Κήρυγμα και χριστιανική αποστολή · Διάλεξη 013
Ο προφήτης Ιωήλ και η πρόσκληση σε θάρρος και μετάνοια
Ομιλητής: Αυγουστίνος Καντιώτης
3 Πατήστε για παύση Ένα διαδραστικό πρόγραμμα αναπαραγωγής φορτώνεται με JavaScript. Χωρίς αυτό, χρησιμοποιήστε τον άμεσο σύνδεσμο ήχου και την περίληψη παρακάτω.
Περίληψη
Η προφητεία του Ιωήλ γίνεται πρόσκληση να συνδυαστεί η πραότητα με το θάρρος. Ο Χριστός παρουσιάζεται ως πρότυπο για πιστή και υπεύθυνη υπηρεσία.
Ο πρωτότυπος ελληνικός ήχος διατηρείται αναλλοίωτος. Είναι η έγκυρη ηχογράφηση αυτής της διάλεξης.
Μεταγραφή: Ἀγγλικά (αὐτόματη μετάφραση)
Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.
Let the meek become a fighter. I address both the audience I can see and the audience I cannot.
The audience I can see is you, gathered in this beautiful lecture hall of the Brotherhood of the Cross: men and women from neighborhoods throughout greater Athens and Piraeus, and from places farther away.
Some of you have come from Patras, some from Thebes, some from Corinth, and some from elsewhere. You are gathered here in this well-appointed hall. Recently, up in Kastoria, a cinema closed, may its memory be eternal.
Yes, its owner donated these seats. Once, people sat in them to watch the works of demons. Now you sit comfortably in them to hear the divine preaching.
Glory to God. You are seated now, just as Mary, the sister of Lazarus, sat at the feet of Jesus Christ, as it says. She was not standing. As the interpreters observe, every hall, large or small, and every church should have seats so that listeners can follow the sermon without strain.
You, the visible audience, are few. What is the larger audience? It is the invisible one. Thanks to advances in technology, the word and preaching of the Gospel reach the ends of the earth: America, Australia, Africa, everywhere. Through cassette tapes, sermons, magazines, and books, the word of God spreads throughout the world. That audience is very large, large and invisible, but it is visible here, glory to God.
As we have said, my dear friends, there are two kinds of sermons: those that please people and those that need to be preached. Which would you like me to give you: what pleases you, or what is fitting? I hear your answer.
When I was a preacher in Aristagrafana, I spoke a few bitter truths, and the people there rose up against me. I told them, ‘I have hardly said anything. Out of a hundred things, I have told you only one. If I told you the other ninety-nine, you would surely crucify me in your town.’
And we who serve the Gospel, here and elsewhere, preach the truth of the Gospel in words of correction, and this causes displeasure. But, as we have said and as you yourselves wish, we will not say what is pleasing but what is fitting.
Today we read what the Russian Chrysostom says: what has brought society to ruin is that we neither correct others nor accept correction ourselves. Correction is necessary, and I shall offer it again today.
Today’s feast gives us our starting point. Today we celebrate Luke the Evangelist, who wrote the Gospel according to Luke and the Acts of the Apostles. But tomorrow another day will dawn, another feast. We celebrate one of the Twelve Prophets; we celebrate Joel the Prophet, the Prophet, one of the Twelve Prophets. As the late Professor Bratsiotis told us, Joel was a contemporary of the great Prophet Isaiah and lived through difficult days for the Jewish nation.
So from the Prophet Joel, whose feast we celebrate tomorrow, we take a saying that should become our own: let the meek become a fighter.
Let us explain this today, and let it remain a lasting lesson in your minds. Joel lived in the eighth century before Christ, at a time when the Jewish people were in decline and corruption. It was also a time of natural disaster. For, as we have said before, God created this planet, which is a diamond.
The diamond of creation, that is what an astronomer of our century calls it, the diamond of our creation. If we went to another planet, we would not find all the beautiful things this earth has. We would not find its fresh air; there is no air there. We would not find the water that we, ungrateful as we are, drink.
Yes, as an American astronaut said while he was on the moon, he grew thirsty and cried, ‘Oh God, when will I come home, turn on the tap, and drink water in my own house?’
God has given us all these good things, and we ought to be grateful. But then the nation of the Jews sinned, and punishment came. What punishment? God sent the caterpillar, which devoured the crops. The locust devoured what remained of the crops, the cankerworm devoured what the locust left, and then blight, along with tiny insects of the fields, consumed what the cankerworm left.
Desolation everywhere. And the prophet cries out: ‘Farmers, weep. Shepherds who tend the sheep, mourn. All you people, mourn, women and children alike. Bridegrooms, take off your wedding clothes and put on mourning clothes. Brides, take off your bridal garments and dress in mourning. Mourn!’
And not only should you mourn; there is something else as well. Priests of the Most High, why are you asleep? Sound the trumpet! For besides the natural disaster and all the other suffering, barbarian armies came down with terrible weapons. They laid the land waste and burned villages and towns. The misery was immense. My dear friends, our own times are much like that.
We see this in our beloved Greece, without any exaggeration. So today we too may take up that saying of the Prophet Joel: let the meek become a fighter. We see many signs of decline, both moral and national.
Which sign should we mention first, my dear Christians? First comes the breakdown of marriage. Marriage is the root of society, its basic cell, as sociologists say. Without marriage, there would be no society.
Yet marriage, this Mystery, is being shaken today. Marriage is despised. ‘What God has joined together, let no man separate,’ says Christ. There was a time when divorce was unknown. Not a single divorce was granted; only the gravedigger’s shovel separated husband and wife. Ask what is happening now, and you will see a dreadful picture. Marriages are breaking apart. How? Through human laws, so many laws that conflict with one another. We might say that a flood of laws brings lawlessness. Marriage is being dissolved by law: the law on marital incompatibility, then automatic divorce, then divorce by mutual consent. And now still more provisions concerning marriage are to be added.
Saint Kosmas of Aetolia prophesied that years of such great corruption would come that a man would change wives as he changes shirts, and a woman would change husbands as she changes her robe.
Such are the times. In Athens, twenty-five out of every hundred marriages break up. We have gone far from God, from the commandments of our Lord Jesus Christ.
Divorce, then, divorce is one evil. The other evil, a very great one, greater still, is abortion. A terrible thing, abortion. Abortions are no longer considered a crime. Just as a woman whose tooth aches goes to the dentist and has it pulled to stop the pain, that is how women have come to treat abortion today.
Pregnancy is a divine energy. Pregnancy is like an earthquake within a woman, and even the strongest woman is shaken by the fact that a human being is coming into the world. And in subsequent pregnancies, should she feel difficulty, the law says that a woman may go and have an abortion.
It is as though the punishment for abortion hangs over us. Here in Greece, the gravest crime is being committed. There is no crime like it. I even wonder whether God forgives this sin. If you kill a grown person, perhaps that person gave you some cause. But to kill a child who has done no wrong, that is the crime of crimes. When we held a demonstration against abortion in Florina, a little child carried a sign that read, “Mother, why are you killing me?” It is a terrible crime. Abortions in Greece have increased astonishingly. Lives have been lost, as we have said again and again, and continue to say and write.
You want to hear what you need to hear, not merely what pleases you. What good are candles, icons, and liturgies if you commit such acts? I remember when I was a preacher here in Athens.
An elderly woman asked for me at the hospital. I went there. “Bishop, my bishop, I have a burning coal in my hand, in my hand.” “What burning coal?” I asked. “I killed a child. My fine husband urged me to murder the child, and I have had no peace.” Cain, Cain, where is your brother? This is the state we have come to: so many abortions.
Abortions! Look at the children in Albania. Around Florina, we now have an influx of Albanians from Northern Epirus. Our little town of Florina is hosting five hundred of them. Their families are large: five children, six children, seven children, though they live in great poverty and hardship.
Children in Serbia, children in Bulgaria, and above all children in Turkey. Turkey has a high birth rate. If one Turk dies at sunrise, then by evening, I tell you, eight Turks have been born.
Here, here in Greece, one Greek dies in the morning, and by evening half a Greek is born. My God, have mercy on me. My God, have mercy on me. How I wish I were not speaking! How I wish I could close my mouth! How I wish I could now, in my old age, at twenty-five years old!, go to the Holy Mountain, find a cave, hide inside, weep for my sins and my imperfection, weep, and throw myself on the mercy of God.
For who listens to us? Christ our God sent the prophet Isaiah to preach. Isaiah went and preached, and when he returned, God asked him, “What did you do?” “I did not find a single person who would listen.” For a person who will not listen to the Gospel can scarcely be called a person. He has ears for every strange and curious thing, but our age has made him a creature of television.
People no longer listen to their mothers, their teachers, their spiritual fathers, or preachers. They listen to what television says; I listen to it avidly, too. This is the misery we are in, my dear Christians. Well, these are miseries, they are miseries: divorces are miseries, and abortions are miseries.
And now, as I have told you before, an honorable doctor is on trial because, on Great Friday, he refused a married couple’s request for an abortion. “I will not perform an abortion,” he said. “I will not perform an abortion.”
He has been taken to court, and I will go to testify in this good doctor’s defense. Our country is beset by terrible troubles. We have a sacred day, shared by the whole Christian world.
It is Sunday, the day of the Resurrection of the Lord Jesus Christ, a day of rest. Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, and Saturday are for work. Work is a law of God, a law we must obey.
Everything beautiful that human hands have brought forth on earth is the fruit of work. And the Apostle Paul says, “If anyone will not work, neither shall he eat.” So we must work, but work with God.
The atheistic Communists took this saying from Holy Scripture and inscribed it on the front of the Kremlin. But theirs was work without God, and work without God is not blessed. So come, my friend, on Sunday. The week has 168 hours. Give one hour, just one hour, and come to the Church. There, before the beautiful world God has created, say, “Glory to You, O God.” Come and thank Him for His countless blessings, both bodily and spiritual.
Just say one “Lord have mercy”; just say one “Remember me, Lord, in Your kingdom”, but nothing. Those who keep statistics say that in Greece only two out of every hundred Christians go to church, and the others do nothing. Far away, far away. There are no children in the villages. Schools are closing every day, my children, closing every day. There are no schools in the villages. In Grevena, Florina, and other places, people no longer have children.
Only a few elderly people remain in the villages, old people. To give you an idea of the depopulation of our homeland, let me tell you about Prespa. It is an alpine region worth visiting, with its beautiful lakes and its birds singing in the dense forests.
The Prespa region has fifteen villages. Years ago, when I visited them as a preacher, their population was twenty-five thousand. Now those fifteen villages have only fifteen hundred inhabitants, most of them elderly.
I saw that Pisoderi, where the head of Pavlos Melas was buried, once had three thousand inhabitants and now has only fifteen. Our homeland is fading away. Divorces are disgraceful, then, and so are abortions.
It is a disgrace that we have done away with Sunday, and now there is a new effort to do away with it altogether and make people work on Sunday. He called it a satanic plan, a plan of the devil, and endorsed Mr. Psaroudakis’s warning that some were trying to erase Sunday. Yet we see no protests, no courageous protest from the people. If they must abolish a day, let them abolish Saturday instead of Sunday. But they do not abolish Saturday. They say they are abolishing it, yet they keep it. Constantine...
Kosmas of Aetolia, who was above all an itinerant monk, was in Ioannina during Ottoman rule. The markets had come to be held on Sunday. Kosmas rose up and sounded a great, lofty trumpet call. He managed to have the markets held on Saturday and not on Sunday. If we are to be Orthodox Christians, if we believe in Jesus crucified for the world, we too ought to act in that spirit. Sunday has fallen into a sorry state. In particular, it has become the day of automobiles.
Now, as for cars, people must have their cars. You can hardly pick up a newspaper, bloodshed! Greece’s finest young people are being ruined and killed on the roads. We have many such incidents, most of them traffic accidents.
If we go to Jerusalem on Saturday, there are almost no cars on the road. Only two kinds of vehicles are moving: those of doctors and those of the police. The streets are empty. And if we go to Constantinople, Ankara, or eastern Turkey on Friday, no one is out and about; everyone is at the mosques.
Here, you see, things go on like this, with all these disgraces. And we have another disgrace, even greater ones still, many disgraces.
Until now, there was a law that imposed a penalty on anyone who blasphemed the name of our God, the name above every name. A police officer could record the offender’s name and bring charges without anyone filing a complaint. Now there is talk of abolishing that power. The two parties, and perhaps others as well, seem to agree on it.
Under that proposal, blasphemy would no longer be prosecuted, and every person, every Greek, every filthy mouth, would be free to blaspheme the name, the name above every name, of Christ and the Most Holy Theotokos. If only Saint Kosmas of Aetolia were alive! This is what he used to say against blasphemy.
“Insult the mother who bore me, insult my father, strike me, beat me, even kill me, and I will forgive you. But blaspheme Christ and the Most Holy Theotokos, and I cannot bear to look at you.” Who does that today? Who stands up to blasphemers in our society?
John Chrysostom was even stricter. He said, “When you hear someone blaspheming, call him over, call out to him, and counsel him once, twice, three times. Does he not listen to you? You have grace; strike the blasphemer.”
“The hand that strikes a blasphemer will be sanctified,” says John Chrysostom. But I am not John Chrysostom, and I would not dare advise you to do such a thing. I do protest, though.
Of course, there is a law: whoever insults the President of the Republic is punished with two years in prison. Whoever insults the leader of the governing party receives the same punishment. Whoever insults the leaders of the parties... Of course, of course. How can we not sigh? Karamanlis is great, he is great. Mitsotakis is great, and so is... Papandreou. They are great, while Christ is small, very small. You told me, you gave me your word, that you would hear what is fitting and not merely what pleases you. We do not say things merely to please you. This is the dreadful state of affairs in our country.
Longsuffering: I marvel at God's longsuffering. Longsuffering, glory to Your longsuffering, Lord. If there were no longsuffering… Yet there is fear, as there was down in Cairo, where things had been quiet until a terrible earthquake struck and shook the city. Two thousand were injured and a thousand died. Fear and terror fell upon Cairo, the great capital of Egypt. My God, my God, Athens too will see such an earthquake. Nothing will remain standing. Even the Parthenon will fall; the earth and the graves will open, churches will be destroyed, and we will end up ingloriously beneath the soil of our blessed homeland.
And amid all these disgraces, no voice of protest is heard, or only the faintest protests. Something similar happened in Russia twenty-five years ago. Let us look back to that Russia, once the breadbasket that fed the world. Now its people are hungry, hungry because they too turned away from God.
Before that great catastrophe came upon Russia, devout Russian ascetics who fasted in the mountains sounded the alarm. They warned that disaster was coming. And what did the people say? I have told you before; I even preached a sermon about it. Let me test your memory. What did they say? One word: “Nichevo, nichevo, nichevo, nichevo.” “It is nothing. It is nothing.”
“It is nothing”, just that one word, “nichevo.” And today, in our suffering homeland, you hear the same refrain: “Nichevo. Abortions are nothing. Divorce is nothing. Blasphemy is nothing. Neglecting Sunday as a day of rest is nothing.”
This is what the Greek people, this noble people, have come to. “Nichevo”, indifference, prevails today. As the Russian Chrysostom says, if you do not fight an evil at the beginning, it spreads. If a fire starts in a forest and you do not put it out at once, it grows until it burns down the whole forest.
So we too live in indifference. Sound the trumpet, priests! Sound it, bishops and Archbishops! Sound it, monks of the Holy Mountain! Sound the warning that disaster is coming upon our homeland. It is coming.
We must all pay attention to what Joel tells us. What does he say to us in this age? What counsel does he give? The danger now goes beyond destruction of the natural world. Our people themselves face a grave threat.
...our people face a great calamity. We have enemies. Greece has no friends, Greece has no friends; she has enemies, brazen enemies, and with her limited means she tries to defend herself, to fight. Yes, it is a fact. Let me tell you something in confidence: when Bush visited Ankara and met and spoke with Özal, Bush said he loved Greece and praised Greece, while Özal smiled.
“Why are you smiling?” he asked. “Those praises you spoke are fitting for ancient Greece, not Greece today. Today Greece is a degenerate people. If they give permission, they will occupy Greece within a week. Who will fight? Mama’s boys?” They are not children like those of Plastiras; they are spoiled children. As I have said before, and I repeat again, what one spoiled child eats today would have fed five children in the old days, when they ate meat only at Pascha and Christmas. Their cheeks were rosy, their feet were bare, and they were brave and strong.
And they reached as far as the Sakarya River. That is gone now. Now there are children, spoiled children, who have no desire to go out into the struggle for faith and country. So that is how ready she is, fully ready. And on top of everything, division is beating us down. Oh, division, the curse of our people.
They gave a European, a German, a history of Greece, and he read it. Then they asked him what he thought of us. He answered, “If the Greeks had been united, they would have been the greatest state on the Mediterranean Sea.”
Division, terrible division.
Think of that hero, Chrysostomos of Smyrna. They attacked him, cut off his ears, tore out his beard, knocked out his teeth, stabbed him, and cut him to pieces. A Turk who was still living in Smyrna until recently shot him and ended his torment. Hundreds of clergy, monks, women, and men were martyred alongside Chrysostomos.
We conclude with the words, “May their memory be eternal.” Well, what does it say? We were defeated in Asia Minor. What does history, impartial history, answer? Let Kemal speak. What am I saying? Kemal was advancing and reached the outskirts of a town, Loumbounar, thirty or forty kilometers from Smyrna.
There at Dumlupınar, a whole regiment held its position. Men who fought there were still alive to tell of it. The enemy tried to take it and could not. Then it was learned that Plastiras was there, holding the position with a single regiment. The following year, when a monument was unveiled at Dumlupınar, Kemal was there with the Turks. And what did Kemal say? “Do we think we defeated the Greeks? No, no, no. We did not defeat them. The Greeks were defeated politically; their division destroyed them. Wherever the Greeks fought, they fought like heroes.”
That spirit, that devotion to our homeland, has now gone from our country. I wrote a letter about it, and it made an impression. Cadets from the Military Academy came up to Florina, our outpost of Greece. I spoke a few words to them there and told them that they must have courage.
Instead of being ready for this, and I have given various examples, various examples. They say, then, taking Plastiras, a hero of '20, as an example, that his involvement in politics did harm; it did no good.
Politics is deeply corrupting. It is like the harlot of the great Apocalypse, capable of corrupting even the purest people.
We honor Plastiras as a hero. We also honor Davakis, a hero of 1940, and Velissariou, a hero of 1912. Velissariou led the advance guard of the army of King Constantine as it moved north. After a long separation, his wife came to see him. She was a beautiful woman from Kymi. Is anyone here from Kymi? He was on horseback, inspecting the regiment that was about to fight the Bulgarians, when he saw his wife nearby. Pangalos was there too, a good general, skillful, capable, and strict. He watched to see what Velissariou would do. Would he dismount?
He did not do that. Only a command was heard, like a thunderclap: “Theodore, take her to her mother; come here.” Such were the heroes who sacrificed their lives for our great and glorious homeland. He had thought it through very well. He loved his wife.
But he thought, ‘If I go down to see her, what will these twenty-year-old soldiers say? “The officers have a fine time of it, a wonderful time. The officers have a wonderful time.”’ An officer must... The soldiers are examples, examples of heroism, and they sacrifice their lives.
Plastiras stood guard at the soldiers’ outposts at night. And when they reached Dumlupınar, he told them, ‘I won’t stop you. If you are Greeks, stay here. Let anyone with a man’s courage stay here.’
And they stayed there at Dumlupınar and wrote a glorious page in our country’s history. What heroes they were! Today we have fallen terribly low. Yet even amid this chaos, voices of hope can still be heard.
Here in my hands is a little booklet someone gave me yesterday. Its cry is ‘Revolution!’ Who wrote it? An excellent man of the judiciary, Dimitrios Tsevas. If any of you know him, please give him many greetings from the Bishop of Florina. These are courageous words, calling for a revolution different from those of other countries.
Revolution! We must all rise up against the greatest enemy of our people: our selfishness, our ego, our ego, which, like a new Hydra, feeds within our physical being. We must extinguish this ego, put an end to division and all this fighting, and live as we should, as Christians and as Greeks.
Neither the Americans nor the French will help us. Not even at Smyrna, during the great massacre, when American, British, and Italian battleships were there. Amid the volleys, they went so far as to pick up the army’s scoundrels, the Chetes. Nothing. The waves of the sea turned red; the harbor of Smyrna turned red, but they did absolutely nothing. They only went to Chrysostomos and invited him to come to the center. “I will not come. While my people are being slaughtered, I will remain at my post to the end.”
And Chrysostomos himself, that man, remained to the end. A nation that has Chrysostomos of Smyrna, Plastiras, and Melisariou will not die. It will live in spite of the demons and all the... We need only conduct ourselves properly in our own affairs, for we are entering a turning point, a great ordeal that only God remembers. So sound the trumpet! Do you hear? The Prophet Joel, whose feast we celebrate, says: “Sound the trumpet, priests of the Most High!” But where is the response? Inaction. Oh, such inaction! Inaction is a great sin. Inaction. We have ten thousand priests. Sound the trumpet! Nothing. They stir only on payday.
If you watch them, they are just as a bishop who was quite a wit once said: priests of the sixteenth of the month. Apart from that, nothing. While they do not stir, sleeping the sleep of the mandrake and showing no sign of waking, the millenarians are waking up. These millenarians, these opponents of Christ, have spread throughout Greece. With the approval of the previous government, they built an enormous complex in Thebes. It is meant to become the Brooklyn of the Balkans and of a united Europe.
Do not even the millenarians, then, have a rule? Every day a millenarian knocks on doors and hands out leaflets; each must distribute twenty leaflets. They go everywhere, everywhere they go, traveling throughout the land. And where are we? Sound the trumpet! The twelfth hour has come; the hour of the great Judgment, the fearful day of Judgment, is drawing near.
These are the few things I wanted to say to you, dear friends. I have come from our Florina, that outpost in the struggle.
A few days ago, it has not been long, I can see that you would like me to go on, but I will not keep you any longer. God willing, the time will come when I shall return to Athens. Just pray that God keeps me alive. They announced on the radio that Kantiotis had died. That is what they said. But with God’s help, I am alive and here among you, proving that report false.
There in Florina, at that outpost where we have served for twenty-five full years amid many obstacles, we belong to Greece and to Christ alone, and to nothing else.
So too the songs.
If anyone tries to attack our homeland, our little Greece, then our answer is, “Come and take it!” Look, children of Greeks.
Among you tonight are young people from our Macedonia, living in the boarding houses of Sotir and the other Christian brotherhoods. Those brotherhoods are fiercely attacked. If we still have catechism, patriotic spirit, Holy Confession, preaching of the Gospel, publications, books, and Holy Scripture, we owe much of it to the brotherhoods.
And Mr. Seraphim wants to see those brotherhoods extinguished. Sound the trumpet, sound the trumpet, sound the trumpet!
Let me add one more word of interpretation. Let the meek person, he says, be a fighter too. The meek one. Who was meek? There was one who was meek. The meek one was our Lord Jesus Christ. Indeed, when He entered a village and they did not receive Him there, His disciples said, ‘Lord, send down fire to burn them.’ And Christ said, ‘You do not know what spirit you are of.’ You do not know what spirit I am of, what kind of spirit; and He endured it. But on one occasion the meek One was a fighter: He took a whip. When He saw that the temple, when He saw that Solomon’s temple was a marketplace and a den of thieves, He seized a whip and said, ‘Do not make my Father’s house a house of trade.’
Now it is time for us to listen to Tsevas, to listen to the heroes, and to hear the voices of all these people.
Thank you.
And let us cry out too: ‘You are children of the Greeks!’ Young and old alike, let us all be ready to fight for our homeland. There is nothing higher or holier on earth. Amen.
I am moved to see you here, both the unseen and the visible audiences. The unseen... Well, know one thing: you have given me an injection, a very powerful injection, into my spirit. With renewed vigor I shall go up there and cry out: ‘Greece, Christ!’
Πρωτότυπη μεταγραφή: Ἑλληνικά
Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Αποστόλων η Δωδεκάς, Τίμιοι Μάρτυρες και Ομολογητές, ποιήσατε πρεσβείαν προς τον Κύριο, του ελεηθήναι και σωθήναι τας ψυχάς ημών. Αμήν.
Ο πραΰς έστω μαχητής. Ορατόν και αόρατον ακροατήριον.
Ορατόν ακροατήριον, είστε εσείς που ευρίσκεστε στην ωραία αυτήν αίθουσα των διαλέξεων της Αδελφότητας Σταυρός, άνδρες και γυναίκες που προέρχεστε από τις διάφορες συνοικίες της Μεγαλοπόλεως των Αθηνών και του Πειραιώς και από άλλα ακόμα μακρινά μέρη.
Εδώ μέσα βρίσκονται και από την Πάτρα, εδώ βρίσκονται και από τας Θήβας, εδώ βρίσκονται και από την Κόρινθο και από άλλα μέρη. Βρίσκεστε εδώ στην αίθουσα αυτή, σε μια αίθουσα ευτρεπισμένη, που τώρα τελευταίως επάνω στην Καστοριά έκλεισε ένας κινηματογράφος, η αιωνία του η μνήμη.
Ναι, και αυτός που κατείχε τον κινηματογράφο εδώρισε τα καθίσματα εδώ και τα καθίσματα αυτά που αναπαύονταν άλλοτε οι θεατές των δαιμόνων, τώρα κάθεστε να αναπαύεστε εσείς αναπαυτικά, οι ακροατές του Θείου Κηρύγματος.
Ας έχει δόξα ο Θεός. Και τώρα εσείς, ως Μαρία, η αδερφή του Λαζάρου, εκάθισε, λέει, παρά τους πόδας του Ιησού Χριστού, δεν στεκόντανε όρθια, και όπως παρατηρούν οι ερμηνευτές, έτσι πρέπει να γίνεται σε κάθε αίθουσα, μικρά ή μεγάλη, και σε όλες τις εκκλησίες πρέπει να υπάρχουν καθίσματα για να μπορέσουν ακόπως να παρακολουθούν το κήρυγμα οι ακροατές.
Ορατόν ακροατήριο, μικρό είστε. Το μεγάλο ποιο είναι; Είναι το αόρατο. Χάρις εις την πρόοδο της τεχνολογίας, ο λόγος, το κήρυγμα του Ευαγγελίου διαδίεται εις τα πέρατα του κόσμου. Μέχρι Αμερικής, μέχρι Αυστραλίας, μέχρι Αφρικής, παντού με τις κασέτες, με τα κηρύγματα, με τα περιοδικά, με τα βιβλία, διαδίεται παντού ο λόγος του Θεού. Και αυτό το ακροατήριο είναι πολύ μεγάλο, μεγάλο, αόρατο, αλλά είναι εδώ ορατόν, δόξα τω Θεώ.
Τι είναι, είπαμε, αγαπητοί μου; Δύο ειδών είναι τα κηρύγματα: είναι τα αρέσκοντα και τα πρέποντα. Τι θέλετε να σας μιλήσω; Αυτά που αρέσουν ή αυτά που είναι πρέποντα; Έτσι λέτε.
Στην Αρισταγραφανά που ήμουν ιεροκήρυκας είπα μερικές πικρές αλήθειες και τα Αρισταγραφανά σηκωθήκαν τότε εναντίον μου. Λέω, δεν σας είπα τίποτα, από 100 σας είπα το ένα. Για να σας πω τα 99, ασφαλώς θα με σταυρώσετε στην πόλη σας.
Και εμείς εδώ, εκεί και στο Ευαγγέλιο που υπηρετούμε, στον ελεγκτικό λόγο κηρύττουμε την αλήθεια του Ευαγγελίου και προκαλούμε δυσαρέσκεια, αλλά όπως είπαμε και όπως επιθυμείτε και εσείς, δεν θα πούμε τα αρέσκοντα αλλά τα πρέποντα.
Και εκείνο το οποίο λέγει ο Ρώσος Χρυσόστομος, σήμερα το διαβάζαμε, το οποίο ανέτρεψε τας κοινωνίας είναι ότι ούτε ελέγχομεν ούτε ελεγχόμεθα. Ο έλεγχος είναι αναγκαίος και τον έλεγχο θα ασκήσω πάλι σήμερα.
Και αφορμή θα λάβουμε από την εορτή τη σημερινή. Σήμερα είναι η εορτή του Ευαγγελιστού Λουκά, ο οποίος συνέγραψε το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και τας Πράξεις των Αποστόλων. Αλλά αύριο θα ανατείλει μια άλλη ημέρα, μια άλλη εορτή. Εορτάζει ένας εκ των δώδεκα προφητών, εορτάζει ο Ιωήλ, ο προφήτης, ο προφήτης, ένας εκ των δώδεκα προφητών, ο οποίος, όπως μας έλεγε ο αείμνηστος καθηγητής Μπρατσιώτης, έζησε σύγχρονος του μεγάλου προφήτου Ησαΐου και έζησε εις χαλεπάς ημέρας στο Ιουδαϊκό έθνος.
Από αυτόν λοιπόν τον Ιωήλ τον προφήτη που εορτάζουμε αύριο λαμβάνουμε το ρητό, το οποίο πρέπει να γίνει και δικό μας ρητό, ότι ο πραΰς έστω μαχητής.
Θα το ερμηνεύσουμε αυτό σήμερα και αυτό πρέπει να μείνει ως μόνιμο μάθημα μέσα στις διανοίες σας. Ο Ιωήλ έζησε κατά τον 8ο προχριστόν αιώνα σε μια εποχή παρακμής και διαφθοράς του ιουδαϊκού λαού. Σε μια εποχή η οποία συνοδεύεται και από μια φυσική καταστροφή. Διότι, όπως είπαμε και άλλοτε, ο Θεός εδημιούργησε τον πλανήτην αυτόν, ο οποίος είναι ο αδάμας.
Της δημιουργίας, έτσι το ονομάζει ένας αστρονόμος του αιώνα μας, ότι είναι το διαμάντι της δημιουργίας μας. Σε άλλο πλανήτη, για να μεταβούμε, δεν θα συναντήσουμε όλα τα ωραία τα οποία έχει αυτή η γη. Δεν θα συναντήσουμε τον καθαρόν αέρα, δεν υπάρχει αέρας. Δεν θα συναντήσουμε το νερό που πίνουν οι αχάριστοι.
Ναι, εκεί, όπως είπε ο αστροναύτης ο Αμερικάνος επάνω στο φεγγάρι, και ήτανε και δίψασε και έλεγε: Αχ, Θεέ μου, πότε να κατεβώ στο σπίτι μου και να πιω νερό, να ανοίξω την κάνουλα να πιω νερό από το σπίτι μου μέσα;
Τα αγαθά όλα μας τα έδωσε ο Θεός και πρέπει να είμαστε ευγνώμονες. Αλλά τότε ημάρτησε το έθνος των Ιουδαίων και ήρθε η τιμωρία. Ποια τιμωρία; Έστειλε ο Θεός την κάμπια και εθέρισε τα σπαρτά, και ό,τι έμεινε από τα σπαρτά το εθέρισε η ακρίδα, και ό,τι έμεινε από την ακρίδα το εθέρισε ο βρούχος, και ό,τι έμεινε από τον βρούχο το εθέρισε η ερυσίβη με μικρά έντομα των αγρών.
Ερημία λοιπόν, και φωνάζει: Γεωργοί, λέει, κλάψατε, ποιμένες που βόσκετε τα πρόβατα θρηνήσατε, λαός θρηνήσατε, και εσείς γυναίκες και παιδιά, και εσείς οι γαμπροί που φοράτε τα γαμπριάτικα ρούχα να τα βγάλετε και να φορέσετε πένθιμα ρούχα, και νυφάδες να βγάλουν τα ρούχα της νύφης και να φορέσουν πένθιμα ρούχα. Πενθήσατε.
Και όχι μόνο πενθήσατε, αλλά και κάτι άλλο. Ιερείς του Υψίστου, τι κοιμάστε; Σαλπίσατε! Και διότι εκτός του φυσικού κακού και του όλου κακού, ότι κατήρχονται στρατεύματα, βαρβαρικά στρατεύματα, με όπλα τρομερά και ρήμωσαν την χώρα και έκαψαν χωριά και πολιτείες και ήταν η δυστυχία πολύ μεγάλη. Έτσι είναι, μια τέτοια εποχή είναι και σήμερα, αγαπητοί μου.
Στην αγαπητή μας Ελλάδα, χωρίς καμία υπερβολή. Και συνεπώς και εμείς σήμερα δυνάμεθα να επανάβουμε το ρητό αυτό του Αποστολού Μετουριλ ότι ο πραΰς έστω μαχητής. Έχουμε πολλά σημεία παρακμής, ηθικής και εθνικής παρακμής.
Ποιον πρώτον και ποιον δεύτερον αναφέρουμε, αγαπητοί μου Χριστιανοί; Πρώτον είναι η διάλυσις τίνος; Η διάλυση του γάμου. Ο γάμος είναι η ρίζα της κοινωνίας, το κύτταρο όπως λέγουν οι κοινωνιολόγοι. Χωρίς γάμο δεν θα υπήρχε κοινωνία.
Ο γάμος όμως σήμερα, το μυστήριον αυτό, κλονίζεται. Μισθεί ο γάμος. ο ουν ο θεος συνεζευξεν, ανθρωπος μη χωριζετω. Λέγει ο Χριστός μας. Και όμως ήταν άλλοτε εποχή που διαζύγιο ήταν άγνωστο, ούτε ένα διαζύγιο δεν έβγαινε. Μόνο το φτυάρι του νεκροθάφτη εχώριζε το ανδρόγυνο. Τώρα να ρωτάτε να δείτε τι γίνεται. Γίνεται φρικαλέα η εικόνα την οποία παρουσιάζει. Ο γάμος διαλύεται, διαλύεται ο γάμος. Πώς; Με νόμο ανθρώπινο, Ανάληψης της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, και άλλοι δέκα χιλιάδες νόμοι που συγκρούονται μεταξύ τους, και δυνάμεθα να πούμε ότι η πολυνομία είναι ανομία. Ο γάμος διαλύεται. Πώς; Με νόμο. Τι νόμο; Το ασυμβίβαστο του ανδρογύνου, δεύτερος νόμος είναι το αυτόματο διαζύγιο, το τρίτο είναι το συναινετικό διαζύγιο, και τώρα τελευταίως θα προστεθούν και άλλες ακόμα διατάξεις εις τον γάμον.
Προφητεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, που έλεγε ότι θα έρθουν χρόνια τέτοια διαφθοράς μεγάλης, που ο άνδρας θα αλλάζει γυναίκα όπως θα αλλάζει πουκάμισο και η γυναίκα θα αλλάζει τον άνδρα όπως θα αλλάζει τη ρόμπα της.
Τέτοια χρόνια είναι. Επί 100 γάμων, 25 μες στην Αθήνα διαλύονται. Σιχάω γενικά με, φύγαμε μακριά από το Θεό, από τις εντολές του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.
Διαζύγιο, λοιπόν, διαζύγιο είναι το ένα. Το άλλο κακό, το πολύ μεγάλο, μεγαλύτερο ακόμα, είναι οι εκτρώσεις. Φοβερό πράγμα, εκτρώσεις. Δεν θεωρείται πλέον έγκλημα οι εκτρώσεις. Όπως η γυναίκα άμα της πονάσει το δόντι πάει στο δοντίατρο και του βγάζει το δόντι γιατί παύει ο πόνος, έτσι κατήντησε σήμερα η γυναίκα.
Ενώ η εγκυμοσύνη, μια θεία ενέργεια, εγκυμοσύνη είναι ένας σεισμός μέσα στην γυναίκα, και η πιο ισχυρή γυναίκα συγκλονίζεται από το γεγονός ότι έρχεται άνθρωπος στον κόσμο. Και στις επόμενες να αισθανθεί, και λέει ο νόμος ότι αν αισθανθεί δυσχέρεια, λέει, η γυναίκα, τότε, λέει, η γυναίκα να πηγαίνει να κάνει έκτρωση.
Σαν να κρατεί η τιμωρία της έκτρωσης, εδώ στην Ελλάδα διαπράττεται το μεγαλύτερο έγκλημα. Δεν υπάρχει άλλο έγκλημα. Εγώ αμφιβάλλω εάν το αμάρτημα αυτό το συγχωρεί ο Θεός. Γιατί να σκοτώσεις έναν άνθρωπο, κάποια αφορμή σου έδωσε, αλλά να σκοτώσεις ένα παιδί που δεν έκανε κανένα κακό, αυτό είναι έγκλημα των εγκλημάτων. Και όπως έλεγε ένα παιδάκι που κρατούσε μια πινακίδα εις τη Φλώρινα, όταν κάναμε την διαδήλωση εναντίον της εκτρώσεως, ένα παιδάκι κρατούσε μια πινακίδα και έλεγε: «Μάνα, γιατί με σκοτώνεις;» Τρομερό έγκλημα αυτό. Οι εκτρώσεις στην Ελλάδα έχουν λάβει καταπληκτική αύξηση. Εχάθησαν, όπως έχουμε πει κατ’ επανάληψη και τονίζουμε και γράφουμε.
Θέλετε να ακούσετε τα πρέποντα και όχι τα αρέσκοντα. Τι να τα κάνεις, τα κεριά, τα εικονίσματα, τις λειτουργίες, όλα αυτά, όταν διαπράττεις; Θυμούμαι όταν ήμουν ιεροκήρυκας εδώ στην Αθήνα.
Κάποια γερόντισσα με ζήτησε στο νοσοκομείο. Πάω εκεί. «Δέσποτά μου, δέσποτα, έχω ένα κάρβουνο αναμμένο μες στο χέρι, μες στο χέρι». «Ποιο το κάρβουνο», λέω, «το αναμμένο;» «Ότι σκότωσα παιδί. Ο προκομμένος ο άνδρας μου με προέτρεψε στη δολοφονία του παιδιού και δεν ησυχάζω». Κάιν, Κάιν, πού είναι ο αδερφός; Αυτή είναι η κατάσταση, πληθώρα των εκτρώσεων.
Εκτρόσεις, παιδιά, η Αλμπάνια τώρα εκεί στην Φλόρινα έχουμε κύμα Αλβανών ευεοπειρωτών, 500 μέσα οι μικρά μας πόλυμα η Φλόρινα, έχει 500 φιλοξενή, 500 ευεοπειρώτες φιλοξενή. Λοιπόν, όλοι είναι πολύτεκνοι. Πέντε παιδιά, έξι παιδιά, εφτά παιδιά και ζουν ένα βίον πολύ φτωχό και δυστυχισμένο βίον.
Παιδιά η Σερβία, παιδιά η Βουλγαρία, παιδιά η Τουρκία προπαντός. Υπεργεννητικότητα έχει η Τουρκία. Στην Τουρκία ένας Τούρκος πεθαίνει το πρωί, άμα την ανατολή του ηλίου, και μέχρι το βράδυ, παρακαλώ, παρακαλώ, μέχρι το βράδυ οχτώ Τούρκοι γεννιώνται.
Εδώ, εδώ στην Ελλάδα ένας Έλληνας πεθαίνει το πρωί και μέχρι το βράδυ μισός γεννιέται. Θεέ μου, ελέησέ με, Θεέ μου, ελέησέ με. Πόσο θα ήθελα να μη μιλώ, πόσο θα ήθελα να κλείσω το στόμα μου, πόσο θα ήθελα τώρα στα γεράματά μου που είμαι 25 ετών να πάω στο Άγιον Όρος, να βρω μια σπηλιά, να κρυφτώ μέσα, να κλάψω τις αμαρτίες μου και την ατέλειά μου και να κλάψω και να πέσω στο έλεος του Θεού.
Διότι ποιος μας ακούει; Έστειλε ο Χριστός ο Θεός τον προφήτη να κηρύξει, επήγε και κήρυξε ο Ησαΐας και επέστρεψε και του λέει «Τι έκανες;» «Ούτε ένα άνθρωπο, δεν είδα άνθρωπο, δεν άκουσα άνθρωπο», διότι άνθρωπος που δεν ακούει το Ευαγγέλιο δεν λογίζεται άνθρωπος. Δεν έχει αυτιά, έχει αυτιά να ακούει όλα τα περίεργα και τα παράξενα άνθρωπα και ο άνθρωπος του αιώνος μας είναι ο τηλεάνθρωπος.
Δεν ακούνε πλέον ούτε μάνα, ούτε δάσκαλο, ούτε πνευματικόν πατέρα, ούτε ιεροκήρυκα. Ακούνε τι λέγει η τηλεόραση, την ακούω και κατά πάθος. Σε αυτή την αθλιότητα βρισκόμεθα, αγαπητοί μου χριστιανοί. Λοιπόν, αθλιότητες είναι, είναι αθλιότητες, είναι τα διαζύγια, αθλιότητες είναι εκτρώσεις.
Να, επάνω στην πρόοδο, όπως σας είπα και άλλοτε, δικάζεται ένας τίμιος ιατρός σας, ο οποίος ηρνήθη να κάνει τη Μεγάλη Παρασκευή, επειδή ένα ανδρόγυνο ζητούσε έκτρωση. «Δεν κάνω έκτρωση. Δεν κάνω έκτρωση».
Και τώρα μηνύεται στο δικαστήριο και θα πάω να γίνω μάρτυρας υπερασπίσεως του καλού αυτού ιατρού. Λοιπόν, αθλιότητες έχει η χώρα μας, έχουμε τις αθλιότητες τις μεγάλες. Εμείς έχουμε μια αγία ημέρα, όχι μόνο εμείς, και όλος ο χριστιανικός κόσμος.
Είναι η Κυριακή, η μέρα Αναστάσεως του Κυρίου Ιησού Χριστού, η μέρα αργίας. Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, εργασία. Η εργασία είναι νόμος του Θεού, νόμος τον οποίο πρέπει να εκτελέσουμε.
Ό,τι ωραίο παρουσιάζει η γη είναι αποτέλεσμα της εργασίας των ανθρώπων. Ο δε Απόστολος Παύλος λέγει: «Όποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε να τρώγει δεν πρέπει». Εργασία λοιπόν, εργασία όμως με τον Θεό.
Αυτό το ρητό της Αγίας Γραφής το πήραν οι Κομμουνισταί οι άθεοι και το έγραψαν στην προμετωπίδα του Κρεμλίνου. Αλλά ήταν εργασία χωρίς Θεό, και εργασία χωρίς Θεό δεν ευλογείται. Έλα λοιπόν, άνθρωπε, την Κυριακή. 168 ώρες έχει η εβδομάδα. Έλα λοιπόν μια ώρα, μια ώρα, μια ώρα, έλα στην Εκκλησία, εκεί πέρα να πεις ένα «δόξα σοι ο Θεός», μπροστά στον όμορφο κόσμο που δημιούργησε ο Θεός. Έλα να πεις ένα ευχαριστώ για τις απείρους ευεργεσίες, σωματικά και πνευματικά.
Ένα να πεις, ένα Κύριε ελέησον, ένα να πεις, ένα Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη βασιλεία σου, τίποτα. Λένε αυτοί που κρατούν στατιστική ότι στην Ελλάδα στους 100 χριστιανούς δύο μόνον εκκλησιάζονται και οι άλλοι τίποτε. Μακρά, μακρά. Στα χωριά παιδιά δεν υπάρχουν. Κλείνουν καθημερινώς, παιδιά, κλείνουν καθημερινώς τα σχολεία. Δεν υπάρχουν σχολεία στα χωριά. Γρεβενά, Φλώρινα και λοιπά, δεν γεννούν παιδιά πλέον.
Μόνο κάτι γερόντια, χωριά, γέροντες. Να λάβετε μια ιδέα της ερήμωσης της πατρίδας μας, σας λέω ότι στην Πρέσπα, που είναι μια αλπινική χώρα, αξίζει να τα επισκεφτείτε, με τας ωραίας λίμνας της, με τα πουλιά της, που κελαηδούν μες στα πυκνά τα δάση.
Λοιπόν, η Πρέσπα, η περιφέρεια Πρέσπας, είχε 15 χωριά και πληθυσμόν είχε προ 90 χρόνων που τα επισκέφτηκα ως ιεροκήρυκας, είχε εικοσιπέντε χιλιάδες. Τώρα η Πρέσπα με τα δεκαπέντε χωριά της έχει χίλιους πεντακόσιους κατοίκους, γερόντια πλέον.
Είδα πως το Πισοδέρι, όπου ετάφηκε η κεφαλή του Παύλου Μελά, είχε άλλοτε τρεις χιλιάδες κατοίκους και τώρα έχει δεκαπέντε μόνο. Κάτι η ερώτηση έχει βγει. Σβήνει αυτή η πατρίς μας. Αθλιότητες λοιπόν είναι τα διαζύγια, αθλιότητες είναι οι εκτρώσεις.
Αθλιότητες είναι ότι καταργήσαμε την Κυριακή, και τώρα νέα προσπάθεια να καταργήσουμε την Κυριακή, ακόμα την Κυριακή, και να εργάζονται οι άνθρωποι, λέει, την Κυριακή. Σχέδιον μασονικόν, σχέδιον σατανικόν, σχέδιον του διαβόλου. Ορθώς ο αγαπητός μας κύριος Ψαρουδάκης έγραψε ότι ο σιωνισμός έχει ρίψει τα προκάμια του και προσπαθούν να σβήσουν την Κυριακή ημέρα. Και διαμαρτυρίες δεν βλέπουμε, καμία γενναία διαμαρτυρία από το λαό. Αντί να καταργήσουν την Κυριακή, την Κυριακή, να καταργήσουν το Σάββατο. Δεν καταργούν όμως το Σάββατο. Το Σάββατο λένε το καταργούν, το Σάββατο το διατηρούν, το Σάββατο, διότι είναι εβραϊκή η εορτή αυτή και λοιπά εορτή. Ο Κωνσταντίνος,
Ο Κοσμάς ο Αιτωλός στα Γιάννενα, που ήταν κύριο κύριο Κοσμοκαλόγερος στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι Εβραίοι κατόρθωσαν να καταργήσουν την Κυριακή και τα παζάρια τα κάνουν την Κυριακή. Σηκώθηκε ο αυτός ο Κοσμάς ο Αιτωλός, σάλπισε σάλπις μαγερέων και υψηλών και κατόρθωσε τα παζάρια να γίνουν το Σάββατο και όχι την Κυριακή. Για να είμεθα χριστιανοί ορθόδοξοι, εάν πιστεύουμε Ιησού τον Εσταυρωμένο για τον κόσμο, έπρεπε ούτω πως να ενεργήσουμε και εμείς. Αθλιότητες λοιπόν, κατήντησε η Κυριακή ημέρα και ιδίως η ημέρα είναι η ημέρα των των
Τώρα αυτοκινήτων, πρέπει να έχουν τα αυτοκίνητα. Και την τρίτη, δεν μπορεί να πιάσουμε μυρίδα στα χέρια σου, πέφη μυρίδα. Στα ζέμα! Τα καλύτερα παιδιά της Ελλάδας καταστρέφονται και φονεύονται στους δρόμους. Πολλά πράγματα έχουμε, τα περισσότερα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα.
Αν πάμε στα Ιεροσόλυμα, το Σάββατο δεν υπάρχει αυτοκίνητο. Μόνο δύο αυτοκίνητα κινούνται. Το ένα αυτοκίνητο είναι του ιατρού και το άλλο είναι της αστυνομίας. Άλλα αυτοκίνητα δεν κινούνται, ερημία. Και αν πάμε στην Κωνσταντινούπολη, στην Άγκυρα, στην Ανατολή της Τουρκίας, την Παρασκευή κανείς δεν κινείται, όλοι είναι στα τζαμιά.
Εδώ πάει, κύριε, έτσι, όλες αυτές οι αθλιότητες και έχουμε και άλλη αθλιότητα, πιο μεγαλύτερα ακόμα, πολλές αθλιότητες.
Μέχρι τώρα υπήρχε νόμος ο οποίος επέβαλε τιμήν, ποινήν, ποινήν εις αυτόν που βλαστημάει το όνομα, το υπέρ παν όνομα, το όνομα, το όνομα του Θεού μας. Ετιμωρείτο αυτεπαγγέλτως, είχε δικαίωμα ο αστυνόμος να κρατήσει το όνομά του και να τον μηνύσει στο δικαστήριο αυτεπαγγέλτως. Τώρα γίνεται λόγος, προσπάθεια, συμφωνούν τα δύο κόμματα ή κι άλλα κόμματα, όποια είναι, τώρα λοιπόν αυτά να καταργήσουν αυτοί το αυτεπάγγελτον.
Να μην μηνύεται πλέον η βλασφημία και να είναι ελεύθερος πας άνθρωπος, πας Έλληνας, πανβρόμικο στόμα, να βλαστημά το όνομα, το υπερπάν όνομα του Χριστού και της Παναγίας. Θα έπρεπε να ζει ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος έλεγε το εξής εναντίον της βλασφημίας.
Βρίζεις τη μάνα μου που με γέννησε, βρίζεις τον πατέρα μου, με χτυπάς, με δέρνεις, με σκοτώνεις, θα συγχωρώ. Να βλαστημήσεις τον Χριστό και την Παναγιά, δεν έχω μάτια να σε δω. Ποιος το κάνει σήμερα αυτό, ποιος αντιστέκεται εναντίον των βλασφήμων μέσα στην κοινωνία μας;
Λοιπόν, ο δε Χρυσόστομος, ακόμα αυστηρότερος, έλεγε: «Ακούς έναν να βλαστημά; Κάλεσέ τον, φώναξέ τον, συμβούλευσέ τον μια φορά, δυο φορές, τρεις φορές. Δεν σε ακούει; Έχεις χάρη, χτύπα βλάσφημο.»
Το χέρι που θα χτυπήσει βλάσφημο θα αγιάσει, λέει ο Ιερός Χρυσόστομος. Αλλά εγώ δεν είμαι Ιερός Χρυσόστομος, δεν θα τολμήσω να συμβουλεύσω τέτοιο πράγμα, αλλά διαμαρτύρομαι διότι να ακούετε καμία δεύτερα.
Βεβαίως υπάρχει νόμος ότι όποιος βρίζει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας τιμωρείται δύο χρόνια. Όποιος βρίζει τον αρχηγό του κόμματος, του κυβερνώντος κόμματος, και αυτός τα ίδια. Όποιος βρίζει τους αρχηγούς των κομμάτων. Βεβαίως, βεβαίως. Πώς να μην αναστενάξουμε; Μεγάλος ο Καραμανλής, μεγάλος είναι αυτός. Μεγάλος ο Μητσοτάκης, μεγάλος ο... αυτός ο Παπανδρέου. Μεγάλοι είναι αυτοί και μικρός, πολύ μικρός, είναι ο Χριστός. Μου είπατε, μου δώσατε λόγο σας να ακούσετε τα πρέποντα και όχι τα αρέσκοντα. Δεν μιλούμε τα αρέσκοντα. Αυτή είναι η φρικτή κατάσταση που υπάρχει στον τόπο μας.
...διάδοση, έχω γράψει και Ιουλίου, ο αντιμετωπισμικός αγώνας και έπρεπε αυτό, τα αποτελέσματα. Μακροθυμία, εγώ θαυμάζω τη μακροθυμία του Θεού. Μακροθυμία, δόξα στη μακροθυμία σου, Κύριε. Αν δεν υπήρχε μακροθυμία, αν και υπάρχει φόβος, όπως κάτω στο Κάιρο, ανεπάμοντο ήσυχη, αλλά έγινε ένας τρομερός σεισμός, έσεισε το Κάιρο. Δύο χιλιάδες τραυματίες, χίλιοι νεκροί. Φόβος και τρόμος έπεσε πάνω στο Κάιρο, στη μεγάλη, απ' την πρωτεύουσα της Αιγύπτου. Κάτι, Θεέ μου, Θεέ μου, κάποιο τέτοιο σεισμό θα δει και η Αθήνα. Δεν θα μείνει όρθιον και ο Παρθενών θα πέσει και η γη θα ανοίξει και τα μνήματα θα ανοίγουν και οι εκκλησίες θα καταστραφούν και εμείς θα τα πούμε αδόξως μέσα στα χώματα της ευλογημένης μας πατρίδος.
Και τώρα σε αυτές τις αθλιότητες δεν ακούγεται φωνή διαμαρτυρίας ή μάλλον υποτυπώδεις διαμαρτυρίες ακούονται. Κάτι παρόμοιο συνέβη, συνέβαινε. Πού συνέβη; Συνέβη στη Ρωσία προ 25 χρόνια. Ας πάμε πίσω 25 χρόνια στη Ρωσία, στην απέναντι Ρωσία που ήταν ο σιτοβολώνας της ανθρωπότητας, έτρεφε τον κόσμο ολόκληρο. Τώρα πεινάνε, πεινάνε γιατί φύγανε κι αυτοί από το Θεό.
Και προτού να γίνει η καταστροφή αυτή η μεγάλη της Ρωσίας, τίμιοι Ρώσοι ασκητές, έχει ασκητάς η Ρωσία που ενήστευαν μέσα στα βουνά και στα όρη, ειδοποιούσανε, σαλπίζανε με τα σαλπίσματά των ότι έρχεται συμφορά στη Ρωσία. Και αυτοί τι έλεγαν, τι έλεγαν; Το έχω πει μια φορά, έκανα και κήρυγμα, για να δοκιμάσω τώρα τη μνήμη σας. Τι έλεγαν; Μια λέξη: νιτσεβό, νιτσεβό, νιτσεβό, νιτσεβό. Δεν είναι τίποτα, δεν είναι τίποτα.
Δεν είναι τίποτα, ένα νιτσεβό, και σήμερα ακούτε στην ταλαίπωρη πατρίδα μας πατρίδα μας ακούτε το νιτσεβό αυτό, το οποίο λέει: νιτσεβό, τίποτε δεν είναι οι εκτρώσεις, νιτσεβό, τίποτε δεν είναι τα διαζύγια, τίποτε δεν είναι η βλασφημία, τίποτε δεν είναι η Κυριακή αργία.
Αυτού κατήντησε ο ελληνικός λαός, ο ευγενής λαός. Νιτσεβό. Το νιτσεβό επικρατεί σήμερα, η αδιαφορία. Και όπως λέει ο Ρώσος Χρυσόστομος, ένα κακό, εάν στην αρχή δεν το πολεμήσεις, εάν μια φωτιά που πιάνει στο δάσος δεν τη σβήσεις αμέσως, η φωτιά λαμβάνει διαστάσεις και καίει ολόκληρο το δάσος.
Έτσι και εμείς σε αδιαφορία υπάρχουμε. Σαλπίσατε, σαλπίσατε ιερείς, σαλπίσατε αρχιερείς, σαλπίσατε αρχιεπίσκοποι, σαλπίσατε μοναχοί του Αγίου Όρους. Σαλπίσατε ότι έρχεται συμφορά στην πατρίδα μας, έρχεται.
Και πρέπει να προσέξουμε όλοι στα λόγια αυτά τα οποία μας λέει ο Ιωήλ. Και μέσα στην εποχή αυτή, τι μας λέει ο Ιωήλ, τι μας συμβουλεύει; Πλέον δεν είναι μόνο η φυσική καταστροφή του περιβάλλοντος, αλλά είναι ακόμα και ο κίνδυνος μεγάλος τον οποίον διατρέχει η φυλή μας.
...διατρέχει μια μεγάλη συμφορά. Έχουμε εχθρούς, φίλους δεν έχει η Ελλάς, φίλους δεν έχει η Ελλάς, έχει εχθρούς, θρασείς εχθρούς και προσπαθεί με τα μικρά της μέσα να αμυνθεί, να αγωνιστεί. Ναι, είναι γεγονός. Ένα μυστικό: όταν ο Μπους επισκέφθηκε την Άγκυρα και είδε τον και συνομίλησε με τον Οζάλ, ο Μπους έλεγε ότι αγαπούσε την Ελλάδα και επαινούσε την Ελλάδα και ο Οζάλ χαμογελούσε.
Γιατί χαμογελάτε; λέει. Αυτοί οι έπαινοι που είπες αρμόζουν στην αρχαία Ελλάδα, όχι στη σημερινή Ελλάδα. Σήμερα η Ελλάδα είναι εκφυλισμένος λαός. Δώσουν την άδεια και σε μια εβδομάδα την κατέλαβαν. Ποιοι θα πολεμήσουν; Τα παιδιά της μαμάκας; Δεν είναι παιδιά του Πλαστήρα, παιδιά κακομαθημένα, τα οποία συνεχώς όσα τρέφει, το είπα και άλλοτε, το επαναλαμβάνω και πάλι, ότι όσα τρέφει, όσα τρώει ένα παιδί σήμερα κακομαθημένο, πέντε παιδιά ζούσαν στην παλιά εποχή που το κρέας το τρώγανε μόνο το Πάσχα και τα Χριστούγεννα και ήτανε παπαρούνες τα μάγουλά τους και ξυπόλυτα τα πόδια τους και ανδρείοι και γεροί.
Και έφτασε μέχρι το Σαγγάριο ποταμό. Πάει πλέον αυτή. Είναι πλέον παιδιά, κακομαθημένα παιδιά, τα οποία δεν έχουν διάθεση να βγουν στον υπέρ πίστεως και πατρίδος. Λοιπόν, έτσι αυτή η έτοιμη είναι, πανέτοιμη είναι. Και επάνω σε όλα μας δέρνει η διαίρεσις. Ω, η διαίρεσις, κατάρα της φυλής.
Δώσανε σε έναν Ευρωπαίον Γερμανό την ιστορία της Ελλάδος και διάβαζε την ιστορία της Ελλάδος, και μετά τον ερώτησε: «Αν το συμβαίνεις μας, εάν οι Έλληνες ήταν ενωμένοι, θα ήταν το μεγαλύτερο κράτος της Μεσογείου Θαλάσσης».
Διέρεσες, τρομερά διέρεσες.
Ήρωα του Χρυσοστόμου Σμύρνης, του ήρωος αυτού, τον οποίο λιντσάρισαν, έκοψαν τα αυτιά του, ξεριζώσαν τα γένια του, βγάλαν τα δόντια του, τον τρυπήσαν, τον κόψαν, τον τεμαχίσαν, και ένας Τούρκος που ζούσε ακόμα στη Σμύρνη προ λίγο, τον πυροβόλησε και τον σκότωσε, τον ανάπαυσε από το μαρτύριο. Και μαρτύρισε μαζί με τον Χρυσόστομο εκατοντάδες κληρικοί και μοναχοί και γυναίκες και άνδρες.
Τελειούμε την «Αιωνία έστω η μνήμη τους». Λοιπόν, τι λέγει; Ενικήθημε στη Μικρά Ασία. Τι απαντά η ιστορία, η αδέκαστη ιστορία; Ας ομιλήσει ο Κεμάλ. Τι λέω; Ο Κεμάλ προχωρούσε και έφτασε απ' έξω από μια πόλη, το Λουμπουνάρ, που είναι 30 to 40 χιλιόμετρα μακριά από τη Σμύρνη.
Και εκεί επάνω στο Σμύρνη, επάνω στον Λουμπουνάρα ήταν τάχομα, σύνταγμα ολόκληρο και απεφάσισαν εκείνο, απεφάσισαν και ήταν ζή ακόμα, ακόμα λιζούνες στρατιώτες της εποχής εκείνης που ημίθισανε πάνω στον Λουμπουνάρ προσπάθησε ο Μέναρχος να το καταλάβει, υφτοκτόνησε, δεν μπορούσε να καταλάβει κατόπιν την επόμενη μέρα τι ανακαλύθηκε, ότι είναι επί του ψώματος του Λουμπουνάρ ήταν πλαστήρας Αυτός ήταν επάνω, ένα σύνταγμα κρατούσε. Και όταν τον επόμενο χρόνο έκανε αποκαλυπτήρια στον Τουλουμπουνάρ, οι Τούρκοι ήταν και ο Κεμάλ. Και τι είπε ο Κεμάλ; Νομίζουμε ότι νικήσαμε τους Έλληνες; Λάθος, λάθος, λάθος. Δεν νικήσαμε τους Έλληνες. Οι Έλληνες νικήθηκαν πολιτικώς, η διαίρεσή τους έφαγε, η διαίρεση. Όπου πολέμησαν οι Έλληνες, πολέμησαν ως ήρωες.
Τον μακρό χρόνο και δόξα την Ραϊκή Πατρίδα. Σήμερα το πνεύμα αυτό, η ιδεολογία σήμερα έφυγε πλέον από την πατρίδα μας. Έχω γράψει μία επιστολή κάπου και έκανε μία εντύπωση, είδαν τα παιδιά της σχολής των Ευελπίδων, επάνω στη φορενά μας, το μετερίζι αυτό της Ελλάδος, εκεί ήταν τα παιδιά αυτά, εκεί. Και τους ομίλησα εκεί δυο λόγια και τους είπα ότι πρέπει να έχουν ψυχή.
Αντί να είναι έτοιμοι δι' αυτό, και έφερα διάφορα παραδείγματα, διάφορα παραδείγματα. Λένε λοιπόν, όπως παίρνουμε τον Πλαστήρα, ήρωα του '20, η ανάμειξή του έβλαψε στην πολιτική, δεν έκανε καλό.
Η πολιτική είναι μεγάλη διαφθορά, είναι η πόρνη της Μεγάλης Αποκαλύψεως, που είναι ικανή να διαφθείρει και τους πλέον αγνούς ανθρώπους.
Λοιπόν, υμνούμε τον Πλαστήρα ως ήρωα και όπως υμνούμε τον ήρωα του 40, τον Δαβάκη, υμνούμε και τον ήρωα του 12, που ήταν ο Βελισσαρίου. Ήταν η προφυλακή της μαχόμενης στρατιάς του μεγάλου βασιλέως Κωνσταντίνου που προχωρούσε προς τα επάνω και σε ένα διάστημα, ύστερα από πολύ καιρό, ήρθε η γυναίκα του, μια ωραία γυναίκα από την Κύμη ήταν, την οποία... Είναι κανείς απ' την Κύμη; Εδώ είναι κανείς απ' την Κύμη; Που έκανε εκεί λοιπόν αυτό και ήταν στο άλογό του και επιθεωρούσε το σύνταγμα το οποίο θα έδινε τη μάχη εναντίον των Βουλγάρων. Εκεί που επιθεωρούσε, να έχει τη γυναίκα του. Εκεί κοντά ήταν και ο Πάγκαλος, ένας καλός στρατηγός αλλά πολύ επιδέξιος και ικανός και αυστηρός, και παρατηρούσε τι θα κάνει. Θα κατεβεί από το άλογό του.
Δεν το έκανε. Μόνο ακούει σαν κεραυνόν, σαν κεραυνόν, και ακούει: «Θόδωρε, πάτην στη μάνα της, εδώ έλα». Τι ούτε σαν και οι ήρωες θυσίασαν τη ζωή τους για τη μεγάλη και ένδοξη πατρίδα μας. Τι ούτε σήμερα, διότι πολύ καλά εσκέφθη, αγαπούσε τη γυναίκα του, για ξέρω το στην πηρέα. και θα αρχίσει τα μάτσ μου, δεν το έκανε. Μόνο ακούει σαν γεραυνόν, σαν γεραυνόν, και ακούει. Κόδωρε πάτην στη μάνα της, εδώ ελάς. Τι ούτε σαν την ήρωες, εθισίασαν τη ζωή τους για τη μεγάλη και έντοξη πατρίδα μας. Τι ούτε σύγχρονο, διότι πολύ καλά έσκεφτια, αγαπούσε την γυναίκα του, για ξέρω το στην πείραια, αλλά σου λέει αν κατεβοκάτω είχε παιδιά στρατιώτας 20 ετών, τι θα έλεγαν αυτοί.
Αλλά σου λέει, αν κάτι εγώ κάτω είχε τα ίδια στρατιώτα σ' 20 ετών, τι θα έλεγανε αυτοί οι στρατιώτες; Πολύ καλά περνάνε οι αξιωματικοί, θαυμάσια, περνούν αξιωματικοί, θαυμάσια. Πρέπει ο αξιωματικός, οι στρατιώτες είναι πρότυπα, πρότυπα ηρώων και θυσιάζουν τη ζωή τους.
Ο Πλαστήρας έγινε φυσικός διότι νύχτα φύλαγε φυλάκιο, τα φυλάκια του στρατιώτου, και όταν φτάσανε στο Τουλουμπουνάρ, τους είπε: «Δεν σας εμποδίζω. Αν είστε Έλληνες, μείνετε εδώ. Όποιος φοροειγραφεί αντρίκιο, να μείνει εδώ.»
και έμεινα εκεί πέρα στον τρομοράν και έρωψα μια ωραία σελίδα της ελληνικής πατρίδος. Τι ήρωες ήσανε εκείνοι. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια κατάπτωση, τρομερά κατάπτωση. Είναι όμως γεγονός ότι μέσα στο χάος αυτό ακούονται και φωνές ελπίδος.
Εδώ κρατάω στα χέρια μου ένα μικρό βιβλιαράκι που χθες μου το δώσανε. Και φωνάζει κάποιος: «Επανάστασις». Ποιος είναι; Ένας εξαίρετος δικαστικός ανήρ, ο οποίος είναι ο Τζεβάς, ο Τζεβάς Δημήτριος. Εδώ είναι και λέει, αν τον ξέρει κανείς από εσάς, να δει βάσει από τον Επίσκοπο Βρολίνης πολλούς χαιρετισμούς. Ανδρικαί φωναί, ανδρικαί φωναί, επανάστασις που να διαφέρει από την επανάσταση των άλλων κρατών.
Επανάστασις, όλοι να επαναστατήσουμε εναντίον. Ο μεγαλύτερος εχθρός του γένους μας είναι ο εγωισμός μας, το εγώ μας, το εγώ μας, το οποίο ως νέα ύδρα βόσκει μέσα στην ύπαρξη τη σωματική μας. Το εγώ, να σβήσουμε αυτό το εγώ, να σβήσουμε τη διαίρεση και τη μάχη αυτήν όλη και να ζήσουμε όπως πρέπει ως χριστιανοί και ως Έλληνες.
Δεν θα μας βοηθήσουν ούτε οι Αμερικάνοι, ούτε οι Γάλλοι. Ούτε στη Σμύρνη, που ήταν η σφαγή η μεγάλη, ήταν τα θωρηκτά των Αμερικάνων και των Άγγλων και των Ιταλών και έφταναν όλοι οι ομοβροντίες να περισυλλέξουν τα καθάρματα της στρατιάς, τους Τσέτες. Τίποτα. Εκοκκίνισε το κύμα της θαλάσσης, εκοκκίνισε η ολυμή της Σμύρνης, αλλά αυτοί τίποτε απολύτως. Και μόνον πήγανε στον Χρυσόστομο, τον καλέσανε να έρθει στο κέντρο. «Δεν έρχομαι. Την ώρα που σφάζεται ο λαός μου, εγώ θα μείνω στη θέση μέχρι τέλους.»
Και έμεινε μέχρι τέλους ο ίδιος ο Χρυσόστομος, τούτος ο άνθρωπος. Και το έθνος το οποίο έχει Χρυσόστομο Σμύρνης και έχει Πλαστήρα και Μελισαρίου δεν θα πεθάνει, θα ζήσει εις πείσμα των δαιμόνων και όλων των... Εμείς μόνο να φανούμε εντάξει στις ιστορίες μας, διότι άλλωστε εισερχόμεθα εις μίαν καμπήν, εις μία μεγάλη περιπέτεια, την οποία μόνο ο Θεός θυμάται. Σαλπίσατε, λοιπόν. Ακούτε; Ο προφήτης Ιωήλ, που εορτάζει μας: «Σαλπίσατε, ιερείς του Υψίστου». Αλλά πού; Αδράνεια. Πω πω, αδράνεια. Μεγάλη αμαρτία, αδράνεια. Αδράνεια. Έχουμε δέκα χιλιάδες ιερείς. Σαλπίσατε. Τίποτα. Κουνιούνται μόνο την ημέρα της μισθοδοσίας των.
Αν τους βλέπεις, είναι όπως είπε κάποιος επίσκοπος και αστεϊστής πολύ καλός, είπε ότι είναι ιερείς της δεκάτης έκτης του μηνός. Εκεί τίποτα. Και ενώ αυτοί δεν κινούνται, κοιμούνται τον ύπνο του μανδραγόρα, κοιμούνται και δεν λένε να ξυπνήσουν, να ξυπνήσουν οι χιλιαστές. Οι αντίχριστοι αυτοί οι χιλιαστές έχουν ξαπλωθεί σε όλη την Ελλάδα και έκτισαν τεράστιο οικοδόμημα, εγκρίσει της κυβερνήσεως, της προηγουμένης κυβερνήσεως, εις τας Θήβας, που θα γίνει το Μπρούκλιν ολοκλήρου των Βαλκανίων και της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Ευρώπης.
Τι ούτε λοιπόν και οι χιλιαστές έχουν κανονισμό. Κάθε μέρα ο χιλιαστής χτυπάει τις πόρτες και μοιράζει φυλλάδια, πρέπει να μοιράσει 20 φυλλάδια, και περιοδεύουν παντού, παντού περιοδεύουν, αυτήν την περιοδεύουν. Οι δάκτυροι, εκεί είμαστε. Σαλπίσατε, έφτασε η 12η ώρα, πλησιάζει η ώρα της κρίσεως της μεγάλης, της φοβράς ημέρας της κρίσεως.
Ταύτα τα ολίγα είχα να είπω εις την αγάπη σας και έρχομαι από τη Φλώρινά μας, τη Φλώρινά μας, το μετερίζι αυτό του αγώνος.
Προ ημερών, δεν είναι πολλές ημέρες. Βλέπω την επιθυμία σας, δεν θα παρατείνω την ώρα, αλλά αν θέλει ο Θεός, θα έρθει ο καιρός, θα ξανάρθω πάλι στην Αθήνα. Μόνο κάνετε προσευχή να με κρατάει ο Θεός. Και διέδωσαν με το ραδιοφωνικό σταθμό ότι ο Καντιώτης απέθανε. Αυτό διέδωσαν. Αλλά με τη βοήθεια του Θεού ζούμε και βρισκόμαστε εδώ και διαψεύδουμε αυτή την κατηγορία.
Λοιπόν, στη Φλώρινα λοιπόν, στη Φλώρινά μας, το μετερίζι του αγώνος που υπηρετούμε τώρα 25 ολόκληρα χρόνια εν μέσω πολλών εμποδίων και ανήκουμε μόνο στην Ελλάδα και μόνο στον Χριστό και σε τίποτα παραπάνω.
Έτσι και τα τραγούδια.
Τίποτε θέλεις να προσβάλλει την πατρίδα μας, την Ελλάδα μας, τη μικρά μας κέντρο της πατρίδας, τότε μονολαβέ, δείτε παιδιά Ελλήνων.
Πέρα απόψε που σας βλέπω, υπάρχουν εδώ παιδιά της Μακεδονίας μας, στα οικοτροφεία τόσο του Σωτήρος όσο και των άλλων αδελφοτήτων, που τα πολεμάει λυσσωδώς τα σωματεία. Αν υπάρχει κατήχηση, αν υπάρχει εθνικό φρόνημα, αν υπάρχουν εξομολογήσεις, αν υπάρχει κήρυγμα του Ευαγγελίου, αν υπάρχουν εκδόσεις, αν υπάρχουν βιβλία, αν υπάρχει Αγία Γραφή, το οφείλουμε στις αδελφότητες.
Και αυτές τις αδερφότητες δείτε να τις βύσει ο κύριος Σαλαφίμ. Σαλπίζετε, σαλπίζετε, σαλπίζετε!
Έστω μία ακόμα ερμηνευτική. Έστω, λέει, ο πραής, έστω μαχητής. Ο πράος. Ποιος υπήρξε πράος; Ένας υπήρξε ο πράος. Ο πράος υπήρξε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Μάλιστα, όταν μπήκε σε ένα χωριό και δεν το δεχθήκανε στο χωριό, είπαν οι μαθητές του, με το ιουδαϊκό φρόνημα που είχανε: «Κύριε, ρίξε φωτιά να τους κάψεις». Και είπε ο Χριστός: «Ουκ οίδατε οποίου πνεύματος είστε». Εσείς δεν γνωρίζετε οποίον πνεύμα είμαι, το οποίο το πνεύματος, και υπέφερε. Αλλά μια φορά ο πράος είναι μαχητής: πήρε φραγγέλιο, οπότε όταν είδε ότι ο ναός, όταν είδε ότι ο ναός του Σολομώντος είναι εμπόριον και σπήλαιον ληστών, άρπαξε φραγγέλιο και είπε: «Μη ποιείτε τον οίκον του Πατρός μου οίκον εμπορίου».
Και εμείς, καιρός να ακούσουμε τον Τζεβά, να ακούσουμε τους ήρωες, να ακούσουμε τη φωνήν όλων αυτών.
Ευχαριστώ.
Και να φωνάξουμε κι εμείς, να φωνάξουμε κι εμείς: «Είστε παίδες Ελλήνων», όλοι μικροί και μεγάλοι, να βρεθούμε όλοι έτοιμοι να αγωνιστούμε υπέρ της πατρίδος, της οποίας δεν υπάρχει ανώτερον και αγιότερον επί της γης. Αμήν.
Συγκινούμαι που σας βλέπω εδώ, αόρατων και ορατών ακροατήριων. Το αόρατον... Λοιπόν, να ξέρετε ένα πράγμα, ότι μου κάνατε μια ένεση, ένεση πολύ ισχυρή στον ψυχικό μου οργανισμό, και με νέα όρεξη θα ανεβώ επάνω στη χρόνα για να βροντοφωνήσω: «Ελλάς, Χριστός».