These past days we celebrated Saint Catherine. She was a woman, and she confounded three hundred philosophers of Alexandria.

Saint Paraskevi was a woman and a missionary. Saint Barbara was a woman too. So was Saint Photini, who believed in Christ. A church was built in her honor in Smyrna.

Is anyone here from Smyrna, from Asia Minor? There stood the church of Saint Photini. It was in that church that the great hierarch Chrysostomos of Smyrna preached and celebrated the Divine Liturgy for the last time. Through tears and sighs, he ended with these words: “Take courage. Have hope. Better days will dawn again for Greece.” Better days will come when preaching spreads, when the Gospel is proclaimed in every corner, when firm measures are taken, and when abortion is recognized as a grave crime.

You may ask me, “What did you do up there?” I am alone and I am old, but as far as I was able, I preached the Gospel of Christ along the border. I published a booklet, emphasized the crime of abortion, and organized a rally, a large rally. A little child held a sign that said, “Mother, why are you killing me?” For abortion is the gravest crime.

A crime. When I was here in Athens some twenty years ago, a woman named Peria called me to the hospital. I went. I do not hear confessions; I consider myself unworthy to receive so great a Mystery as Confession. She was weeping bitterly. “What is it?” I asked. “I have coals in my soul.” “What coals?” I asked. “When I was young, that fine husband of mine pushed me into having an abortion, and he killed the child. Will…”

“Will I be forgiven?” she asked. “I doubt it,” I said, “for abortion is a crime that cannot be forgiven.” I comforted her as best I could and left. I encountered many such cases in Florina. One woman came to me and said, “My husband wants to divorce me.”

“He wants to divorce me because I want to have another child.” I told her, “You can live without a husband, but you cannot live without Christ. As Cosmas of Aetolia says, it is Christ and our soul that we need.”

Even if the whole world turns against us, it cannot take Christ away from us.

She remained steadfast and inspired others to stand firm before he divorced her. Their child is now a charming, progressive young man over twenty. We too must do the same and spread this everywhere.

Everyone has just two children. Ask around and you will find that few members of the Greek Parliament have large families. The rest have two children, two children, two children. And those children are spoiled beyond belief. What is the result? We no longer have an army.

Our soldiers are no longer like the soldiers of Plastiras, who advanced so far that they could see Ankara. They are no longer like the soldiers of Davakis in 1940. Today they are spoiled. They are fed in the American fashion, with meals served on trays instead of a soldier’s bread and rations, yet they grow despondent and take their own lives. Some have already done so. And parents worry about their children being at the front, instead of considering it an honor, though war will surely break out.

And, alas, they say, “Oh, my bishop, bring my little child somewhere nearby, and I’ll have a golden icon made of you.” And what will happen to everyone else? “I don’t care,” they say, “as long as my child comes back.” This is the new idolatry, for Christ told us to love our father and mother, but our homeland stands above father, mother, and all our ancestors.

Well, on Ios, a place of exile.

They came to us from down at Asyklada and saw me. You heard about that, you heard; they had come. So there I was explaining Christ’s saying: “Whoever loves father or mother more than me is not worthy of me.” To love someone more than Him is idolatry, it is idolatry. There was someone there whom I will not name, who said, “Oh, what nonsense this priest, this theologian here, is talking!” “Why do you say I’m talking nonsense? Christ is above everything,” I told him. “No,” he said, “as long as I have my little Dimitri, as long as I have my child’s fingernail, I don’t have Christ.”

Murderers! That is what I call them. And I am certain that many of you here in this hall are moved by what I have said and believe it. Yet harsh circumstances may bring you into a very sorrowful state.

You must come out, come out into the light, and try to seek out a confessor and confess this terrible sin, the sin of abortion, which threatens to destroy our historic nation.

Thank you.

You have lost the Lord; you have lost the earth.

At our camp outside Florina, we welcome three thousand children.

Παναγία Δέσποινα, Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Αποστόλων Δωδεκάς, πρεσβεύσατε προς τον Κύριο του ελεηθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.

Δοξάζω τον Θεό που με αξίωσε για δεύτερη φορά να ευρίσκομαι εδώ στις Αθήνας και να ομιλήσω εις την αίθουσαν εδώ του Σταυρού, αίθουσα η οποία, όπως είπα στην προηγουμένη ομιλία μας, εκτίστη όχι με εκκλησιαστικά χρήματα, ούτε με κρατικά χρήματα, ούτε με λαχεία, αλλά εκτίστη εκ του υστερήματος του ευσεβούς ελληνικού λαού.

Θα ομιλήσω, παρά την ατέλεια και αμαρτωλότητά μου, θα τολμήσω να ομιλήσω. Στην προηγουμένη ομιλία μου, στο τέλος της ομιλίας, ήκουσα κάποιον άγνωστο να φωνάζει «λίγο το κήρυγμα». Αυτό με συνεκίνησε, διότι διψούν κηρύγματος.

Ως η έλαφος επί τας πηγάς των υδάτων, έτσι πρέπει να προσερχόμαστε στα κηρύγματα. Αλλά εγώ είμαι πλέον γέρος, πλησιάζω το 91ο έτος ηλικίας μου και είμαι ο γεροντότερος όλων των επισκόπων της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Και δεν μπορώ πλέον να μιλώ τόσο πολύ όπως ενδεχομένως θέλετε.

Έπειτα, δεν είναι το πολύ πάντα καλό. Προτιμότερο να έχουμε δίψα κηρύγματος, αλλά ιδία κηρύγματος, και εκεί καταντάβλευαν το κήρυγμα στις επόμενες ημέρες και ως ότου έχει τελειώσει η συνεδρία, θα στείλω λέει λοιπόν του ακούσε λόγων κηρύων. τόσο πολύ όπως την έσοχο ημάς θέλετε. Έπειτα, δεν είναι το πολύ, αν τα καλόν, προτιμότερο να έχουμε δίψα κηρύγματος, παρά ιδία κηρύγματος. Και εκεί καταντάπλαιο το κηρύγμα στις μελλινές ημέρες και ως ότου έχει τελείει η ψινδρία, θα στείλω λέει λιμόν του ακούσε λόγων κυρίου. Σας υπενθυμίζω.

Σας υπενθυμίζω το παράδειγμα του Ιωάννου του Ευαγγελιστού, που έγραψε το Ευαγγέλιο, το θεολογικότερο Ευαγγέλιο, το βιβλίο το αιώνιο: «Εν αρχή ο Λόγος και ο Λόγος είναι προς τον Θεόν και Θεός είναι ο Λόγος». Ο οποίος, όταν πλέον εγήρασε, δεν μπορούσε πλέον να εκφωνεί λόγους μακρούς και, υποβασταζόμενος από τους μαθητάς του, επήγαινε στη συγκέντρωση και ομίληκε, έλεγε τρεις λέξεις: «Τεκνία μου, αγαπάτε αλλήλους». Παιδάκια μου, να αγαπάτε ο ένας τον άλλον, διότι μέσα στην αγάπη κλείεται όλο το μυστήριο του χριστιανισμού.

Θα μιλήσουμε λοιπόν. Το θέμα μας θα είναι εθνικό, και το θέμα αυτό το ανέπτυξα δι' ολίγων στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας Ελλάδος, της οποίας είμαι τακτικόν μέλος. Και παρακαλώ να προσέξετε τι θέλω να είπω: ότι η Ελλάς, η αγαπητή μας πατρίς, είναι από τα ιστορικότερα έθνη του κόσμου, αρχαίων εθνών, το οποίο εφύτευσε εις τον κόσμο ο Θεός και φέρει καρπούς πολλούς. Η ρίζα του είναι αιωνία.

Η Πατρίς μας είναι η Πατρίς των Πατρίδων. Η Πατρίς μας εγέννησε μεγάλους άνδρας. Ο Όμηρος είναι ο πατήρ της ποιήσεως με τα δύο του μεγάλα έργα, Οδύσσεια και Ιλιάδα. Ο Δημοσθένης είναι ο πατήρ της ρητορικής, ο Αρχιμήδης πατήρ της γεωμετρίας.

Ο πατήρ της φιλοσοφίας είναι ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, ο πατήρ της ιστορίας είναι ο Θουκυδίδης και ο πατήρ εν γένει όλων των επιστημών είναι Έλληνας. Και ο πατήρ της νεοτέρας επιστήμης του αιώνος μας, του καταπληκτικού αιώνος, είναι ο Δημόκριτος, ο οποίος ανακάλυψε την ατομική ενέργεια.

Ποιος ήταν τότε να φανταστεί ότι ένα μόριο ύλης εγκλείει τεραστίες δυνάμεις ικανάς να ταράξουν τον κόσμο ολόκληρο και να ζήσουν οι γυναίκτου εκτιστές εώστερες. Και ούτε ήταν οι πατέρες αυτοί μόνο. Σε εποχή κατά την οποία τα άλλα έθνη βρίσκονται σε νηπιώδη κατάσταση, η Ελλάς, η μικρά μας πατρίς, ήταν μια πατρίς ένδοξος. Έκτιζε Παρθενώνας και Αγίας Σοφίας.

Εις τρόπον ώστε εκείνοι που αγαπούσαν την Ελλάδα, όπως ο Σολωμός, ο ποιητής, έλεγε: «Κλείστε, κλείστε, λέμε, στην καρδιά σας την Ελλάδα για να αισθανθείτε κάθε είδους μεγαλείο».

Τώρα τα ελάχιστα χρόνια, τα ημέτερα...

Κινδυνεύει από εξωτερικούς εχθρούς, αλλά και εσωτερικούς εχθρούς, και από τους δύο εχθρούς, τους εξωτερικούς και τους εσωτερικούς. Ο σπουδαιότερος είναι ο εσωτερικός. Εξωτερικός εχθρός είναι η Τουρκία, είναι η Αλβανία, είναι τα Σκόπια, είναι και οι μεγάλες δυνάμεις. Προς το ιστορικό αυτό έθνος, που πολέμησε εναντίον του μαύρου και του κόκκινου φασισμού, είναι τελείως αδιάφοροι. Αυτοί είναι οι εχθροί οι εξωτερικοί. Αλλά έχει και εσωτερικούς εχθρούς. Και οι εσωτερικοί εχθροί είναι οι επικίνδυνοι. Ποιοι είναι οι εσωτερικοί εχθροί; Οι εσωτερικοί εχθροί είμαστε εμείς οι ίδιοι με τα πάθη μας.

Ποια πάθη μας; Ένα από τα κακά, το μεγαλύτερο κακό που θα καταστρέψει την Ελλάδα και δεν αποκλείεται να δούμε τη σημαία του και μάλλον εις τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, είναι η ολιγοτεκνία, είναι η υπογεννητικότητα, όπως λέγουμε επιστημονικώς.

Λίγα παιδιά, παιδιά Αλμπανία, παιδιά Σερβία, παιδιά Βουλγαρία, παιδιά Τουρκία Ένας Τούρκος πεθαίνει το πρωί και μέχρι το βράδυ, παρακαλώ, γεννιούνται 8 Τούρκοι. Εμείς, ένας Έλληνας πεθαίνει και μόλις με τα βίας συμπληρώνεται ο ένας.

Ο στρατηγός που εγνώριζα και εγνώριζε τα στατιστικά της εκκλησίας του στρατού μας μου έλεγε ότι το 1912, που κάναμε τον πόλεμο, μία κλάση στρατιωτών έδινε περισσότερα παιδιά από ό,τι δίνει μία κλάση των 10 εκατομμυρίων.

Η υπογεννητικότητα κατατρώγει το έθνος μας. Δεν γίνουν παιδιά. Εγώ έχω μισήσει πλέον το δύο. Εμείς σε το δύο, Σπάνιο να συναντήσεις. Ποια είναι τα αίτια της υπογεννητικότητας; Θα σας διηγηθώ δύο παραδείγματα.

Το ένα είναι από το στρατό.

Που υπηρέτησα στο στρατό και έχω γνωρίσει. Δεν είναι πολλά χρόνια που ήρθε ένας στρατηγός, σωματάρχης. Λέω και το όνομά του για να μην το νομίσετε ότι είναι φαντασία. Ονομάζεται Θεοχαρόπλος, από κάτω από τον Πύργο Ηλείας. Τον ερώτησα εθιμοτυπικά: «Έχεις γυναίκα;» «Έχω.» «Παιδιά έχεις;» «Δυο.» Μα τι κατάλαβαν αυτοί; Εσύ στρατηγός με 300.000 δραχμές μισθό, με αυτοκίνητο, με προνόμια μεγάλα, να έχεις δύο παιδιά.

Εδάκρυσε από τον ήπιον έλεγχον. Και τι μου λέγε; «Θα σε γνωρίσω το οικογενειακό μου δέντρο. Ο πατέρας μου πάμπτωχος, καυτιάς, ημερομίσθιος, μεροφάι, μεροφάι, μεροδούλι, μεροφάι, και πήγαινε στα χωράφια, στα αμπέλια, στις ελιές και εργαζόταν.»

Και την Κυριακή πήρα στο ποτάμι Αρβιό και μάζαμε ψαράκια, λάβαμε ψαράκια τα παιδιά. Πόσα παιδιά, λέω, εγέννησε ο πατέρας σου; Δεν είμαι προφήτης. Και απαντά αυτός ότι ο πατέρας του, ο φτωχός, εγέννησε, παρακαλώ, 15 παιδιά.

Και το ακόμα σπουδαιότερο, με ρώτησε ποια σειρά έχω εγώ. σας είπα λέω ο προφήτης δεν είμαι λέω λοιπόν σας γνωρίζω μου είπε λοιπόν ότι είναι ο τελευταίος, ο δέκατος πέμπτος Ποιος θα φανταζόταν, ο πτωχός αυτός άνθρωπος, ότι το τελευταίο παιδί θα γίνει στρατηγός;

Μυστήρια έχει η ζωή, πολύ μεγάλα μυστήρια έχει η ζωή. Στο Παρίσι εξεδόθηκε βιβλίο, μία έρευνα στατιστική που αποδεικνύει ότι τα καλύτερα παιδιά της ανθρωπότητας, που διαπρέπουν στις τέχνες και επιστήμες, είναι παιδιά πολυτέκνων. Υπάρχει λόγος επιστημονικός γιατί τα τελευταία παιδιά είναι τα πλέον αυτά.

Όποιος θέλει, ας διαβάσει την Παλαιά Διαθήκη, να δει εκεί πέρα ότι ο Ιακώβ είχε πόσα παιδιά, δώδεκα, ο οποίος σπουδαιότερος ήταν ο Ιωσήφ, ο μικρός Βενιαμίν. Αυτή είναι η ιστορία. Έτσι είναι. Μα πώς συμβαίνει αυτό; Τον ρωτώ τον στρατηγό, ποια είναι η αιτία ώστε οι γονείς σήμερα δεν γεννούν πια παιδιά;

Τα παιδιά, τότε, την εποχή εκείνη, ήμασταν πολύ σκληροί στη δίαιτά μας, είχαμε λιτοδίαιτα. Δεν ήμασταν παιδιά καταναλωτικής κοινωνίας. Εντυπωσιάστηκε ο όρος «καταναλωτική κοινωνία», ότι τα παιδιά που ζούνε σε, τρέφονται πολύ. Δεν είναι πλέον λιτοδίαιτα. Κρεοφάγοι, είμαστε πλέον κρεοφάγοι των Βαλκανίων. Και τα χορτάρια ακόμα, να ήταν κρέας, να γινόταν αρνιά, να τρώγαμε κρέας, ενώ τότε, στην παλιά εκείνη εποχή, στην εκείνη εποχή, το κρέας το τρώγαμε Χριστούγεννα και Πάσχα. Το ψωμί

Το ψωμί μας ήταν μπομπότα ή κριθαρένιο ψωμί, κερανά και φρέσκο. Έτσι ήταν η ζωή μας, περνούσε σκληρά, μια σκληρή ζωή. Τώρα τελευταία, δεν είναι πολλά χρόνια, δύο-τρία χρόνια, που συνήλθε στην Αθήνα συνέδριο αυτών των γιατρών, παιδιάτρων, έβγαλε ανακοινωθέν.

Και τι είπε; Τώρα τελευταία, λέει, παρουσιάζονται στα παιδιά καρδιοπάθειες. Το μικρό παιδί έχει καρδιά ρολόι, σαν δουλεύει, δουλεύει καινούργιο ρολόι, ενώ ο γέρος, όπως είμαι εγώ, η καρδιά μου τώρα πλέον έχει ρυθμό κανονικό και από ώρα σε ώρα μας περιμένει ο θάνατος.

Τα παιδιά δεν είναι τώρα, αναγκαζόμεθα και στέλνουμε παιδιά στην Γερμανία, στην Αγγλία και στην Αμερική. Ένα άλλο παράδειγμα θέλω να αναφέρω, αλλά διστάζω να το αναφέρω, να μην παρεξηγηθώ. Όσοι με παρακολουθείτε επί έτη πολλά, τόσο στην Αθήνα όσο στις επαρχίες, γνωρίζετε πολύ καλά ότι πάντοτε ελέγχω.

Ελέγχω το κακόν όπου να το βρω, είτε στο ύψος είτε στο βάθος, και έλεγξα βασιλείς, έλεγξα βασίλισσας, έλεγξα στρατηγούς, έλεγξα αρχιεπίσκοπο, έλεγξα πατριάρχη, έλεγξα, έλεγξα και υπέστην πολλούς διωγμούς.

Το καλάμι το χτυπώ, όπως λέγω, όταν είναι όρθιο. Όταν το καλάμι πέσει, δεν το χτυπώ, το θεωρώ άνανδρον. Τα λέγω αυτά τα πράγματα, διότι τώρα τελευταίως παρεξηγείται από έναν κόσμο ο οποίος ανήκει στα κόμματα. Εγώ δεν ανήκω στα κόμματα.

Εγώ ανήκω στον Χριστό και στην Ελλάδα. Αυτά είναι τα πιστεύω.

Συνεπώς το παράδειγμά μου είναι ότι το καλάμεν, είπαμε, το χτυπώ όταν έρθει, όταν πέσει δεν το χτυπώ. Και έτσι, με το πνεύμα αυτό, εδέχτηκα τον Παπανδρέου όταν δεν ήταν πρωθυπουργός, με την κυρία του, την αράντου κυρία, την Μιμή, και επίσης εδέχτηκα και τον τέτοιο βασιλέα Κωνσταντίνο.

Δεν θα τον διώξω, λέει το Ευαγγέλιο, τον ερχόμενο προς εμένα, ου μη εκβάλω έξω. Δεν πρέπει να τον διώξουμε ως άνθρωπο. Μέσα στην Εκκλησία μπορούμε να τον διώξουμε: δεν σε κοινωνώ. Αλλά έξω από την Εκκλησία πρέπει να συναστρεφούμε τον πάντα άνθρωπον με τον πόθο, τον ζωηρόν πόθον, να του γνωρίσουμε Χριστό Ιησού τον Σωτήρα ημών.

Ήρθε λοιπόν ο Παπανδρέου, εκάθισε, ήρθαμε κι εμείς. Αυτοί οι καλόγεροι στεκόνταν, φοβούντανε μη πέσουν οι κεραυνοί, οι κεραυνοί. Λοιπόν, είπα στον πρωθυπουργό, τον κύριο Παπανδρέου: «Εγώ δεν ανήκω σε κόμματα. Θα σου κάνω ένα ερώτημα μεταφυσικό, διότι εκτός του φυσικού κόσμου υπάρχει και ο ωραίος, ο ωραίος κόσμος, ο μεταφυσικός». «Ποιο το ερώτημά σου;» μου λέει. «Το ερώτημά μου: πιστεύεις στον Θεό;» Εκείνος μου απαντά μετά από σκέψη: «Όταν ήμουν νέος ήμουν άθεος. Τώρα πιστεύω. Και πιστεύω όταν πήγα στο Λονδίνο και ετέθην κάτω από τη χειρουργική μάχαιρα του ιατρού, του καρδιολόγου. Και εις τούτο με βοήθησε να πιστεύω και η νεαρά μου σύζυγος, διότι όντως, ασχέτως άλλων ζητημάτων, έχει μια θρησκευτικότητα». Και μετά στρέφομαι προς την

Δήμητρα και της λέγω: «Εσύ έχεις φήμη ωραίας γυναικός, αλλά κατά τον Πλάτωνα η ωραιότητα είναι δύο ειδών. Η μία η ωραιότητα είναι το φυσικό κάλλος και η άλλη η ωραιότητα είναι το πνευματικό κάλλος. Ωραίος άνθρωπος είναι όταν ο άνθρωπος είναι αγαθός και ενάρετος άνθρωπος».

Λοιπόν, τώρα, ύστερα από 30 χρόνια, λέω, θα είσαι μια γριά. Ύστερα από 60 χρόνια, θα είσαι οστέα γυμνά. Ο άνθρωπος, ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης. Αλλά, εάν θες να είσαι ωραιότερη, θα σου δώσω έναν καθρέφτη και θα τον βλέπεις ημέρα και νύχτα, τρεις φορές τουλάχιστον την ημέρα, διότι η γυναίκα έχει μια φιλαρέσκεια και βλέπει τον καθρέφτη.

Δεν υπάρχει γυναίκα χωρίς καθρέφτη. Μπορεί να λείπουν από το σπίτι διάφορα αντικείμενα, αλλά καθρέφτης δεν λείπει. Ποιος ο καθρέφτης αυτός; Της παρουσίασα μια ωραία εικόνα της Παναγίας Θεοτόκου. Και της έδωσα ως δώρο.

Επίσης ως προς τον Βασιλεία των Θεών, Βασιλεία Κωνσταντίνου κλπ. πρέπει να σας είπα το εξής. Ανάληψης, ότι εγώ όπως γνωρίζετε είμαι από ένα χωριό Λεύκες Σπάρου, είναι κανείς Σπαριανός εδώ πέρα, καλά μπράβο, τι νομίζει η κοροτορικά, τι είσαι ανεψιά, ανήφι, καλά, λοιπόν, από το Μαράθι, ναι λοιπόν εκεί, είμαι από εκείνο το χωριό, την εποχή εκεί στο χωριό μας ήταν πολίτευνη και ο αρχιμεντής, ο σπουδαίος αρχιεντρίδης ο οποίος γράφει ωραία διηγήματα στο σταυρό, Αυτός ήταν συμμαθητής μου και ήταν πολίτεκνος, πόσα δέκα παιδιά έχω πάει, δώδεκα παιδιά και όλοι ήσαν πολίτεκνοι Και ένας από τους πολυτέκνους ήταν ένας θαυμάσιος νέος ο οποίος εργαζόταν στο γύφτικο του πατρός του, που έφτιαχνε άροτρα, αξίνες ή χειρουργικά εργαλεία,

και είχε σκληραγωγηθεί μέχρι τούτο το σημείο, ώστε στα χέρια του, τα σκληρά του χέρια, έβαζε κάρβουνα αναμμένα και τον βλέπαμε και τρέμαμε. Λοιπόν, έτσι ανετράφη αυτός. Ήταν η εποχή του ’12, η πατρίδα μας ήταν ένδοξος.

Οι δύο αρχηγοί του έθνους μας, ο Βασιλεύς και ο Βενιζέλος ο Ελευθέριος, μεγάλοι άντρες, οδήγησαν το έθνος από Νίκην σε Νίκην και έφτασαν μέχρι στα άκρα των Βαλκανίων, μέχρι Σόφια και μέχρι Τσατάλτζα. Ενωμένοι ήτανε, η διαίρεση μας έφαγε.

Λοιπόν, τότε ο βασιλεύς, για να τιμήσει το σώμα των Ευζώνων, ηρωικών ανδρών, έκανε την ανακτορική φρουρά να είναι από Εύζωνας. Και αυτός ο ψηλός, δύο μέτρα ήτανε, τον έκανε, τον όρισε εκεί στο Ευζωνικό και φυλάκανε τον βασιλιά.

Τότε παρουσιάστηκε η διχόνοια και άνθρωποι που μισούσαν τον Βασιλέα, τι έκαναν; Βάλανε φωτιά στο ανάκτορο όπου ήταν ο βασιλεύς, να τον κάψουν. Και η φωτιά έπιασε και οι υπασπιστές του εκάησαν και βρεθήκαν μόνο τα δαχτυλίδια τους, μόνο τα δαχτυλίδια τους βρεθήκαν.

Και μετά θα εκαιόταν και ο βασιλεύς. Την ώρα εκείνη, αυτός που είχε συνηθίσει με τη φωτιά, ο Δημήτριος Παντελέος, τον πλησιάζει και του λέει: «Βασιλιά, εγώ δεν φοβάμαι τη φωτιά, η φωτιά με φοβάται. Πιστεύω στην Παναγιά».

Εκεί κάτω στην Πάρο έχουμε την Εκατονταπυλιανή, ένα από τα των ναών που έκτισε η Ελένη η Βασίλισσα. Λοιπόν, κάνε τον σταυρό σου, λέει, τον έβαλε πάνω στον ώμο, ζουμμμμμμ, πέρασε από τη φωτιά. Είναι εκείνο που λέει ο Απόστολος Παύλος: εάν θα σωθούμε εμείς οι χριστιανοί, άλλη εικόνα, εάν εμείς σωθούμε από τη φωτιά της αμαρτίας, θα σωθούμε εμείς διά πυρός. Ζήτηκαν προβληματική σωτηρία μας, διότι όλη η αμαρτία μας κατάσταση.

Λοιπόν, τον έβγαλε. Την επόμενη ημέρα οι εφημερίδες γράφανε, δεν υπήρχε ραδιόφωνο, και γράφουν οι εφημερίδες: «Δημήτριος Παντελέως εκ Λευκών Πάρου, ο Σωτήρ του Βασιλέως». Α, το μεγαλείο του ανθρώπου είναι κάτι άλλο. Ποιο είναι το μεγαλείο του ανθρώπου; Που τον εκάλεσε ο βασιλεύς στα ανάκτορα.

Τι θες, παιδί μου; Εσύ με έσωσες. Θες χρήματα, θες λίρες, δολάρια, θησαυρό, χρυσίον, αργύριον; Τι θες; Εκατό κοπέλες των Αθηνών της αριστοκρατίας τον ζητούσαν σε γάμο. Τι είπε εκείνος; Δεν θέλω τίποτα από αυτά. Να είμαι κοντά σου να σε βλέπω.

Είναι στο ανθρώπινο. Ποια είναι η χαρά του ανθρώπινου; Βλέπει τη γυναίκα του. Αν εκλείψουν αυτά, δεν υπάρχει γάμος πλέον. Διότι πρέπει να σας είπα ότι ο γάμος στηρίζεται σε μυστηριώδη βάθη της ανθρώπινης. Είναι αντιάνθρωπος ο γάμος. Αλλά ο γάμος σήμερα έχει διασπαστεί πλέον. Και οι άνθρωποι παίρνουν διαζύγια και δημιουργούν μια κατάσταση ελεεινή, τρισάθλια.

Ο γάμος είναι πλασμένη η γυναίκα να αγαπάει τον άντρα της και ο άνθρωπος να αγαπάει. Και πλάστηκε στον κόσμο ένας άνθρωπος μόνο, μόνο ο Αδάμ. Και ήταν όλα ωραία και τα δάση ήταν ωραία και η θάλασσα ωραία και οι ποταμοί ωραία και τα άστρα και η σελήνη και ο ήλιος, όλα ήταν ωραία.

Αλλά κάτι του έλειπε του Αδάμ.

Το πρωί συγχωρείται και βλέπει μπροστά του.

Το ωραιότερο από όλα που έλαβε στον κόσμο και από τη σελήνη και το φεγγάρι και από όλα αυτά, και δόξα στον Θεό, και έγινε σύντροφός του. Ήσαν οι δύο σάρκα μία και ενωμένοι πλέον με τρόπο ώστε ο γάμος είναι ένωσις δύο ημιτόμων. Δηλαδή, όπως ο Μίτσο είπα και άλλοτε, ο Κοραής πήρε μια επιστολή από έναν νεαρό και λέγει ο νεαρός: «Οι δάσκαλοι έγιναν διπλούς;» «Όχι, παιδί μου», απαντά ο Κοραής, «δεν έγιναν διπλούς. Ολοκληρώθης, ολοκληρώθης το ανθρώπινο γένος». Αλλά προτεραιήματα έχει. Απόδειξες ότι, κατά την Γραφή που μιλεί με απλή γλώσσα, η γυναίκα δεν επλάσθη από τα πόδια του Αδάμ για να μην είναι υποχείρια και δούλη του ανθρώπου, ούτε επλάσθη από την κεφαλή του ανθρώπου για να μην κυριαρχεί στον άνθρωπο, αλλά κρυμμένοι επλάσθη από την καρδιά για να αισθανθούν ότι ο δεσμός των είναι η αγάπη, βέβαια.

Τι ούτως είναι ο γάμος. Σήμερα ο γάμος δεν υπάρχει. Σήμερα ο γάμος έχει διαλυθεί. Σήμερα τα διαζύγια αυξηθήκανε. Πολύ αυξηθήκανε. Εμπειρωμή εννοείται και νόμως έγινε πολιτικός γάμος να γίνεται και διαλύθηκε η οικογένεια και από τα διαζύγια ζουν οι δικηγόροι και από τις εκτρώσεις ζουν οι γιατροί.

Βλέπω ότι έρχονται για να μιλήσουμε για την αγάπη που πρέπει να υπάρχει στα ανδρόγυνα, διότι οι περισσότερες, οι πλειονότητες εδώ πέρα έχετε άντρα και γυναίκες και άντρα έχουν γυναίκες, ότι μια μέρα δυσκολώς, δυστυχώς, ασχολούμαι με τα διαζύγια.

Πολλά διαζύγια, προσπαθώ με όλα τα επιχειρήματα να τους πείσω να μην τελεσθούν διότι είναι κατάρα να έχουν τα διαζύγια. Αλλού επιτυγχάνω, αλλού δεν επιτυγχάνω. Ήρθε μια μέρα μέσα ένα ανδρόγυνο νεαρών, δεν είχαν ούτε τρία χρόνια παντρευτεί.

Όταν μπήκανε μέσα, ο ένας κοίτας στην γωνιά εκεί και ρωσικοί, δεν θέλετε, βλέπουν. Λέω, μυστήριο πράγμα, λέω. Γιατί λέει εκεί, λέει αυτή, να ξέρεις λέει τι τέρας είναι.

Οι ζωγράφοι ζωγραφίζουν τον διάβολο με δυο κερατά, λέω. Αλλά αυτός δεν είναι και ο σατανάς, λέει, με 150 κερατά. Λέω, αυτό, λέω, Αγιορείτες με δυο κερατά, ζωγραφίζει τον διάβολο. Δεν τον ξέρεις τι είναι. Λοιπόν, και δεν έρθει ο ένας στον άλλο. Μίσος μεγάλο.

Παλιά χρόνια τα ανδρόγυνα ήταν τόσο αγαπημένα, ώστε πέθανε το πρωί ο άντρας και το βράδυ πέθανε η γυναίκα από τη λύπη της. Και αυτή ήταν η συζυγική ζωή. Και έχουμε το γεγονός ότι τα διαζύγια έχουν αυξηθεί καταπληκτικώς.

Και έχουν αυξηθεί επίσης οι εκτρώσεις.

Και έχουν φτάσει οι εκτρώσεις, μετρήστε, για να σας βάλω να μετρήσετε τις εκτρώσεις, για να δούμε, θα ξημερώσουμε, θα βγούμε αξιόρθωτο, θα κάνουμε αγρυπνία για να φτάσουμε στους αριθμούς των εκτρώσεων, που έχουν φτάσει δύο στις μεγαλοπόλεις. Έχουν φτάσει ότι έχουν και μια άλλη κατάρα, μεγάλη κατάρα: η Αθήνα, που ήτανε επί του Όθωνος 10.000, 10.000 κατοίκους, τώρα είναι 4 εκατομμύρια. Είναι η μεγαλύτερη πόλη, κατά λογία οι μεγαλύτερες πόλεις της ανθρωπότητας.

Εκατομμύρια, λέει, είναι εκατό εκατομμύρια. Εμείς έχουμε το μισό λαό. Μας είπε κάπου ο Κοσμάς ο Αιτωλός ότι θα έρθουν οι μέρες δυστυχίες στο έθνος μας. Και έρχονται. Σήμερα είναι η προφητεία του Κοσμά του Αιτωλού. Εάν σας βάλω να μετρήσετε, θα φτάσουμε τη νύχτα, βράδυ με τη νύχτα, το πρωινό, πεντακόσιες χιλιάδες εκτρώσεις.

Δε τελευταίο σε πληροφορήθηκα, χτες το έμαθα, ότι κάτω στην Αμερική, στη Νέα Υόρκη, κάνουν εκτρώσεις και τα παιδιά, τα βρέφη που γεννιούνται, αυτά τα βρέφη τα κάνουν καλλυντικά. Φοβερό πράγμα, τρομερό, απαίσιο, φοβερό το έγκλημα αυτό το οποίο συντελείται και εδώ ακόμα στην Ελλάδα. Όταν προ δεκατρία χρόνια έγινε σεισμός στη Θεσσαλονίκη, ήρθαν αρκετοί Θεσσαλονιώτες από τη Θεσσαλονίκη και εδώ και

Ήρθαν και στη Μητρόπολή μου και ρώτησα πώς αυτός ο σεισμός που έγινε στη Θεσσαλονίκη, και μου λέει: «Εξηγείται, λέει, πάτερ μου. Είμαι αμαρτωλή πολύ, διότι εκεί κοντά στο σπίτι μου είναι υπόνομος και ο υπόνομος έφραξε, και πήγα στον Δήμο και ήρθαν εργάτες και έσκαψαν και βρήκαν τον υπόνομο, και ο υπόνομος ήταν γεμάτος από βρέφη, από έμβρυα».

Διότι κοντά εκεί στον αυτό το τόπο ήταν τρεις γενοργικές κλινικές. Και αυτή είναι η κατάσταση η οποία υπάρχει. Τι πρέπει να γίνει; Εμείς δεν είμαθα, είπαμε έναν είκο στα κόμματα. Πρέπει να γίνει αλλαγή, μια μεγάλη αλλαγή.

Η αλλαγή αυτή είναι η αλλαγή πολιτεύματος. Δεν είμαι υπέρ του ενός ή του άλλου, αλλά εγώ θυμούμαι ότι έχουν περάσει 80 χρόνια, 80 χρόνια, 90 χρόνια συμπληρώνονται, ότι γεννήθηκε στην Ελλάδα ένας μεγάλος ανήρ. Δεν ήταν εξαιρετικός, δεν ήταν καθηγητής πανεπιστημίου, ήταν φιλόσοφος, φιλόσοφος μεγάλος, ο οποίος, είπα, είναι ο Απόστολος Μακράκης, όχι τυχαία φυσιογνωμία.

Θα μου δοθεί η ευκαιρία να συνομιλήσω το ότι εξόχω αυτόν τον άνθρωπο, ο οποίος κατάγεται από τις Κυκλάδες νήσους. Έγραψε σπουδαιότατα, έγραψε. Πολυθαύμαστος. Βέβαια, δεν αρνούμαι ότι έκανε κι αυτός ο άνθρωπος μερικά λάθη. Αναπαίνει τον άνθρωπο, η σοφία του, η μόρφωσή του, η ρητορική του δεινότητα, η ομιλία του που εξεφώνησε μέσα στην πλατεία εδότηση των Αθηνών, στην Ομόνοια και λοιπά, είναι αξιοθαύμαστες.

Τι τόνιζε αυτός; Ότι διάφορα πολιτεύματα από την αρχαία εποχή είχε η ανθρωπότητα και θα έχει. Αλλά το σπουδαιότερο πολίτευμα που υπάρχει στον κόσμο, το οποίο θα έχει όλα τα λιορθώσεις, όλα τα κακά Όλα τα κακά και θα δημιουργήσει έναν νέο κόσμο, το σπουδαιότερο πολίτευμα είναι μία λέξη.

Και υπέρ την λαοκρατία, υπέρ την δημοκρατία, υπέρ την δικτατορία, υπέρ τη βασιλεία, υπέρ, υπέρ. Όλα αυτά είναι μία λέξη, λέει, συνοψίζει το ιδεώδες με το οποίο πρέπει εμείς οι Έλληνες να διοικηθούμε. Και το ιδεώδες αυτό είναι μία λέξη. Ποια λέξη; Χριστοκρατία.

Όταν ήμουν στην Κοζάνη τα πέσα έκενα χρόνια της φοράς αφαίου διακυβερνήσεως με τον Βαφιάδη και με άλλους. Τους είπα, ελάτε, λέω, να σας συστήσω, γεννάτε στον Άγιο Νικόλαο Κοζάνης. Είναι από την Κοζάνη κανείς από εδώ μέσα; Από την Κοζάνη;

Ποιος είναι από την Κοζάνη; Πώς λέγεσαι; Πώς; Ναι, λοιπόν, εκεί μαζευτήκαν όλοι και περιμένανε. Λέω, άλλοι φωνάζατε λαοκρατία, άλλοι φωνάζατε βασιλεία, άλλοι φωνάζατε... Λοιπόν, θα σας φωνάξω κάποιον άλλον, το οποίον υπερέχει από όλα τα πολιτεύματα, και το πολίτευμα αυτό είναι η Χριστοκρατία.

Θόρυβος μεγάλος έγινε. Ολίγοι συνεφώνησαν με το σύνθημα το δικό μου και μάλιστα οι κομμουνιστές από την έδρα τους είπαν ότι ο δεσπότης, ο παπάς, τότε έτσι με λέγανε, παπά, ότι δεν ξέρει, λέει, τι λέει, διότι η Χριστοκρατία θα καταλήξει Παπαδοκρατία. Έτσι κατηγορήσαν.

Εν πάση περιπτώσει, αυτή είναι η ιστορία του θαύματος που πρέπει να γεννηθεί στον κόσμο, ότι πρέπει να αποκτήσουμε Χριστοκρατία, Χριστοκρατία εις το σπίτι, Χριστοκρατία εις τα σχολεία, Χριστοκρατία εις τα πανεπιστήμια, Χριστοκρατία εις το στρατό μας, Χριστοκρατία εις τη Βουλή των Ελλήνων, που δεν υπάρχει.

Πρότεινα μια φορά με έναν εκλεκτόν βουλευτή, φίλο μου, το Βογγεντζή από την Εύβοια, είναι πίσω από την Εύβοια. Λοιπόν, εκεί, δεν ξέρω πώς, ζει ο Βογγεντζής. Λοιπόν, πες του κυριατισμούς, λέω, τι χάλια είναι αυτά; Επάνω στην Βουλή δεν έχετε την εικόνα του Εσταυρωμένου. Τίποτα. Λέει, θα του φάρω το ασυγηθό, λέει, και θα το επιτύχω, λέει, αυτό. Πράγματι ομίλησε επάνω στη Βουλή και μόλις άρχισε να μιλάει, «ο παπάς, ο παπάς, ο παπάς». Δεν μπήκε μέσα η εικόνα, ενώ οι άλλοι, αν επικρατούσανε, θα μάναν την εικόνα του Λένιν ή του Στάλιν ή οτιδήποτε άλλο. Έθνος που περιφρονεί τον Χριστό δεν είναι άξιος ονομάδος το έθνος ελληνικό.

και είναι το παράπονο των μεγάλων πατέρων και δασκάλων της Εκκλησίας μας. Ούτω πως εξελίσσεται η κατάσταση και πρέπει να έχουμε την προσοχή μας και να αποτελούμε φωτεινά παραδείγματα ζωής μέσα εις τον κόσμο.

Δεν έχω να σας πω τίποτε άλλο. Ανέπτυξε το θέμα συντόμως και δι' ολίγων ότι η Ελλάς κινδυνεύει τόσο από εσωτερικούς όσο και από εξωτερικούς εχθρούς. Τι πρέπει να γίνει; Να περιπληστούμε; Όχι. Εσείς που είστε εδώ μέσα, εδώ στην αίθουσαν αυτή, σας προκαλέσω να μην κλείσετε τα στόματά σας. Λέγει ο Χρυσόστομος, που είπαμε, μια αφοδέσμη ωραίο ρητό σας έδωσα κοντά να στα λαϊκά, θα σας δώσω και ένα άλλο ρητό του Ιερού Χρυσοστόμου. Τι λέγει; Ότι ο άνθρωπος ζήλωτι πυρούμενος δύναται να γεννήσει ολόκληρο τον κόσμο.

Αυτές τις ημέρες εορτάζαμε την Αγία Αικατερίνη. Γυναίκα ήτανε, 300 φιλοσόφους της Αλεξανδρείας τους τίναξε στον αέρα.

Γυναίκα ήταν η Αγία Παρασκευή, ιεραπόστολος και αυτή, γυναίκα η Αγία Βαρβάρα, γυναίκα ήταν ακόμα και η Φωτεινή, η οποία πίστεψε στον Χριστό και έγινε και ένα γεγονός ότι εκτίστη ο νέος ναός στη Σμύρνη.

Ποιος είναι από τη Σμύρνη, από τη Μικρά Ασία; Εκεί, λοιπόν, ήταν ο ναός της Αγίας Φωτεινής. Φωτεινής, Φωτεινής. Λοιπόν, και εκεί στον Άγιο Ναό της Φωτεινής εκήρυξε για τελευταία φορά και λειτούργησε ο μέγας εκείνος ιεράρχης, ο Χρυσόστομος Σμύρνης, και τελείωσε με τον εξής λόγο, μέσω δακρύων και στεναγμών, και είπε ότι έχετε θάρρος, έχετε ελπίδας, θα ανατείλουν και πάλι οι καλύτερες ημέρες για την Ελλάδα και θα ανατείλουν καλύτερες ημέρες όταν το κήρυγμα απλωθεί, όταν το Ευαγγέλιο κηρυχθεί σ' πάσα γωνίαν, όταν ληφθούν δρακόντεια μέτρα, όταν η έκτρωση θεωρείται πλέον έγκλημα μεγάλο.

Μα θα μου πεις, τι έκανες επάνω; Μόνος είμαι, γέρος είμαι, αλλά όσο μπορούσα στα σύνορα επάνω εκήρυξα το Ευαγγέλιο του Χριστού. Εξέδωκα εγχειρίδιον, ετόνισα το έγκλημα των εκτρώσεων, έκανα συλλαλητήριο, μεγάλο συλλαλητήριο, και ένα παιδάκι κρατούσε μια πινακίδα και έλεγε: «Μάνα, γιατί με σκοτώνεις;» Διότι αυτή η έκτρωση είναι το μεγαλύτερο έγκλημα.

Έγκλημα. Όταν ήμουν εδώ στην Αθήνα πριν 17 to 27 χρόνια, με κάλεσε μια γυναίκα, η Περιά, στο νοσοκομείο. Πήγα. Εγώ δεν εξομολογώ. Θεωρώ τον εαυτό μου ανάξιο να δέχομαι ένα μεγάλο μυστήριο, της εξομολογήσεως. Και έκλαιγε γοερώς. «Τι έχεις;» «Κάρβουνα έχω μέσα στην ψυχή». «Τι κάρβουνα;» της λέω. «Όταν ήμουν νέα, ο άντρας μου ο προκομμένος με έσπρωξε στην έκτρωση και σκότωσε το παιδί. Θα…»

Θα συγχωρεθώ; Αμφιβάλλω, λέω, γιατί υπάρχει ένα έγκλημα το οποίο δεν συγχωρείται, είναι το έγκλημα της εκτρώσεως. Την παρηγόρασα όσο είπα και έφυγα. Και στη Φλώρινα έγινε σε πολλές περιπτώσεις. Ήρθε μια γυναίκα και μου λέει η γυναίκα αυτή ότι ο άντρας μου θέλει να με χωρίσει.

Και ο λόγος που θέλει να με χωρίσει είναι ότι θέλω να κάνω, να γεννήσω κι άλλο παιδί. Λέγω, με τον άντρα, με άντρα, με τον άντρα, χωρίς άντρα μπορείς να ζήσεις. Αλλά χωρίς Χριστό δεν ζεις. Όπως λέγει ο Κοσμάς ο Αιτωλός, Χριστός και ψυχή μας χρειάζεται.

Όλος ο κόσμος να πέσει επάνω μας δεν μπορεί να τον πάρει.

Παραμείνει σταθερά, έμπνευσε σταθερά, πριν διαζύγει ο αυτήν, αυτός και η πέρα, και το παιδάκι τώρα είναι ο εργότητος νεανίας, 20 και πλέον ετών, χαριτωμένος και προοδευτικός. Έτσι πρέπει να κάνουμε και εμείς, να διαδώσουμε παντού, όταν δεν σαράντωμε μεγάλες ημέρες, κατά τις οποίες είναι και μεγάλοι και υψηλοί μέσα.

Που όλοι έχουν τους δυο-δυο, ρωτήστε να μάθετε ότι στην Βουλή των Ελλήνων σπάνιοι είναι πολύτεκνοι, οι άλλοι δύο-δύο-δύο. Και τα παιδάκια τους κακομαθημένα, άνευ προηγουμένης αυτής. Και το αποτέλεσμα ποιο είναι; Ότι δεν έχουμε στρατό πλέον.

Δεν είναι πλέον οι στρατιώτες μας, οι στρατιώτες του Πλαστήρα, που έδωσε μέχρι τον Καναγκρόντο τις αγγείρες και έλεβε την άγγερα κλπ. Δεν είναι οι στρατιώτες μας, οι στρατιώτες του Δαβάκη το 1940, αλλά είναι στρατιώτες κακομαθημένοι, που ενώ τρέφονται με αμερικάνικο τρόπο, με δίσκο αντί κουραμάνας και άλλων τροφίμων, αυτοί είναι μελαγχολικοί και αυτοκτονούν. Μέχρι τώρα έχουν αυτοκτονήσει οίκους. Και οι άλλοι παγκονίσουν ώστε τα παιδιά τους να είναι στο μέτωπο, αντί να θεωρήσουν τιμή ότι τα παιδιά τους είναι στο μέτωπο, είναι μπροστά στην αυτή, διότι θα εκραγεί πόλεμος οπωσδήποτε.

Και ο Αίκη, αλίμονο, αχ δεσπότη μου, φέρε το παιδάκι μου σε κοντινό μέρος και θα σε κάνω χρυσή εικόνα. Και τώρα, τι θα γίνει ο κόσμος; Δεν με ενδιαφέρει, λέει, εμένα, το παιδάκι μου να έρθει. Και αυτή είναι η νέα ειδωλολατρία, διότι μας είπε ο Χριστός να αγαπούμε τον πατέρα και τη μητέρα, αλλά πατρός και μητρός και απάντων προγόνων ανώτερο είναι η πατρίς.

Και πάνω από την πατρίδα είναι η δορματρία. Δεν θυμάμαι στον αστυνείο είδε κανείς από τον αστυνείο.

Λοιπόν, στην Ίο, τόπον εξορίας.

Μας ήρθαν από την κάτω της ασυκλάδας και με είδανε αυτοί, το έμαθες αυτό, το έμαθες, είχαν έρθει. Λοιπόν, εκεί έλεγα, εξηγούσα το ρητό του Χριστού, ότι ο φιλών πατέρα ή μητέρα υπέρ εμέ ουκ έστι μου άξιος. Παραπάνω από Εκείνον, ειδωλολατρία, είναι ειδωλολατρία. Ήταν λοιπόν και ένας, να μην πω, να τον ονομάσω, ο οποίος, «Αχ, τι βλακίες είναι αυτές που λέει ο παπάς», λέει, «αυτός ο θεολόγος εδώ πέρα». «Γιατί λέω βλακίες; Ανώτερος απ' όλα είναι ο Χριστός», του λέω. «Μπα», λέει, «όσο έχω το δε μετράκι μου, όσο έχω το νύχι του παιδιού μου, δεν έχω το Χριστό».

Και αυτοί, οι δολοφόνοι, δολοφόνοι, έτσι τους φωνάζω μέσα, δολοφόνος είναι. Και εδώ μέσα στην αίθουσα που ευρίσκεστε, είμαι βέβαιος βέβαια ότι πολλοί από εσάς εμπρέεστε και ότι πιστεύετε, αλλά συνθήκια βροσιρά σας τελειμούν σε μια κατάσταση πολύ τλειμπρά.

Πρέπει να εξέλθετε, να εξέλθετε εις το φως και να προσπαθήσετε να ζητήσετε εξομολόγο και να εξομολογηθείτε το φοβερό αυτό αμάρτημα, το αμάρτημα των εκτρώσεων, το οποίο κινδυνεύει να διαλύσει το ιστορικό μας έθνος.

Σας ευχαριστώ.

ΕΚΑΤΕΡΙΝΑΙ ΤΗΘΙΑΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΟΥΧΟΣΙΝΑΙ ΤΗΝ ΒΟΥΠΗΑΝ ΙΜΟΝ ΚΑΙ ΑΝΤΗ ΛΥΨΗΝ Ότι εφήμωσε λαμπρός τους κόμψους των ασέβων του πνεύματος τη μαχαίρα και νείνος μάρτιστε φτύσα παιδίτε πάση το μεγάλο έλεγχο. ουρανός πολυφωτός η Εκκλησία.

Ανεδείχθη, άπαντας καταυγάζουσα τους πιστούς, εν ω εστώτες κραυγάζομεν: Τούτον τον οίκον στερέωσον, Κύριε. Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου και ευλογήσον την πληρονομίαν Σου, νίκας τοις βασιλεύσι κατά βαρβάρων.

Χάσατε τον Κύριο, χάσατε τη γη.

Στην κατασκήνωση όπου φιλοξενούμε έξω από την Φλώρινα, 3.000 παιδιά φιλοξενούμε.