Η αμαρτία, ο θείος νόμος και η υγεία της ψυχής

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

O Lord, those who distance themselves from You will perish.

My dear Christians, there is evil in the world.

There is an evil that theologians and philosophers call natural evil. It takes many forms and is hard to fathom.

Evil is the fire that burns and destroys. Evil is the lightning that strikes and kills. Evil is the storm that sweeps across the sea and causes shipwrecks. Evil is the earthquake that shakes the earth and brings entire cities crashing down to their foundations.

The scorching wind that comes from Africa and burns and dries up every crop is an evil. An incurable illness is an evil. Yet there is another evil worse than lightning, fire, storms, hurricanes, earthquakes, shipwrecks, and incurable diseases.

Today, calling upon the help of the precious Cross, O Cross, our help, I have climbed this pulpit to speak to you and cry out that there is an evil worse than all the others. That evil has one name: sin.

Sin. You heard the word and did not shudder. You heard it and were not troubled. This means we are sick; it means we are in a truly grievous state. How hardened we are! How indifferent we Christians of the twentieth century have become! The Christians of the first centuries feared sin so much that they would rather die than commit it.

“Sin, sin,” a mother would say to her child, and the child would turn away from it. A spiritual father, hearing a Christian confess his sins, would say, “Sin,” and that Christian would tremble and accept any penance, even the strictest.

Now, though, a Christian tries to convince his spiritual father that what he is doing is no sin. And sadly, there are modern spiritual fathers who excuse even the gravest sins.

How hardened and indifferent we are! My dear friends, we are like someone shut in a room with a brazier of charcoal that has not burned properly. The air in the room is poisoned with carbon dioxide, and it gently lulls the person to sleep.

Unless someone comes in from outside, opens the windows, and lets clean air blow through, the people in that room with the brazier will die.

Something similar is happening to us. We live in a polluted, defiled atmosphere. Everyone breathes the carbon dioxide of sin, the most dreadful poison of all. We have been lulled into a sweet but deadly sleep. That is why the Prophet David says, “O Lord, enlighten my eyes, lest I sleep the sleep of death; lest my enemy say, ‘I have prevailed against him.’”

We live in an age when sin lulls people to sleep, and they feel no alarm, no fear of sin. Yes, this is the age in which we live.

The pulpit must preach sermons that wake people up.

They must be rousing. We must strive to wake Christians from their lethargy, from the stupor of sin. We must ring the alarm bell. And just as, my dear friends, signs are put up at dangerous bends in the road, with skulls drawn on them and the words “Danger: Death,” so we preachers, too, must go to those places.

We must speak forcefully about sin in every way, paint people’s sins vividly before their eyes, and say: “Beware! Danger! Death!”

Today, on this day of the Cross, the Sunday of the Veneration of the Cross, I ask all of you, men and women, to give me your full attention. Open your ears, not only the ears of your body, but the ears of your soul.

I too will ask the Holy Spirit to enlighten us all, so that we may examine what sin is. We will look at it from two points of view. First, what is sin in relation to God?

Second, what is sin in relation to the human person? And if time permits, we will consider what sin is in relation to eternity. What is sin? As the Fathers of the Church say, it is an immeasurable evil, an abyss of evil. Deep calls to deep. John the Evangelist, who loved our Lord Jesus Christ more than anyone and could understand how great an evil sin is, gives us its clearest definition: “Sin is lawlessness.” In other words, sin is the breaking of a law established by God Himself.

Let me explain. My dear friends, this material universe we see is governed by laws. Natural scientists say so, it is true, and Holy Scripture confirms it.

And the laws of nature are wondrous: the law of inertia, the law of attraction and universal gravitation, the law of gravity, and so on.

Everything in the material universe follows the laws of nature. Let me give just one example. The Earth, this tiny planet compared with the other planets and stars, moves along an orbit. To make one complete turn around the sun takes, they say, 365 days.

Six hours, nine minutes and nine seconds. That is how long its journey takes. If you set out from Athens by train, you will not arrive in Thessaloniki at precisely the scheduled moment. The train will be a few seconds late, or perhaps longer.

And even by airplane... But here, its course does not vary by a single second. At the Annunciation, the trees blossom at their appointed time. At their appointed time, the swallows return from far away to greet us and bring the spring.

And when their season comes, they leave again in flocks for distant lands. The animals too, everything, keeps its appointed time, like a precise clock. It makes you say, ‘How great are Your works, O Lord! In wisdom You have made them all.’

Yet amid this harmony of the universe, there is one great disorder. The sun is not disorderly, nor the moon, nor the galaxy. Even the comets are not disorderly: they complete their circuits and return exactly on time.

The disorder is sinful man. In this great harmony of the universe, he sounds, so to speak, a false note. He is an offbeat note in the whole creation. Man, this little worm, misuses his freedom. He stands up before God and says, ‘I will not obey You.’ Everything else obeys the laws of nature, but man will not obey the moral laws.

For just as there are laws of nature, there are moral laws, and these carry still greater authority. Yet man refuses to obey. God sets a path before him and says, ‘You shall not bear false witness.’

Our word should be truthful, for lies come from the devil. Yet you see a man disobey God’s command and defy His law. He goes into court, lays his hand on the Gospel, and swears falsely before God.

God speaks, God commands. Here is another moral law: one is to tell the truth; another is that what belongs to someone else is like fire.

Yet man pays no heed to this command of God. He does not keep to the path of honesty. He strays from it, defies God’s law, and makes a law of his own, a gospel of his own, for the marketplace and for trade: ‘Grab what you can and steal to have more.’ Another moral command says, ‘You shall not kill.’ Yet man breaks that command too, staining his hands with the blood of his brother, and so it goes on.

Out of a spirit of pride, man refuses to obey the law of God.

Sin is lawlessness. My brothers and sisters, let us remember that God is the lawgiver, the eternal lawgiver. Each of us who breaks His law is a lawbreaker. This is lawlessness: it violates no mere provision of a criminal code, but the eternal laws of God. And let us remember that God is the eternal lawgiver who established the laws of nature.

And when we remember that God is the King of kings and Lord of lords, mighty and powerful, we see what sin is, my dear people: sin is rebellion against the King of kings and Lord of lords.

The sinner is a rebel who rises against the Lord. He is rebelling against God Himself.

God is our lawgiver and the eternal Creator of the universe. He is also our benefactor, the greatest benefactor of all, who gives us so much in so many ways. When we bear this in mind, we see that sin is ingratitude toward God.

Now, take a dog: you toss it a stale crust of bread or a bone.

A dog cannot say thank you, but it wags its tail. Its tail is its way of saying, ‘Master, thank you.’ Yet man receives countless good things from God, day and night, and still shows less gratitude than an animal.

God’s sorrow over this is great: ‘I raised children.’ Those of you who are fathers and have done countless good things for your children can understand. If your children repay you with ingratitude, insult you, speak against you, and even strike you, you know how grievous sin against God is.

We hear God’s lament: ‘I raised children, and my children despised Me.’

We hear God’s lament more vividly in the service of Great Friday during Holy Week: “My people, what have I done to you?” These words are not spoken only about the Jews.

For if they crucified Him once, we crucify Him a hundred times a day. ‘My people, what have I done to you, and how have you repaid Me? In place of manna you gave Me gall; in place of water, vinegar; and in place of loving Me, you nailed Me to the Cross.’

He gives us manna, and we give Him gall. He gives us water, and we give Him vinegar.

For sin is bitter. Sin is poison.

There are people, he says, who have bitterness beneath their tongues. They are full of it. And as the Apostle Paul says, a person who sins habitually is a root of bitterness, springing up and spreading. A prophet, too, speaks of a generation that provokes the Lord. It is like a child who causes bitter pain to his parents, who poisons his mother’s and father’s hearts and takes away his father’s joy.

Even if it is Pascha, when a child does something wrong on that day, he grieves his father and poisons his heart. In the same way, a person grieves the Holy Spirit through sin. Sin is poison. Sin is bitter.

To show what sin is like, he gives this example: imagine the sea.

Imagine all the water in the seas and oceans. Now imagine someone going out over the sea and dropping into it, not a glassful, not a spoonful, but a single drop from a dropper. The moment that drop falls into the sea, every fish dies.

The waters become bitter, terribly bitter. Many people drink the water, and everyone who drinks it is poisoned.

How bitter, how powerful a poison must the devil have cast into the sea for all its waters to be poisoned? And do not think, my dear friends, that I have made this up. No, my brothers and sisters.

Those of you who read the Apocalypse, and I urge you to read it, will see that it says that in those accursed days, days I believe we have reached, a star called Wormwood will fall into the sea and the waters.

Wormwood is bitter, like poison. A star will fall into the waters, and when that poisonous star, Wormwood, falls, the waters of the rivers and the sea will become bitter. They will become poison.

I believe that Wormwood, that poisonous star falling into the seas, is not so much nuclear energy poisoning the seas and rivers. More than nuclear energy, it is sin that poisons everything.

Let me sum up and say it again.

If God is the eternal Lawgiver, sin is lawlessness. If God is the King of the universe, sin is rebellion against God. If God is our Benefactor, the greatest Benefactor of all, sin is the greatest ingratitude.

And if God is holy, what do we sing in the thrice-holy hymn? ‘Holy, holy, holy is the Lord of Hosts.’ Holy means pure, unstained, without a single drop of sin, perfectly pure. If God is holy, then what is sin? It is uncleanness. However much cologne or perfume you put on, however thoroughly you wash your body until it smells sweet, your heart within is foul-smelling and deeply unclean. Its uncleanness grieves the Holy Spirit and the holy angels and archangels.

Lawlessness, Holy Scripture says, is an abomination to God. Whoever becomes aware of his sin feels that it is uncleanness. You see this in David, who committed those two grave sins, adultery and murder.

When David repented, you hear him pleading with God: ‘Wash me, Lord, and I shall be whiter than snow.’ ‘My God, take me and wash me. Do you know what I am?’ I cannot explain it plainly to you; the dignity of the pulpit does not permit it. But before God’s eyes, I am unclean, so unclean that I am like a soiled rag.

I want to explain that image simply, though it is unpleasant and some may be shocked by it. Yet the description comes from the Holy Spirit. A person steeped in sin is like a soiled rag, whether he is a king, a rich man, a scholar, or anything else: a soiled rag.

What does ‘a soiled rag’ mean? It means a cloth stained with unclean blood.

There is a place to wash it. You take the stained cloth, put it in the washing machine, and it comes out clean and pressed. There is a place where the Holy Spirit washes us too: Holy Confession.

The Church is where this washing takes place. ‘Wash me, Lord, and I shall be whiter than snow.’ However unclean I may be, my God, you can cleanse me and make me purer even than the snow on the high mountains. The further a person advances in holiness, struggles against sin, and reaches higher and higher toward God, the more clearly he sees his own uncleanness. The Prophet Isaiah said, ‘I am a man of unclean lips, and I dwell among a people of unclean lips.’ He, too, knew that he was unclean and lived in an unclean society.

Its lips were unclean, and so were its heart. And we hear the royal prophet David say, ‘Create in me a clean heart, O God, and renew a right spirit within me.’

So far, we have considered sin in relation to God. But if we consider sin in relation to the human person, other aspects of this evil come into view. What is sin for us? My dear friends, sin is a departure from the path we were meant to follow. It is like an illness.

Sin is an illness in a person. Which of you wants to be ill? The moment you see the thermometer rise even a little, you become concerned. You want to be healthy. What is health for a person? Virtue is health, while wickedness is disease. God did not create us to live in wickedness or to have a dark heart full of hatred, revenge, and malice.

God created us to live beneath the wide blue sky. He created us to breathe the fresh air of virtue. He created us to be holy. Yet sin is a sickness, like cancer, tuberculosis, and the other diseases that afflict us.

Sin is a disease of the soul. And what kind of disease? A contagious one. There is no disease more contagious than sin. You may say, “Glory to God, I am free of those sins.”

Never say that. If you live among people caught up in a particular sin, you too may catch it, even if it is a sin you have never committed. For within every person, in our blood and in our soul, there is a tendency toward sin.

We were born in sin: “In sins my mother conceived me.” We have a tendency toward sin, and that is why it spreads so easily. Virtue spreads with great difficulty, but evil passes from one person to another like an electric current. So do evil and sin.

Let me show you that sin is a disease, and a contagious one. As a preacher, I went to a village of fifty houses and found everyone gambling. I rang the church bell at night, around eight or nine o’clock. Only a few women came.

I asked, “Where are your husbands?” They took me outside and said, “Look.” Night had fallen, and lamps were burning.

There were lamps. “Come closer and see,” they told me. So I went closer. What did I find? They were playing cards until the early hours of the morning. I had a hard time getting them away from the card table. I called them outside and said, “How can you do this? This isn’t Athens. This is a village. You’re working people. How can you be playing cards?” Do you know what they told me? “Curse the man who came from Athens and taught us to play.” One man had spread the sickness of card playing through the whole village. I went to another village and, early in the morning, rang the church bell with the sexton.

No one came to church; only an elderly woman came to light the oil lamp. I asked her, “What happened to everyone?” I went outside to look for them. There had been a time when the whole village went to church. But then a dreadful day came: a modern schoolteacher arrived, a man who believed in absolutely nothing.

When the bell rang, that teacher would stroll through the village square, smoking and mocking people for going to church in the twentieth century. That one teacher, an unbeliever and an atheist, managed to turn the whole village away from church.

The disease spreads. Evil spreads. I was there around the fifteenth of August. I know very well that people in Macedonia keep the fast, even when some here in southern Greece do not.

Yet on the eve of the August 15 feast, I saw people secretly roasting lambs. I was astonished. I asked them, “How can this be? You keep the fast here.” An elderly man said to me, “Father, we used to keep it.”

“But once a bishop came through on the fifteenth of August. We brought him beans to eat, and he asked for roast meat. From the time we saw that bishop eating roast meat on the fifteenth of August, we all gave up the fast.”

That was one bishop. Others had passed through, too, holy bishops among them. There was even a holy bishop in Grevena. But the villagers did not follow their example. They followed the bad example of the bishop who came on the fifteenth of August.

Since then, they have wanted to hear nothing about fasting all year long. I tell you this so you can see how contagious this disease is, how contagious evil is.

Go to our beautiful little islands, the like of which you will find nowhere else in the world. They are like little birds singing in the Aegean Sea. Fifty or sixty years ago, the villages and islands seemed to give off the fragrance of holiness.

But now we have turned our islands into tourist resorts. Performers and all kinds of corrupt, shameless people gather there. We are turning Greece into a place of brothels and hotels filled with unclean spirits and indulgence.

We have turned our home, Greece, into a brothel to collect money. We have become people devoted to business, money, and material things. Go to the islands now and see what happens. Foreign visitors come there and do things they would never do in their own countries. They would not do such things in Paris.

Here they have found freedom, absolute freedom. Tourism gives cover to conduct that corrupts and damages Greece, while tourists profit.

At this rate, the Greek people will be corrupted completely. As I said, sin is a disease. Sin is an epidemic.

And we are to blame, my friends. We are to blame. We are the shepherds, the pastors of the Church of Christ, and we have a duty to guide these people.

Tell me, what does a shepherd do? If one of his sheep develops mange, he takes hold of it at once. He loves that sheep too, but he takes it out of the fold. For if he leaves the sheep with mange inside, all the sheep will catch it.

And the sinner, I do not mean simply someone who sins, for we are all sinners. I mean the person who commits sin, boasts of it, takes pride in it, and encourages others to sin and to reject God. Such a person spreads a plague. Like a sheep with a contagious disease, wherever he stays, the other sheep will catch it.

You must fight evil at the beginning. We let it go unchallenged when it first appeared. We did not challenge obscene songs when they began, or obscene films when they began. We did not challenge the first voices that blasphemed God.

We failed to fight one thing, then another, and now it has spread. The epidemic has grown, and all Greece has become unclean from head to foot. In this abyss of evil and corruption, where can healing be found?

In a human being, sin is a disease, a terrible and dreadful disease. “My wounds have grown foul and festered because of my foolishness,” David cries out. But to conclude, my dear friends, sin does something else as well: it corrupts every power we have. It corrupts our bodily strength, first; our intellectual powers, second; and the powers of the soul. It corrupts our entire being.

It would take an entire book to explain the Apostle Paul’s few, eternal words: ‘The wages of sin is death.’ How could I finish describing the damage sin does? To put it simply, sin spreads its great nets, and woe to the fish caught in them: they cannot escape. So too the devil has a net, and that net is sin. Fish may swim into a net because they do not know better. But a human being can know better, and still enter the devil’s net.

That net is spread everywhere. Sin seizes a young man and toys with him. It turns him into a catalogue of illnesses. This shameful sin, this Circe, this Delilah, plays the foolish young man around her fingers. Then she squeezes him like a lemon. And what does she give him in payment? A ticket to an asylum at the age of twenty-five. ‘The wages of sin is death.’ Sin seizes another young man, I have many examples, one with extraordinary intelligence, a genius who excels at school and wins a scholarship to study abroad. Then one day he commits some grave wrong.

Sin takes that gifted young man, that brilliant mind, and toys with him. Then it squeezes him like a lemon and gives him a ticket to a psychiatric hospital.

Basil says, “The wages of sin are death.” Sin catches another man in its net: a rich man who inherited an enormous fortune from his parents. Sin and prodigal living take hold of him and have him wrapped around their finger. They play with him and play with him until, at last, he cries, “I am perishing with hunger! I’m hungry. I’m suffering.” This is what sin does to a rich man who could have used those millions for the common good.

Sin leaves him to die penniless. The wages of sin are death. Sin seizes a young woman in the flower of her youth.

‘The wages of sin is death.’ Let me add one more thing before I finish. Sin is like fine sand. It so easily gets in everywhere, as the blessed Paul says. Think of dust: even when the windows are closed, it slips through the cracks. You who keep cleaning your homes still find it on the tables and furniture. Just as desert sand finds its way through windows, sin finds its way everywhere.

God help us, where does sin not enter? First it enters our hearts and turns them into dens of thieves, dens of sin. It enters the home as strife and quarrelling, upsetting the whole household, until husband, wife, and children cannot spend even one peaceful, happy day together.

Sin enters the marketplace as theft, as fraud, as robbery, as forgery. Sin goes by many names. Forgery, what is it but sin? It enters the marketplace and turns it into a den of robbers. Sin enters the courts as falsehood, as the sophistry of lawyers, as the irresolution and cowardice of lawyers and judges. It enters the courts and corrupts the very places where justice should be done.

Sin enters even here, into the church building, into the Church herself. It takes hold of the priest, the preacher, or the bishop, toys with him, and turns one who was an apostle of Christ into a Judas who betrays Him. Sin entered Paradise, where Adam and Eve lived, and drove them out. Adam and Eve wept for five thousand years, far from Paradise. Sin reaches even to heaven. It seized the most beautiful angel, who had shone like a bright star.

It seized the foremost of the angels and turned him into the devil. My fellow Christians, have I really told you what sin is? With very faint colors, I have tried to show it to you.

If you want to see what sin looks like, I ask you: when we finish here and you go home, open the Apocalypse of John and read chapter thirteen. There, among the visions John saw, he suddenly saw something that made his legs tremble. He cried out, “My God, my God! From the sea, from the foam of the sea, a Beast appeared, rising up.”

What kind of Beast was it? A Beast with seven heads and ten horns. What is this Beast that rose from the foaming sea, walked upon the earth, and still walks upon it, with its seven heads and ten horns?

The Fathers of the Church, interpreting this Beast in the Apocalypse, say that the Beast is sin. May God protect you from being devoured by any one of its heads. O my God, protect the children of the Church! Christ, King of all, protect the children of the Church from the mouths of those seven heads in the Apocalypse.

Whichever head devours you, you will end up in the same stomach. There are seven heads.

Let those who live in sin dismiss the danger if they will, but you must beware. The first head of sin is the worst of all.

The seven heads are the seven deadly sins. The first head is pride.

Pride brought down the angel and made him the devil. The second head of sin is Judas’s love of money. The third is sexual immorality: fornication, adultery, and every kind of impurity. The fourth head is anger and wrath. The fifth is envy. The sixth is gluttony and an insatiable appetite. And the last head is neglect, acedia, spiritual torpor.

If I had time, I would speak about all seven deadly sins. An actor once put them on stage to make people laugh. What a satanic age, an age of the devil, when people gather in a theater and laugh at the seven deadly sins!

If I had the time and the spiritual strength, if I were a Chrysostom or a Basil, if I could call you together every evening as I once did in Messolonghi, when I had that strength, I would explain these seven beasts to you. They would make you weep, not laugh, for those seven heads have done great harm in the world.

And the ten horns, what are they? Count your fingers: there are ten. Count God’s commandments: there are ten. Each horn sets itself against one commandment. It is the power of the devil, trying to cast down every commandment.

Ten horns against the Ten Commandments of God, urging you to trample them underfoot. And when John saw the Beast with its seven heads reaching out in every direction, devouring children and women, ascetics and kings, everyone, he heard a voice.

John, who saw the visions of the Apocalypse, was terrified. He said, “Who will conquer it? Who will conquer it? Philosophy? Art? Learning?” O Christ, the slain Lamb, only the slain Lamb, Jesus Christ, can conquer it. Children, praise Him and exalt Him above all forever. Amen.

My dear ones, to complete these few words I have spoken tonight about sin, I would like to end with a story. It shows clearly both the harmful power of sin and the resolve Christians must have to fight it.

Let us go back to the old days, to about the year 400 after Christ. In the imperial palace lived an emperor who was foolish, but whose wife, Eudoxia, was very clever.

The more foolish he was, the more intelligent and cunning she was. Arcadius and Eudoxia. One night, well past midnight, they were holding a council in the palace. What good were they planning to do for the world? The subject of their late-night council was how to get rid of John Chrysostom. Some courtiers were still awake too, wretched people with interests of their own.

who had a vested interest in staying at the palace and living at its expense. These flatterers and court sycophants had toppled rulers and put others on the throne. They were a plague through the ages, and they were close to Arcadius and Eudoxia.

“What harm can we do to John Chrysostom?” one adviser asked. “Send him into exile,” said one. “Take his possessions,” said another. What possessions? He scarcely had a cassock to wear. “Then throw him into a dungeon,” said another.

“Remove him from his throne,” said one. Others proposed all sorts of things, even killing him. But then someone said, “You have said nothing that will trouble him. John Chrysostom fears neither exile nor dungeons, neither death nor the loss of his throne.”

“There is one thing John Chrysostom fears: sin. If you can make him sin, you have defeated him.” And John Chrysostom used to say, “I fear nothing else in this world, only sin.” He also said, “I would rather die than sin.”

That is the resolve we should have, like the Fathers and like John Chrysostom. I have told you very little about sin, very little indeed. If you want to understand it more fully, you must see how terrible it is, more terrible than lightning or any other evil.

If you want to understand what sin is, my brothers and sisters, take flight in your imagination. Fly not to the world above, but to the world below. Descend in your mind, knock at the gates of Hell, and enter.

There you will hear the condemned cry out, “Cursed be sin! Cursed be the moment when we committed that sin!”

And if you want to see what sin is, climb into the mountains, to the caves and lookout places high up where the ascetics live. You will see them holding handkerchiefs, weeping all their lives over a single sin they committed. And if you want to see still more, what sin is, my brothers and sisters, how heavy it weighs, what evil and terrible power it has, what a calamity it is, then please go into the Garden of Gethsemane. There you will see Christ sweating great drops of blood, and you will hear him say, “My soul is sorrowful even unto death.” Christ’s heart is filled with sorrow for the sins of the world. And if you want to see still more of what sin is!

Then stand near the Cross with the Most Holy Theotokos, the Virgin. Draw close to Golgotha and listen: “My God, my God, why have You forsaken Me?” It was because of our sins that Christ suffered that abandonment.

O sin, my brothers and sisters! Here is the conclusion: hate sin. How should you hate it? As you fear fire or a precipice. Hate sin. Have you heard what a wise man says? “Flee, flee, flee from sin as from a serpent.”

Just as you flee from a snake and would never touch it, so flee from sin.

Κύριε, οἱ μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σοῦ ἀπολοῦνται.

Υπάρχει, αγαπητοί μου χριστιανοί, υπάρχει κακόν εις τον κόσμο.

Κακόν που οι θεολόγοι ή οι φιλόσοφοι ονομάζουν φυσικόν κακόν. Το κακόν αυτό είναι πολυειδές και πολυδαίδαλον.

Κακόν είναι η φωτιά που καίει και καταστρέφει. Κακόν είναι ο κεραυνός που πέφτει και φονεύει. Κακόν είναι η θύελλα που σαρώνει την επιφάνεια της θαλάσσης και δημιουργεί ναυάγια. Κακόν είναι ο σεισμός που κάνει την γη να τρέμει και να γκρεμίζει συθέμελα πολιτείες ολόκληρες.

Κακόν είναι ο καυστικός άνεμος που έρχεται μέσα από την Αφρική για να καύσει και να ξηράνει όλας τας φυτείας. Κακόν είναι η ασθένεια η ανίατος. Και από τον κεραυνό και από την φωτιά και από την θύελλα και τον τυφώνα και από τους σεισμούς και από τα ναυάγια και από τας ασθενείας τας ανιάτους υπάρχει ένα άλλο κακό χειρότερο.

Εγώ δε σήμερον, επικαλούμενος την βοήθεια του Τιμίου Σταυρού, Σταυρέ βοήθημά μας, ανέβηκα επάνω εις τον άμβωνα τούτο για να σου μιλήσω και να φωνάξω ότι από όλα τα κακά υπάρχει άλλο χειρότερο, και το κακό αυτό είναι μία λέξις: η αμαρτία.

Αμαρτία. Το ακούσατε και δεν εφρίξατε, το ακούσατε και δεν στενοχωρηθήκατε. Σημαίνει ότι είμεθα ασθενείς, σημαίνει ότι βρισκόμεθα σε μια κατάσταση πολύ θλιβερά. Ω της πωρώσεώς μας, ω της αδιαφορίας μας των χριστιανών του 20ού αιώνα! Αν υπήρχε ένα κακό που εφοβούντο οι χριστιανοί των πρώτων αιώνων και προτιμούσαν να αποθάνουν παρά να αμαρτήσουν, είτο η αμαρτία.

Αμαρτία, αμαρτία έλεγε η μάνα στο παιδί και το παιδί έφευγε. Αμαρτία έλεγε ο πνευματικός, ο εξομολόγος, στο χριστιανό που εξομολογεί τα αμαρτήματά του και έτρεμε ο χριστιανός και δεχόταν κάθε επιτίμιον και το αυστηρότερο ακόμη επιτίμιον.

Ενώ τώρα ο χριστιανός προσπαθεί να πείσει τον πνευματικό ότι αυτό που κάνει δεν είναι αμαρτία. Και υπάρχουν δυστυχώς πνευματικοί μοντέρνοι που αμνηστεύουν και τα μεγαλύτερα ακόμα αμαρτήματα.

ούτης ποροσεώς μας, ούτης αδιαφορίας μας Ομοιάζομεν, αγαπητοί, με έναν άνθρωπο που ζει κλεισμένος μέσα σε ένα δωμάτιο που έχουν βάλει μαγκάλι με κάρβουνα ατελή, που δεν έχουν καεί καλά, και η ατμόσφαιρα του δωματίου είναι μολυσμένη με το διοξίδιο του άνθρακος και αυτό το διοξίδιο του άνθρακος κοιμίζει γλυκά γλυκά τον άνθρωπο.

Και αν δεν μπει κανένας απ' έξω να ανοίξει τα παράθυρα, να πνεύσει άνεμος καθαρός, οι άνθρωποι που είναι μες στο δωμάτιο με το μαγκάλι θα αποθάνουν.

Κάτι παρόμοιον συμβαίνει και με εμάς. Ζούμε μέσα σε μια μολυσμένη ατμόσφαιρα, σε μια ατμόσφαιρα μεμιασμένη, σε μια ατμόσφαιρα που αναπνέουν όλοι το διοξίδιον της αμαρτίας, που είναι το φοβερότερο διοξίδιον, το φοβερότερο δηλητήριον, και έχουμε υπνωτιστεί, έχουμε κοιμηθεί ένα ύπνο γλυκύ αλλά θανατηφόρον ύπνον, και δι' αυτό ο Δαβίδ ο Προφήτης λέγει: Κύριε, φώτισον τοὺς ὀφθαλμούς μου μήποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον· μήποτε εἴπῃ ὁ ἐχθρός μου ἴσχυσα πρὸς αὐτόν.

Ακριβώς δε, διότι ζούμε εις μια την αυτήν περίοδο κατά την οποία η αμαρτία υπνωτίζει τους ανθρώπους και οι άνθρωποι δεν αισθάνονται καμία συγκίνηση, κανένα φόβο για την αμαρτία. Ακριβώς, λέγω, εις αυτή την εποχή που ζούμε.

Ο άμβων πρέπει να κηρύξει κηρύγματα αφυπνιστικά.

Ξυπνιστικά πρέπει να προσπαθήσει να ξυπνήσει τους χριστιανούς από τον λήθαργον, από την νάρκην της αμαρτίας. Πρέπει να χτυπήσουμε κώδωνα, τον κώδωνα του κινδύνου. Και όπως, αγαπητοί, στις διαβάσεις εκεί που είναι στροφές επικίνδυνες γράφουν πινακίδας και ζωγραφίζουν νεκροκεφαλάς και γράφουν επάνω «Κίνδυνος, θάνατος», έτσι και εμείς οι ιεροκήρυκες πρέπει να πάμε εις τους τόπους.

Σε όλους τους τόνους της αμαρτίας και με ζωηρά κηρύγματα να ζωγραφίσουμε μπροστά στους ανθρώπους τα αμαρτήματά τους και να είπομε: προσοχή, κίνδυνος, θάνατος.

Σήμερα, η μέρα του Σταυρού, η μέρα της Σταυροπροσκυνήσεως, θα σας παρακαλέσω να δώσετε όλη την προσοχή σας, άντρες ή γυναίκες, να ανοίξετε τα αυτιά, όχι απλώς τα αυτιά τα σωματικά, αλλά τα αυτιά της ψυχής.

Θα παρακαλέσω και εγώ το Πνεύμα το Άγιο να φωτίσει όλους εμάς, ώστε να εξετάσουμε τι είναι η αμαρτία. Τι είναι η αμαρτία θα το εξετάσουμε εκ δύο επόψεων. Πρώτον, τι είναι η αμαρτία εν σχέσει με τον Θεό.

Τι είναι η αμαρτία εν σχέσει με τον άνθρωπο. Λοιπόν, δεύτερον, και αν μας μείνει καιρός, θα εξετάσουμε τι είναι η αμαρτία εν σχέσει με την αιωνιότητα. Τι είναι η αμαρτία; Είναι, όπως λέγουν οι πατέρες της Εκκλησίας, κακόν άπειρο, είναι άβυσσος κακού. Άβυσσος άβυσσον επικαλείται. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, που ηγάπησε περισσότερον από όλους τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν και είτο εις θέση να εννοήσει οποίον κακόν είναι η αμαρτία, γράφει ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής και μας δίνει τον τελειότερον ορισμό της αμαρτίας, λέγον ότι η αμαρτία έστει ανομία Δηλαδή ότι η αμαρτία είναι παράβαση νόμου, νόμου τον οποίο έχει θέσει αυτός ο Θεός.

Ας εξηγηθούμε καλύτερα. Αυτό το σύμπαν το υλικόν που βλέπουμε, αγαπητοί μου, όπως λέγουν οι φυσικοί επιστήμονες και όπως είναι η αλήθεια και όπως βεβαιώνει και η Αγία Γραφή, αυτό, λέγω, το υλικόν σύμπαν κυβερνάται με νόμους.

Είναι δε θαυμαστοί οι νόμοι της φύσεως, όπως είναι ο νόμος της αδρανείας, ο νόμος της έλξεως, της παγκοσμίου έλξεως, ο νόμος της βαρύτητος και ούτω καθεξής.

Το καθεξής. Και όλα όσα υπάρχουν στο υλικό σύμπαν, όλα ακολουθούν τους νόμους τους φυσικούς. Λόγου χάρη, για να φέρω με ένα και μόνο παράδειγμα. Αυτή η γη, ο μικροσκοπικός αυτός πλανήτης εν σχέση με τους άλλους πλανήτας και αστέρας, αυτή η γη κινείται πάνω σε μία τροχιά. Για να κάνει μία στροφή γύρω από τον ήλιο, χρειάζεται, λέγουν, 365 ημέρες.

Έξι ώρες, έξι εννέα λεπτά και εννέα δευτερόλεπτα. Τόσο είναι το δρομολόγιό της. Από εδώ, από την Αθήνα, να ξεκινήσεις με αυτομοτρίς, δεν θα φτάσεις ακριβώς, ακριβώς στη Θεσσαλονίκη. Θα σου πάει το αυτομοτρίς μερικά δευτερόλεπτα και ακόμα περισσότερο.

Και με ροπλάνο έχω Εδώ όμως ακριβώς ούτε ένα δευτερόλεπτο δεν θα κάνει το δρομολόγιό της. Ευαγγελισμός, Ευα που ασπρίζει με τα ωραία της λουλούδια, σε ορισμένη ώρα τα άλλα δέντρα, σε ορισμένη ώρα τα χελιδόνια έρχονται μακριά και μας χαιρετούν και μας φέρουν την άνοιξη.

Και σε ορισμένη πάλι εποχή φεύγουν μακριά, κοπάδια-κοπάδια, στις μακρινές τους χώρας. Σε ορισμένη ώρα τα ζώα, τα πάντα, ζενίχοι, ορολόγιων, ακριβίας είναι το σύμφωνο που σε κάνει να λες: «Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε, πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας».

Και μέσα σε αυτήν την αρμονία του σύμπαντος, μία είναι η αταξία η μεγάλη. Αταξία δεν είναι ο ήλιος, αταξία δεν είναι η σελήνη, αταξία δεν είναι ο γαλαξίας, ούτε αυτοί ακόμα οι κομήτες είναι άτακτοι, διότι και αυτοί κάνουν την στροφή τους και έρχονται ακριβώς στην ώρα τους.

Αταξία είναι ο άνθρωπος ο αμαρτωλός. Μέσα εις τη συναυλίαν αυτή του σύμπαντος, είναι, τρόπον τινά, ένα φάλσο. Είναι ένας άρρυθμος τόνος μέσα στο σύμπαν ο άνθρωπος, δηλαδή ο άνθρωπος, το σκουλήκι αυτό, κάνει κακή χρήση της ελευθερίας του, υψώνει το ανάστημά του και λέγει εις τον Θεό: «Δεν σε υπακούω». Δεν υποτάσσεται ο άνθρωπος στους ηθικούς νόμους, ενώ όλα τα άλλα υποτάσσονται στους φυσικούς νόμους. Ο άνθρωπος δεν υποτάσσεται στους ηθικούς νόμους.

Διότι αν υπάρχουν φυσικοί νόμοι, υπάρχουν εξάλλου και ηθικοί νόμοι, οι οποίοι είναι ισχυρότεροι και περισσότερο με κύρος από τους φυσικούς νόμους. Δεν υποτάσσεται ο άνθρωπος. Λέγει ο Θεός, του καθορίζει τροχιά και του λέγει: «Μη ψευδομαρτυρήσεις».

έστω ο λόγος ημών είναι Υιού που το ψέμα είναι του διαβόλου Και όμως βλέπεις τον άνθρωπο να μην υπακούει στην εντολή, να αυθύνει στο νόμο του Θεού, και τον βλέπεις να πηγαίνει στα δικαστήρια και να ξαπλώνει το χέρι του επάνω στο Ευαγγέλιο και να ορκίζεται ψέματα ενώπιον του Θεού.

Λέγει ο Θεός, διατάσσει ο Θεός: άλλος ηθικός νόμος. Ο ένας ηθικός νόμος είναι να λες την αλήθεια, άλλος ηθικός νόμος είναι: το ξένο πράγμα είναι φωτιά.

Κι όμως ο άνθρωπος δεν λαμβάνει αυτήν υπόψη την εντολή του Θεού, δεν κινείται επάνω εις την τροχιά της τιμιότητος, αλλά τον βλέπεις και εκτροχιάζεται, τον βλέπεις και αντιτάσσεται εις τον νόμο του Θεού και κάνει δικό του νόμο, Ευαγγέλιο, δικό του Ευαγγέλιο, μέσα εις την αγορά και εις το εμπόριο και λέει άρπαξε να φας και κλέψε να έχεις άλλος ηθικός νόμος, μη φωνάξε λέει και όμως και αυτόν τον ηθικό νόμο ο άνθρωπος τον παραβαίνει και βάφει τα χέρια του μέσα σε αδελφικό αίμα και ούτω καθεξής.

Από ένα πνεύμα υπερηφανίας ο άνθρωπος δεν υπακούει εις τον νόμο του Θεού

του Θεού. Η αμαρτία εστί η ανομία. Για να, αδελφοί μου, λάβουμε υπόψη ότι ο Θεός είναι ο νομοθέτης, ο αιώνιος νομοθέτης, τότε ο κάθε ένας από εμάς που παραβαίνει το νόμο του είναι παραβάτης νόμου, είναι ανομία, ανομία που παραβαίνει όχι την α ή τη β διάταξη του ποινικού κώδικος, αλλά παραβαίνει τους αιώνιους νόμους του Θεού. Για να λάβουμε υπόψη ότι ο Θεός δεν είναι μόνο νομοθέτης, ο αιώνιος νομοθέτης που έθεσε νόμους φυσικούς.

και ηθικούς στο σύμπαν, αλλά ότι ο Θεός ακόμη είναι ο Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων, ότι είναι ο ισχυρός και δυνατός, ότι ο άνθρωπος, η αμαρτία τότε, αγαπητοί μου, η αμαρτία τότε είναι μία επανάσταση εναντίον του Βασιλέως των βασιλευόντων και Κυρίου των κυριευόντων.

Ο αμαρτωλός είναι αντάρτης που επαναστατεί εναντίον του Κυρίου, όχι των ανθρώπων, όχι εναντίον καθεστώτων αμαρτωλών, αλλά είναι αντάρτης που επαναστατεί εναντίον Αυτού του Θεού.

Εάν δεν λάβουμε υπόψη ότι ο Θεός δεν είναι μόνο νομοθέτης, ότι ο Θεός δεν είναι μόνο ο αιώνιος δημιουργός του σύμπαντος, ακόμη ότι ο Θεός είναι ο ευεργέτης, ο μεγαλύτερος ευεργέτης που υπάρχει στον κόσμο, Ο οποίος μας ευεργετεί με τόσους τρόπους. Εάν το λάβουμε αυτό υπόψη, τότε η αμαρτία είναι η αχαριστία προς τον Θεό.

Προς τον Θεό, εδώ ένα σκυλί έχεις, του πετάς ένα ξεροκόμματο, ένα κόκκαλο.

Και το σκυλί δεν έχει γλώσσα να σου πει ευχαριστώ, αλλά κουνάει την ουρά του, γιατί η γλώσσα του σκυλιού είναι η ουρά του και σου λέει: «Αφεντικό, ευχαριστώ». Και όμως ο άνθρωπος που παίρνει από τον Θεό ημέρα και νύχτα άπειρα αγαθά, εν τούτοις δεικνύει αχαριστία χειρότερα από τα ζώα.

Το παράπονο του Θεού είναι μεγάλο. Υιούς εγέννησα. Όσοι από εσάς είστε πατέρες που έχετε κάνει μύρια καλά στα παιδιά σας και τα παιδιά σας είναι αχάριστα εκείνα απέναντί σας και σας υβρίζουν και σας βλασφημούν και σας χτυπούν πολλάκις, μπορείτε να καταλάβετε πόσο κακό είναι η αμαρτία απέναντι του Θεού.

Λέγει, ακούεται ο Θεός το παράπονο Του «Παιδιά εγέννησα και τα παιδιά με περιφρόνησαν».

Ζωηρότερον ακούμε το παράπονο του Θεού. Το εκφράζει το παράπονο του Θεού η ακολουθία της Μεγάλης Παρασκευής, της Μεγάλης Εβδομάδος, που λέει: «Λαός μου, τί ἐποίησά σοι;» Δεν είναι μόνο λόγια αυτά που λέγουν για τους Εβραίους.

Ευαγγελισμός, γιατί εάν οι Εβραίοι μια φορά τον σταυρώσανε, εμείς τον σταυρώνουμε εκατό φορές την ημέρα. «Λαός μου, τι εποίησά σοι και τι μοι ανταπέδωκας; Αντί του μάννα χολήν και αντί του ύδατος όξος και αντί του αγαπάν με σταυρώ με προσηλώσατε».

Ενώ μας δίνει το μάννα, εμείς του δίνουμε χολή, και ενώ μας δίνει νερό, εμείς του δίνουμε όξος.

Διότι η αμαρτία είναι πικρία, είναι φαρμάκι η αμαρτία.

Υπάρχουν άνθρωποι, λέγει, που κάτω από τις γλώσσες των έχουν πικράδα, είναι μεστοί πικρίας. Και όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, ο άνθρωπος που αμαρτάνει συστηματικώς, αυτός ο άνθρωπος είναι ρίζα πικρίας Άνουσα Φίουσα που φυτρώνει προς τα επάνω Και όπως λέγει κάποιος προφήτης, ότι η γενεά που αμαρτάνει είναι γενεά παραπικρένος σαν τον Κύριο Όπως το παιδί που εις τους γονείς του πικραίνει, φαρμακεύει τη μάνα, φαρμακεύει τον πατέρα, και δεν έχει όρεξη ο πατέρας.

Και Λαμπρή να είναι ακόμα, όταν το παιδί τη Λαμπρή κάνει κάποια αταξία, πικραίνει τον πατέρα, φαρμακεύει τον πατέρα. κατά παρόμοιων τρόπων και ο άνθρωπος με την αμαρτία του λυπεί το Πνεύμα το Άγιο. Είναι φαρμάκι η αμαρτία, είναι πικρή η αμαρτία.

Για να παρουσιάσει τι είναι η αμαρτία, λέγει το εξής παράδειγμα: φανταστείτε τη θάλασσα,

φανταστείτε όλα τα νερά της θάλασσας και των ωκεανών και φανταστείτε να πάει απάνω από τη θάλασσα και να ρίξει μέσα στη θάλασσα, όχι ένα ποτήρι, όχι μια κουταλιά, αλλά να ρίξει μια σταγόνα με το σταγονόμετρο, να ρίξει μια σταγόνα μέσα στη θάλασσα και από την ώρα που θα πέσει η σταγόνα αυτή μέσα στη θάλασσα, αμέσως τα ψάρια να ψοφήσουν όλα.

Τα νερά να γίνουν πικρά, πικρότατα. Πολλοί να πιουν νερό, όσοι πιουν νερό να φαρμακεύονται.

Πόση πικράδα, πόσο δυνατό φαρμάκι πρέπει να είναι αυτό που έριξε ο διάβολος μες στη θάλασσα, ώστε να φαρμακέψουν όλα τα νερά; Και μην νομίζετε, αγαπητοί μου, ότι αυτό που λέγω είναι φαντασία δική μου. Όχι, αδελφοί μου.

Όσοι από εσάς διαβάζετε την Αποκάλυψη, και σας παρακαλώ να διαβάζετε την Αποκάλυψη, θα δείτε ότι εκεί πέρα, στα χρόνια τα κατηραμένα, και νομίζω ότι εφτάσαμε τα χρόνια τα κατηραμένα, λέγει κάπου εκεί η Αποκάλυψη ότι θα πέσει μέσα στη θάλασσα και στα νερά ένα αστέρι που ονομάζεται άψινθος.

Άψινθος δεν σημαίνει φαρμάκι. Θα πέσει ένα αστέρι μέσα στη θάλασσα και τότε, μόλις το αστέρι αυτό το φαρμακερό, ο άψινθος, πέσει μέσα στη θάλασσα, τότε λέει τα νερά της θάλασσης, των εντρίτων των ποταμών και της θάλασσης θα πικρανθούν, θα γίνουν φαρμάκια.

Νομίζω ότι ο άψινθος αυτός, αστέρι αυτό το φαρμακερό που θα πέσει μέσα στις θάλασσες, δεν είναι τόσο η ενέργεια, η πυρηνική ενέργεια που θα φαρμακώσει τα θαλάσσια και τους ποταμούς, αλλά περισσότερο από την πυρηνική ενέργεια είναι η αμαρτία που φαρμακώνει τα πάντα.

Συνοψίζω, επαναλαμβάνω:

Εάν ο Θεός είναι αιώνιος νομοθέτης, η αμαρτία είναι η ανομία. Αν ο Θεός είναι ο Βασιλεύς του Σύμπαντος, η αμαρτία είναι επανάστασις κατά του Θεού. Εάν ο Θεός είναι ο Ευεργέτης, ο μεγαλύτερος Ευεργέτης, η αμαρτία είναι η μεγαλύτερα αχαριστία.

Και αν ο Θεός είναι μία Άγια άποψης, εάν ο Θεός τι είναι, είναι ο Άγιος, ο Τρισάγιος ύμνος, Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ, Άγιος σημαίνει ο καθαρός, ο αμόλυντος, που δεν έχει μέσα μία σταγόνα αμαρτίας, πεντακάθαρος. Αν ο Θεός λοιπόν είναι ο Άγιος, η αμαρτία τι είναι; Είναι η ακαθαρσία. Οσοδήποτε κολόνιες και αν βάζεις, οσοδήποτε αρωματικά, οσοδήποτε και αν πλένεις το κορμί σου και ευωδιάζει το κορμί σου, η καρδία σου μέσα είναι δυσοδία, ακαθαρσία μεγάλη, ακαθαρσία που προκαλεί τη δυσαρέσκεια του Αγίου Πνεύματος, των Αγίων Αγγέλων και Αρχαγγέλων.

Η ανομία, λέγει η Αγία Γραφή, είναι βδέλυγμα στον Θεό. Όποιος έρχεται σε συναίσθηση της αμαρτίας, αυτός αισθάνεται ότι η αμαρτία είναι ακαθαρσία. Αυτό βλέπεις στον Δαβίδ, που διέπραξε τα δύο μεγάλα εκείνα αμαρτήματα της μοιχείας και του φόνου.

Βλέπεις όταν μετανόησε να παρακαλεί τον Θεό και να λέγει πλύνομαι Κύριε και πάλι πλύνομαι και υπερχιώνα αλευκανθίσομαι, Θεέ μου πάρε με να με πλύνεις γιατί ξέρετε τι είμαι εδώ, ξέρετε τι είμαι εδώ, δεν θα μπορέσω να σας τορμηνέψω η ευπρόπεια του άπονος, δεν επιτρέπει να σας τορμηνέψω έξω από τον Κύριο, αλλά ξέρετε τι είμαι εδώ, μπροστά στα μάτια του Θεού είμαι ακάθαρτη, ξέρετε πόσο ακάθαρτη, ως ράχος αποκαθημένος.

Θέλω να το ερμηνεύσω απλούστατα, διότι δεν είναι ευχάριστο να το παρουσιάσω και ίσως μερικοί να σκανδαλιστούν, αν και ο χαρακτηρισμός αυτός είναι του Αγίου Πνεύματος. Λέγω λοιπόν ότι ο αμαρτωλός άνθρωπος, βουτημένος μέσα στην αμαρτία, είναι ράκος αποκαθημένης, κι ας είναι βασιλιάς, κι ας είναι πλούσιος, κι ας είναι επιστήμων, κι ας είναι ό,τι να είναι, ράκος αποκαθημένης.

Τι θα πει ράκος αποκαθημένης; Θα πει ένα ρούχο βουτημένο μες στα αίματα τα ακάθαρτα.

Υπάρχει πλυντήριο, όπως παίρνεις το ρούχο το κατά το ακάθαρτο και το πας στο πλυντήριο. Και βγαίνει από την άλλη μεριά σιδερωμένο και φρεσκοκαθαρισμένο. Έτσι υπάρχει πλυντήριον. Το δε πλυντήριον του Αγίου Πνεύματος είναι η Ιωάννη της ομολογήσεως.

Είναι η Εκκλησία εδώ των πλυντηρίων. «Πλύνε με, Κύριε, και υπέρ χιόνα λευκανθήσομαι». Οσοδήποτε ακάθαρτος και να είμαι, μπορείς, Θεέ μου, να με καθαρίσεις και να με κάνεις πιο καθαρό ακόμα και από το χιόνι που είναι πάνω στα ψηλά βουνά. Το αίσθημα της ακαθαρσίας αυτό, όσο κανείς προχωρεί στην αγιότητα, όσο κανείς αγωνίζεται εναντίον της αμαρτίας, όσο προσπαθεί να φτάσει ψηλά, ψηλά, ψηλά, ψηλά στον Θεό, όσο καταλαβαίνει ότι είναι. Ο Ησαΐας ο Προφήτης έλεγε: Κύριε, ο Ισαΐας ο Προφήτης και ερμές ο λαού ακάθαρτα χείλη έχω Είμαι, λέει, κι εγώ ακάθαρτος και ζω μέσα σε μια κοινωνία ακάθαρτη, που έχει τα χείλια της ακάθαρτα

και την καρδία της ακάθαρτη. Και ακούμε πάλι τον Προφητάνακτα να λέει: «καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ θεός και πνεύμα ευθέσαι γέννησε της εγκάθισμα και αυτά με εντεολίγα

Μετά ολίγα, η εν σχέσει όταν εξετάζουμε την αμαρτία είναι εν σχέσει με τον Θεό. Εάν τώρα την αμαρτία την πάρουμε και την εξετάζουμε την αμαρτία εν σχέσει με τον άνθρωπο, τότε άλλες απόψεις του κακού αυτού θα παρουσιαστούν ενώπιόν μας. Η αμαρτία ως προς τον άνθρωπο τι είναι; Η αμαρτία είναι, αγαπητοί μου, μια εκτροπή εκ της τροχιάς μας, είναι μια εκτροπή εκ της... ό,τι είναι η ασθένεια.

Ασθένεια στον άνθρωπο. Ποιος από εσάς θέλει να είναι ασθενής; Μόλις δει το θερμόμετρο και ανεβάζει επάνω λίγο, ανησυχείτε, θέλετε να είστε υγιείς. Τι είναι διά τον άνθρωπο η υγεία; Η αρετή είναι η υγεία, ενώ η κακία είναι νόσος. Δεν μας έπλασε ο Θεός να ζούμε στην κακία, δεν μας έπλασε ο Θεός να έχουμε μια καρδιά μαύρη, γεμάτη μίση και εκδικήσεις και κακία.

Μας έπλασε ο Θεός να ζούμε στα γαλανά τα πλάτη. Μας έπλασε ο Θεός να αναπνέωμε το οξυγόνο της αρετής. Μας έπλασε ο Θεός να είμαστε Άγιοι. Και όμως είναι ασθένεια. Είναι καρκίνος και φθίσις και οι άλλες ασθένειες που βροτάται η αμαρτία.

Είναι νόσος, νόσος της ψυχής η αμαρτία. Και μάλιστα νόσος. Τι νόσος; Είναι νόσος κολλητική. Δεν υπάρχει άλλη ασθένεια πιο κολλητική από την αμαρτία. Εγώ, δόξα τω Θεώ, δεν είμαι από αυτά τα αμαρτήματα.

Μην το πείτε ποτέ. Εάν ζήσετε μέσα σε ατμόσφαιρα ανθρώπων, δεν αποκλείεται να κολλήσετε κι εσείς από την αμαρτία που δεν έχετε, ορισμένον είδος αμαρτίας που δεν έχετε. Διότι μέσα εις τον άνθρωπο, εις το αίμα του ανθρώπου, μέσα εις την ψυχή του ανθρώπου, υπάρχει προδιάθεση προς την αμαρτία.

Εγεννήθημεν εν αμαρτία, εν αμαρτίαις εκίσσησέ με η μήτηρ μου. Έχουμε μια προδιάθεση προς την αμαρτία και δι' αυτό είναι εύκολο, ενώ η αρετή δύσκολα, πολύ δύσκολα μεταδίδεται. Η κακία μεταδίδεται σαν ηλεκτρικό ρεύμα, μεταδίδεται η κακία και η αμαρτία.

Θα σας αποδείξω ότι η αμαρτία είναι νόσος και ότι είναι νόσος μεταδοτική. Πήγα σε ένα χωριό ως ιεροκήρυκας και βρήκα το χωριό αυτό, 50 σπίτια είχε, και το βρήκα το χωριό αυτό να παίζουν όλοι. Χτύπησα την καμπάνα τη νύχτα, κατά τις 8 to 9 η ώρα. Ήρθαν μόνο κάτι γυναίκες.

Ρωτώ που είναι οι άντρες σας, με βγάλαν έξω μου λέει κοιτάζεις. Είχε νυχτώσει και είχαν ανάψει λάμπες.

Λάμπες, για ποιο είναι κοντά να δεις, πάω κοντά. Τι να δω; Χαρτόπαιζαν μέχρι τις πρωινές ώρες. Είδα και έπαθα να τους βγάλω από το χαρτί. Τους φώναξα έξω, τους κάλεσα, λέω: «Πώς; Εδώ δεν είναι Αθήνα», του λέγω, «εδώ είναι χωριό, είστε εργατικοί άνθρωποι, πώς παίζετε;» Τι μου είπανε; «Ανάθεμα σε εκείνο που ήρθε από την Αθήνα και μας έμαθε να παίζουμε». Ένας μετέδωσε την ασθένεια της χαρτοπαιξίας σε όλο το χωριό. Πάω σε ένα άλλο χωριό και χτυπάω πρωί πρωί την καμπάνα με το νεωκόρο.

Και δεν πάτησε άνθρωπος, μόνο μια γριά ήρθε να ανάψει το καντήλι. Λέγω στην γριά: «Τι γινήκανε αυτοί;» Βγαίνω προς τα έξω, τους ζητώ. Ήταν εποχή που όλο το χωριό επήγαινε στην εκκλησία, όλο το χωριό, αλλά ήρθε μια μέρα κατηραμένη, ήρθε μια μέρα κατηραμένη στο χωριό, που ήρθε ένας δάσκαλος μοντέρνος, μοντέρνος δάσκαλος που το κεφάλι του δεν είναι οδός δασκάλος, που δεν πίστευε τίποτε απολύτως.

Ήταν ένας δάσκαλος που όταν χτυπούσε η καμπάνα, αυτός έκανε σολάτσο στην πλατεία και κάπνιζε και κορόιδευε τον κόσμο που στον 20ο αιώνα εκκλησιάζεται. Και αυτός ο ένας δάσκαλος, ο άπιστος και ο άθεος, κατόρθωσε να κάνει ολόκληρο το χωριό να μην εκκλησιάζεται.

Μεταδίδεται η ασθένεια, μεταδίδεται το κακό. Και εκεί ήτανε 15 Αύγουστο. Ξέρω δε πολύ καλά ότι στη Μακεδονία νηστεύουν, όσοι δεν νηστεύουν εδώ στην Παλαιά Ελλάδα.

Βλέπω παραμονή της Αγίας, 15 Αυγούστου, βλέπω να έχουν αρνιά στη ζούλα, να ψήνουν. Μου έκανε κατάπληξη. Τώρα εκεί τους ανθρώπους, πώς εσείς, εδώ νηστεύετε. Α, λέει ο παππούλη μου, λέει ένας γέρος. Α, παππούλη, εμείς νηστεύαμε εδώ πέρα, λέει.

Αλλά πέρασε, ας το πούμε, πέρασε ένας δεσπότης και ήρθε 15 Αύγουστο. Και του πήγαμε όσπρια να φάει και αυτός εζήτησε ψητό κρέας. Και από τότε που είδαμε τον Δεσπότη να τρώει ψητό κρέας το 15 Αύγουστο, όλοι καταλύσαμε τη νηστεία.

Ένας πέρασε, περάσανε βέβαια κι άλλοι, περάσανε κι άλλοι, περάσανε κι άλλοι δεσποτάδες άγιοι. Περάσανε κι άλλοι, ήταν ένας Δεσπότης άγιος στα Γρεβενά, πέρασε κι ένας Δεσπότης. Αλλά δεν πήραν τον Δεσπότη, δεν πήραν τον Δεσπότη, πήραν τον κακό Δεσπότη που πέρασε το 15 Αύγουστο.

Και έβαγε και από τότε ολόκληρο το χρόνο δεν πάει, δεν θέλει να ακούσει περί νηστείας. Για παράδειγμα, να δείτε πόσο κολλητική είναι η ασθένεια, πόσο κολλητικό είναι το κακό.

Για πάτε στα νησάκια μας, πάτε στα ωραία νησάκια που δεν έχει καμιά άλλη χώρα του κόσμου. Που σαν τσίχλες, σαν πουλάκια που λαλούνε μέσα στο Αιγαίον Πέλαγος. Προ 50, προ 60 χρόνια εμύριζαν τα χωριά, τα νησιά, εμύριζαν, αγιοσύνη εμύριζαν.

Τώρα που τα έκαναν τα νησάκια μας τουριστικά, τουριστικά νησάκια. Τώρα που μαζεύονται οι πριμαντόνες και όλα τα διεφθαρμένα άφυλα όντα. Εδώ στην Ελλάδα, για να κάνουμε την Ελλάδα χαμαιτυπείων και ξενοδοχείων ακαθάρτων πνευμάτων και ευδενιγμάτων.

Τώρα που το κάναμε το σπίτι της Ελλάδος πορνείων για να μαζεύουμε λεπτά. Γιατί γίναμε business, γίναμε άνθρωποι του χρήματος και της ύλης. Άντε τότε στα νησάκια να δείτε τι γίνεται. Όταν βλέπουνε τα νησάκια μας αυτούς τους ξένους, τους Ευρωπαίους, να έρχονται εκεί πέρα και κάνουν πράγματα στα νησάκια που δεν κάνουνε στη χώρα τους, στο Παρίσι δεν τα κάνουνε.

Αλλά βρήκαν εδώ ελευθερία, απόλυτη ελευθερία. Βρίσκονται κάτω από την προστασία του τουρισμού και αλωνίζουν την Ελλάδα και διαφθείρουν την Ελλάδα και καταστρέφουν την Ελλάδα για να πλουτίσουν οι τουρίστες.

Έννοια σου, όπως πάμε θα διαφθαρεί πάντα ο ελληνικός. Διότι είπα ότι η αμαρτία είναι νόσος, είναι επιδημία η αμαρτία.

Ξέρετε πως είναι η αμαρτία, αλλά φταίμε εμείς, ρε, φταίμε εμείς, εμείς φταίμε. Γιατί εμείς είμαστε οι τσοπάνηδες, εμείς είμαστε οι ποιμένες της Εκκλησίας του Χριστού. Και εμείς έχουμε υποχρέωση να καθοδηγήσουμε τον λαόν αυτόν.

Δεν μου λέτε, ξέρετε τι κάνει ο τσοπάνος; Ο τσοπάνος έχει πρόβατα. Άμα μέσα στα πρόβατα παρουσιαστεί ένα πρόβατο ψωριασμένο, αν ψωριάσει ένα πρόβατο, αμέσως το πιάνει το ψωριασμένο πρόβατο, αγαπάει και αυτό το πρόβατο, το βγάζει, το βγάζει έξω από το μαντρί, γιατί αν το αφήσει μέσα στο μαντρί, το ψωριασμένο πρόβατο, θα ψωριάσουν όλα τα πρόβατα.

Και ο αμαρτωλός, όχι απλώς ο αμαρτωλός αποσυναπαγεί, διότι όλοι μας αμαρτωλοί, αλλά ο αμαρτωλός αυτός που κάνει την αμαρτία και καυχάται για την αμαρτία και υπερηφανεύεται για την αμαρτία και γίνεται κράχτης της αμαρτίας, της αθεΐας, αυτός ο αμαρτωλός είναι λοιμός, είναι άνθρωπος, αυτός έχει ψώρα επάνω του και όπου μείνει αυτός θα ψωριάσουν τα πρόβατα.

Στην αρχή, στην αρχή πρέπει να πολεμείτε το κακό. Αφήσαμε απολέμητο το κακό στην αρχή. Δεν πολεμήσαμε τα αισχρά τραγούδια στην αρχή τους. Δεν πολεμήσαμε τους αισχρούς κινηματογράφους στην αρχή τους. Δεν πολεμήσαμε στην αρχή τα πρώτα στόματα που βλαστημήσαν τον Θεό.

Δεν πολεμήσαμε το ένα, δεν πολεμήσαμε το άλλο και τώρα φούντωσε. Φούντωσε η επιδημία και πάσα η Ελλάς έγινε ακάθαρτος από κορυφής μέχρι ονύχων. Και δεν υπάρχει τόπος θεραπείας μέσα στην άβυσσον αυτή της κακίας και διαφθοράς.

Η αμαρτία σε σχέση με τον άνθρωπο είναι νόσος, νόσος φοβερά και απαισία. Προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου, φωνάζει ο Δαβίδ. Αλλά για να τελειώνω, η αμαρτία, αγαπητοί μου, έχει και κάτι άλλο: η αμαρτία είναι φθορά, είναι φθορά όλων των δυνάμεων του ανθρώπου, φθορά των σωματικών δυνάμεων, πρώτο, φθορά των νοητικών δυνάμεων, δεύτερο, φθορά των ψυχικών δυνάμεων, φθορά όλης της υπάρξεως του ανθρώπου.

Θα χρειαζόταν βιβλίον ολόκληρο για να εξηγήσω εκείνα τα λίγα λόγια του Αποστόλου Παύλου, τα αιώνια λόγια: τα οψώνια της αμαρτίας θάνατος. Και πού να τελειώσουμε, τι φθορά κάνει η αμαρτία. Αμαρτία, να μιλήσω απλούστερα, μέσα απλώνει το δίχτυ του, τα μεγάλα δίχτυα και μέσα στα δίχτυα του, και αλίμονο τα ψάρια που μπουν μέσα στα δίχτυα δεν γλιτώνουν. Έτσι και ο διάβολος έχει το δίχτυ του, το δίχτυ του είναι η αμαρτία και μέσα στο δίχτυ αυτό μπαίνουν τα ανόητα, γιατί μεν ψάρια είναι ανόητα και μπαίνουν μέσα στο δίχτυ, αλλά ο άνθρωπος δεν είναι ανόητος και μπαίνει μέσα στο δίχτυ του διαβόλου που είναι

Είναι εξαπλωμένο παντού, αρπάζει τον νέο, τον παίρνει αυτόν τον νέον, τον παίρνει, τον αρπάζει η αμαρτία των νέων αυτών, τον κάνει νέη αμαρτία, τον κάνει μουσείο παθολογικό, τον παίζει στα δάχτυλά της η άτιμος αμαρτία, τον παίζει στα δάχτυλά του σε αυτή η Κίρκη, αυτή η Δαλιδά, αυτή η απαισία κακία, τον παίζει τον ανόητο στα δάχτυλά του και μετά, μετά τον σφίγγει σαν λεμόνι και μετά, μετά, μετά τι του δίνει; Ως πληρωμή τι του δίνει; Ως πληρωμή του δίνει ένα εισιτήριο για το άσυλο του Ρανιάφου, σε ηλικία 25 ετών. Οψώνια της αμαρτίας θάνατος. Αρπάζει η αμαρτία τον άλλον, τον άλλον, έχω παραδείγματα πολλά, αρπάζει τον άλλον, τον νέον που είναι ευφυΐα μοναδική, ιδιοφυΐα, που παίρνει άριστα στο γυμνάσιο, που έχει υποτροφία στο εξωτερικό, παίρνει τον νέο με την ευφυΐα του, που μια μέρα έκανε κάποιο μεγάλο

άλλο κακό στην οικογένειά του, τον παίρνει αυτόν τον ευφυή νέον, τον έξυπνο νέον, την ιδιοφυΐα αυτή, τον παίρνει η αμαρτία και τον παίζει στα δάχτυλά της και μετά, μετά, μετά τον στύβει αυτόν σαν λεμόνι και μετά του δίνει ένα εισιτήριο για το φρενοκομείο.

Ο Βασίλειος, τα οψώνια της αμαρτίας θάνατος, αρπάζει μέσα στο δίχτυ της η αμαρτία, αρπάζει η αμαρτία τον άλλο, τον πλούσιο, κληρονόμησε μια τεράστια περιουσία από τους γονείς του, τον παίρνει αυτόν και τον παίζει στα δάχτυλά της η αμαρτία, η ασωτία, τον παίζει, τον παίζει, τον παίζει και στο τέλος, λιμώ απόλλυμαι, φωνάζει, πεινώ, υποφέρω, σου λέει, τον κάνει αυτόν τον πλούσιο που μπορούσε τα εκατομμύρια αυτά να τα διαθέσει για το κοινό καλό.

Το κοινό καλόν τον κάνει να πεθάνει στην ψάθα. Τα οψόνια της αμαρτίας, θάνατος. Παίρνει, αρπάζει η αμαρτία την κόρη που είναι λουλούδι.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Αμαρτίας θάνατος. Για να τελειώσω, προσθέτω ακόμη κάτι, ότι η αμαρτία είναι σαν την άμμο, είναι ευπερίστατος, καθώς λέγει ο μακάριος Παύλος, δηλαδή όπως η άμμος η ψιλή περνάει τα παράθυρα, δεν ξέρω αν ταξιδεύσατε ποτέ και είναι κλειστά τα παράθυρα ή εσείς οι νοικοκυράδες που κρατάτε σφουγγάρι και σφουγγαρίζετε συνεχώς τα σπίτια σας και όμως είναι απάνω στα τραπέζια, στα έπιπλα ή Είναι σκόνη, όπως η σκόνη περνάει από τα παράθυρα, από τις σχισμές και μπαίνει μέσα στο σπίτι και γεμίζει το σπίτι από σκόνη και θα έπρεπε να κάνει αυτά κάθετα, έτσι και η αμαρτία σαν την άμμο της ερήμου περνάει τα παράθυρα και μπαίνει παντού η αμαρτία.

Ο Θεός, ο Θεός, πού δεν μπαίνει η αμαρτία; Μπαίνει η αμαρτία πρώτα πρώτα μέσα στην καρδιά μας και την κάνει την καρδιά μας ένα σπήλαιο ληστών, ένα σπήλαιο αμαρτίας, μπαίνει η αμαρτία μέσα στο σπίτι, μπαίνει η αμαρτία ως έρις, ως φιλονικία και δεν μπορεί μέσα στο σπίτι, αναστατώνει ολόκληρο το σπίτι και δεν μπορεί η γυναίκα με τον άντρα και τα παιδιά να ζήσουν μια ημέρα καλή και ευχάριστη.

Βασίλισμος, Ευαγγελισμός, Ευαγ και δηλία των δικηγόρων, των δικαστών που δικάζουνε, μπαίνει μέσα στα δικαστήρια και τα δικαστήρια τα κάνει, δικαστήρια άμα και καλιά. και με τον άντρα και τα παιδιά να ζήσουν μιαν ημέρα καλή και ευχάριστο. Μπαίνει η αμαρτία μέσα στην αγορά. Μπαίνει ως κλοπή, ως αρπάτη, ως αρπαγή, ως πλαστογραφία. Διότι ενδιάφορα ονόματα η αμαρτία. Πλαστογραφία, αμαρτία είναι τι είναι. Μπαίνει λοιπόν μέσα στην αγορά και κάνει την αγορά γνώριστο. Την κάνει την αγορά, γλυσταρχείο την κάνει την αγορά. Μπαίνει η αμαρτία μέσα στα δικαστήρια ως ψεύδος. Μπαίνει ως σοφιστία των δικηγόρ Μπαίνει ως αβουλία και δειλία των δικηγόρων, των δικαστών που δικάζουν. Μπαίνει μέσα στα δικαστήρια και τα δικαστήρια τα κάνει. Δικαστήρια άμα και καλιά.

Και εδώ, και εδώ μέσα εις το ναό, και εδώ μέσα ακόμα στην Εκκλησία μπαίνει η αμαρτία. Και παίρνει τον παπά και παίρνει τον ιεροκήρυκα και παίρνει τον δεσπότη, τον παίρνει η αμαρτία και τον παίζει στα δάχτυλά της και τον κάνει από Απόστολον του Χριστού, του, τον κάνει προδότη Ιούδα. Μπαίνει η αμαρτία μέσα στον Παράδεισο που ήταν ο Αδάμ και η Εύα και τους διώχνει έξω από τον Παράδεισο και κλαίνε ο Αδάμ και η Εύα πέντε χιλιάδες χρόνια μακράν του Παραδείσου. Μπαίνει η αμαρτία που και μέχρι των ουρανών φθάνει η αμαρτία, μέχρι τον ουρανό φθάνει η αμαρτία και παίρνει μέσα από τον ουρανό τον ωραιότερο άγγελο που αστέρι λαμπρό εφώτισε τον κόσμο. Μπαίνει μέσα

Σας των Ουρανών και αρπάζει τον Άγγελο, τον πρώτο των Άγγελων και τον καηδιάβω, χριστιανοί μου. Σας είπα τίποτα; Προσεπάθησα με πολύ ασθενή, με πολύ ασθενή χρώματα να σας παρουσιάσω μπροστά σας την αμαρτία.

Όσοι από εσάς θέλετε να δείτε την αμαρτία, θα σας παρακαλέσω τώρα όταν διαλυθείτε και πάτε στα σπίτια σας, θα σας παρακαλέσω, λέγω, να ανοίξετε την Αποκάλυψη του Ιωάννη και να διαβάσετε το δέκατο τρίτο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως του Ιωάννη. Εκεί λέγει, μέσα στα άλλα οράματα που είδε ο Ιωάννης της Αποκαλύψεως, ξαφνικά είδε κάτι που έκανε τα πόδια του να τρέμουν και φώναξε: Θεέ μου, Θεέ μου, μέσα από τη θάλασσα, από τους αφρούς της θάλασσας παρουσιάστηκε να βγαίνει ένα θηρίον.

Τι θηρίον είναι αυτό; Θηρίον που είχε 7 κεφάλια, θηρίον που είχε 10 κέρατα. Ποιο είναι αυτό το θηρίο που βγήκε μέσα από τους αφρούς της θάλασσας και περπάτησε επάνω στη γη και εξακολουθεί να περιπατεί και έχει τα 7 κεφάλια και έχει τα 10 κέρατα;

Οι Πατέρες της Εκκλησίας, ερμηνεύοντας το θηρίον αυτό της Αποκαλύψεως, λέγουν ότι το θηρίον αυτό είναι η αμαρτία. Ο Θεός να σας φυλάξει, όποιο κεφάλι και σας φάει. Ω Θεέ μου, φύλαξε τα παιδιά της Εκκλησίας, φύλαξε τα παιδιά της Εκκλησίας, Χριστέ, Χριστέ Παμβασιλεύ, φύλαξε τα παιδιά της Εκκλησίας από τα στόματα των εφτά κεφαλών της Αποκαλύψεως.

Όποιο κεφάλι και σας φάει, στο ίδιο στομάχι θα πάτε. Εφτά κεφάλια είναι.

Ας μην τα φοβούνται οι άνθρωποι της αμαρτίας, εσείς θα τα φοβάστε. Το πρώτο κεφάλι της αμαρτίας, το χειρότερο απ' όλα.

Τα εφτά κεφάλια είναι τα θανάσιμα, τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα. Το πρώτο κεφάλι είναι η υπερηφάνεια.

Η υπερηφάνεια, αυτή γκρέμισε τον άγγελο και τον έκανε διάβολο. Το δεύτερο κεφάλι της αμαρτίας είναι η φιλαργυρία του Ιούδα. Το τρίτο κεφάλι της αμαρτίας είναι η ακολασία, είναι η πορνεία και η μοιχεία και πάσα ακαθαρσία. Το τέταρτο κεφάλι είναι η οργή και ο θυμός. Το πέμπτο κεφάλι είναι ο φθόνος. Το έκτο κεφάλι είναι η γαστριμαργία και η λαιμαργία. Και το τελευταίο κεφάλι είναι η αμέλεια, η ακηδία.

Αν είχα καιρό, κάποιος ηθοποιός τα παρουσίασε στο θέατρο για να γελάνε οι άνθρωποι. Μα αν είχα καιρό, τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα, ω εποχή σατανική, ω εποχή του διαβόλου, που τους μάζεψε στο θέατρο και τους έκανε να γελάνε με τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα.

Αν είχα καιρό, αν είχα δύναμη πνευματική, αν ήμουν Χρυσόστομος και Βασίλειος, αν μπορούσα να σας καλέσω κάθε βράδυ όπως άλλοτε στο Μεσολόγγι που είχα δυνάμεις πνευματικές, να σας εξηγήσω αυτά τα εφτά θηρία, να σας κάνουν να κλάψετε, όχι να γελάσετε, διότι αυτά τα εφτά κεφάλια έχουν κάνει μεγάλο κακό στον κόσμο.

Μα και τα δέκα κέρατα, ποια είναι τα δέκα κέρατα; Τα δέκα κέρατα, για μετρήστε τα δάχτυλά σας, δέκα είναι. Για μετρήστε τις εντολές του Θεού, δέκα είναι. Κάθε κέρατο τα βάζει με μια εντολή. Είναι η δύναμη του διαβόλου που προσπαθεί να ρίψει κάτω κάθε εντολή.

Δέκα κέρατα εναντίον δέκα εντολών του Θεού είναι. Να σε βάλει να καταπατήσεις τα δέκα εντολά σου Και ακούς και φωνή όταν είδε το θηρίον αυτό με τα εφτά κεφάλια να είναι τα κεφάλια του απλωμένα, το ένα κεφάλι να είναι μέσα στη δεξιά και αριστερά και να τρώει παιδιά και γυναίκες και ασκητάς και βασιλείς και πάντας.

Ετρόμαξε ο Ιωάννης της Αποκαλύψεως και είπε: «Ποιος θα τον νικήσει; Ποιος θα τον νικήσει;» η φιλοσοφία, η τέχνη, η φιλολογία, ο Χριστέ, ο Χριστέ, εσύ ο έρωτο αρνείων, το εσφαγμένον αρνίον, μόνο το εσφαγμένον αρνίον, ο Ιησούς Χριστός, ον παίδες υμνείτε και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας. Αμήν.

Αγαπητοί μου, συμπληρώνοντας τα λίγα αυτά λόγια που είπα απόψε για την αμαρτία, θα ήθελα ως επιστέγασμα της ομιλίας μου να αναφέρω ένα ανέκδοτο για να σας παρουσιάσω ανάγλυφα την κακή δύναμη της αμαρτίας, αλλά και την απόφαση των χριστιανών να πολεμούν την αμαρτία.

Πάμε στα παλιά τα χρόνια, πάμε στο 400 μετά Χριστό. Στην πόλη, στα ανάκτορα, ζούσε ένας βασιλεύς, ηλίθιος, αλλά είχε ευφυεστάτη γυναίκα, την Ευδοξία.

την Ευδοξία. Όσο αυτός ήταν ανόητος, τόσο εκείνη ήταν ευφυέστατη και πονηρότατη. Αρκάδιος και Ευδοξία. Και μια νύχτα στα ανάκτορα, ενώ είχαν περάσει τα μεσάνυχτα, στα ανάκτορα ο Αρκάδιος με την Ευδοξία είχαν συμβούλιο. Τι να φτιάξουνε καλό στον κόσμο; Συμβούλιο θέμα μέχρι τα μεσάνυχτα: να εξοντώσουν τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Δεν κοιμούνταν κάτι αυλικοί, κάτι ελεεινοί άνθρωποι που είχαν συμφέροντα.

που είχαν συμφέροντα να μένουν εκεί στα ανάκτορα και να ζουν εις βάρος των ανακτόρων, κόλακες και αυλοκόλακες άνθρωποι που έριψαν θρόνους και ανεβοκατέβασαν θρόνους, πληγή αιώνια, ήταν κοντά στον Αρκάδιο και στην Ευδοξία.

Τι κακό μπορούμε να κάνουμε στον Χρυσόστομο; Κι ένας συμβουλικός είπε να τον κάνουμε εξορία, ο άλλος συμβουλικός είπε να του πάρουμε την περιουσία. Ποιαν; Αυτός που δεν είχε να ράσω και μερικά ευλοία Ο άλλος του λέει να τον ρίψουμε στη φυλακή, στο μπουντρούμι.

Ο άλλος να τον γκρεμίσουμε από τον θρόνο. Ο άλλος, διάφορα προτείνανε, να τον θανατώσουμε. Όταν μέσα δεν είπατε τίποτα Ο Χρυσόστομος ούτε εξορία, ούτε μπουντρούμια, ούτε θάνατον, ούτε θρόνους, ούτε τίποτα.

Ένα φοβάται ο Χρυσόστομος, την αμαρτία. Αν μπορέσετε να τον κάνετε να αμαρτήσει, τελείωσε. Και έλεγε ο Χρυσόστομος: «Τίποτε άλλο στον κόσμο δεν φοβούμαι, μα μόνο την αμαρτία». Και έλεγε ο Χρυσόστομος: «Προτιμότερο να πεθάνω παρά να αμαρτήσω».

τέτοια διάθεση πρέπει να έχουμε εκείνοι όπως οι Ρή Πατέρες και όπως ο Ρης Χρυσόστομος Πολύ λίγα, πολύ λίγα σας είπα περί αμαρτίας. Περισσότερα αν θέτε να καταλάβετε την αμαρτία. Τι φοβερό πράγμα είναι η αμαρτία, περισσότερα από κεραυνούς και από κάθε άλλο κακό.

Εάν θέτε, αδελφοί μου, να καταλάβετε τι είναι αμαρτία, Νοερός, φτιάξτε ευθερά και πετάξετε Όχι στον άνω κόσμο, στον κάτω κόσμο. Στον κάτω κόσμο ευθερά της φαντασίας σας. Πετάξτε κάτω στον κάτω κόσμο. Χτυπήστε τις πόρτες της κολάσεως και μπείτε μέσα στην κόλαση.

Και θα δείτε τους κολασμένους να φωνάζουν και λέγουν: «Κατηραμένη η αμαρτία. Κατηραμένη η στιγμή που πράξαμε την αμαρτία».

Την αμαρτία. Και αν θέτε να δείτε την αμαρτία, ανεβείτε πάνω στα βουνά, απάνω στις σπηλιές, στα καραούλια, απάνω στα ψηλά βουνά των ασκητών, να δείτε τους ασκητάς να κρατούν μαντήλια και να κλαίνε και να λένε, να κλαίνε σε όλη τη ζωή τους για μια αμαρτία που έκανα. Και αν θέτε ακόμα να δείτε την αμαρτία, τι είναι, αδελφοί μου, αδελφοί μου, να δείτε τι είναι αμαρτία, πόσο ζυγίζει η αμαρτία, τι κακό είναι η αμαρτία, τι φοβερό πράγμα είναι η αμαρτία, τι δύναμις είναι, τι συμφορά είναι η αμαρτία, αν θέτε να δείτε την αμαρτία, σας παρακαλώ, πηγαίνετε μέσα στον κήπο της Γεθσημανή. Μπείτε μέσα στον κήπο της Γεθσημανή και θα δείτε, θα ακούσετε τον Χριστό ως θρόμβοι αίματος και να λέει: «Περίλυπος είναι η ψυχή μου μέχρι θανάτου». Είναι περίλυπος η καρδία του Χριστού για τις αμαρτίες του κόσμου. Κι αν θέτε ακόμα να δείτε την αμαρτία!

Είστε κοντά στον Σταυρό, μαζί με την Παναγία Παρθένο, ακουμπήστε το αυτί σας κοντά στον Γολγοθά και θα ακούσετε: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειπες;» Τον εγκατέλειψε τον Χριστόν ο Θεός δι' της αμαρτίας μας.

Ω αμαρτία, αδελφοί μου, το συμπέρασμα. Μισήσετε την αμαρτία, να τη μισήσετε. Πώς να τη μισήσετε; Σαν τη φωτιά, σαν τον κρημνό. Μισήσετε την αμαρτία. Ακούσατε τι λέγει ένας σοφός: «Φεύγε, φεύγε, φεύγε, φεύγε από αμαρτίας ως από όφεως».

Όπως φεύγεις το φίδι, όπως δεν πιάνεις το φίδι, έτσι φεύγε από αμαρτίας. Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς.