Ορθοδοξία και ορθοπραξία στην καθημερινή ζωή

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Of the one, holy, catholic, and apostolic Church.

Dear Christians, God has granted us the grace to give a series of talks here in the Church of the Holy Unmercenaries. Their subject is Orthodoxy. We will consider why all of us, all Orthodox Christians, must fight against heresies and must not remain indifferent. Today, if you will allow me, we will look at the weapon with which we can fight the heretics.

We want heresies to have no place in our homeland. What is our weapon? There are many weapons, but I want to answer plainly and directly, without wasting words.

One thing I firmly believe: if we, all of us, laity and clergy, if we were Orthodox,

Orthodox, truly Orthodox, there would not be a single heretic in all of Greece. A strange thing, isn't it? If only we ourselves had been Orthodox. But we were not. Of course, we were Orthodox on paper. Our identity cards said we were Orthodox; so did the town hall records, the registers, and our state documents. Thank you.

We call ourselves Orthodox Christians. We were baptized in the font, and men and women alike were given Christian names. But that is not enough. Being Orthodox means more than bearing the name or having it entered on a list. An Orthodox Christian is a soldier of our Lord Jesus Christ, and buttons on a uniform do not make a soldier.

A soldier is not his uniform. A soldier is not his stripes. A soldier is not his outward appearance. Being a soldier means something more.

Holy Scripture, the Ascension, the Apocalypse, the Annunciation, the Gospel... So an Orthodox Christian must resolve to obey the laws of our Lord Jesus Christ and the commandments of our Church.

In other words, what does Orthodoxy mean? It means many things. First of all, if we believe that our faith is higher than every other faith in the world, then our deeds must also be better than those of others.

First of all, then, what does Orthodoxy mean? I will give you four or five points. I want everyone here tonight to measure themselves against them, so we can see whether we are truly Orthodox or Orthodox only in name.

For the Lord said that it is not the one who says to Him, ‘Lord, Lord,’ who belongs to Him, but the one who does the will of His Father. So today I will give you four or five points, and I want you, men and women alike, to examine yourselves by them. We have not gathered here simply to talk or to pass a pleasant hour.

No, my brothers and sisters. We have gathered here for a great purpose: to understand what Orthodoxy is, what our duties are, and what our purpose and calling are as members of the Orthodox Church.

First: what marks an Orthodox Christian? Reverence. Reverence for what? For the name of God, for the name of the Holy Trinity, and for the name of our Lord Jesus Christ. He is our God, our Lord, our Benefactor, our everything, the Alpha and the Omega, the King of Heaven. We must worship Him and seek His eternal Kingdom.

Yes, indeed. In an Orthodox country, in an Orthodox kingdom, His name must be revered. Otherwise, titles and crowns mean little. But that is another matter.

If we want to be an Orthodox kingdom, then the first thing, at its very summit, must be reverence for the name of our Lord Jesus Christ, the King of the angels.

If we believe that He is the King of the angels and of all creation, visible and invisible, then reverence for the name of the Lord Jesus Christ and for all the divine persons must shine like a star above our nation.

In an Orthodox kingdom, there should be no blasphemy. Well then, my brothers and sisters, let us come down to our own lives.

If we were an Orthodox kingdom, we would not let even one person blaspheme God, our Lord Jesus Christ, the Most Holy Theotokos, or all the saints. But that is not the reality.

Not a day goes by. At an observatory, a seismograph records the slightest movement of the earth and shows that an earthquake has happened somewhere. Imagine if there were a machine to record blasphemies.

Blasphemies are heard not just every day but every minute. Countless blasphemies ring out across our homeland. And who does not blaspheme? White-haired elders do it, children do it, the educated and the uneducated do it. Wherever you go, wherever you stand, you hear blasphemy.

I wonder whether, apart from the Italians, there is another nation that speaks so shamefully and crudely against sacred names and holy things.

And even little children hear it, almost from their mother’s breast. There are mothers who no longer believe in Christ. I weep for those mothers. There are mothers who no longer have any thought of God.

And these mothers, together with the fathers, whereas in years past they would take their child and teach the child its first words. Those first words were not “father” and “mother,” because above father and mother stands our heavenly Father. There is our Rabbi, our Teacher, Jesus, who is everything to us.

In the past, they taught their children the name of our Christ. Now, among the first words children learn are words that blaspheme Christ. They hear their own little child, their baby, blaspheming Him, and they are pleased to hear little children do it.

At their mothers’ breast, they learn to blaspheme the name of our Christ; they are poisoned with it. Yes, and let me say something else. What can I say? In Asia Minor, no one blasphemed. Who would dare blaspheme there? A thousand hands would have driven him away. People would not allow it. Even the Turks would not allow anyone to blaspheme there in Asia Minor.

Do you know where the refugees learned to blaspheme? Where did they first hear it? I traveled through the villages of Macedonia, from Prespa to Skra and beyond, and I met refugee families there.

I said to them, “Others may blaspheme, but you refugees from Asia Minor too?” And the elderly people told me, “Father, back in our homeland we did not blaspheme.”

“We learned it, we heard blasphemy for the first time, on the Greek ships.”

The Greek ships that brought them from Asia Minor here to Greece, on those ships, people were swearing. When the refugees heard the captains, sailors, and soldiers blaspheming against God, the elders say they cried, “Woe to us! Where are we going? To Greece, where they blaspheme against God? Hard days lie ahead.” And the days were hard, dreadful. I believe, my brother, that if the earth trembles, if Greece has trembled...

Greece has been shaken five times, and it will be shaken another fifteen. It shakes because of our blasphemies. Because of our blasphemies. Let us put an end to blasphemy, and then we may see better days. This is not Orthodoxy. A kingdom is not Orthodox when young and old alike blaspheme in its squares and streets. That is not an Orthodox kingdom.

So, the first mark of an Orthodox country is reverence for the name of God. The second: what does Orthodoxy mean? It means reverence for the Lord’s Day. One day is dedicated to God. Think of taking a cup, a gold or silver cup,

bringing it here to the Church, dedicating it, and placing it on the holy altar. It becomes a chalice, and you can no longer take it back. In the same way, one day out of all the days is dedicated to God.

It is called Sunday, the Lord’s Day: a radiant day, a day of light, a day of the Resurrection. The Muslims have Friday; the Jews have Saturday. Now I have heard something: here in Ionia, a Jewish meeting place has opened.

Somewhere nearby, in a large house, they have opened a Jewish meeting place. Some sectarians have gathered there. But that is another matter, another religious movement that has emerged from the troubles of our society.

New religious movements have sprung up. One has a foreign name, an Italian or Latin sounding name: Adventists. What does that mean? The Adventists took the devil’s chalk and erased Sunday from the Church’s calendar.

They honor and observe Saturday. But Sunday is the Lord’s Day. If they opened Holy Scripture, they would see that John received the Apocalypse, the Book of Revelation, on the Lord’s Day. “I was on the Lord’s Day,” he says. Since apostolic times, it has been the day of the Lord, the day of the Resurrection, the day the Lord rose from the dead, the day of Pentecost, and the day when He will come again to judge the living and the dead.

That is Sunday. But what does Sunday mean? What does it mean?

Work on Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, and Saturday. Work for six days, because work comes from God. The first law, a blessed law, is work.

Work for six days. On Sunday morning, the bells would ring throughout the Orthodox kingdom. Offices, government services, schools, workshops, factories, and businesses would close. Sports grounds, theaters, cinemas, cafés, everything would stop.

On Sunday, all transport should stop, apart from vehicles carrying the sick or providing emergency help, if we had a Christian country. We must work, my brothers and sisters; we must work hard to make our country Orthodox.

If we had an Orthodox country! It puts us to shame when you go to Chicago and see everything closed on Sunday. In America, among Protestants who are outside the Church, everything is closed on Sunday, even the cafés and the sports grounds.

This morning I set out to take the train from Monastiraki to Nea Ionia, where I was to speak at Saint Stephen’s. Some young men took all the seats beside me, and early in the morning I heard them talking.

“Ah, we’re going to the football,” one said. “There’s a match in Ionia. What a shame, we should have brought something along.” They meant to stay there from midday until evening. From morning onward the devil keeps them there.

We cannot keep you here for one hour. We cannot keep you for even one hour! Satanic generation, wicked generation, perverse generation! I am not speaking about you personally; I mean people in general. They cannot give one hour. They see someone else and immediately check their watches. The chanter has barely begun, the priest has barely begun, and our preacher has not even started. Yet they cannot spend one hour here in the Church, while they spend hours on end, through the afternoon and evening, in the devil’s stadiums. The devil has penned them in there to destroy the Lord’s Day.

So, on Sunday, everything should stop; everything should be closed. Go and ask the police, I beg you. I asked a police officer I know, “Tell me, officer, from what you see, which day has the most bloodshed? Which day holds the record for the most crimes?” Monday? No. Nor Tuesday, Wednesday, or Thursday.

The worst crimes, the ones that leave us shaken and unable to sleep, happen on Sunday night. From Sunday morning until evening, the worst crimes are committed. Ah, what have we come to!

The worst crimes! Yet on Sunday the police report ought to be blank, completely blank, with nothing on it. And now Sunday has become a day of debauchery.

No, we should no longer call it Sunday, the Lord’s Day. As things stand, we ought to give it another name. A name means something; it points to great truths. If on Sunday we do none of the Lord’s works, if we do not honor the Lord, go to Church, receive the spotless Holy Gifts, read Holy Scripture, visit hospitals, or bring comfort to people’s souls, then we have no right to call it the Lord’s Day.

Change its name. Do not call it the Lord’s Day. What should we call it? The devil’s day. That is what it has become, rather than the Lord’s Day.

Orthodoxy, number one: reverence for the name of God. Orthodoxy, number two: reverence for our Lord’s Day. Let us go on. What is number three? Do not take the name of the Lord your God in vain. You must not place your hand on the Holy Gospels over some small matter and swear an oath, whether what you say is false or true.

“Do not swear at all.” This is forbidden. Let your word be yes or no. In an Orthodox kingdom there are no oaths. Yet look at all the hands placed on the Gospel now. Up in Kozani, there was a poor man with four or six children. What was he to do? At last, a position opened up.

We Greeks chase after jobs as though hunting with rifles, though there could be work for all the children of Greece. This poor man was given a job as a rural guard. He came from Pontus, where people regarded an oath as a sin. One day he was called to court and made to swear thirty-five oaths. “My God, I am worn out,” he said. He came out unable to bear it. “Your Honor,” he said, “I swore once. Must I put my hand on the Gospel every single time? The Gospel has become something people trample on! For God’s sake, what kind of place are we living in? Is this an Orthodox kingdom? Do we keep the Gospel of Jesus Christ, or have we made ourselves another gospel?”

The angel! That brings us to number four. Now, come forward, you who are still young. For us elders, the time has passed; this measure is no longer for those of us with white hair. We have borne our sorrow. But listen, the rest of you. If you are under thirty, young men and women, come and weigh yourselves by number four. What is number four? Respect for those around you.

Number four: respect for elders, for priests and bishops, for parents, for the mother who held us in her arms, for our father, and for people advanced in years.

In the past, when an elder passed by, a young person would stand up, his cheeks flushing red as poppies. These days I would rather walk. When I get on a train or a bus, it feels like Hell to me.

I see elderly women standing and holding on to the straps, while young people sit comfortably on the train. No one gets up. No one. Oh, someone does get up now and then. I have watched them on the trains; it is dreadful. Yet when a young woman appears, one of them rises at once, though he shows no respect for age, for a priest, or for anyone else.

And here I am, the madman trying to stir you to join the struggle, but you will not come. I put my cassock, and everything I have, on the line. I make it my flag, my banner. Come with me! Come with me! You come here to listen, but you will not join me.

You will not come; I know it well. And your dear son has learned some fine lessons at the cinema. Having learned them there, he puts them into practice at home.

His father speaks to him; his mother speaks to him; even his teacher speaks to him. He sits there shamelessly, legs crossed in front of his father, smoking away without a care. If his mother dares to say, “My child, you are late tonight. Where have you been?” he raises his hand to strike her, or his father. May the hands of children who strike their father and mother in this twentieth century turn to stone! It is a disgrace and a crime. Father and mother are like a little image of God on earth. A person who does not honor the mother he can see will not honor the God he cannot see.

Orthodoxy, come! Come near so we can see your radiant face, bright as the sun and moon. Where are you, Orthodoxy? I have told you number one, number two, number three, and number four. Where do we go now? To number five.

What is it? Orthodoxy, the life of an Orthodox land...

Try taking a walk. Evil has overflowed. Sexual immorality and adultery have spilled out into the streets, openly, even on the main roads of Athens. You are a father or a mother with a family. On Sunday you want to take your children into the countryside. Where can you go? To which park, which place of refuge, which stretch of countryside? From the Tourkovounia hills down to Sounion, Vouliagmeni, Kavouri, Perama, Salamis, and Marathon, it has all become something I cannot bring myself to describe here in Church.

What has appeared among us? Predators. But how did they come to be? Let me give you an example to explain. An ox is peaceful if you leave it alone.

But show it a red cloth, and people run for safety. It turns into a storm. As soon as the ox sees that red cloth, it foams and becomes fierce. So, too, these young men are worked up; there is fire in them, and their blood is boiling.

When they see nakedness before their eyes, what will they become? Predators. We have shouted ourselves hoarse telling the girls to come home early, and they laughed at us: “That monk wants to restrict us in the twentieth century! We have our cinema, our theater, and our boyfriends.”

And come home at midnight! Now the streets are empty; women have shut themselves indoors. I ask you, corrupt generation: you fear a monster, yet you do not fear God!

You sinned shamelessly and filled the streets, the public places, and the parks. You did not fear God; you mocked Him. Now you fear a monster, so you bolt your doors. You fear only for your body, your flesh, and not for your soul, for which the Son of the Virgin gave His life.

Orthodoxy means that Holy Matrimony is honorable and the marriage bed undefiled. Come here, young man, young woman. You have been crowned in marriage. Come and make a covenant before the icons and the Saints, a sacred covenant.

I know of no greater covenant than the one made here in the Church. As the couple are crowned, angels and archangels sign beneath it, and the words are: “You, and you alone.” Only the gravedigger’s shovel can part husband and wife.

Divorce was unknown in our Orthodox homeland in those blessed years. My brothers and sisters, among a thousand marriages, there was not one divorce; among two thousand, not one; among three thousand, not one. Even among ten thousand marriages, not one divorce.

And where have we ended up now? We have passed Paris, London, Chicago, and Hollywood. Here in Athens there is now one divorce for every five marriages. Five marriages, one divorce; ten marriages, two divorces.

And if you have not heard, the devil, Beelzebul, has built a machine. Think of the escalators in Omonia Square: you press a button and they carry you up. So now the devil has built an automatic stairway.

The devil will press his little button, and there you’ll be, sitting there married, only to come out divorced. That’s what they call an automatic divorce. Just like the announcement on the train: “Attention, the doors open automatically.”

Now they say you do not even need to go to court. You quarrel with your wife, put on your hat, go out, and amuse yourself with prostitutes. Then you go to the police officer and say, 'Officer, I left home tonight. Write down the date in the police record.'

The officer records the date and keeps it on file. Then, five years later, you say, 'Officer, bring out that record. How many years has it been? Five.' You take a paper from the police, bring it to court, and the divorce goes through automatically.

Just listen to this! They have devised an automatic way to break up married couples, as though we were in Hollywood. And this is supposed to be an Orthodox kingdom? What are you telling me? My brothers and sisters, I am only a little priest. I have no staff, nothing at all.

But I would like one day to go up to the palace, see the king, and say, 'May you live many years, my king. We sing prayers for your long life, and we have an Orthodox kingdom. What is happening here? Can such things be allowed?'

What have we done to Orthodoxy? Come, let me tell you. I have given you number one, number two, number three, number four, and number five. Where do we go now? Number six.

Turn away from evil and do good. Leave behind evil and harmful habits, and ways of behaving that do not befit Christians. What does our sacred book say? In the old, blessed days, priests read two books.

They read the Gospel and the book called the Pedalion. Pedalion means a rudder, the helm. If a ship's rudder breaks, the ship is lost at sea. It may have masts and everything else in good order, but without its rudder it has no course. That is why this book is called the Pedalion, the helm of the Church.

The Church sails through the centuries, and here in this book are all the Canons of our holy, God-bearing Fathers. Keep your hands clean of the devil's games: stay away from playing cards, dice, and all such things.

What did the holy Apostles say in their Canons? If a priest or bishop gambles with cards, he must stop or be removed from office. Another Canon says that laypeople too, men or women, must keep their hands away from such things; they have no place in the Church if they persist.

In an Orthodox kingdom there should be no gamblers. Your hands should not touch playing cards. Now gambling is found beyond private homes and the parties of the ladies of Kolonaki. It has spread everywhere.

For what else are those football betting slips but a kind of card game? They call them by a strange name. For all satanic things have strange names. The Apocalypse speaks of cursed times when people will use strange words.

And you’ll ask, “What are you talking about?” So strange words have appeared that you won’t find in a Greek dictionary. Ask people what they mean, and they can’t explain them; they don’t know themselves. In our own time, one such word has appeared: “Pro-Po.” Ask what “Pro-Po” means, and they just tell you, “Pro-Po is Pro-Po.” And what are these betting slips? Isn’t this gambling? It’s like playing cards, isn’t it?

In the first few days, 300,000 betting slips were sold in Athens and Thessaloniki alone, to young and old alike. And after seven weeks, at the latest count, how many had we reached?

In Athens and Thessaloniki alone, where had we got to, my brothers and sisters? 1,803,000 betting slips sold in just those great cities, and Piraeus too. Three cities! Just imagine it. Even children carry PRO-PO betting slips in their schoolbags. They are everywhere. This has spread into the schools and everywhere else. You may say, ‘Old man, what are you talking about?’ If you do not want to listen to me, then listen to someone else.

Listen to one of our own philosophers, Aristotle. He had more sense than all of us. They asked him, ‘Where should we place the gambler? Where does he belong?’

‘Among honest people?’ Aristotle said, ‘No, not among honest people. Put the gambler beside the pickpocket, beside the thief, because he too finds a way to steal people’s money.’

Yes, that is what Aristotle says. It is theft. Gambling is forbidden, yet it has filled the whole country. Who will speak up? Christians, permit me to speak plainly. May the venerable elder here permit me as well.

When word first came that this law might be passed, turning all Greece into a casino and drawing children into gambling even at school, the Church should have gone straight to the royal palace. I will name no one; I mean the Church.

The Church should have said to the king, ‘Your Majesty, this is an Orthodox kingdom, and we sing prayers for your long life day and night. Greece has the Church’s Canons and laws, and the Church’s Canons stand above the laws of the state.’

The Church should have told him, ‘Listen, Your Majesty. If such a law is passed, I will ring the bells as for a funeral. I would sooner lose my position, become a monk, or go to prison than see my Greece turned over to gambling, casinos, and betting.’

Tell me, if the Church had spoken like that, would it have prevailed? It would have. The Church would have prevailed, because the Church and the cassock carry great authority. Let us pray to God to unite the bishops, so they may set aside lesser matters and take up the great problems that are tearing our country apart.

Now for one last weighing, and then I will leave you. I have tired you out by weighing all these things on the scales of Orthodoxy. Someone told me, ‘You will have no audience tonight.’ ‘Why?’ I asked.

If someone else is preaching too, that makes me glad. I would rejoice if even the pavements could bring forth preachers and the whole world preached. And yet people have gathered there, here, and everywhere.

I am glad to see you here in the Church of Christ. Allow me to weigh two more things before I finish.

Orthodoxy! How I love it. Ever since I was a child in my little village with my departed parents, Holy Week has had a place in my heart. I have always loved the service of the Bridegroom on Palm Sunday night.

On that first night, I loved those words: ‘Learn righteousness, you who dwell upon the earth.’ What a great calling we have! What lofty ideals! What does Orthodoxy mean? An ideal society. That is what Orthodoxy means: an ideal society.

Do you see? An ideal society, one where social justice prevails. This deserves a sermon of its own. One day I should gather you together and speak about social justice.

Do you want to see Orthodoxy lived as it should be? Open the first chapters of the Acts of the Apostles, my brothers and sisters. There you will see a society like that of the angels, where there was no divide between rich and poor and everything was held in common. No one was in need, hungry, without clothing, or left without work.

If one soul wept, the others cared for that soul. What a society of angels! What a Christian community! Orthodoxy, where are you? My brothers and sisters, money has gathered together. Where has it gathered? In a few hands.

Do you know what that means? Think of the blood in a human body. How much is there, three or four kilograms, perhaps five? But it is not all in the heart. If it all rushed to the heart, a person would collapse. If it all rushed to the head, there would be a stroke. Blood is distributed through the body. It is as though something inside says, ‘You, foot, will receive blood. You, little fingernail, will receive blood. You, heart and brain, will receive blood.’ Every part receives its share, even the bones.

It is distributed everywhere, as justice requires, flowing through its little channels. Imagine if all the blood flowed only to the heart or only to the brain. Here is another picture. Imagine an orchard with a thousand trees, all waiting to be watered, and a reservoir full of water.

Now imagine the gardener pouring all that water onto just ten trees instead of watering the thousand. Those ten would rot, and the others would turn yellow. That is how it is. All Greeks are trees thirsting for refreshment, but the water reaches only a few. There is no justice.

Wealth has gathered in the hands of a few, while the many suffer. And when you say these things, they call you a leftist. No, my brothers and sisters. I belong to no political party. I belong to Christ; I belong to Orthodoxy. And I believe that the Gospel of our Christ, and it alone, can save the world.

One day, let me give you an example, I went to Perama. Some of the poorest people live there, in shacks. A young man spoke to me, an Orthodox Christian who supports his whole family by the sweat of his brow. “What can I tell you?” he said.

“When May, June, and July come around, I can hardly bear to watch. Limousines, luxury cars, arrive from Athens and Piraeus and stop on the beach at Perama. The doors open, and what comes out? What comes out?”

“Children? Sick people? Women? What comes out? Dogs, enormous German shepherds. And those young ladies of the aristocracy take them.” Aristocracy? Write what you like; I would call it something else.

They take those dogs down to the sea and wash them there, as a shepherd washes a lamb at the shore. Then they lead the German shepherds, freshly bathed, back to their luxury cars. And before they put them inside, what do they do?

They cut slices of white bread and spread them with a thick layer of expensive butter, two or three centimetres of it. The German shepherds eat white bread and butter, while someone watches from a shack above the beach at Perama.

A poor woman sees this when she cannot even afford a glass of milk. That lady feeds her German shepherd butter, while the poor woman’s child has none. How can there not be a revolution? How can the nation not fall apart? How, how, how? This is not Orthodoxy. Ah, these ladies! Come Great Friday, they will forget their German shepherds and adorn the Epitaphios with the most beautiful flowers.

My crucified Lord does not need flowers. He has flowers of His own, and the stars of heaven. He has no need of what our hands can give.

He has stars in the sky. He has no need for us to hang our soiled decorations from a chandelier. He has his own chandelier in the heavens, and all the flowers are his. He has no need of these things. Justice, justice, justice is what the Son of the Virgin asks for. “Learn justice, you who dwell upon the earth.” Yet the honored people of the earth have gone on adding evil to evil. Where is justice? There is none. Oh, my sister, I want to breathe. I want to breathe, to get away from this accursed society.

Where can I find that ideal society today? Where is it? Just recently, a book came into my hands called Pontus, Asia Minor. I read it in one sitting, and stopped at a chapter about a city in Pontus whose memory will shine forever.

That city is Amisos, the unforgettable Samsun. In that martyred city of Pontus, Samsun, Amisos, I will tell you just one thing about what its people suffered. One night, while the Greek army was advancing toward the Sakarya River, men burst into the homes of Samsun. Violent men, unbelieving men, murderers dragged 680 young men from their beds, the flower of their people, and led them to the ravines.

They took them to a ravine called Şeytan Deresi, which means “the devil’s stream.” There, at night, they slaughtered those 630 boys, taken from their mothers’ arms. They were the flower of their people, not yet twenty years old. They were slaughtered like lambs, and the ground ran red.

Heroes and martyrs: those young men suffered martyrdom in the ravine of Şeytan Deresi on July 3, 1921. There, in that stream called the devil’s stream, they died. Such was Samsun. Now let us look at Samsun before the catastrophe.

It had a Christian community, churches, homes for the elderly, hospitals, everything. Samsun had two societies. One of them fought heresy. It pursued heretics relentlessly, as a hunter pursues a hare. It was called the “Patriarch Photios the Learned, the Confessor” Society.

There was another society called Orthodoxy. What did it do? Its members were women, young and old, the flower of Samsun’s women. They kept their ears open wherever they went.

In those days, the women of Samsun listened for the groan of someone in need. Today, people listen for where there is a dance, a party, some entertainment. But whenever those women heard someone groaning, they hurried to that person and brought relief.

They cared for the poor and the suffering and upheld their community. But Samsun is gone; Trebizond is gone; those places are gone. Churches have become mosques, and animals foul the holy altars.

Was this what God willed? Or rather, was it what our sins brought upon us? Yet even if Samsun and Trebizond have perished, their traditions have not. From the ravines of death where those children were slaughtered, their voices still reach us here.

“Greeks, hold fast to your traditions. Hold fast to Orthodoxy, as more than a distant dream. Live the Kingdom of Heaven as a reality, not merely an idea.” One last measure, and I am finished. Come, my brothers and sisters, rich and poor, and let me tell you one last thing about what Orthodoxy means.

What matters above all? My brothers and sisters, without it we are no longer clergy or laypeople; we are nothing. Above all, Orthodoxy means this: when the holy things pass before you, when the priest comes out with the Gospel, your heart leaps. Something stirs within you, and you feel that you are in the presence of something sacred.

Orthodoxy means tears. What kind of tears? Tears of metanoia, of repentance. You could offer me every factory and all its wealth, all the silver, all the diplomas. I would ask you for one tear, one of the tears Saint Mary of Egypt shed when she crossed the Jordan and went into the desert. For forty-seven years she lived a harsh life there, beyond what most of us could bear. Her tears of repentance became like a Jordan in which that sinful woman was washed clean.

What a great thing faith is! Let unbelievers say what they will; let them shout. I know that Orthodoxy is a great thing. What was Mary of Egypt? She was like a filthy rag.

Orthodoxy took her in, and so did our Christ. He placed that rag in the Jordan River, in the tears of metanoia, of repentance, and she came out an angel. She shone, and those tears became diamonds that will shine forever.

This is our Orthodoxy, brothers and sisters. A broken and humbled heart God will not despise. My brothers and sisters, I am coming to the end. Let me bring this sermon here in the Church of the Holy Unmercenaries to a close.

Allow me to finish with these words. The Gospel is in the New Testament. Burn the indecent magazines in your homes and buy a copy of the Gospel. Even if it were expensive, sell your shirt to buy it, my brother, the Gospel of Christ.

Read it with your wife and children. Don't keep it in your family forever. So pass the Gospel on. What does it say? Ah, in the Apocalypse, John was astonished one day. He saw an eagle flying above Jerusalem and Asia Minor. What kind of eagle was it? A golden eagle. John watched, entranced. He could hear the rustle of its wings as it circled again and again. Its wings shone above Ephesus and Smyrna and the holy cities, and it rose higher and higher into the clouds.

And Saint John stood below, captivated by the sight of the eagle flying so high. From up there it opened its beak and spoke in figures. I have no time to explain those words now.

You can see it if you look in the Apocalypse. Who is this golden-winged eagle that flew so high, up to the stars and the Pleiades, and on to the farthest reaches?

That golden-winged eagle, I tell you, is our Orthodoxy. An eagle on the seals, an eagle on the bishops’ medallions, an eagle everywhere: the two-headed eagle is our Orthodoxy. Eagle, where are you? Lower your wings to us. Come, eagle of Orthodoxy, come down to us again.

Take us on your wings and lift us high, very high, into the heavens, where God is, where the Saints are, where our ancestors are, so that we may live forever. We were born Orthodox; may we live Orthodox and die Orthodox, my brothers and sisters.

Come down to us, take us upon your wings, and carry us high, where our fathers are, so that we may be with them forever. And may the Lord, through the prayers of the holy father Simon, whom I deeply respect, shelter and protect us all, beloved brothers and sisters. Amen.

Ισμία Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας

Αγαπητοί μου χριστιανοί, το θέμα της σειράς των ομιλιών που μας αξίωσε ο Θεός να κάνουμε εδώ στο Ναό των Αγίων Αναργύρων. Το θέμα, λέγω, είναι η Ορθοδοξία. Θα εξετάσουμε ότι όλοι μας, όλοι οι Ορθόδοξοι, πρέπει να πολεμήσουμε τις αιρέσεις, ότι δεν πρέπει να μείνουμε αδιάφοροι, και σήμερα θα μου επιτρέψετε να εξετάσουμε ποιο είναι το όπλο με το οποίο θα μπορέσουμε να πολεμήσουμε τους αιρετικούς.

Εις τρόπον ώστε επάνω στην πατρίδα μας να μην υπάρχουν οι αιρέσεις. Το όπλο μας ποιο είναι; Πολλά είναι τα όπλα, αλλά εγώ έχω όλα τα όπλα να απαντήσω σκέτα, να απαντήσω απερίφραστα, να μην κάνουμε λόγια.

Ένα πιστεύω ακράδαντα, ότι εάν εμείς, όλοι μας, λαός και κλήρος, εάν εμείς είμεθα Ορθόδοξοι,

Ορθόδοξοι, ορθόδοξοι, δεν θα υπήρχε ούτε ένας ερετικός επάνω στην Ελλάδα. Περίεργο πράγμα. Ή αν ήμασταν εμείς ορθόδοξοι, μα δεν ήμασταν ορθόδοξοι. Βέβαια ήμασταν ορθόδοξοι, βέβαια στα χαρτιά ήμασταν ορθόδοξοι, στις ταυτότητές μας ήμασταν ορθόδοξοι, στα αρχεία της δημαρχίας, στα μητρώα ορθόδοξοι, στα πολιτήρια που έχουμε του κράτους ήμασταν ορθόδοξοι. Ευχαριστώ.

Ορθόδοξη Χριστιαστική Αρχαία, φερόμαστε Ορθόδοξοι, βαπτιστήκαμε στην κολυμβήθρα, βγήκαμε με ονόματα χριστιανικά, άντρες και γυναίκες, αλλά δεν πρόκειται περί αυτού. Ορθόδοξος δεν είναι μόνο να έχεις το όνομα, Ορθόδοξος δεν είναι μόνο να έχεις το όνομά σου σημειωμένο στους καταλόγους. Ο Ορθόδοξος είναι στρατιώτης, στρατιώτης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και στρατιώτης δεν είναι τα κουμπιά.

Στρατιώτης δεν είναι η στολή, στρατιώτης δεν είναι τα σειρίτια, στρατιώτης δεν είναι η εμφάνιση, στρατιώτης είναι κάτι άλλο.

Αγία Γραφή, Ανάληψη, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγ Λοιπόν, και ο Ορθόδοξος πρέπει να έχει απόφαση να εκτελέσει τους νόμους του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, να εκτελέσει τας εντολάς της Εκκλησίας μας.

Με άλλα λόγια, Ορθοδοξία, τι θα πει Ορθοδοξία; Ορθόδοξος, Ορθόδοξος, Ορθοδοξία θα πει Ορθοδοξία. Ορθοδοξία θα πει πολλά πράγματα. Ορθοδοξία πρώτα πρώτα θα πει: όπως είναι η πίστη μας ανώτερη από όλες τις πίστεις του κόσμου, το πιστεύαμε αυτό, έτσι και τα έργα μας πρέπει να είναι ανώτερα από τα έργα όλων των άλλων.

Πίστης. Ορθοδοξία θα πει πρώτα πρώτα. Νούμερο ένα. Θα σας πω τέσσερα πέντε νούμερα. Απάνω στα τέσσερα πέντε νούμερα θέλω να ζυγιστείτε απόψε όλοι εσείς εδώ μέσα. Να δούμε αν ήμασταν όντως Ορθόδοξοι και αν ήμασταν μόνον Ορθόδοξοι στο όνομα.

Διότι είπε ο Κύριος, που πάσω λέγομαι κύριε κύριε, όχι εκείνος που λέγει ότι με λέγει κύριε κύριε νομολογή Είναι αυτός ο δικός μου, αλλά ο ποιών το θέλημα του Πατρός μου, αυτός είναι ο δικός μου. Λοιπόν 4 to 5 νούμερα θα σας προσιάσω σήμερα και απάνω στα νούμερα αυτά θέλω να ζητηθείτε άνδρες και γυναίκες Γιατί δεν μαζευτήκαμε εδώ πέρα απλώς να συζητήσουμε ή να περάσουμε μια ευχάριστη ώρα.

Όχι, αδελφοί μου. Εδώ μέσα μαζευθήκαμε για ένα μεγάλο σκοπό: να καταλάβουμε τι είναι η Ορθοδοξία, ποιες είναι οι υποχρεώσεις μας και ποιος είναι ο σκοπός μας και ο προορισμός μας ως μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.

Νούμερο ένα. Ορθόδοξος. Πρώτα πρώτα. Είναι ποιος; Είναι ο σεβασμός. Τι σεβασμός; Του ονόματος του Θεού. Του ονόματος της Αγίας Βεία. Του ονόματος του Κυρίου η μόνης του Χριστού. Είναι αυτός Θεός μας, είναι Κύριός μας, είναι ο Ευεργέτης μας, είναι το Παν, είναι το Άλφα, το Ωμέγα, είναι ο Βασιλεύς των Ουρανών. Ε, τότε πρέπει να προσκυνήσουμε και να προσπαθούμε το αθάνατο βασίλειο των αιώνων.

Ναι, μάλιστα. Και συνεπώς πρέπει το όνομά Του στην Ορθόδοξη χώρα, στο Ορθόδοξο βασίλειο, δεν πρέπει ανήματα Ορθόδοξο βασίλειο, άλλως θα έχουμε σφραγίδες και στέμματα. Και πολλά χρόνια είναι άλλο ζήτημα αυτό.

Εάν θέλουμε να είμαστε Ορθόδοξο βασίλειο, τότε νούμερο ένα στο Ορθόδοξο βασίλειο, στην κορυφή του Ορθόδοξου βασιλείου, είναι ο σεβασμός του ονόματος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του Βασιλέως, χαίρο βασιλάς των Αγγέλων.

Εάν το πιστεύουμε ότι είναι ο βασιλιάς των Αγγέλων και πάσης της κτίσεως, ορατής και αοράτου, πρέπει απάνω στην κορυφή της πυραμίδας του έθνους να φεγγίζει ως άστρον ο σεβασμός του ονόματος του Κυρίου Ιησού Χριστού και όλων των θείων προσώπων.

Στιχώς ο Ορθόδοξος Βασίλειον καμία βλασσιμία. Ε, λοιπόν, αδέρφια μου, ας κατεβούμε τώρα.

Αν ήμασταν Ορθόδοξο βασίλειο, δεν θα επιτρέπαμε ούτε σ' ένα στόμα να βλαστημήσει τον Θεό, Τον Κύριο Νημόνιο Χριστό, την Υπαραγία Θεοτόκου, τους Αγίους Πάντας Ναι, αλλά δεν είναι αυτή η πραγματικότητα.

Δεν περνάει η μέρα. Αν υπήρχε ένα μηχάνημα, όπως στο αστεροσκοπείο υπάρχει ο σεισμογράφος, και μόλις κουνιέται η γη, σημειώνει ο σεισμογράφος ότι κάπου έγινε σεισμός. Ή αν υπήρχε ένα μηχάνημα να σημειώνει τις βλασφημίες.

Βλασφημίες, όχι κάθε μέρα, κάθε λεπτό που χτυπάει, χτυπάει, ακούγονται μυριάδες βλασφημίες επάνω εδώ στη γη της πατρίδος μας. Και ποιος δεν βλαστημά; Βλαστημάνε γέροι με τα άσπρα μαλλιά, βλαστημάνε μικροί, βλαστημάνε αγράμματοι ή εγγράμματοι, όλοι παντού, δεξιά όπου να πας, όπου να σταθείς, ακούς τη βλασφημία και εναντίον των αφιβάρων, αφιβάρων.

Εάν ύστερα από τους Ιταλούς υπάρχει άλλο έθνος που βλαστημάει τόσον αισχρώς, τόσον χυδαίως τα ονόματα τα ιερά και τα όσια.

Και μάλιστα, ύστερα και τα μικρά ακόμη παιδιά, αυτά που μαζί με το βυζί της μάνας υπάρχουν μάνες που πάψανε πια να πιστεύουν στον Χριστό. Τις κλαίω τις μάνες αυτές. Υπάρχουν μάνες που δεν έχουν πια καμιά ιδέα στο Θεό.

Και αυτές οι μάνες και οι πατεράδες μαζί, ενώ τα περασμένα χρόνια παίρνανε το παιδί και οι πρώτες λέξεις, οι πρώτες λέξεις που εμάθανε το παιδί δεν ήταν οι πρώτες λέξεις ο πατέρας και η μάνα, γιατί παραπάνω από τον πατέρα και τη μάνα είναι ο Πατήρ ημών ο Ουράνιος, είναι ο Ραββί, είναι ο διδάσκαλος, είναι ο Ιησούς, είναι το παν.

Ενώ λοιπόν άλλοτε μάθαιναν στα παιδιά τους το όνομα του Χριστού μας, τώρα οι πρώτες λέξεις που μαθαίνουν είναι να βλαστημάνε τον Χριστό και ακούνε το μικρό παιδάκι τους, το baby, να βλαστημάει και να ευχαριστούνται που ακούν τα μικρά παιδιά να βλαστημούνε τον Χριστό.

Με το βυζί της μάνας τους μαθαίνουν, φαρμακεύονται να βλαστημάνε το όνομα του Χριστού μας. Ναι, και να πούμε και κάτι άλλο. Τι να κάνω; Στη Μικρά Ασία ούτε ένας δεν βλαστημούσε. Πού να βλαστημήσει στη Μικρά Ασία άνθρωπος; Χίλια χέρια θα τον έδιωχναν. Δεν επέτρεπαν, αλλά ούτε και οι Τούρκοι επέτρεπαν να βλαστημάσει εκεί μέσα, στη Μικρά Ασία.

Ξέρετε, ξέρετε πού έμαθαν, ξέρετε πού έμαθαν οι πρόσφυγες να βλαστημάνε; Πού ακούσαν οι πρόσφυγες; Περιόδευα τα χωριά της Μακεδονίας. Από την Πρέσπα μέχρι το Σκρα και πέραν του Σκρα, και βρήκα εκεί προσφυγικές οικογένειες.

Και τους έλεγα: Ρε παιδιά, να βλαστημάνε οι άλλοι, αλλά εσείς από τη Μικρά Ασία, οι πρόσφυγες, να βλαστημάνε; Και μου λέγανε λοιπόν γέροι μας στραμανιά ότι, παππούλη, εμείς στην πατρίδα μας δεν βλαστημούσαμε.

Και μάθαμε, ακούσαμε πρώτη φορά τη βλαστήμια μες στα καράβια τα ελληνικά.

Τα ελληνικά που τους έφεραν από τη Μικρά Ασία εδώ στην Ελλάδα, και μέσα στα καράβια τα ελληνικά έβριζαν. Και όταν άκουσαν οι πρόσφυγες ότι μέσα στα καράβια τα ελληνικά βλαστημούν οι καπετάνιοι, οι ναύτες και οι στρατιώτες, λένε οι γέροι, ήταν: «Αλίμονά μας! Πού πάμε; Στην Ελλάδα που βλαστημούνε το Θεό; Κακές ημέρες θα δούμε». Και ήταν κακές ημέρες, απαίσιες ημέρες. Εγώ πιστεύω, αδερφέ μου, ότι αν σείεται η γη, αν σείστηκε η Ελλάδα...

Πέντε φορές σείστηκε και θα σειστεί ακόμα άλλες δεκαπέντε φορές· σείεται από τις βλασφημίες μας. Από τις βλασφημίες. Ας σβήσουμε τη βλασφημία και να δούμε καλές ημέρες. Δεν είναι Ορθοδοξία. Δεν είναι Ορθόδοξο το βασίλειο όταν μέσα στις πλατείες και τους δρόμους βλαστημούν μικροί και μεγάλοι. Δεν είναι Ορθόδοξο βασίλειο αυτό.

Αυτό. Ορθόδοξο βασίλειο, νούμερο ένα, σεβασμός στο όνομα του Θεού. Νούμερο δύο, Ορθοδοξία τι θα πει; Ορθοδοξία θα πει σεβασμός της ημέρας του Κυρίου. Υπάρχει μια ημέρα που είναι αφιερωμένη στο Θεό. Όπως παίρνεις ένα ποτήρι, ένα χρυσό, ένα ασημένιο ποτήρι.

Και το φέρνεις εδώ στην εκκλησία και το αφιερώνεις. Και το βάλεις επάνω στην Αγία Τράπεζα και γίνεται δισκοπότηρο. Και δεν επιτρέπεται πια να το πάρεις. Έτσι και από όλες τις ημέρες μια ημέρα είναι αφιερωμένη στο Θεό.

Λέγεται Κυριακή. Είναι του Κυρίου ημέρα λαμπρά, ημέρα φωτός, ημέρα Αναστάσεως. Οι Εβραίοι, οι Τούρκοι έχουν, όπως κλαινείται, την Παρασκευή. Οι Εβραίοι έχουν το Σάββατο. Κάτι έμαθα, κάτι έμαθα. Ότι εδώ στην Ιωνία άνοιξε μια χαβρά.

Εδώ κοντά κάπου σε κάποιο σπίτι μεγάλο. Άνοιξε μια χαβρά εβραϊκή. Μαζέψηκανε κάτι αδελφιστές Άλλο αυτό, άλλο αυτό το μανιτάρι. Όπως επάνω στα κόπρια φυτρώνουν τα μανιτάρια. Έτσι και πάνω στη βρωμερά κόπρια της κοινωνίας μας.

Φυτρώσαν τα καινούργια μανιτάρια του διαόλου. Και το μανιτάρι αυτού του διαβόλου. Είναι, λέγεται, ένα ξένο όνομα. Ιταλικό-λατινικό όνομα. Που λέγεται Αυδεντιστέ Τι θα πει Αυδεντιστέ Οι Αντβεντιστές πήραν κιμωλία του διαόλου και σβήσανε μέσα από το εορτολόγιο της Εκκλησίας την Κυριακή ημέρα.

Τιμούν και έχουν το Σάββατο. Μα η Κυριακή είναι ημέρα. Άμα ανοίγανε την Αγία Γραφή, θα βλέπανε ότι την Κυριακή ημέρα ο Ιωάννης είδε την Αποκάλυψη. Εγενόμην εν Κυριακή ημέρα, λέγει. Είναι από τους Αποστολικούς χρόνους η ημέρα του Κυρίου, η ημέρα της Αναστάσεως, η ημέρα που αναστήθηκε ο Κύριος εκ νεκρών, η ημέρα της Πεντηκοστής, η ημέρα πάλι που θα έρθει κρίνει ζώντας και νεκρούς.

Είναι η Κυριακή. Δηλαδή τι θα πει η Κυριακή; Τι θα πει η Κυριακή;

Άνθρωποι, δούλεψε Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Μιρημίντη. Έξι μέρες εργά. Γιατί η εργασία είναι από το Θεό. Ο πρώτος νόμος, ο αγιασμένος νόμος, είναι η εργασία.

Εργασία, έξι ημέρες εργά. Την Κυριακή το πρωί χτύπησαν καμπάνες στο Ορθόδοξο Βασίλειο, στο τα πάντα στο, τα πάντα στο ανήματο Ορθόδοξο Βασίλειο, δηλαδή να κλείσουν τα γραφεία, τα δημόσια, να κλείσουν τα σχολεία, να κλείσουν τα εργαστήρια, να κλείσουν τα εργοστάσια, να κλείσουν τις δουλειές των, να σταματήσουν τα γήπεδα, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι, τα καφενεία, τα πάντα.

Πάντα να σταματήσει κάθε συγκοινωνία, μόνον αυτοκίνητα με ασθενείς, με πρώτων βοηθειών, μόνον αν είχαμε χριστιανικό βασίλειο. Πρέπει να δουλέψουμε, αδέρφια μας, πρέπει να δουλέψουμε πολύ, να το φτιάξουμε το βασίλειό μας ορθόδοξο.

Αν είχαμε ορθόδοξο βασίλειο, είναι ντροπή μας, ντροπή μας να πηγαίνεις στο Σικάγο και να βλέπεις την Κυριακή όλα κλειστά, όλα κλειστά. Στην Αμερική που είναι προτεστάντες, που είναι έξω από το Θεό, και εκεί Κυριακή όλα κλειστά, και τα καφενεία και τα γήπεδα.

Τώρα το πρωί ξεκίνησα να πάω μέσα στο σιδηρόδρομο και να έρθω από το Μοναστηράκι στη Νέα Ιωνία και να μιλήσω εκεί στον Άγιο Στέφανο. Δίπλα μου λοιπόν έπιασαν ολόκληρο μέσα τα καθίσματα και άκουγα νέους ανθρώπους πρωί πρωί.

Αχ, θα πάμε, λέει, έχουμε ποδόσφαιρο, έχουμε συνάντηση, είναι ματς, λέει, στην Ιωνία, λέει, και κρίμα, λέει, έπρεπε να πάρουμε και κάτι. Δηλαδή να καθίσουν και το μεσημέρι μέχρι το βράδυ. Από το πρωί ο διάολος τους κρατάει εδώ μέσα, εδώ μέσα.

Δεν μπορούμε να σας κρατήσουμε μια ώρα, μια ώρα δεν μπορούμε να σας κρατήσουμε. Σατανική γενεά, πονηρά γενεά, διεστραμμένη γενεά. Μια ώρα δεν λέγω για εσάς, ομιλώ γενικώς, μια ώρα δεν μπορείς, τον βλέπει τον άλλο και βγάζει το ρολόι. Μα άρχισε ο ψάλτης, άρχισε ο παπάς, ούτε ο ιεροκήρυκάς μας άρχισε, μια ώρα εδώ μέσα στην εκκλησία και μένουν ώρες ολόκληρες και το μεσημέρι και το βράδυ μέσα στα γήπεδα του διαβόλου, που τους μάντρισε ο διάβολος για να διαλύσει την Κυριακή ημέρα.

Λοιπόν, Κυριακή ημέρα, στοπ τα πάντα, κλειστά τα πάντα. Και μέσα τώρα δεν πάτε, δεν πάτε, δεν πάτε, σας παρακαλώ, στις αστυνομίες και να ρωτήσετε. Ρωτούσα ένα φίλο μου αστυνόμο, λέω: «Τι γίνεται; Δεν μου λες, κύριε αστυνόμε, εσύ που παρακολουθάς, ποια μέρα είναι ματωμένη, ποια μέρα είναι ματωμένη, ποια μέρα έχει το ρεκόρ που παρουσιάζει τα πιο πολλά εγκλήματα;» Δευτέρα, λέει; Ούτε Τρίτη, ούτε Τετάρτη, ούτε Πέμπτη.

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα που μας κρατάνε ανάστατους, που δεν μπορούμε να κοιμηθούμε, είναι τη νύχτα της Κυριακής. Από το πρωί της Κυριακής μέχρι το βράδυ γίνονται τα μεγαλύτερα εγκλήματα. Αχ, πού καταντήσαμε!

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα, ενώ Κυριακή έπρεπε να είναι το δελτίο αστυνομίας λευκό, λευκό το δελτίο. Λευκό, τίποτα, καθαρότατον το δελτίο της Εκκλησίας αυτής. Κι όμως έγινε πλέον η Κυριακή η μέρα των οργίων.

Λάθος, δεν πρέπει να ονομάζεται Κυριακή πλέον. Πρέπει να αλλάξουμε το όνομά της. Όπως κατήντησε, πρέπει να την ξεβαπτίσουμε. Γιατί το όνομα είναι σημαντικόν, δηλωτικόν μεγάλων εννοιών. Λοιπόν, εφόσον Κυριακή δεν πράσσουμε έργα του Κυρίου, δεν τιμούμε τον Κύριο, δεν μεταβαίνουμε στην Εκκλησία, δεν κοινωνούμε των αχράντων μυστηρίων, δεν διαβάζουμε τις Αγίες Γραφές, δεν επισκεπτόμαστε τα νοσοκομεία, δεν σταλάζουμε παρηγοριά στις ψυχές των ανθρώπων, εφόσον αυτά δεν κάνουμε, τότε δεν έχουμε δικαίωμα να ονομάζουμε την Κυριακή.

Να αλλάξει το όνομα η Κυριακή, να μην ονομάζεται Κυριακή, να ονομάζεται πώς; Διαβολική, διαβολική ονομάζεται και όχι Κυριακή.

Ορθοδοξία νούμερο ένα: σεβασμός του ονόματος του Θεού. Ορθοδοξία νούμερο δύο: σεβασμός της ημέρας του Κυρίου μας. Και προχωρούμε, προχωρούμε. Ορθοδοξία νούμερο τρία, ποιο είναι; Είναι ουλήψη το όνομα Κυρίου Επιματέου Δεν επιτρέπεται να πας για μικρό πράγμα, για μικρό προμερό σου χέρι επάνω στα Άγια Ευαγγέλια και να ορκίζεσαι ψέματα ή και αληθινά.

ου αμάσιμης. Απαγορεύεται αυτό λόγος ημών ναι, ναι, ιού. Στον Ορφόδοξο Βασίλειο δεν υπάρχει όρκος. Δεν υπάρχουν όρκοι. Τώρα τι κάνουν χιλιάδες χέρια. Απάνω στην Κοζάνη συνήθισαν από το φτωχάκι. Το φτωχάκι ήτανε με τέσσερα-έξι παιδιά. Τι να κάνει; Τέλος πάντων, άδειασε μια θέση.

Κυνηγάμε με τουφέκι τις θέσεις οι Έλληνες, ενώ υπήρχε τρόπος όλα τα παιδιά της Ελλάδας να έχουν δουλειά, δουλειά να έχουν τα παιδιά. Λοιπόν το πτωχαδάκι είναι που είστε θέση, άδειασε μια θέση αγροφύλακα, τον πήραν στον αγροφύλακα, δεν μπόρεσε το πτωχαδάκι Ήταν από τα μέρη του Πόντου και θυμούτανε τον Πόντο που θεωρούσαν τον όρκο αμαρτία, και πήγε λοιπόν μια μέρα, τον καλέσαν στο δικαστήριο και έκανε την ημέρα εκείνη 35 όρκους. Λέει: «Θεέ μου, κουράστηκα». Έβγηκε, δεν μπορούσε να υποφέρει. «Μα, κύριε», τους λέει, «δικαστά, μια φορά ορκίστηκα, είναι ανάγκη κάθε φορά να παλαμίζω το Ευαγγέλιο; Πατητήρι έγινε το Ευαγγέλιο, πατητήρι του έγινε το Ευαγγέλιο. Για όνομα Θεού, πού ζούμε; Είναι Ορθόδοξο Βασίλειο αυτό; Τηρούμε το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού ή έχουμε αντί Ευαγγέλιο;»

Ο Αγγέλιος! Θα πει, νούμερο τέταρτο. Έλα τώρα, έλα εσείς που είστε ακόμη νέοι. Πάει πλέον για τους γέροντας. Πάει πλέον, το ζύγι αυτό πάει πλέον για τους έχοντας άσπρα μαλλιά. Εμείς βέραμε τη λύπη μόνο. Εσείς οι άλλοι, ακούσατε. Εσείς που είστε κάτω από 30 χρόνια, μικρά παιδιά, νέοι και νέες, ελάτε να ζυγιστείτε στο νούμερο 4. Τι είναι το νούμερο 4; Είναι σεβασμός των γύρω τους.

Νούμερο τέταρτο. Είναι ο σεβασμός των γερόντων, είναι ο σεβασμός των ιερέων, είναι ο σεβασμός των αρχιερέων, είναι ο σεβασμός των γονέων, είναι ο σεβασμός της μάνας που μας κράτησε στην αγκαλιά της, είναι ο σεβασμός του πατέρα, είναι ο σεβασμός των γηρατειών, είναι ο σεβασμός της πολλής ηλικίας.

Το νέο έβλεπε στον νέο και περνούσε μπροστά ο γέροντας, σηκωνόταν όρθιος, κοκκίνιζε τα μαγουλά του, παπαρούνα τα μαγουλά του. Τώρα εγώ τουλάχιστον προτιμώ με τα πόδια να πηγαίνω, με τα πόδια. Όταν μπω μέσα σε τρένα, όταν μπω μέσα σε αυτοκίνητα, κόλαση έχω.

Όταν βλέπω μέσα γυναίκες, γριές γυναίκες, να κάθονται όχι, να κρατιούνται από τα λάστιχα εκείνα, από τα λουριά εκείνα, εγώ βλέπω τους γέροντες και βλέπω παιδιά να κάθονται μακαρίως μες στα τρένα. Κανείς δεν σηκώνεται, κανείς. Ααα, σηκώνεται μια φορά. Παρατηρούσαμε στα τρένα, τι φοβερό πράγμα. Μόλις παρουσιάστηκε μπροστά του το δεσποινάριο, τότε όχτι ως εσύ σήκωνα το δάνδι που εσέβεται ούτε το γήρας, ούτε τον ιερέα, ούτε κανένα απολύτως.

Και εγώ είμαι ο τρελός που θέλω να σας κινήσω στον αγώνα, αλλά δεν έρχεστε στον αγώνα. Εγώ και το ράσο μου, ούτε μάνα, ούτε πατέρα, ούτε τίποτα. Το βλέπεις το ράσο; Το κάνω, το παίζω κορώνα γράμματα, το κάνω σημαία, το κάνω φλάμπουρο. Ελάτε μαζί, ελάτε μαζί. Δεν έρχεστε μαζί, έρχεστε εδώ πέρα μόνο, δεν έρχεστε μαζί.

Δεν έρχεστε, το ξέρω πολύ καλά, είστε μόνο να φοράτε. Λοιπόν, πήρε καλά μαθήματα ο γιόκας σου, ο γιόκας σου πήρε καλά μαθήματα στον κινηματογράφο και αφού πήρε καλά μαθήματα στον κινηματογράφο, τα εφαρμόζει μες στο σπίτι του.

Τον βλέπεις, του μιλάει ο πατέρας, του μιλάει η μάνα με το δάσκαλο και αυτός κάθεται αναιδέστατα, διπλοπόδι, διπλοπόδι μπροστά στον πατέρα του και καπνίζει κιόλας, μακάριος. Και αν τολμήσει να του κάνει παρατήρηση η μάνα, θα του λέει «Παιδάκι μου, άργησες απόψε, πού ήσουν, τι κάνεις;», τότε θα σπάσει το κεφάλι, θα σηκώσει χέρι να χτυπήσει τη μάνα και τον πατέρα. Μαρμαρωμένα, μαρμαρωμένα τα χέρια των παιδιών που στον 20ό αιώνα χτυπάνε τον πατέρα και τη μάνα. Είναι ασέβεια, είναι έγκλημα, θα συστήγει πλέον, γιατί ο πατέρας και η μάνα είναι ένας μικρός θεός επί της γης και άνθρωπος που δεν θεωρείται τη μάνα, δεν θεωρείται ούτε τον Θεό που δεν βλέπει.

Ορθοδοξία, έλα Ορθοδοξία, έλα κοντά Ορθοδοξία να σε δούμε, να δούμε το λαμπρό σου πρόσωπο σαν τον ήλιο και το φεγγάρι. Πού είσαι Ορθοδοξία; Νούμερο ένα σας το είπα, νούμερο δύο σας το είπα, νούμερο τρία, νούμερο τέσσερα, πού πάμε τώρα; Στο νούμερο πέμπτο.

Τι; Η Ορθοδοξία, η χώρα του Ορθόδοξου,

Ευχή, να περπατήσεις. Ξεχείλισε το κακό. Το κακό ξεχείλισε της πορνείας και της μοιχείας, ξεχείλισε το κακό και περπατάει στον δρόμο. Φανερά από τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας δεν μπορεί. Και μόνο οι δρόμοι. Πάτε τώρα πατέρα, είσαι οικογενειάρχης. Είσαι οικογενειάρχης. Έχεις, είσαι πατέρας και είσαι μάνα. Και την Κυριακή θες να πάρεις τα παιδιά σου, να πας σε εξοχή. Πού να πας; Πού να Μα τα αγάλιστα παιδιά, σε ποιο μέρος, σε ποιο εξοχικό μέρος να πάρεις, σε ποιο πάρκο, σε ποιο άσυλο, σε ποια εξοχή, από τα Τουρκοβούνια μέχρι κάτω εκεί το Σούνιον, τη Βουλιαγμένη, το Καβούρι, πέρα στο Πέραμα, μέχρι Σαλαμίνα, μέχρι τον Μαραθώνα, όλο αυτό έγινε, δεν επιτρέπεται αδέρφια μου να το πω εδώ στην Εκκλησία, όλο αυτό σαν τα άσυλα.

Τι παρουσιαστήκανε, τι παρουσιαστήκανε; Δράκοντες. Μα πώς παρουσιαστήκανε οι δράκοντες; Σε παρακαλώ, έχω να σου πω παράδειγμα, να σας εξηγήσω γιατί παρουσιαστήκανε οι δράκοντες. Δεν μου λες, το βόδι είναι ήσυχο, το βόδι, άφετέ το ήσυχο.

Αν όμως μπροστά του του παρουσιάσεις ένα κόκκινο πανί, φεύγουν και σώζουν. Θύελλα γίνεται. Μόλις τα μάτια του, του βοδιού, δουν το κόκκινο πανί, αυτό αφρίζει πλέον, γίνεται σύμφωνας. Α, έτσι. Όπως λοιπόν το βόδι αφρίζει όταν δει το κόκκινο, έτσι και οι ρέιμες αφρίζουνε, νέλινε, φωτιά έχουνε μέσα, βράζει το αίμα τους, βράζει.

Όταν λοιπόν μπροστά στα μάτια τους βλέπουν, τι βλέπουν; Τα γυμνά. Τι θα γίνουν; Δράκοι θα γίνουν. Εμάρια Σύγκλος, ευράχνιασε το λαρύγγι μας, ευράχνιασε το λαρύγγι μας, να φωνάζουμε στα κορίτσια να μαζεύονται νωρίς και αυτές από κάτω γελούσανε. Τον καλόγηρο στον 20ό αιώνα μας περιορίζει, εμείς στο σινεμά μας, στο θέατρό μας, στο φίλο μας, το φίλο μας.

Και να γυρίσω μέχρι τα μεσάνυχτα. Τώρα, τώρα με τα ορνήθια, με τα ορνήθια, όλοι οι δρόμοι δεν μένει, δεν βλέπει η γυναίκα στο δρόμο, κλειστήκανε μέσα, μέσα κλειστήκανε, κλειστήκανε. Λοιπόν, σε παρακαλώ, γενεά διεφθαρμένη, γενεά διεφθαρμένη, ένα δράκο φοβάσαι και ένα Θεό δεν φοβάσαι, ένα Θεό δεν φοβάσαι.

Το ότι ημάρτανες ξετσίπωτα και έφαρες τους δρόμους και τα άσυλα και τα πάρκα και τα πάντα, το που σχαμετήπιον δεν εφοβήσω, το Θεό εκορόιδευες. τώρα ένα βράχο φοβάσαι και πήγες μέσα στις πόρτες και μπάρασε στις πόρτες και φοβάσαι τον Τωμάρη και μόνο τον Τωμάρη, μόνο τον Σαρχείον και όχι την ψυχητρινά θάνατον υπό τις οποίες εντιζιάστηνε ο Υιός της Παρδένου

Ορθοδοξία, γάμος τίμιος και η κοίτη αμίαντος. Ορθοδοξία, ραβί, έλα εδώ. Παντρεύτηκες, νέος και νέα στεφανωθήκανε. Ελάτε να κάνετε συμβόλαιο, συμβόλαιο. Συμβόλαιο μπροστά στις εικόνες, μπροστά στους Αγίους, ιερό συμβόλαιο.

Δεν ξέρω άλλο συμβόλαιο μεγαλύτερο από το συμβόλαιο που γίνεται εδώ στην Εκκλησιά. Την ώρα που στεφανώνονται, υπογράφουν άγγελοι από κάτω και αρχάγγελοι και λένε: σε και μόνον εσένα, και μόνο το φτυάρι του νεκροθάφτη χωρίζει τον ανδρόγυνο.

Διαζύγιο άγνωστο στην Ορθόδοξο Πατρίδα, ευλογημένα χρόνια. Αδέρφια μου, μες στους χίλιους γάμους ούτε ένα διαζύγιο, μες στους δύο χιλιάδες γάμους ούτε ένα διαζύγιο. Μέσα στους τρεις χιλιάδες γάμους ούτε ένα διαζύγιο. Μέσα στους δέκα χιλιάδες γάμους, μέσα στην ορόκορα, την ηκρασία, ούτε ένα διαζύγιο.

Τώρα πού καταλήξαμε; Περάσαμε το Παρίσι και τη Λόντρα και το Σικάγο και το Χόλιγουντ. Τώρα ένα διαζύγιο εδώ στην Αθήνα. Ένα διαζύγιο σε πέντε γάμους. Σε πέντε γάμους ένα διαζύγιο, πέντε γάμοι ένα διαζύγιο, δέκα γάμοι δύο διαζύγια.

Και ακόμα, αν δεν το μάθατε, δεν το μάθατε, έφτιαξε ο διάβολος, ο Βεελζεβούλ, έφτιαξε μηχανή. Μηχανή, όπως οι κυλιόμενες, όπως οι κυλιόμενες κλίμακες της Ομονοίας, που μ’ ένα κουμπί σε βάζουν επάνω. Έτσι φτιάξανε τώρα κλίμακα, σκάλα, ο διάβολος, αυτόματη.

Θα χτυπάει το κουμπάκι του ο διάβολος και θα κάθεσαι εσύ και θα είσαι παντρεμένος και θα σε βγάζει ξεπαντρεμένο. Είναι το λεγόμενο αυτόματο διαζύγιο. Όπως στο τρένο λέγει αυτομάτως: «Προσοχή, οι θύρες ανοίγουν αυτομάτως».

Τώρα λέει δεν είναι χρειάζεται δικαστήριο, δεν είναι χρειάζεται δικαστήριο. Μαλώνεις με τη γυναίκα σου, παίρνεις το καπελάκι σου, πας γυρά, διασκεδάζεις με όλες τις πόρνες του κόσμου όλου. Και μετά πας στον αστυνόμο: «Κύριε αστυνόμε, ξέρεις, απόψε έφυγα. Σημείωσε στα χαρτιά, στο πρακτικό της αστυνομίας, σημείωσε την ημέρα».

Σημειώνει λοιπόν την ημέρα ο αστυνόμος και φυλάει. Ύστερα λοιπόν, πέντε χρόνια: «Κύριε αστυνόμε, για γύρισ’ το πρακτικό, γύρισ’ το πρακτικό». Θυμάσαι πόσα; Θυμάμαι πόσα χρόνια, πέντε χρόνια. Παίρνει ένα χαρτί από την αστυνομία, το πάει στο δικαστήριο, αυτομάτως πάει τον κυβερνητή.

Άκου πράγματα, μόνο στο Χόλιγουντ της Αμερικής έβαλαν όλες αυτές τις πόρνες, διαλύουν τα ανδρόγυνα με αυτόματο μηχανισμό. Και ακόμα θα δώσει ορθόδοξο βασίλειο. Τι μου λες; Αχ, αδέρφια μου, ένα μικρό παπαδάκι, δεν έχω ούτε μπαστούνα, ούτε τίποτα, ούτε ταυτόνα αυτά.

Αλλά ήθελα μια μέρα να ανεβώ επάνω στα βασίλεια, να δω το βασιλιά, να πω: «Πολυχρονεμένε μου βασιλιά». Εσένα σε πολυχρονίζομε, έχουμε ορθόδοξο βασίλειο. Τι πράγματα είναι αυτά που γίνουν; Επιτρέπονται αυτά τα πράγματα;

Τι το κάναμε, τι το κάναμε, Ορθοδοξία; Ελάτε να σας διηγήσω τώρα. Νούμερο ένα σας το είπα, νούμερο δύο σας το είπα, νούμερο τρία, νούμερο τέσσερα, νούμερο πέντε. Πού φτάνουμε τώρα; Νούμερο έμεινε, νούμερο, πού είμαστε τώρα; Έξι νούμερο.

Έκκλινον από κακού και ποίησον αγαθόν, να φύγεις από το κακό, από τα κακά έθιμα, από κάτι ιδιοτροπίες που δεν συμβιβάζονται με την ιδιότητα των δαχτών. Τι λέει μέσα; Έχουμε ένα βιβλίο ιερό. Στα παλιά τα χρόνια, τα ευλογημένα χρόνια, όλοι οι παπάδες δύο βιβλία διαβάζαν οι παπάδες.

Διαβάζαν το Ευαγγέλιο και ο Άγιος Ιουλίος Περτονός. Λέγεται Πηδάλιο, Πηδάλιο λέγεται αυτό το πηδάλιο, τιμόνι δηλαδή, το τιμόνι. Καράβι χωρίς, έσπασε το τιμόνι, στη θάλασσα πάει το καράβι. Δεν πά’ να ’χει κατάρτια, δεν πά’ να ’χει, γερά να είναι όλα, άμα σπάσει το τιμόνι πάει το καράβι, πάει, δεν έχει πλέον γραμμή πλεύσεως. Έτσι είναι και αυτό, λέγεται Πηδάλιο, το τιμόνι της Εκκλησίας.

που βαδίζει μέσα στους αιώνας και είναι μέσα εδώ πέρα όλοι οι κανόνες των Αγίων και Θεοφόρων Πατέρων ημών, όλοι εδώ μέσα οι κανόνες. Λοιπόν, τα χεράκια σου καθαρά από τι; Από κάποιο παιχνίδι του διαβόλου, από την τράπουλα, από τα ζάρια, από όλα αυτά μακριά.

Τι λέει, μαζευτεί κανείδωνα και Απόστολοι και τι είπαν, όποιος παπάς, όποιος δεσπότης παπάς παιδι χαρτιά, τράπουλες, λαϊκός, αυτά, καθαιρείσθω, ή να πάψει ή να καθαιρεθεί. Ο κατόπιν κανόνας λέει, όποιος ακόμα λαϊκός, άνδρας ή γυναίκα, αυτά τα πράγματα πιάνει στα χέρια του, καθαιρείσθω, δεν έχει θέση με στροφή.

Στο Ορθόδοξο Βασίλειο δεν υπάρχουν χαρτοπαίκτες, δεν υπάρχουν, δεν πιάνουν τα χέρια σου. Τώρα πια δεν είναι μόνο τα σπίτια, δεν είναι μόνο τα σπίτια, δεν είναι μόνο τα πάρτι που οι κυρίες του Κολωνακίου, μόνο οι κυρίες του Κολωνακίου, και οι κυρίες τώρα παίζουνε, αλλά έχουμε και το άλλο, ότι τώρα πλέον και παντού τώρα εγκυριάρχησε το χαρτοπαίγνιο.

Διότι τι άλλο παρά χαρτοπαίγνιο, αυτά τα δελτία, τα ποδοσφαιρικά δελτία, που το ονομάζουν με ένα περίεργο όνομα; Γιατί όλα τα σατανικά πράγματα έχουν περίεργο, λέγει η Αποκάλυψη. Ότι όταν έρχονται χρόνια, τα λέει η Αποκάλυψη λέει αυτά, όταν έρχονται χρόνια καταραμένα, θα δεις τους ανθρώπους να λένε περίεργες λέξεις.

Και θα ρωτάς τι σήμερα μιλείς; Έτσι λοιπόν παρουσιάστηκαν λέξεις περίεργες που δεν είναι μέσα στο λεξικό το ελληνικό. Ούτε καταλαβαίνεις αν τις ρωτήσεις, ούτε αυτοί δεν ξέρουνε. Έτσι λοιπόν στα χρόνια μας παρουσιάστηκε μια λέξη περιέργως. Λέει πρω πρω, ρώτησε το τι σημαίνει πρω πω, πρω πω σου λέει πρω πω. Και τι είναι αυτά δελτία, τι είναι αυτά χαρτοπαίγνιο, τι είναι τράπουλα είναι, τράπουλα είναι που παίζει όχι.

Και τις πρώτες ημέρες πουλήθηκαν μέσα στην Αθήνα και στην Αθήνα μόνο και στη Θεσσαλονίκη πουληθήκανε 300.000 δελτία μικροί και μεγάλοι. Και σε 7 εβδομάδες φτάσαμε, την τελευταία ώρα, φτάσαμε, πού φτάσαμε;

Μόνο Αθήνα και Θεσσαλονίκη, πού φτάσαμε, αδέρφια μου; 1.803.000. Δελτία πουληθήκανε μονάχα στις δύο μεγάλες πόλεις, Πειραιά, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τρεις πόλεις μέσα αυτά, φανταστείτε. Και τα παιδιά, πάρε τα παιδιά πλέον, μέσα στις τσάντες των κοριτσιών είναι δελτία ΠΡΟ-ΠΟ, παντού, παντού, παντού, παντού. Είναι διείσδυση, αγαπητέ μου, διείσδυση στα σχολεία, τα πάντα. Μα καλά, γέρο, τι είναι αυτά που λες; Δεν ανάγκη, εάν δεν θες να ακούς εμένα, δεν θες να ακούς εμένα.

Δεν θες να ακούς εμένα, να ακούσεις τι να ακούσεις, να ακούσεις ένα δικό μας φιλόσοφο Και τον ρώτησαν, τον Αριστοτέλη, που είχε μυαλό περισσότερο από όλους μας. Και λέγει ο Αριστοτέλης, τον ρώτησαν: πού να βάλουμε τον χαρτοπαίχτη, πού να τον βάλουμε τον χαρτοπαίχτη;

Στους τιμίους ανθρώπους; Λέγει ο Αριστοτέλης: όχι στους τιμίους ανθρώπους. Τον χαρτοπαίχτη να τον βάλουμε δίπλα. Πού δίπλα να τον βάλουμε; Δίπλα στον λωποδύτη, δίπλα στον κλέφτη, γιατί κλέβει κι αυτός με τρόπο τα πορτοφόλια των ανθρώπων.

Ναι, αυτά λέγει ο Αριστοτέλης. Κλοπή. Απαγορεύεται το χαρτοπαίγνιον αυτό και γέμισε όλη η πατρίδα. Ποιος θέλει, ποιος θέλει; Θα μου επιτρέψετε, χριστιανοί μου, θα μου επιτρέψετε, με την γλώσσα αντινομή, θα μου επιτρέψει ο Θεοκρατάτος Γέροντας εδώ πέρα.

Ποιος θέλει; Γιατί, μόλις ακουγότανε ότι επρόκειτο να ψηφιστεί ο νόμος αυτός και να γίνει όλη η Ελλάδα καζίνο και να φέρουν τα παιδιά μέσα στο σχολείο, μόλις άκουε η Εκκλησία, δεν λέω όνομα, η Εκκλησία, αυτή που βρήκα, ο τέτοιο πράγμα, αμέσως να ανέβαινε στα ανάκτορα.

Να λέει στον βασιλιά, να λέει: βασιλιά, ορθόδοξο βασίλειο είναι, το πολυχρόνιο σου το ψάλλουμε μέρα νύχτα. Θες λοιπόν η Ελλάδα, λέει εδώ μέσα, έχει κανόνες, έχει νόμους και οι νόμοι της Εκκλησίας είναι παραπάνω από τους νόμους του κράτους, παραπάνω οι κανόνες της Εκκλησίας.

Λοιπόν να πει: άκουσε, βασιλιά, εάν ψηφιστεί τέτοιος νόμος στο κράτος, εγώ θα χτυπάω νεκρικά τις καμπάνες, τις καμπάνες. Προτιμώ να πέσω, να είμαι καλόγερος, να πάω στις φυλακές. Θα γραφήσω την Ελλάδα μου να γίνει τζόγος, να γίνει καζίνο, να γίνει χαρτοπαίγνιο.

Δεν μου λες, σε παρακαλώ, εάν έτσι μιλούσε η Εκκλησία, θα νικούσε; Θα νικούσε, θα νικούσε η Εκκλησία, θα νικούσε η Εκκλησία. Γιατί η Εκκλησία και το ράσο είναι παραπάνω από όλα. Κοιθούμε στον Θεό να ενώσει τους ιεράρχες και να αφήσουν τα μικρά και τα ασήμαντα και να πιάσουν τα μεγάλα θέματα που διαλύουν την πατρίδα.

Παρακάτω, ένα τελευταίο ζύγισμα και σας αφήνω. Σας κούρασα να τα ζυγίζω επάνω στις πλάτες. Επάνω στις πλάστιγγες της Ορθοδοξίας. Κάποιος μου λέγε, λέγει: ε, απόψε δεν θα έχεις ακροατήριο. Γιατί, ρε παιδιά, τα ακροατήριο;

Να λέει κάποιος άλλος και ρωτήρικα σε. Χαρά μου, λέω, να γεννήσουν και τα πεζοδρόμια, να κηρύττει ο κόσμος όλος. Διαλέξτε, και που χαρά μου είναι να έχω κακία, δεν μαζεύεται και εντούτοις όμως και εκεί είναι και εδώ είναι και παντού είναι.

Λοιπόν, και χαίρομαι που σας βλέπω εδώ μέσα στην Εκκλησία του Χριστού. Θα μου επιτρέψετε ακόμα να σας κάνω δυο ζυγίσματα και να τελειώσω.

Ορθοδοξία, κύριε Απίτη. Α, πόσο μ' αρέσει. Από τα μικρά μου χρόνια που πήγαινα στο μικρό μου το χωριό μαζί με τους αειμνήστους γονείς μου, από τα μικρά μου χρόνια η Μεγάλη Εβδομάδα έφερε μέσα στην καρδιά μου και πάντα μ' άρεσε, μ' άρεσε, τη Μεγάλη, στην ακολουθία του Νυμφίου, τη νύχτα των Βαΐων.

Η πρώτη νύχτα μ' άρεσε εκείνο: δικαιοσύνη μάθετε, οι ενοικούντες επί της γης. Πρόσφερες, πρόσφερες αυτής κακά της ενδόξης της γης. Τι μεγάλη νομή μας, τι ύψος ιδεών! Τι θα πει η Ορθοδοξία; Ιδεώδης κοινωνία, αυτό θα πει η Ορθοδοξία, ιδεώδης κοινωνία.

Είδατε; Ιδεώδης κοινωνία, κοινωνία εις την οποία επικρατεί η κοινωνική δικαιοσύνη. Ό,τι θέμα, που έπρεπε να έχω ιδιαίτερο κήρυγμα, να σας μαζέψω κάμια μέρα ιδιαιτέρως και να μιλήσουμε επάνω στο θέμα αυτό της κοινωνικής.

Θέλετε να δείτε ιδεώδη Ορθοδοξία; Ανοίξατε, αδέρφια μου, τα πρώτα κεφάλαια των Πράξεων. Να δείτε εκεί πέρα μια κοινωνία αγγελική, μια κοινωνία που δεν υπήρχε πτωχός και πλούσιος, τα πάντα κοινά. Μια κοινωνία που δεν υπήρχε ενδεής, δεν υπήρχε πεινασμένος, δεν υπήρχε γυμνός, δεν υπήρχε άνεργος, δεν υπήρχε ένας άνθρωπος.

Μια ψυχή έκλαιγε, μια ψυχή έκλαιγε, χιλιαμαντήρια, χιλιαμαντήρια σπουζήταν τα λάθρια του Ω κοινωνία Αγγέλων, ω κοινωνία χριστιανική, ω Ορθοδοξία, πού είσαι; Αδελφοί μου, εδώ τα λεφτά, τα λεφτά μαζευτήκανε. Πού μαζευτήκανε; Σε λίγα χέρια.

Ξέρεις τι θα πει αυτό; Είναι σαν το αίμα, που είναι κανένα διαφρόσδιο μέσα. Αν το ζυγίσουμε όλο το κορμί του ανθρώπου, πόσο αίμα είναι; 3 to 4 κιλά, δεν είναι 5 κιλά το αίμα του ανθρώπου. Αλλά το αίμα αυτό δεν είναι όλο στην καρδιά. Αν πάει όλο στην καρδιά, συγκοπή θα πάει. Αν πάει όλο στο μυαλό, συμφόρηση θα γίνει. Αν πάει στα πνευμόνια, το αίμα μοιράζεται. Κάποιο μηχάνημα είναι μέσα που μοιράζει και λέγει: πόδι, λέγει, και εσύ νυχάκι θα πάρεις το αίμα, και εσύ τρίχα θα πάρεις το αίμα, και εσύ καρδιά θα πάρεις το αίμα, και εσύ μυαλό θα πάρεις το αίμα, και όλα τα μέρη, και εσύ τα κόκκαλα θα πάρεις το αίμα.

Δικαιοσύνη, το μοιράζει παντού το αίμα. Αυλάκια-αυλάκια μοιράζει το αίμα. Φανταστείτε αν το αίμα έπεφτε μόνο στην καρδιά, έπεφτε μόνο στον εγκέφαλο. Φανταστείτε άλλη μια εικόνα. Φανταστείτε ένα περιβόλι να είναι μέσα χίλια δέντρα και τα χίλια δέντρα να περιμένουν πότισμα και να υπάρχει μια δεξαμενή.

Και το νεράκι ο κηπουρός, ο περιβολάρης, να μην το ρίφτει στα χίλια δέντρα που θα τα... αλλά να το ρίφτει όλο το νερό σε δέκα δέντρα. Θα σαπίσουν τα δέκα δέντρα και τα άλλα θα κιτρινίσουν. Έτσι είναι. Όλοι οι Έλληνες δέντρα είναι. Διψούνε δροσιά και το νεράκι πέφτει μόνο στα λίγα δέντρα. Δεν υπάρχει δικαιοσύνη.

Πλούτος βάνα μαζεύτηκε στα χέρια των ολίγων και οι πολλοί υποφέρουν και να κάνουν. Και άμα τα απείς αυτά, σε ονομάζουν δεκαρίστερα. Όχι, αδέρφια μου, εγώ δεν ανήκω σε κόμματα, εγώ ανήκω στον Χριστό, ανήκω στην Ορθοδοξία και πιστεύω ότι το Ευαγγέλιο του Χριστού μας, αυτό και μόνο, μπορεί να σώσει τον κόσμο.

Μια μέρα, μια μέρα, να φέρω ένα παράδειγμα, μια μέρα πήγα στο Πέραμα, που εκεί στο Πέραμα κατοικούνε οι πιο δυστυχισμένοι άνθρωποι μέσα σε κάτι παράγκες. Μου έλεγε λοιπόν ένας νέος που με τον ιδρώτα του προσώπου του συντηράει ολόκληρη οικογένεια. Χριστιανός Ορθόδοξος. Τι να σου πω, λέει.

Τον Ιούνιο, μόλις αρχίζει ο Μάιος, Ιούνιος, Ιούλιος, μα δεν τολμά να δω φωτοχάρι. Τι λέει; Έρχονται λιμουζίνες, αυτοκίνητα πολυτελείας, από πάνω από την Αθήνα και από τον Πειραιά και σταματάνε στην αμμουδιά του Περάματος και κατεβαίνουν κάτω, ανοίγουν οι πόρτες του αυτοκινήτου και τι βγαίνουν από τις πόρτες; Τι βγαίνουν;

Βγαίνουν παιδιά; Βγαίνουν άρρωστοι; Βγαίνουν γυναίκες; Τι βγαίνουν; Σκυλιά, λυκόσκυλα τεράστια. Και τα παίρνουν αυτές οι δεσποινίδες της αριστοκρατίας. Γράψε, γράψε, γράψε, κοπροκρατίας, ό,τι θες γράψε.

Λοιπόν, παίρνουν τα σκυλιά αυτά και τα κατεβάζουν κάτω στη θάλασσα και μπαίνουν στη θάλασσα και τα πλένουν τα λυκόσκυλα, όπως ο τσοπάνης πλένει το αρνάκι του στην ακρογιαλιά. Τα πλένουν και αφού τα πλένουν τα λυκόσκυλα αυτά, τα οδηγούν πάλι φρέσκα-φρέσκα, λουσμένα, μέσα στο αυτοκίνητο της πολυτελείας των, τα βάζουν μέσα και προτού τα βάλουν μέσα.

Τι κάνουν; Κόβουν ψωμί άσπρο και αλείφουν επάνω με τρεις πόντους βούτυρο πολυτελείας. Και τρώνε τα λυκόσκυλα άσπρο ψωμί με δύο πόντους, τρεις πόντους βούτυρο πολυτελείας. Και βλέπει από πάνω, από το Πέραμα, από την παράγκα, από την παράγκα.

Βλέπει η γυναίκα η φτωχιά που δεν έχει ένα ποτήρι γάλα. Αυτή με το λυκόσκυλο να το τρέφει με βούτυρο και το παιδί της να μην έχει. Πώς να μην γίνει επανάσταση, πώς να μην διαλυθεί το έθνος, πώς, πώς, πώς, πώς; Δεν είναι Ορθοδοξία. Α, αυτές οι κυρίες, οι κυρίες τώρα, τώρα τη Μεγάλη Παρασκευή, με τα λυκόσκυλά τους θα τα ξεχάσουν και απάνω στον Επιτάφιο θα τον στολίσουν με τα πιο ωραία λουλούδια.

Δεν θέλει λουλούδια ο Σταυρωμένος μου, έχει λουλούδια δικά του τα λουλούδια και τα άστρα του ουρανού και δεν έχει ανάγκη από τα δικά μας χέρια.

Αστέρια έχει απάνω στον ουρανό, δεν έχει ανάγκη να ράψει όμως τα βρωμένα στον πολυέλαιο. Έχει πολυέλαιο επάνω στα ουράνια και τα λουλούδια του είναι δικά του όλα. Δεν έχει ανάγκη από αυτά. Δικαιοσύνη, δικαιοσύνη, δικαιοσύνη ζητεί ο Υιός της Παρθένου. Δικαιοσύνη μάθετε, οι ενοικούντες επί της γης, και πρόσθεσαν τα κακά, τις ευδόξεις της γης. Πού είναι η δικαιοσύνη; Δεν υπάρχει. Α, αδερφή μου, θέλω να αναπνεύσω, θέλω να αναπνεύσω, να φύγω από αυτή την κατηραμένη κοινωνία.

Κοινωνία, να βρω ψηλά, πού να βρω αυτές τις ημέρες, πού είναι αυτή η ιδεώδης κοινωνία, πού είναι η ιδεώδης κοινωνία, θα τη βρω αυτήν την ιδεώδη; Αυτές τις ημέρες έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο που το διάβασα μονορούφι, λέει «Πόντος, Μικρά Ασία» και σταμάτησα σε ένα κεφάλαιο του Πόντου, σε μια πόλη που θα λάμπει αιώνια στον κόσμο.

Και η πόλη αυτή είναι η Αμισώ, είναι η Σαμψούς η αλησμόνητος. Απάνω στην Αμισώ, τη μαρτυρική αυτή πόλη στον Πόντο, Τραπεζούς, Σαμψούς, Αμισώ, Σαμψούς, στη Σαμψούντα, απάνω στη Σαμψούντα, εκεί στο μαρτυρικό, μαρτυρική αυτή πόλη, ένα μόνο σας λέγω, ένα μόνο, τι μαρτυρικός κόσμος, ότι μια νύχτα, την ώρα που τα στρατεύματα τα ελληνικά βαδίζανε προς το Σαγκάριο, μια νύχτα μέσα στα σπίτια της Σαμψούντος, χέρια βαρβάρων, χέρια απίστων, χέρια δολοφόνων άρπαξαν από τα κρεβάτια εξακόσιους ογδόντα νέους, το άνθος της φυλής, και τους οδήγησαν πέρα στα χαράκια.

Και τους πήγαν σε μια χαράδρα που ονομάζεται Σαϊτάν Δερεσί. Σαϊτάν Δερεσί θα πει ποτάμι του διαόλου, ποταμάκι του διαόλου. Και εκεί στο Σαϊτάν Δερεσί, στο ποτάμι αυτού του διαόλου, στη χαράδρα, τη νύχτα, τα 630 παιδιά που τα πήραν μέσα από την αγκαλιά της μάνας των, το άνθος της φυλής, που δεν έκλεισαν τα 20 χρόνια, τα έσφαξαν σαν αρνιά και κοκκίνησε ο τόπος.

Ήρωες και μάρτυρες, 3 Ιουλίου 1921 εμαρτύρησαν τα παιδιά αυτά στη χαράδρα στο Σαϊτάν Δερεσί. Εκεί μέσα, εις το ποτάμι αυτό, στο ριάκι αυτό του διαβόλου εμαρτύρησαν. Τέτοια ήταν η Σαμψούντα. Πάμε στην Σαμψούντα προ της καταστροφής.

Κοινωνία χριστιανική, εκκλησικές, γεροκομιά, νοσοκομιά, τα πάντα Δυο συλλόγους είχε μέσα η Σαμψούντα. Η μια, η μια, η μια, ποια ήταν η μια; Η μια ήταν ο σύλλογος που πολεμούσε τις αιρέσεις, δεν άφηνε αιρετικό, τον κυνηγούσε, τον κυνηγούσε όπως κυνηγάει ο κυνηγός το λαγό. Ελεγότανε ο σύλλογος αυτός που κυνηγούσε τις αιρέσεις, σύλλογος «Πατριάρχης Φώτιος ο πολυμαθής, ο Ομολογητής».

Και υπήρχε κι ένας άλλος σύλλογος που ονομαζόταν Ορθοδοξία. Τι έκανε η Ορθοδοξία; Στην Ορθοδοξία ήταν μέσα κυρίες, ήταν δεσποινίδες, ήταν μέσα όλο το άνθος του γυναικείου κόσμου της Σαμψούντος. Όπου βλέπανε, ακούγανε, είχανε το αυτί.

Το αυτί δεν το είχαν οι γυναίκες τότε να ακούν. Σήμερα το αυτί τους το έχουν πού γίνεται χορός, πού γίνεται πάρτι, πού γίνεται διασκέδαση. Εγινά και στις Αμψούντας, το αυτοί τους το είχαν ακούσουν που βογγάει άνθρωπος Και όπου βογγούσε άνθρωπος, τρέχανε εκεί μέσα και τον ανακουφίζανε.

Δεν υπήρχε πένης, δεν υπήρχε δυστυχισμένος, την κρατούσαν ψηλά. Σ' αυτή λοιπόν, να λοιπόν, έσβησε η Σαμψούντα, έσβησε η Τραπεζούς, έσβησαν τα μέρη αυτά. Τα τζαμιά, οι εκκλησίες έγιναν τζαμιά και πάνω στα Άγια Θυσιαστήρια κοπρίζουν τα ζώα των ανθρώπων.

Έτσι θέλησε ο Θεός ή μάλλον έτσι θέλησαν οι αμαρτίες μας. Αλλά αν πέθανε οι σαρτσούς, αν πέθανε οι τραπεζούς δεν πέθανε οι παραδόσεις Μέσα από τις χαράδρες του θανάτου, που εσφάγησαν τα παιδιά, μέχρι εδώ φωνάζουν.

Κρατείτε, Έλληνες, τις παραδόσεις, κρατείτε την Ορθοδοξία, όχι μόνο ως απλό όνειρο. Βασιλεία των Ουρανών, ως μία ιδέα, ως μία πραγματικότητα. Τελευταία ζυγαριά και τελειώνω. Ελάτε, αδέρφια μου, τώρα, πλούσιοι και φτωχοί, να σας διηγήσω το τελευταίο νούμερο. Το τελευταίο νούμερο Ορθοδοξία θα πει.

Παραπάνω από όλα, τι είναι παραπάνω από όλα; Παραπάνω από όλα, αδέρφια μου, που αν δεν το έχουμε, δεν είμαστε πλέον ούτε κληρικοί ούτε λαϊκοί ούτε τίποτα δεν είμαστε. Παραπάνω απ' όλα, Ορθοδοξία θα πει, τι δηλαδή; Να περνούν τα Άγια, τα Άγια να περνούνε, να βγαίνει ο Παπάς με το Ευαγγέλιο και να τρελαίνεται η καρδιά σου, να πάρει μέσα η καρδιά σου, να αισθάνεσαι κάτι ιερό και όσιο.

Ορθοδοξία θα πει δάκρυ. Τι δάκρυ; Δάκρυ μετανοίας. Ποιο δάκρυ; Σαν το δάκρυ, δώστε μου, έλα εδώ, να σου δώσω εγώ, να σου δώσω όλες τις φάμπρικες, όλες τις καμινάδες, να σου δώσω εγώ όλα τα εργοστάσια και τα πλούτη και τα ασήμια και τα ασήμια, να σου δώσω όλα τα διπλώματα. Δώστε μου, δώστε μου, τι να μου δώσετε; Ένα δάκρυ, ένα δάκρυ από τα δάκρυα εκείνα που έχυσε η οσία, η Μαρία η Αιγυπτία, όταν διάβη τον Ιορδάνη ποταμό και πήγε μέσα στην έρημο και έζησε 47 χρόνια σκληρά, υπεράνθρωπο ζωή μέσα στην έρημο 47 χρόνια, και τα δάκρυα της Μαρίας Αιγυπτίας έγινε ο Ιορδάνης ποταμός, μέσα στα οποία πλύθηκε η αμαρτωλή γυναίκα αυτή.

Τι ήτανε, τι μεγάλο πράγμα η πίστη! Ας λένε οι άπιστοι, ας φωνάζουν οι άπιστοι. Ας λένε ό,τι θέλουν, εγώ γνωρίζω ότι η Ορθοδοξία είναι μεγάλο πράγμα. Τι είναι, τι το η Μαρία Αιγυρδία Ήτανε κουρέλι, βρωμερό κουρέλι.

Το πήρε η Ορθοδοξία, το πήρε ο Χριστός μας. Και το κουρέλι αυτό το έβαλε μέσα στον Ιορδάνη ποταμό. Μέσα στα δάκρυα της μετανοίας και βγήκε άγγελος. Και έλαμψε και τα δάκρυα εκείνα γίνανε διαμάντια που θα λάμπουν εις τον αιώνα.

Αυτή είναι η Ορθοδοξία μας, αδελφοί. Καρδίαν καταλάγει τι σωρεμεί ο Θεός και πνεύμα εφέσαν κέντρον σε κάτι. Αδελφοί μου, τελείωσα. Πρώτον, να τελειώσω και να σφραγίσω το τελευταίο αυτοκίνημα εδώ εις το Ναό των Αγίων Αναργύρων.

Θα με επιτρέψετε να τελειώσω με τα εξής λόγια. Για το Ευαγγέλιο είναι η Καινή Διαθήκη. Βάλτε φωτιά και κάψτε στα σπίτια σας μέσα όλα τα αισχρά περιοδικά και αγοράσετε Ευαγγέλιο. Κι αν ακόμα το Ευαγγέλιο είχε ακριβά να πουλήσεις πουκάμισο να το αγοράσεις, αδερφέ μου, το Ευαγγέλιο του Χριστού.

Να το διαβάζεις με τη γυναίκα σου, με τα παιδιά σου. Να μην είναι αιώνιο στην οικογένειά σου. Κάπου λοιπόν δώσε το Ευαγγέλιο. Τι λέει το Ευαγγέλιο; Αχ, την Αποκάλυψη, εκεί ο Ιωάννης ξαφνίστηκε μια μέρα. Ο Ιωάννης είδε, είδε απάνω από τα Ιεροσόλυμα, απάνω από τη Μικρά Ασία, είδε να πετάει ένας αετός. Τι αετός ήταν αυτός; Τι αετός; Αετός, χρυσός αετός. Τον έβλεπε, τον μάγεψε, πετούσε ο αετός και ακουγότανε το θρόισμα των φτερών και έκανε κύκλους, κύκλους, κύκλους ο χρυσάετος και τα φτερά του έλαμπαν επάνω στην Έφεσο και στη Σμύρνη και επάνω στις Άγιες Πόλεις και έφταναν και ανέβαιναν επάνω ψηλά, επάνω πολύ ψηλά στα σύννεφα.

Και ο Άγιος Ιωάννης κάτω τον εμάγευε να βλέπει τον αετό να πετάει ψηλά, πολύ ψηλά, και απάνω από εκεί ψηλά άνοιξε το στόμα του, το ράμφος του, και είπε λόγια αλληγορικά. Δεν έχω καιρό να τα εξηγήσω, δεν με ενδιαφέρει για την ώρα μου.

Το βλέπετε αν δείτε μέσα στην Αποκάλυψη. Ποιος είναι ο αετός, ο χρυσόφτερος, με τα χρυσά φτερά του που πέταξε ψηλά και ανέβηκε μέχρι τα άστρα, μέχρι την Πούλια και εκεί πέρα πέρα στο όκρο την Ιππίνιο;

Ο αετός ο χρυσόφτερος δεν είναι άλλος, να πει, παρά η Ορθοδοξία μας. Αετός στις σφραγίδες, αετός στα εγκόλπια, αετός στα ευλοία, αετός στα πάντα, ο δικέφαλος ο αετός είναι η Ορθοδοξία μας. Αετέ, που είσαι; Χαμήλωσε τα φτερά μας. Έλα, αετέ, έλα, αετέ της Ορθοδοξίας, χαμήλωσε πάλι.

Πάρε μας στις φτερούγες σου και ύψωσέ μας ψηλά, πολύ ψηλά, επάνω στους ουρανούς, εκεί που είναι ο Θεός, εκεί που είναι οι Άγιοι, εκεί που είναι οι προγονείς μας, να ζήσουμε αιωνίως. Γεννηθήκαμε ορθόδοξοι, να ζήσουμε ορθόδοξοι, να πεθάνουμε ορθόδοξοι, αδελφοί μου.

Επάνω χαρακά, χαμήλωσέ μας, πάρε μες στις φτερούγες μας και πάρε μας ψηλά, εκεί που έρχεται η πατάρας μας, εισνυμώσουνα αιωνίως. Ο δε Κύριος, διά των ευχών του Αγίου Πατρός Σιμών, Αγίου Θεοφιλεστάτου Πατρός, τον οποίο σέβομαι απολύτως, είθε ο Κύριος να σκέπει και να φυλάσσει πάντας ημάς, αγαπητοί αδελφοί. Αμήν.