Ο Ακάθιστος Ύμνος για τη χαρά και την ευγνωμοσύνη

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Rejoice, through whom joy will shine forth. My dear Christian brothers and sisters, the Akathist Hymn is a poem from the glorious age of Byzantium. It is inspired, God-inspired, I dare say. It was first heard in the historic church of Blachernae in Constantinople, the Queen of Cities, when the city was threatened by a barbarian attack.

As history tells us, the Avars and Persians had surrounded the walls of that glorious city, and the danger was great. The attackers told its people that there was no hope of rescue: they could escape only if they became fish and swam away, or birds and flew through the air.

And yet a miracle took place. The Most Holy Theotokos protected the city, and it was delivered from terrible danger. To show their gratitude to her, the champion and defender of their people, the inhabitants gathered in the church of Blachernae. They sang through the night and recited the Akathist Hymn.

As I said, this hymn is magnificent. Its ideas, images, and examples are all arranged with the care of an architect. The Akathist Hymn is a Parthenon of the spirit. And if the Parthenon inspires wonder, the Akathist inspires just as much wonder, perhaps even more.

The Parthenon has many columns, and each column is made of many sections. In much the same way, the Akathist Hymn has poetic columns called oikoi, twenty-four of them, following the letters of the Greek alphabet. Each oikos, each spiritual column, also has its sections. These are the words ‘Rejoice’ that we hear throughout the hymn. Count them from beginning to end, and there are 144: a repetition of the ‘Rejoice’ first heard when the angel was sent to greet the Theotokos.

My dear friends, please allow me to say a few words about the first greeting, as I have done each year during the thirteen years God has granted me to serve as bishop here. If we simply listen to the Akathist Hymn in church without understanding what it says, we gain nothing from it.

Rejoice, through whom joy will shine forth.

Rejoice! There is joy, but what kind of joy? People rejoice, and angels rejoice. Even Satan rejoices. Yes, even Satan. Let me begin with him. Satan is an evil and twisted spirit. When does he rejoice? When he does harm: when he sows hatred, quarrels, and disputes; when he manages to break family bonds; when he spreads evil through the world.

That is when Satan rejoices, only when he does evil. If he were free to do as he wished, he could overturn the whole world and destroy all humanity. But as the Scriptures tell us, God Almighty restrains his power to do harm.

Satan rejoices. We can see an image of the savage joy he takes in destruction, he is called Apollyon, the Destroyer, in the Apocalypse (Book of Revelation), in the natural world as well. We see it in wild beasts, which are images of Satan on earth.

These wild animals were not always like this. But after ancestral sin, nature grew savage, and so did the animals. The tiger, for example, rejoices as it tears an antelope apart. The wolf rejoices when it is about to tear apart an innocent lamb. The hawk rejoices as it swoops down like lightning upon its prey.

Wild beasts rejoice, but their joy is an image of the devil’s joy. It is a cruel joy. Some people are like those beasts: the only joy they feel in this world comes from doing harm. They rejoice when they hurt others.

Let me give you some examples. Nero, that savage beast, the emperor of Rome, took pleasure in setting Rome on fire and watching the terrible blaze from his palace. Ali Pasha of Ioannina took pleasure in drowning women at night in the lake there. Abdul Hamid took pleasure too.

Think of the tyrant who drowned his victims in the Bosphorus. That is satanic joy. But let us turn away from such images and look at human joy. Is there such a thing? Of course there is. What brings people joy? A mother rejoices when she gives birth to a child, for, as the Gospel says, a human being has been born into the world.

A mother rejoices as she holds her baby in her arms, and the baby rejoices in its mother’s embrace. A young child rejoices while playing innocently in the yard with the family. A pupil rejoices when learning and making progress, and when the teacher says, ‘Well done.’

A university student rejoices in making progress in learning. Scientists know the joy of discovery when they uncover nature’s mysteries and solve difficult problems. Archimedes was so delighted when he solved a difficult problem that he ran naked into the streets crying, ‘Eureka! Eureka!’ Astronauts rejoiced when they flew into space and set foot on the moon.

That is joy, yes. But there are other joys too, let us not hide them. They may be lesser joys, but they are joys all the same, and they are common in this world. Let us recall a few of these human joys.

A drunkard rejoices when he holds a glass and drinks its alcohol. A lover of money rejoices over his silver coins, the thirty pieces of silver of Judas. An ambitious person rejoices when he climbs to high office by trampling on others.

A person devoted to pleasure rejoices too. Our age especially is an age devoted to pleasure: sex everywhere, a fixation on sex from one end of the world to the other. People rejoice when they satisfy their bodily appetites. But we must say this: the joy of the alcoholic, the lover of money who fondles his thirty coins, the ambitious person climbing the ranks of power, and the person devoted to pleasure lasts only a moment. Then come the gloom, anxiety, and anguish so widespread in our world today.

So where is joy? Where does this joy that shines forth come from? Is it found in wealth, in pleasures, in fame, in human greatness, or in science? Where is it found? There is a hidden joy. When the hymn says, ‘Rejoice, through whom joy will shine forth,’ it points us to a hidden spring. And that spring, my dear friends, pours out joy in abundance. The source of that joy can be named in one word.

Oh, may God grant that both I who speak and you who listen may feel this joy. The joy of the world is Christ, and Christ alone. ‘Rejoice and be glad,’ Christ said. The Apostle Paul, writing from prison in Rome, also says, ‘Rejoice.’ ‘Rejoice, through whom joy will shine forth.’ There is a great lesson in the fact that the first greeting begins with these words. The faith of the Nazarene is not a faith of melancholy, sorrow, and anguish.

No! It is a faith of joy and gladness. But this joy is unlike the joy of demons, or the joy of wild beasts tearing others apart, or the joy of people enslaved to the passions. It is joy of a higher kind.

What is this higher joy? Who experiences it? The person who believes in Christ and has come into a personal, hidden communion with Him.

A Christian rejoices when he opens the Gospel and finds wondrous things there. He rejoices more than someone who has discovered a great earthly treasure. He rejoices when he kneels to pray at night beneath the stars and communes with the heavenly Father.

He rejoices when he opens his hands to give to someone in need. And there is another hidden joy that I pray we may all experience during this season. What is it? I will let a great and distinguished writer speak. At first he did not believe, but later he came to faith. His books became famous throughout the world and were translated into many languages. He was Russian: Dostoevsky.

Listen to what he said: “I went to confession, and Paradise sprang up in my heart.” Let me repeat Dostoevsky’s words once more: “I went to confession before a Russian priest. I knelt and confessed my sins, and at once a Paradise of joy sprang up in my heart.”

My dear ones, the Fathers call this joy mingled with sorrow. Even as the sinner weeps, deep in his heart he feels joy and gladness. And there is joy in heaven over one sinner who repents.

Oh, vanity, vanity of vanities! I pray that everyone, the elderly, whose hair has turned white and who are nearing death, women and men, little children, all of us, may feel this joy during this holy season. Then we will be convinced, and I have already learned from experience how right the Akathist Hymn is when it says: “Rejoice, O Most Holy Theotokos, through whom joy will shine forth.”

Rejoice, you who raise humanity from its fall. The Akathist Hymn of our devout Church is a poem from the glorious age of the Byzantine Empire, a holy and inspired poem. It was first sung in Constantinople, the city of our dreams, the queen of cities, as an expression of gratitude to the Most Holy Theotokos, the defender of our people, for the miracle she had worked.

My dear ones, tonight, as we gather here, let us take a brief look at one of the greetings we heard in the second part of the Akathist. What does it say? “Rejoice, you who raise humanity from its fall.”

My dear ones, let us reflect on this greeting. It speaks of the human being. What is a human being? A mystery. What is a human being? A masterpiece. What is a human being? The summit of creation.

Yet some foolish people weep, boast, and proclaim that the human being came from a single cell. The human being is an extraordinary creation of God the Creator. We are made of two parts: matter and spirit, body and soul.

Both are marvelous. The human body, made up of many different materials, is like an extraordinary machine. As young people say, a car is nothing but a copy of the human body.

A car has many parts, and even its smallest screw matters. In the same way, everything in the human body is arranged according to a wise design.

No one would say that a car sprang up by itself. Who would dare say that a car grows out of the ground? Someone designed it; someone built it. How much more foolish, then, to say that the human being, this living machine, came about by chance and from cells alone.

God created the human being to be the crown of creation. He made us distinct from all the animals, able to build a civilization and rise to great heights, resembling the angels and archangels.

Sadly, humanity did not remain at the height of its calling. From the place where God had set us, we suffered a great fall. That fall affected both body and soul, and the life of the soul is higher than that of the body.

As an ancient philosopher said, a human being is not merely what we see. In outward appearance, we are all much alike; our differences are small. The great differences lie in the life of the soul. A gulf separates an angel from a criminal. Even between husband and wife, there is an enormous difference in their inner lives. It is rare for a husband and wife to be alike in the life of the soul.

The inner life of a human being is awe-inspiring; it is an abyss. What does it contain? Thought, which is unique to us: no other animal thinks as a human being does. It contains judgment, imagination, noble feelings, conscience, that formidable angel within our souls, and freedom of the will.

These are wonderful, unique gifts that make the human being unlike any other creature in the world. But as I said earlier, humanity fell. A germ entered both body and soul, the most terrible germ of all. No power in this world has been able to destroy it. Humanity will find the germ of cancer. It will find the germs of every disease. But there is one germ it cannot kill. It lives deep within us, in our very being, throughout our whole existence. This germ is the source of every misery. It is called sin, dear friends, sin. Adam and Eve fell from their glorious height into chaos. Humanity strayed from its calling into chaos, and we are no longer as God made us at the first creation.

Humanity was created innocent and pure. But we fell. Oh, the Fall of humanity! The traditions of many peoples bear witness to it. They tell of a tragic event at the very beginning of human history.

Greek mythology, which preserves ancient traditions, offers one such picture. Prometheus sins against God, is seized and chained to the summit of the Caucasus, and a bird of prey devours his entrails until a greater power sets him free.

Humanity fell; the traditions of many peoples bear witness to it. But why turn to tradition? Daily life bears witness too. Search police records throughout the world. Examine the records of the courts; enter their courtrooms. Look everywhere. What will you see across the world? A terrible sight.

A week does not pass, what am I saying? Not a day, not an hour, not a minute, not even a second passes, according to the statistics, without a crime being committed somewhere on earth. Even as we speak, a rape, an act of adultery, an act of fornication, or some other appalling crime is tearing at human society.

North and south, east and west, whatever the form of government, the facts all testify to it: humanity has fallen. And the whole human race mourns this fall.

And as the ancients said, there are many dreadful things, many things in this world to mourn, but the most pitiable of all is man. “Many are the dreadful things, but none is more dreadful than man.” And David, weeping and mourning over the Fall of man, says: “Man, though held in honor, did not understand. He was likened to the senseless beasts and became like them.”

Humanity has sunk to shameful things, things even an animal does not do. An animal acts by instinct, but human beings do these things too. In their conduct, people have descended the whole scale of animal life. John Chrysostom puts it this way somewhere: ‘How can I call you human when I see you gorging yourself like a pig?’

‘How can I call you human when I see you behaving wantonly like a goat? How can I call you human when I see you thirsting for blood like a wolf that drinks the blood of lambs? How can I call you human when I see you quick to rage, with malice inside you like a camel?’

‘How can I call you human when I see you cunning and crooked like a fox? How can I call you human when I see you sting like a scorpion, with the scorpion in your tongue?’ How terribly far a person can fall.

So the ancient philosopher of our land was right to light a lantern at midday, in broad sunlight, and say, ‘I am looking for a human being.’

There is no human being to be found; in our age, the human being has disappeared. Who will save humanity? The tragedy is that, although humanity has fallen, deep in the human heart there remains a longing for heaven.

...for heaven, a longing for heaven deep within him. Like an eagle shut in a cage, longing for the open skies and wanting to break through the bars and wires and soar upward, so every sinful person, even the greatest criminal, despite the corruption deep in his heart, longs for heaven. He feels the need to break free from the grip of the passions and rise to the heights. Who will lift the human person up? Who will set him right?

Art, politics, science, and all humanity’s progress mark a life unlike that of sheep. Humanity has fallen and become corrupt; the human being has become like a beast. Who will save us? There is one answer. The heavens, the stars, the sun and moon, the graves of our forebears, the mountain peaks, and thousands of people all answer: one alone.

This is no myth or fantasy. It is real. That is the reality the inspired poet has in mind when he says, ‘Rejoice, restoration of humanity! Rejoice, Most Holy Theotokos, who gave birth to Christ!’

He alone can raise the world up. Beneath the stars there is no other name, no name at all, absolutely none, that can save humanity from chaos and corruption.

None but Jesus of Nazareth, whom the children praise and exalt throughout all ages.

Tonight, dear congregation,

on the Friday of the fifth week of Holy and Great Lent, our Holy Church has appointed that the entire Akathist Hymn be read in every Orthodox church.

On the first Friday, when I spoke to you, I said that the Akathist Hymn is a poetic masterpiece from the glorious Byzantine period.

that it is a work of architecture, resembling the Parthenon, the Parthenon of the Spirit. Just as the Parthenon is made up of columns, and each column is made up of stone drums, so the Akathist Hymn is made up of twenty-four columns, called oikoi, or stanzas, and of their own drums.

Those segments are the 144 salutations. We explained the first salutation on the first Friday, when the first section of the Salutations was sung: “Rejoice, through whom joy will shine forth.” Tonight, if you will allow me a few minutes, we will take a brief look at one of the twenty-four stanzas, known as oikoi: the one that begins with the letter Upsilon.

What does the stanza beginning with upsilon say? ‘Every hymn falls short when it strives to match the multitude of Your many mercies. Even if we offered You songs as numerous as the grains of sand, O Holy King, we could offer nothing worthy of what You have given us, who cry out to You: Alleluia.’

Did you understand any of that?

There are still a few educated people here in the church who studied ancient Greek in the old schools and understand it. But soon our young people, educated in high schools and universities, will understand absolutely nothing. Someone, I will not name him, lest you think I am making a political point, boasted in the Greek Parliament, and the Acropolis did not fall, that the ancient Greek language was being buried that very day.

Soon we will no longer be able to understand what is read: the Gospels, readings from the Apostle, the sacred texts of Holy Scripture, or the chants and hymns composed in ancient Greek.

People will no longer understand them. They will sound like Chinese. That is why some theologians are trying to translate them into rough, everyday Greek. I disapprove, because these hymns would sound dreadful that way.

So you see, although this stanza contains lofty meanings, people cannot understand it. Allow me to explain it briefly. It begins with the word “hymn.” What is a hymn? It is an expression of gratitude to God for His countless perfections and blessings.

A hymn is praise and thanksgiving offered to God.

The life we live gives us many opportunities to praise God. In heaven, the angels, the cherubim and seraphim, sing hymns to Him without ceasing, day and night.

The stars in heaven also proclaim the greatness of God in their own way, as the astronomer Kepler said. And the birds that wake in the morning sing a morning hymn to God.

Will human beings fall behind? Will we be lower than the birds, the stars, and the rest of creation, which sings to God in its own way? No. We too must be eager to praise God.

As I said, daily life gives us many opportunities to praise God. Take the morning, when you see the sun rise, spread its golden rays, and give light and life to the world. At that moment, a believer with a sensitive heart gives thanks. Even people in Africa fall down in worship when they see the sun rise and say, “Glory to You, O God.”

How much more should you, as a Christian with a heart attuned to God, say when you see the sun’s rays gilding the whole world: “Glory to You who have shown us the light.” What would the world be without the sun?

If the sun goes out, and one day it will, as science itself shows, all the power stations in the world could not provide even a single day’s light.

So when you, as a Christian, see the sun rise, praise God: “Glory to You who have shown us the light.” When you leave home in the morning for the office or whatever work you do, praise God again, because He gives you the strength to work that day.

And when you return home at midday and sit down to a table filled with the good things God provides, thank God Most High. At that moment, remember that millions of people throughout the world are hungry.

When evening comes and you return home, thank God again. At night, beneath the stars, sing a hymn to Him. Each day, then, gives us opportunities to praise God.

“A hymn,” the hymn says. Our duty is to praise God. And since God blesses us at every moment, since there is no moment without His mercy, our praise should be constant and unceasing.

This may sound strange. The Apostle Paul gives us a command that has occupied theologians, philosophers, and psychologists, and has been deeply explored by Russian spiritual writers, including Dostoevsky.

Paul says something remarkable: “Pray without ceasing.” What does it mean to pray constantly? It means praying through more than certain Sundays or feast days. Our whole life should become an unceasing hymn to God.

In earlier times, there was a monastery where the monks divided themselves into shifts. Day and night they sang hymns and gave thanks to God. Whenever you entered the church, you would find monks singing, putting into practice the words “Pray without ceasing.”

Indeed, that monastery was called the Monastery of the Sleepless Ones. In a church, all the lights may be put out except one. The priest and the church attendant would commit a grave sin by letting it go out. It is called the sleepless lamp. It stands behind the Crucified Christ, in the sanctuary, and must burn without ceasing.

The priest who lets that sleepless lamp go out sins. Only in times of barbarian invasions or other upheavals is it extinguished. Just as the lamp burns in the sanctuary, so the lamp of faith must burn in our souls, continually urging us to “pray without ceasing.”

But is it really possible to pray without ceasing? One of the teachers of our Church, Gregory the Theologian, says something profound about prayer and praise: prayer is as necessary to us as breathing.

Indeed, prayer and praise to God are the very breath of the soul. Whatever we do, whether we write, dig, or do any other work, we breathe. We all breathe without even noticing it. If we stopped breathing, we would die. In the same way, our souls must remain turned toward God. Just as a compass needle continually points north, so our souls should continually turn toward God in prayer.

And Gregory the Theologian says, “We should remember God more often than we breathe.” He means that remembering God is even more necessary than breathing. These are profound things, and to people in our age they sound like a foreign language. Are there souls who continually obey the God-inspired command of the Apostle Paul?

Paul, who says, “Pray without ceasing.” Yes, there are such souls in the twentieth century, the century of rockets and human achievements. Even in a century when thousands stay out at places of entertainment until the early hours of the morning, there are souls who pray without ceasing. Their nous, their spiritual mind, is fixed on God. Where are they? In the monasteries, in the caves and crevices of the Holy Mountain. Holy ascetics.

They pray constantly and without ceasing. And they are found in monasteries and out in the world, even in Athens. I know poor, hardworking people employed in various workshops.

They rise in the night to pray and live by the words, “Pray without ceasing.” But they are few, a very small number of people.

These are the people who draw near to God without ceasing and commune with Him. But what of the rest of the world? What does the ear of God hear? I speak of God’s ear in human terms, of course. Does it hear hymns and praises offered to Him? Are those the voices that rise up? On the contrary, other voices rise from our planet, and especially from this place, our homeland. What is heard every day? Every day, did I say? Every hour? Every hour, every...

Every minute, every second, what do we hear throughout our blessed land? Instead of hymns and praise to God, we hear blasphemy. People everywhere blaspheme; even little children do it.

Whom do they blaspheme? Who blasphemes? Do the Turks blaspheme? No. A Turk does not blaspheme Allah, a Jew does not blaspheme Jehovah, and a Chinese person does not blaspheme Buddha. Yet here in our land, young and old blaspheme God without facing the proper penalties.

If someone says something offensive about the President, I am speaking only by way of example, not making a political point, or about the Prime Minister, punishment follows at once: two or three years. I do not believe that those who hold the highest offices in our country should be insulted. We should honor them.

Thank you. But I am speaking by way of example: if you are not allowed to speak ill of, curse, insult, malign, or slander a high official of the state, how much less should you do so to Him before whom presidents, prime ministers, kings, and rulers are a great big zero, an absolute zero. Yet in our country, it seems, the president is great, our prime minister is great, and Christ is small, very small.

Consider the penalties imposed in such cases. Now imagine a radar station on Mount Vitsi or Mount Grammos, where a glorious struggle was fought for the faith. The young men who died there gave their lives for great ideals, for the faith of the Nazarene.

Imagine that radar could hear every sound throughout Greece, and that each time it heard someone blaspheme, a bell tolled mournfully like the bells of Hagia Sophia. Would that bell not have to toll without ceasing?

Morning, noon, and night, it would tell us that somewhere in Greece someone was blaspheming. Some years ago, a report described a study of telephone calls in Athens alone. Just listen: people would pick up the phone and begin with a blasphemy. God help us, they would greet one another that way.

Instead of a greeting, one person would blaspheme to the other. In telephone conversations alone, they heard ten thousand blasphemies. And then we wonder why earthquakes happen. Here, hardly a second passes without someone blaspheming, and we hold the record for blasphemy in the Balkans. It is a terrible thing.

Our rulers bear responsibility. We bishops bear responsibility too; everyone does. But you also bear responsibility when you hear someone blaspheme. If someone speaks badly of your mother, you protest. Your mother has honor. There is one Mother, the Virgin Mary. Your mother has honor and a good name; no one is allowed to insult her. He ought to rinse his tongue with rosewater before speaking her name. The same applies to a father or a daughter. There is such a thing as social honor, and it is good to have it. But above social honor stands the honor of God, the honor of Christ. That is why we say, “Every hymn falls short.” Perhaps we should turn it around: “Every blasphemy is defeated.” What does “is defeated” mean? We ought to thank You, Christ, and offer You countless praises and hymns for all the material blessings You give us. But above all, this stanza tells us to praise and glorify Him. Why? Because of His long-suffering. God is patient, compassionate, and merciful. He is a loving Father who shows His love even when He chastens us.

God does not hold our sins against us as we hold wrongs against one another. He is compassionate and merciful. If He did, none of us would still be here; no one could live on earth. That is why, during Holy Week, we hear: “Glory to Your forbearance, O Lord.”

So the poet of the Akathist says in this exalted stanza that even if, from morning to night, we offered millions of hymns, as countless as the sand of the sea, and praised God with every voice, we still would not do anything worthy of Him. We would still fall short of our sacred duty to praise God.

My dear friends, let me repeat this stanza once more.

…that verse: “Every hymn falls short.” Every effort we make to praise God falls short before His boundless greatness. Even if we became Cherubim, Seraphim, or angels, and prayed without ceasing, we could never repay our debt of gratitude. As Saint Kosmas of Aetolia says, someone offers you a glass of wine, a small gift, and you thank him. But here, every time our heart beats…

Our hearts beat, tick-tock, tick-tock, and every beat is another gift from God. We ought to give thanks for all these gifts. The best thing would be for there to be no blasphemy at all. It is heartening that here in our area, around Florina and the Akadiki area, blasphemy is seldom heard.

But even the blasphemies that are still heard in our area must come to an end.

May those blasphemies disappear, and may every mouth, young and old, educated and uneducated, and every human tongue become one lyre of Christ, singing Alleluia: “Praise God always.” Amen.

Χαίρε, δι' ης η χαρά εκλάμψει. Ο Ακάθιστος Ύμνος, αγαπητοί μου χριστιανοί, άντρες και γυναίκες, ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ένα ποίημα, ποίημα της ενδόξου περιόδου του Βυζαντίου, ποίημα εμπνευσμένον, τολμώ να πω, θεόπνευστον, που για πρώτη φορά ηκούσθη εις τον ιστορικόν ναόν των Βλαχερνών της Βασιλίδος των Πόλεων, ότε η πόλις εκινδύνευε εκ της επιδρομής των βαρβάρων.

Όπως λέγει η ιστορία, Άβαροι, βάρβαροι και Πέρσαι είχαν περικυκλώσει τα τείχη της ενδόξου πόλεως και ο κίνδυνος ήταν μέγας. Οι βάρβαροι διεμήνυον εις τους κατοίκους της πόλεως ότι δεν υπάρχει πλέον σωτηρία και ότι μόνον εάν γίνουν ψάρια και κολυμπήσουν και γίνουν πουλιά και πετάξουν στον αέρα θα μπορούν να σωθούν.

Και εντούτοις το θαύμα έγινε. Η Υπεραγία Θεοτόκος επροστάτευσε την πόλη και η πόλη ελυτρώθη εκ τρομερού κινδύνου. Οι δε κάτοικοι, εκδηλώνοντας την ευγνωμοσύνη τους προς την Υπεραγία Θεοτόκον, την υπέρμαχον στρατηγόν του γένους, συνεθροίσθησαν εις τον ναό των Βλαχερνών και όλη νύχτα έψαλλον ολονύκτιον και απήγγυλαν τον Ακάθιστον Ύμνον.

Ο ύμνος αυτός, όπως είπα, είναι υπέροχος. Ιδέες, εικόνες, τα παραδείγματα, όλα είναι τακτοποιημένα κατά τρόπο αρχιτεκτονικόν. Είναι ο Ακάθιστος Ύμνος ο Παρθενών του Πνεύματος. Και αν ο Παρθενών προκαλεί θαυμασμό, εξίσου ή και μεγαλύτερον θαυμασμό προκαλεί ο Ακάθιστος Ύμνος.

Και όπως ο Παρθενών αποτελείται από πολλούς κίονες, κολόνες, και η κάθε κολώνα αποτελείται από πολλούς σπονδύλους, κατά παρόμοιον τρόπο και ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελείται από κολόνες, ποιητικές κολόνες, που ονομάζονται Ίκη κατά το αλφάβητο των ελληνικών 24 Ίκη και κάθε πάλι οίκος, κολώνα πνευματική, αποτελείται από σπονδύλους. Σπόνδυλοι δε είναι το «χαίρε» που ακούμε εις τον Ακάθιστον Ύμνον. Το δε «χαίρε» αυτό, εάν το μετρήσουμε από αρχή μέχρι τέλους, είναι 144 σπόνδυλοι, είναι 144 «χαίρε», που είναι μια επανάληψη του «χαίρε» εκείνου που ηκούσθη όταν άγγελος πρωτοστάτης επέμφθη ειπείν τη Θεοτόκου το χαίρε.

Θα μου επιτρέψετε, αγαπητοί μου, που είμαι εδώ στην εκκλησία, γιατί τον ακούμε απλώς και να μην καταλαβαίνουμε το περιεχόμενο του Ακαθής του Ήμνου, δεν οφελούμαστε τίποτα. Γι' αυτό θα μου επιτρέψετε, όπως έχω συνήθεια κάθε χρόνο, 13 χρόνια που μιλέζει ο Θεός να είμαι επίσκοπος εδώ στην Αγγλική περιοχή θα με επιτρέψετε να είπωμε ολίγας λέξεις επάνω στον πρώτο χαιρετισμό.

Το χαίρε διείς η χαρά εκλάμψει

Χαίρε, χαρά υπάρχει, ποια χαρά Χαίρουν οι άνθρωποι, χαίρουν οι άγγελοι. Χαίρει και ο σατανάς, και ο σατανάς χαίρει. Είχε αράν ο σατανάς, μάλιστα Ας αρχίσω από τον σατανά. Ότι ο σατανάς, πνεύμα πονηρόν και διεστραμμένον, Χαίρει, πότε χαίρει Όταν κάνει κακό, όταν ενσπείρει ζιζάνια μίσους, ερίδων και διαφιλονικιών, όταν κατορθώνει να διασπάσει οικογενειακούς θεσμούς, όταν ενσπείρει το κακόν εις τον κόσμο.

Χαίρει τότε, μόνο τότε χαίρει ο Σατανάς, να κάνει το κακόν. Και αν ήταν ελεύθερος, θα μπορούσε να ανατρέψει τον κόσμο ολόκληρο, να καταστρέψει την ανθρωπότητα ολόκληρον, αλλά όπως λέγουν οι Γραφές, η δύναμή του περιορίζεται, η κακοποιός του δύναμις περιορίζεται από τον Θεό τον Παντοκράτορα.

Χαίρει ο σατανάς. Μια εικόνα της χαράς αυτής, της αγρίας χαράς που αισθάνεται ο σατανάς καταστρέφων και απολλύων, που ονομάζεται Απολλύων στην Αποκάλυψη, μια εικόνα, λέει, εικόνες της αγριότητός του συναντούμε και στην φύση, συναντούμε στα άγρια θηρία τα οποία είναι εικόνες του σατανά επί της γης.

Δεν ήσαν έτσι αυτά τα θηρία, αλλά μετά το προπατορικό αμάρτημα αγρίεψε η φύσις, αγρίεψαν και τα θηρία. Η τίγρις, λόγου χάρη, χαίρει όταν κατασπαράζει την αντιλόπη. Χαίρει ο λύκος όταν πρόκειται να κατασπαράξει το αθώον αρνίον. Χαίρει ο ιέραξ όταν επιπίπτει ως κεραυνός επάνω στο θήραμά του.

Χαίρουν τα άγρια θηρία. Χαρά, αυτή η χαρά είναι χαρά, μια εικόνα του διαβόλου, είναι χαρά σαδιστική. Όμοιοι με τα θηρία αυτά είναι μερικοί άνθρωποι που στον κόσμο αυτόν μια χαρά αισθάνονται, να κάνουν κακό. Όταν κάνουν κακό, τότε έχουν χαρά.

Χαράν χαίρει, λόγου χάρη, να φέρω παραδείγματα, ο Νέρων, το θηρίον αυτό το ανήμερο, ο βασιλεύς της Ρώμης, όταν έβαλε φωτιά και έκαψε την Ρώμη και από τα ανάκτορά του εθεάτο το τρομερό θέαμα της πυρκαγιάς. Χαίρει ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων, που έπνιγε τη νύχτα τας γυναίκας μέσα εις την λίμνη των Ιωαννίνων. Χαίρει ο Αβδούλ Χαμίτ, άλλωστε.

Άλλος τύραννος που έπνιγε στον Βόσπορο τα θύματά του. Χαρά, αυτή η χαρά είναι σατανική χαρά, αλλά ας αποστρέψουμε το πρόσωπό μας από τας εικόνας αυτής της χαράς, της σατανικής χαράς, και ας ίδωμε χαρά, ανθρώπινη χαρά. Υπάρχει ανθρώπινη χαρά; Πώς δεν υπάρχει; Χαρές ανθρώπινες, ποιες είναι; Χαίρει η μάνα, η γυναίκα όταν γεννά παιδίον, γεννά, χαρά, λέει, έχει, λέει το Ευαγγέλιο, ότι άνθρωπος γεννήθη στον κόσμο.

Χαίρει η μάνα όταν κρατεί στην αγκάλη της το νήπιον, το βρέφος. Χαίρει το βρέφος όταν ευρίσκεται στην αγκάλη της μητρός. Χαίρει το μικρό παιδί όταν παίζει αθώα στην αυλή της με την οικογένειά του. Χαίρει ο μαθητής όταν μαθαίνει γράμματα και προοδεύει και ακούει το «εύγε» από τον διδάσκαλο.

Χαίρει, χαίρει ο φοιτητής όταν και αυτός προοδεύει στην επιστήμη. Χαίρουν οι επιστήμονες, χαρές διανοητικές, όταν ανακαλύπτουν τα μυστήρια της φύσεως και λύουν δύσκολα προβλήματα. Χαίρει ο Αρχιμήδης που κατόρθωσε να λύσει δύσκολο πρόβλημα και γυμνός εξήλθε στους δρόμους και φώναζε «Εύρηκα, εύρηκα». Χαίρουν οι αστροναύτες που επέταξαν επάνω και πάτησαν επάνω στο φεγγάρι.

Χαρά, χαρά είναι αυτή, αλλά υπάρχουν κι άλλες χαρές, γιατί μη τις αποκρύπτετε, υπάρχουν και χαρές, κατώτερες χαρές, αλλά είναι και αυτές χαρές. Και οι χαρές αυτές είναι συνήθεις στον κόσμο. Ας υπενθυμίσουμε μερικές χαρές τέτοιες ανθρώπινες, αλλά χαρές αυτές των ανθρώπων.

Χαίρει ο μέθυσος, ο αλκοολικός, όταν κρατήσει στα δάχτυλά του το ποτήριον και ρουφάει το αλκοόλ. Χαίρει ο φιλάργυρος όταν έχει στα χέρια του τα τριάκοντα αργύρια του Ιούδα. Χαίρει ο φιλόδοξος όταν κατορθώνει να πατήσει επάνω σε πτώματα ανθρώπων και να ανέλθει στα υψηλά αξιώματα.

Χαίρει ο φιλήδονος, κατεξοχήν δε η εποχή μας είναι εποχή φιληδόνων. Σεξ, το σεξ. Πανσεξουαλισμός απ’ άκρου εις άκρον. Όταν κατορθώνει ο σημερινός άνθρωπος να ικανοποιεί τις σαρκικές του ορέξεις. Αλλά είναι ανάγκη να πούμε ότι η χαρά αυτή την οποία αισθάνεται ο αλκοολικός, η χαρά την οποία αισθάνεται ο φιλάργυρος, Θοπεύουν τα τριάκοντα νομίσματα η χαρά την οποία αισθάνεται ο φιλόδοξος, ανερχόμενος στα βαθμίδα των αξιωμάτων, η χαρά την οποία αισθάνεται ο άνθρωπος των ηδονών, ο άνθρωπος ο φιλήδονος, η χαρά αυτή είναι στιγμιαία και μετά, η μελαγχολία, το άγχος, η αγωνία που έχουν επικρατήσει στον σημερινό κόσμο.

Θέλετε, αλλά τότε πού υπάρχει η χαρά, χαρέ δύση εκλάμψη, η χαρά εκλάμψη, πού υπάρχει η χαρά, στα πλούτη, στα σιδονά, στα δρόξα, στα μεγαλεία, τα ανθρώπινα, Στην επιστήμη; Πού υπάρχει η χαρά; Η χαρά υπάρχει, είναι μυστική χαρά. Όταν λέγει εδώ «Χαίρε, δι’ ης η χαρά εκλάμψει», μας υποδεικνύει μια μυστική πηγή και υπάρχει, αγαπητοί μου, μια μυστική πηγή που αναβλύζει άφθονα τα νάματα της χαράς και η χαρά αυτή είναι μια λέξη.

Ω, είθε ο Θεός, και εγώ που μιλώ και εσείς που με ακούετε, να αισθανόμαστε την χαρά αυτή. Η χαρά στον κόσμο είναι ο Χριστός και μόνο ο Χριστός. Χαίρετε και αγαλλιάστε είπε ο Χριστός, χαίρετε κεφάλιναρό, χαίρετε λέει ο Απόστολος Παύλος από τα σφυλακά στις Βρώμιες Χαίρε δύση χαρά εκκλάμψη Δεν είναι μικρό δίδαγμα το ότι ο πρώτος χαίρε αρχίζει από το χαίρε δύση χαρά εκκλάμψη Και η θρησκεία του Ναζωραίου δεν είναι η θρησκεία μελαγχολίας και λύπης και αγωνίας.

Όχι! Είναι θρησκεία χαράς και αγαλλιάσεως. Αλλά χαράς και αγαλλιάσεως, όχι όπως είναι η χαρά των διαβόλων. Όχι όπως είναι η χαρά των αγρίων θηρίων που κατασπαράσσουν άλλα. Όπως είναι η χαρά των ανθρώπων οι οποίοι δουλεύουν στα πάθη, είναι χαρά ανωτέρας ποιότητος.

Ποια είναι ανωτέρας ποιότητος; Χαίρει, χαρά αναγκαία πλέον, δεν είναι πλέον χαρά κατωτέρα, ανωτέρας ποιότητος χαρά. Χαίρει. Ποιος χαίρει; Ο άνθρωπος που πιστεύει στον Χριστό, που ήρθε σε μια προσωπική και μυστική επαφή με τον Χριστό.

Χαίρει ο άνθρωπος όταν ανοίγει, ο Χριστιανός όταν ανοίγει το Ευαγγέλιο και βλέπει εκεί πράγματα θαυμαστά. Και χαίρει περισσότερο από εκείνον που εύρε σκύλα πολλά της Σαυρών Επίγειον. Χαίρει όταν γονατίζει και προσεύχεται τη νύχτα κάτω από τα άστρα και επικοινωνεί με τον Ουράνιον Πατέρα.

Χαίρει όταν ανοίγει τα χέρια του και ελεεί και βοηθεί τον άλλον άνθρωπο. Χαίρει, όταν ακόμα μια χαρά που εύχομαι όλοι μας να την αισθανθούμε την περίοδο αυτή, μυστική χαρά. Ποια είναι η χαρά αυτή; Δεν θα μιλήσω εγώ, θα αφήσω να μιλήσει ένας διαπρεπής μεγάλος συγγραφεύς που στην αρχή ήταν άπιστος, αλλά μετά γίνεται πιστός και έγραψε συγγράμματα παγκοσμίου φήμης, τα οποία μεταφρασμένα σ' όλο τον κόσμο. Είναι Ρώσιος, είναι ο Ντοστογιέφσκι.

Τι λέγει; Ακούστε τι είπε αυτός, τι είπε: «Εξομολογήθηκα, εξομολογήθηκα και παράδεισος φύτρωσε μέσα στην καρδιά μου». Επαναλαμβάνω δια τρίτη φορά τα λόγια του Ντοστογιέφσκι: «Εξομολογήθηκα σε έναν Ρώσον παπά, εγονάτισα και είπα τα κρίματά μου και αμέσως παράδεισος χαράς εφύτρωσε στην καρδία μου».

Ω, αγαπητοί μου, αυτή η χαρά την ονομάζουν οι πατέρες χαρμολύπη. Ενώ κλαίει ο αμαρτωρός, μέσα εις τα βάθη της καρδίας του αισθάνεται χαράν και αγαλλίασιν, και χαρά γίνεται εν ουρανώ επ' ενί αμαρτωλώ μετανοούντι.

Ω, ματαιότης, ματαιότης ματαιοτήτων, εύχομαι σ' όλους, στους γέροντας που είναι τα μαλλιά τους πλέον άσπρα και είναι πλησίον του θανάτου, εις τας γυναίκας και εις τους άνδρας και εις τα νήπια και όλους, εύχομαι τώρα την αγία αυτή περίοδο όλοι μας να αισθανθούμε την χαρά αυτή και τότε πλέον θα πειστούμε, και ήδη επήρα πειραματικώς πόσον δίκαιον είχε ο Ακάθιστος Ύμνος όταν έλεγε: «Χαίρε, Παναγία, δι' ης η χαρά εκλάμψει».

Χαίρε, η ανόρθωσις των ανθρώπων. Ο Ακάθιστος Ύμνος της ευσεβούς Εκκλησίας μας, ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ποίημα, ποίημα της ενδόξου περιόδου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αγίας, ποίημα εμπνευσμένων, που για πρώτη φορά εψάλλει εις την πόλη των ονείρων μας, εις τη βασιλεία των πόλεων, εις την Κωνσταντινούπολη, ως έκφρασις ευγνωμοσύνης προς την Υπεραγία Θεοτόκον, τη στρατηγόν του γένους μας, δια το θαύμα που ετέλεσε η Υπεραγία Θεοτόκος.

Θα μου επιτρέψετε, αγαπητοί μου, απόψε που είστε εδώ συγκεντρωμένοι, να ρίξουμε ένα φευγαλέο βλέμμα στον ένα, στο χαιρετισμό που ακούσαμε σήμερα στη δεύτερη στάση των Χαιρετισμών. Τι λέγει ο χαιρετισμός; «Χαίρε, η ανόρθωσις των ανθρώπων».

Αυτό το ρήμα, αυτόν τον χαιρετισμό θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε, αγαπητοί μου. Ομιλεί ο χαιρετισμός αυτός για τον άνθρωπο. Τι είναι άνθρωπος; Μυστήριο. Τι είναι άνθρωπος; Αριστούργημα. Τι είναι άνθρωπος; Η κορυφή της δημιουργίας.

Αλλά είναι ανόητοι οι οποίοι κλαίγουν και καυχώνται και διακηρύσσουν ότι ο άνθρωπος προήλθε από ένα κύτταρον. Ο άνθρωπος είναι έξοχον δημιούργημα του Θεού Δημιουργού. Ο άνθρωπος είναι σύνθεσις, είναι δύο κοινά, είναι ύλη και πνεύμα, σώμα και ψυχή.

Αμφότερα και τα δύο είναι αξιοθαύμαστα. Το σώμα, το σώμα του ανθρώπου, σύνθεσις ποικίλων ουσιών, υλικών, ομοιάζει με μηχανήν, σπανίαν μηχανήν, εξαίρετον μηχανήν. Όπως λέγουν οι νέοι, το αυτοκίνητο δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία αντιγραφή του οργανισμού του ανθρώπου.

Και όπως το αυτοκίνητο αποτελείται από πολλά εξαρτήματα, αλλά και η τελευταία βίδα στο αυτοκίνητο έχει σημασία, κατά παρόμοιον τρόπο και μέσα στον ανθρώπινον οργανισμόν όλα είναι τακτοποιημένα κατά σοφόν σχέδιο.

Και όπως δεν υπάρχει άνθρωπος που θα πει ότι το αυτοκίνητο φύτρωσε μόνο του, ποιος τολμάει να πει ότι ένα αυτοκίνητο φυτρώνει μόνο του επάνω στη γην; Κάποιος το εσχεδίασε, κάποιος το κατασκεύασε. Ακόμα δε περισσότερο είναι ανόητον και βλακώδες και παράφρονος ανθρώπου βλάστημα να πει κανείς ότι ο άνθρωπος, η έμψυχος αυτή μηχανή, όχι άψυχος μηχανή, είναι δημιούργημα της τύχης και των κυττάρων.

Όχι, ο Θεός δεν δημιούργησε τον άνθρωπο. Δεν δημιούργησε τον άνθρωπο για να είναι η κορωνίς της δημιουργίας. Τον δημιούργησε τον άνθρωπο για να διακρίνεται από όλα τα ζώα, για να δημιουργεί πολιτισμό, για να αίρεται εις τα ύψη, δεν ομοιάζει με τους Αγγέλους και Αρχαγγέλους.

Αλλά, δυστυχώς, ο άνθρωπος δεν εκρατήθη εις το ύψος της αποστολής του. Εκεί που τον έθεσε ο Θεός, ο άνθρωπος υπέστη μία πτώση μεγάλη μέσα εις των οργανισμών του ανθρώπου, των σωματικών και των ψυχικών οργανισμών του ανθρώπου, διότι ο ψυχικός οργανισμός του ανθρώπου είναι κάτι ανώτερο του σωματικού.

Όπως είπε ένας αρχαίος φιλόσοφος, ο άνθρωπος δεν είναι το ορώμενον, διότι ως προς τη φάτσα όλοι μοιάζουμε. Μικρές είναι οι διαφορές μας. Εκεί που είναι τεράστιες οι διαφορές είναι ο ψυχικός κόσμος. Άβυσσος χωρίζει τον άγγελο από τον κακούργο. Και ανδρόγυνο να είναι ακόμα, υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του ψυχικού κόσμου του ανδρός και της γυναικός. Σπάνιο δε παράδειγμα να ομοιάζει ο άντρας με την γυναίκα ως τον ψυχικό

Του ψυχικού κόσμου. Ο ψυχικός κόσμος του ανθρώπου είναι φοβερόν, είναι άβυστος. Και ποιος είναι ο ψυχικός κόσμος του ανθρώπου; Είναι οι σκέψεις μοναδικοί. Ουδέν άλλο ζώο σκέφτεται όπως ο άνθρωπος. Είναι η κρίσις, είναι η φαντασία, είναι το συναίσθημα, τα ευγενή συναισθήματα, είναι η συνείδηση, ο τρομερός άγγελος των ψυχών μας, είναι η ελευθερία της βουλήσεως.

Υπέροχα προσόντα, τα μοναδικά, τα οποία τον άνθρωπον αναδεικνύουν όντως μία μοναδική φυσιογνωμία εις τον κόσμο. Αλλά ο άνθρωπος, όπως είπα προηγουμένως, έπεσε. Εις τον ψυχικό και σωματικό οργανισμό του μπήκε μικρόβιον, το φοβερότερο μικρόβιον, το οποίο δεν ηδυνήθη ούτε μία δύναμη κοσμική να το εξοντώσει. Η ανθρωπότης θα βρει το μικρόβιον του καρκίνου. Θα βρει το μικρόβιον όλων των νοσημάτων. Ένα μικρόβιον είναι αδύνατο να το φονεύσει. Βόσκει μέσα στα σπλάχνα μας, μέσα στο είναι μας, μέσα σε όλη την ύπαρξή μας. Και το μικρόβιον αυτό είναι πηγή πάσης αθλιότητος. Ονομάζεται, παρακαλώ, αμαρτία. Η αμάρτησις. Ο Αδάμ και η Εύα έπεσαν εκ του ενδόξου ύψους του, εις το χάος, εις το χάος εξέκλινε του προορισμού του και δεν είναι πλέον ο άνθρωπος όπως τον έπλασε ο Θεός κατά την πρώτη δημιουργία.

Δημιουργίαν αμόγευτος και καθαρός. Έπεσε ο άνθρωπος, ω, η πτώσις του ανθρώπου. Έπεσε ο άνθρωπος, το μαρτυρούν πρώτα πρώτα οι παραδόσεις όλων των λαών, οι οποίοι διηγούνται ότι κάποτε στην πρώτη αρχή της δημιουργίας συνέβη τραγικόν γεγονός εν τη ιστορία του ανθρώπινου γένους.

Ιδίως δε η μυθολογία των Ελλήνων μας, η οποία διασώζει τας παραδόσεις, παρουσιάζει ότι ο άνθρωπος, ο Προμηθεύς δηλαδή, ημάρτησε απέναντι του Θεού και συνελήφθη και εδέθη με αλύσεις εις την κορυφή του Καυκάσου και όρνεον κατέτρωε τα σπλάχνα του, έως ότου μια ανωτέρα δύναμις, υπερτέρα δύναμις, τον ελευθέρωσε εκ του χάους.

Ανθρώπους. Έπεσε ο άνθρωπος, το μαρτυρεί η παράδοσις όλων των λαών. Έπεσε ο άνθρωπος, γιατί να καταφεύγουμε στις παραδόσεις; Το μαρτυρεί η πραγματικότης, η καθημερινή πείρα. Ερευνήσατε τα αρχεία των αστυνομιών του κόσμου, εξετάσατε τα αρχεία των δικαστηρίων, εισέλθατε στις αίθουσες των δικαστηρίων, ερευνήσατε το παν και τι θα δείτε σε όλο τον κόσμο; Τρομερό θέαμα.

Δεν περνάει, δεν περνάει η εβδομάδα, τι λέγω, δεν περνάει η μέρα, τι λέγω, δεν περνάει η ώρα, τι λέγω, δεν περνάει το λεπτόν, τι λέγω, δεν περνάει το δευτερόλεπτον, όπως λέγουν οι στατιστικές, που κάπου στη γη κάποιο έγκλημα γίνεται την ώρα αυτή που μιλάμε, κάποιος βιασμός, κάποια μοιχία, κάποια πορνεία, κάποιο αποτρόπαιον έγκλημα διαταράσσει μέσα την ανθρώπινη κοινωνία.

Βορρά και Νότος, Ανατολή και Δύσις, οποιονδήποτε πολίτευμα κι αν είναι. Είναι, ο άνθρωπος έπεσε, το μαρτυρούν όλα τα γεγονότα. Ο άνθρωπος στην πτώση του αυτή έπεσε. Ο άνθρωπος, και θρηνεί η ανθρωπότης ολόκληρος.

Και όπως έλεγαν οι αρχαίοι, πολλά τα δεινά, πολλά λένε τα άξια θρύνωσης των κόσμων, ένα είναι το πλέον αξιοθρήνητον: ο άνθρωπος. Πολλὰ τὰ δεινά, κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον. Ο δε Δαβίδ, κλαίων και θρηνών για την πτώση του ανθρώπου, λέγει: ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκεν παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς.

Κατέπεσε ο άνθρωπος, πράγματα αηδή, πράγματα που δεν κάνει το ζώο. Το ζώο, διότι έχει το ένστικτο, τα κάνει ο άνθρωπος. Και κατ' ήθεα κατέβηκε από όλη την κλίμακα τη ζωολογική του ο άνθρωπος. Ο Ιερός Χρυσόστομος το βοηθάει κάπου. Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο; Γιατί να σε ονομάσω άνθρωπο, όταν είσαι λαίμαργος, όταν σε βλέπω να είσαι λαίμαργος σαν τον χοίρο;

Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο όταν σε βλέπω να είσαι ασελγής όπως ο τράγος; Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο όταν σε βλέπω να είσαι αιμοδιψής σαν τον λύκο που ρουφάει το αίμα των αρνίων; Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο όταν σε βλέπω να είσαι εκρηκτικός, να έχεις μέσα την κακία όπως η κάμηλος;

Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο όταν σε βλέπω να είσαι πονηρός και διαστραμμένος όπως η αλώπηξ; Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο όταν σε βλέπω να κεντάς σαν σκορπιός και ο σκορπιός είναι μες στη γλώσσα σου; Φοβερόνει τόσο το άνθρωπο.

Δίκιο λοιπόν είχε ο αρχαίος φιλόσοφος της πατρίδας μας να ανάψει μέσα στο μεσημέρι φανάρι υπό τον ήλιον και να λέγει: «Άνθρωπο ζητώ».

Δεν υπάρχει άνθρωπος, εξέλιπε άνθρωπος στην εποχή. Ποιος θα σώσει τον άνθρωπο; Το τραγικό είναι ότι, ενώ ο άνθρωπος έπεσε, μέσα στα βάθη της καρδίας του έχει μια νοσταλγία του ουρανού.

...του ουρανού, μέσα μια νοσταλγία του ουρανού, όπως ο αετός, άμα τον κλείσεις στον κλωβόν, νοσταλγεί τους αιθέρας και θέλει να σπάσει τον κλωβόν και να σπάσει τα σύρματα και να πετάξει ψηλά, έτσι πας άνθρωπος αμαρτωλός, παρόλη τη διαφθορά του την οποία έχει μες στα βάθη της καρδίας του, και ο μεγαλύτερος εγκληματίας, αισθάνεται νοσταλγία των ουρανών, αισθάνεται την ανάγκη να διασπάσει τον κλοιόν των παθών και να έρθει στα ύψη. Ποιος θα σηκώσει, ποιος θα διορθώσει τον άνθρωπο;

Η τέχνη, η πολιτική, η επιστήμη, όλη η πρόοδος της ανθρωπότητας, το μη πρόβειον ζην. Ο άνθρωπος έπεσε, διεφθάρη ο άνθρωπος, κτήνος έγινε ο άνθρωπος. Ποιος τον σώζει; Μία απάντηση. Και τα ουράνια και τα άστρα και ο ήλιος και η σελήνη και οι τάφοι των προγόνων μας και οι κορυφαί των ορέων μας και οι χιλιάδες ανθρώπων απαντούν: ένας και μόνος.

Δεν είναι μύθος, δεν είναι ουτοπία, είναι πραγματικότητα. Αυτή την πραγματικότητα ακριβώς έχει υπόψη του και ο ποιητής εμπνευσμένος και λέει: Χαίρε, χαίρε η ανόρθωση των ανθρώπων, χαίρε Παναγία που γέννησες τον Χριστό.

Ο οποίος και μόνον δύναται να ανορθώσει τον κόσμο. Κάτω από τα άστρα δεν υπάρχει άλλο όνομα, κανένα όνομα. Απολύτως κανένα όνομα το οποίο να δύναται να σώσει την ανθρωπότητα εκ του χάους και της φθοράς.

Παραμόνων ο Ιησούς τον Ασβραίος, ον πέδεσε λίγον η μύθε και υπεριψούται εις πάντες τους θεόρ

Απόψε εξελές εκκλησίασμα

Παρασκευή της πέμπτης εβδομάδος της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Αγία μας Εκκλησία όρισε σε όλους τους ναούς της Ορθοδοξίας να διαβάζεται ολόκληρος ο Ακάθιστος Ύμνος.

Είπαμε δε την πρώτη Παρασκευή που μιλήσαμε ότι ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ένα αριστούργημα ποιητικόν της ενδόξου Βυζαντινής περιόδου,

ότι είναι ένα αρχιτεκτόνημα, ότι ομοιάζει με τον Παρθενώνα, είναι ο Παρθενών του Πνεύματος, και όπως ο Παρθενών αποτελείται από κολόνες και κάθε κολόνα αποτελείται από σπονδύλους, ούτω πως και ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελείται από 24 κολόνες, κίονες, οι οποίοι ονομάζονται οίκοι, και από σπονδύλους.

σπονδύλους, οι οποίοι είναι 144 χαιρετισμοί. Τον πρώτο χαιρετισμό τον ερμηνεύσαμε την πρώτη Παρασκευή που εψάλλει η πρώτη στάση των χαιρετισμών. Χαίρε, δι’ ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει. Απόψε θα μου επιτρέψετε σε λίγα λεπτά να ρίψουμε ένα φευγαλέο βλέμμα, όχι πλέον σε χαιρετισμό, αλλά σε έναν από τους 24 οίκους, στον οίκον εκείνον ο οποίος αρχίζει από το ψηφίο Ύψιλον.

Τι λέγει το ψηφίο Ήψιλον, ότι «Κύμνος άπρας ητάτε, συνεχθήνεστε σπεύδων το πλήθη των πολλών νυχτυρμών σου». Ισαρίσμος οδάς, αν προσφέρομαι την ψάμω Ισαρίσμος, ου δεν τελούμεν άξιον, Βασιλεύ Αγίε, ον δε δοκας ημίν, της βοώσει Αλληλούια.

Καταλάβατε τίποτα;

Και τώρα μεν υπάρχουν μέσα στο ναό μερικοί εγγράμματοι, οι οποίοι σπούδασαν τα αρχαία ελληνικά στα παλαιά σχολεία και καταλαβαίνουν. Σε λίγο όμως τα νέα παιδιά μας, τα οποία εκπαιδεύονται στα Λύκεια και Πανεπιστήμια, δεν θα καταλαβαίνουν τίποτε απολύτως, γιατί κάποιος, ας μην αναφέρω το όνομά του για να μη νομιστεί ότι πολιτικολογώ, εκαυχήθη μες στη Βουλή των Ελλήνων, και δεν έπεσε η Ακρόπολις, ότι σήμερα ενταφιάζεται η αρχαία γλώσσα των Ελλήνων.

Σε λίγο δεν θα είμαστε πλέον σε θέση να καταλαβαίνουμε αυτά που διαβάζονται, Ευαγγέλια, Απόστολοι και Ιερά Κείμενα των Γραφών, και ψαλμωδία και ύμνοι που είναι συντεταγμένοι στην αρχαία ελληνική γλώσσα.

Δεν θα τα καταλαβαίνουν πλέον οι άνθρωποι. Κινέζικα θα είναι. Και γι' αυτό γίνεται μια κίνηση θεολόγων, την οποία εγώ αποδοκιμάζω, να τα μεταφράσουν στη μαλλιαρή δημοτική γλώσσα, που θα είναι φρικαλέα η εμφάνιση των ύμνων αυτών.

Λοιπόν, γι' αυτό βλέπετε, ενώ αυτός ο οίκος περιέχει υψηλά νοήματα, εντούτοις όμως είναι ακατάληπτος. Γι' αυτό επιτρέψατέ με να τον ερμηνεύσω συντόμως. Ύμνος, τι θα πει ύμνος; Έτσι αρχίζει. Ύμνος θα πει έκφρασις ευγνωμοσύνης προς τον Θεόν για τας πολλάς απείρους τελειότητας ή ευεργεσίας.

Ύμνος θα πει δοξολογία, θα πει ευχαριστία προς τον Θεόν.

Η δε ζωή αυτή που ζούμε παρέχει πολλάς ευκαιρίες για να υμνήσουμε τον Θεόν. Οι άγγελοι επάνω στους ουρανούς, ημέρα και νύχτα ακαταπαύστως, τα χερουβείμ και σεραφείμ, ψάλλουν ύμνους εις τον Θεόν.

Τα άστρα του ουρανού, και αυτά με το δικό τους τρόπο, όπως είπε ένας αστρονόμος, ο Κέπλερ, ψάλλουν και αυτά το μεγαλείο του Θεού. Και αυτά τα πουλιά που ξυπνούνε το πρωί, και αυτά ψάλλουν ύμνον εωθινόν στο Θεό.

Και ο άνθρωπος θα υστερήσει; Θα γίνει κατώτερος από τα πουλιά και κατώτερος από τα άστρα και κατώτερος από τη δημιουργία, που με το δικό της τρόπο ψάλλει ύμνον στο Θεό; Όχι, πρέπει και ο άνθρωπος να σπεύσει προς ύμνον του Θεού.

Και όπως είπα, η ζωή αυτή, η καθημερινή ζωή, παρέχει πολλάς ευκαιρίες προς ύμνον του Θεού. Όταν, λόγου χάρη, το πρωί βλέπεις τον ήλιο να ανατέλλει και να σκορπίζει τις χρυσές ακτίδες και να φωτίζει και να ζωογονεί τον κόσμο, τη στιγμή εκείνη ο πιστός άνθρωπος, ο ευαίσθητος άνθρωπος, όχι ο αναίσθητος, διότι και οι άγριοι ακόμα κάτω στην Αφρική, όταν δούνε να βγαίνει ο ήλιος, πέφτουν και προσκυνούν και λένε: «Δόξα σοι, ο Θεός».

Πολύ περισσότερον εσύ, ο Χριστιανός, που πρέπει να έχεις το ψυχικό αισθητήριο, περισσότερον όταν δεις τον ήλιο να στέλνει αχτίνες επάνω στη γη και να χρυσώνει τον κόσμο ολόκληρο, τότε θα λες: «Δόξα σοι τω δείξαντι το φως». Τι θα ήταν ο κόσμος χωρίς τον ήλιο;

Αν εκλείψει ο ήλιος, και θα εκλείψει ο ήλιος, και επιστημονικώς ακόμα αποδεικνύεται αυτό, όταν εκλείψει ο ήλιος, τότε όλη η ΔΕΗ, όλα τα εργοστάσια της ΔΕΗ του κόσμου, δεν μπορούν να δώσουν φως μιας και μόνον ημέρας.

Όταν λοιπόν εσύ ο Χριστιανός βλέπεις τον ήλιο να ανατέλει, ύμνησε τον Θεόν, υπέκαιση το δόξασή το δείξα για το φως Όταν το πρωί φεύγεις από το σπίτι και πηγαίνεις στο γραφείο, στην εργασία ή οιανδήποτε εργασία, πάλι να υμνήσεις τον Θεόν, διότι σου δίνει δυνάμεις να εργαστείς την ημέρα αυτή.

Και όταν το μεσημέρι επιστρέφεις στο σπίτι και κάθεσαι μπροστά σε τραπέζι με τα αγαθά τα οποία δίνει ο Θεός, να ευχαριστείς τον Θεό, τον Θεόν τον ύψιστον, να σκεφτείς την ώρα εκείνη ότι εκατομμύρια ανθρώπων πεινούν στην υφήλιον επάνω.

Και όταν πάλι το βράδυ νυχτώσει και επιστρέψεις στο σπίτι σου, και πάλι να ευχαριστείς τον Θεό και τη νύχτα κάτω από τα άστρα να ψάλλεις ύμνον στον Θεό. Παρέχει λοιπόν η ημέρα ευκαιρίες για τον ύμνον του Θεού, για τον ύμνον της Θεότητος.

Ύμνος, ύμνος, λέγει ο ύμνος, το καθήκον μας είναι να υμνούμε τον Θεό. Και συνεπώς, επειδή κάθε στιγμή ο Θεός μας ευεργετεί και δεν υπάρχει στιγμή χωρίς το έλεος του Θεού, πρέπει να είναι ο ύμνος ακατάπαυστος, αδιάλειπτος.

Περίεργο φαίνεται, διότι λέει ο Απόστολος Παύλος ένα χωρίον που πολύ έχει απασχολήσει τους θεολόγους και φιλοσόφους και ψυχολόγους και είναι αντικείμενο μεγάλης ερεύνης των μυστικών της Ρωσίας, Ντοστογιέφσκι και άλλων.

Κάπου που λέγει ο Θεός ένα περίεργο, λέγει ο Παύλος: Αδιαλείπτως προσεύχεσθε. Τι θα πει ακατάπαυστα να προσεύχεστε; Όχι μόνον ορισμένες Κυριακές, όχι μόνον ορισμένες εορτές, όχι μόνον ορισμένες, αλλά η ζωή ολόκληρος να είναι ένας αδιάλειπτος ύμνος του Θεού.

Και υπήρχε στην παλιά εποχή ένα μοναστήρι που στο μοναστήρι αυτό οι καλόγεροι είχαν μοιραστεί σε βάρδιες και όλη νύχτα, όλη την ημέρα έψαλλον ύμνους στο Θεό, ευχαριστούσαν το Θεό, και οποιανδήποτε ώρα και να πήγαινες θα έβρισκες μέσα στο ναό να ψάλλουν οι μοναχοί εκείνοι, εφαρμόζοντας το «αδιαλείπτως προσεύχεσθε».

Μάλιστα. Και η μονή αυτή ονομάζεται Ακοίμητος. Μονή των Ακίμητων. Και εδώ στην Εκκλησία μπορεί να σβήσουν όλα τα φώτα, επιτρέπεται να σβήσουν τα φώτα, ένα φως δεν επιτρέπεται. Ο παπάς έχει αμαρτία μεγάλη και ο νεωκόρος εάν σβήσει, λέγεται ακοίμητο καντήλι, και αυτό το ακοίμητο καντήλι είναι όπισθεν του Εσταυρωμένου, μέσα στο Ιερό Βήμα, πρέπει να καίει ακατάπαυστα.

και σε αμαρτία ο ιερεύς ο οποίος θα αφήσει την ακίμητο σκανδύλα να σβήσει Και μόνο σε εποχή βαρβαρικών επιδρομών ή άλλων τυλωνομαλιών ισισμών σβήνεται η καντήλα, η ακοίμητος καντήλα. Όπως λοιπόν μες στο ροβίμα καίει η ακύμητος καντήλα έτσι και μες στην ψυχή μας πρέπει να υπάρχει η καντήλα της πίστεως, η οποία να μας προτρέπει συνεχώς στο «αδιαλείπτως προσεύχεσθε».

Μα είναι δυνατόν ποτέ «αδιαλείπτως προσεύχεσθε»; Ένας δε διδάσκαλος της Εκκλησίας μας, Γρηγόριος ο Θεολόγος, λέει κάτι άλλο, κάτι άλλο σπουδαίο σχετικώς με τον ύμνο: Ότι όσο αναγκαία είναι η αναπνοή μας, τόσο αναγκαία είναι και η προσευχή μας.

Ή ακόμα ανώτερο, αναπνοή της ψυχής είναι η προσευχή και ο ύμνος προς τον Θεό. Και ό,τι να κάνουμε, είτε γράφουμε, είτε σκάβουμε, είτε χωρίζουμε, για οποιαδήποτε εργασία αναπνέουμε. Αναπνέουμε, αναπνέουμε όλοι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Όπως λοιπόν σε κάθε στιγμή αναπνέουμε και αν πάψουμε να αναπνέουμε θα πεθάνουμε, έτσι λοιπόν και η ψυχή μας πρέπει να ευρίσκεται εις τον Θεό και όπως η μαγνητική πυξίς είναι διαρκώς εστραμμένη προς τον βορράν, κατά παρόμοιον τρόπο και η ψυχή μας πρέπει να είναι εστραμμένη εν προσευχή προς τον Θεό.

Και λέγει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Μνημονευτέον Θεού μάλλον ή αναπνευστέον». Προτιμώ τον αναγκαιότερο από την αναπνοή. Μυστήρια πράγματα, άργευρα αυτοί, κινέζικα πράγματα στον αιώνα μας. Υπάρχουν τέτοιες ψυχές που αδιαλείπτως να εφαρμόζουν την εντολή, την θεόπνευστη εντολή του Αποστόλου Παύλου.

Παύλου, Παύλου που λέει «αδιαλείπτως προσεύχεστε». Υπάρχουν, υπάρχουν, υπάρχουν στον 20ό αιώνα, ναι, στον 20ό αιώνα των πυραύλων και των ανθρωπίων, στον 20ό αιώνα που χιλιάδες άνθρωποι διανυκτερεύουν μέχρι των πρωινών ωρών στα διάφορα κέντρα και διασκεδάζουν, στον 20ό αιώνα υπάρχουν ψυχές οι οποίοι αδιαλείπτως προσεύχονται. Ο νους των είναι στο Θεό. Ναι, πού είναι αυτές; Είναι στα μοναστήρια, στις σπηλιές και οπές του Αγίου Όρους. Άγιοι ασκητές.

Πολυδιαρκώς και καταπάθως προσεύχονται Και όχι μόνο στα μοναστήρια. Αλλά και στον κόσμο, μέσα στην Αθήνα. Ξέρω εργατικούς ανθρώπους, πτωχούς ανθρώπους. Που εργάζονται στα διάφορα εργαστήρια. Μέσα ξέρω τους πτωχούς ανθρώπους.

Οι οποίοι προσεύχονται, σηκώνονται τη νύχτα. Και προσεύχονται και εφαρμόζουν το «αδιαλειπτως προσευχεσθε». Αυτή όμως είναι μια μικρά ποσότης. Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων.

Οι άνθρωποι οι οποίοι επικοινωνούν με τον Θεό δια μιας αδιαλείπτου προσέγγισης. Ο υπόλοιπος, ο υπόλοιπος κόσμος; Τι ακούει το αυτί του Θεού; Το αυτί του Θεού, να εκφραστώ ανθρωποπαθώς. Τι ακούει; Ακούει ύμνους και δοξολογίας προς τον Θεό; Ακούονται αυτές; Αντιθέτως, ακούονται άλλες φωνές από τον πλανήτη μας και ιδιαιτέρως από τον τόπον αυτόν, από την πατρίδα μας ακούονται άλλες φωνές. Τι ακούνται κάθε μέρα; Τι λέγω κάθε μέρα, κάθε ώρα; Τι λέγω κάθε ώρα, κάθε...

Κάθε λεπτό, κάθε δευτερόλεπτο, τι ακούνεται από όλα τα μέρη του τόπου μας, του ευλογημένου μας τόπου, που άλλο ότι ακούνε το μόνο ύμνος και η δοξορία προς τον Θεό, ακούνεται βλαστημοί, βλαστημούν οι πάντες και τα νύπια ακόμα βλαστημούν.

Ποιον βλαστημούνε; Ποιοι βλαστημούνε; Βλαστημούνε οι Τούρκοι; Όχι. Τούρκος δεν βλαστημάει τον Αλλάχ, Εβραίος δεν βλαστημάει τον Ιεχωβά, Κινέζος δεν βλαστημάει τον Βούδα. Εδώ όμως στον τόπο μας μικροί και μεγάλοι βλαστημούν τον Θεό χωρίς να υφίστανται τας δεούσας κυρώσεις.

Αν κανείς βρεθεί και πει κάνα κακό λόγο εναντίον του Προέδρου, δεν πολιτικολογώ, μιλώ από περιωπής ως παράδειγμα, πει κάνα κακό λόγο για τον Πρόεδρο Δημοκρατίας ή για τον Πρωθυπουργό κλπ., αμέσως, αμέσως, δύο χρόνια, τρία χρόνια. Δεν θέλω, δεν είμαι οπαδός ότι πρέπει να υβρίζονται αυτοί που έχουν ανώτατα αξιώματα στον τόπο μας, αλλά πρέπει να τους τιμούμε.

Ευχαριστούμε, αλλά λέω ως παράδειγμα, εάν δεν επιτρέπεται να πεις κακό λόγο, να βλαστημήσεις, να υβρίσεις, να διαβάλλεις, να συκοφαντήσεις έναν ανώτατον υπάλληλον του κράτους, ανώτατον αρχηγόν, πόσο μάλλον εκείνον που ενώπιόν του πρόεδροι δημοκρατίας και πρωθυπουργοί και άλλοι βασιλείς και άρχοντες είναι ένα πελώριο μηδενικό, πελώριο μηδενικό. Αλλά φαίνεται στον τόπο μας μεγάλος είναι ο πρόεδρος της δημοκρατίας, μεγάλος είναι ο πρωθυπουργός μας, μικρός, πολύ μικρός είναι ο Χριστός.

Για να εξετάσουμε από τας ποινάς οι οποίες επιβάλλονται σε αυτές τις περιπτώσεις. Ακούνε λοιπόν βλαστημία. Κάποιος, εάν υπήρχε ένα ραντάρ επάνω στο Βίτσι ή στο Γράμμο, εκεί που εγράφη μια ένδοξη εποποιία υπέρ θρησκείας, διότι τα παιδιά που σκοτωθήκαν δεν απέθαναν για μικρά, αλλά πέθαναν για μεγάλα ιδανικά, για τη θρησκεία του Ναζωραίου.

Και με την προσευχή προς τον Θεό. Η Αγική Στοβίτση υπήρχε ένα ραντάρ που να ακούει τον ήχον όλη της Ελλάδος και ήκουε τις βλαστημίες και κάθε φορά που θα ακουγόταν βλαστημία στην Ελλάδα χτυπούσε νεκρικά μια καμπάνα σαν τις καμπάνες της Αγίας Σοφιάς, δεν θα έπρεπε η καμπάνα να χτυπάει συνεχώς νεκρικά;

Και πρωί και μεσημέρι και βράδυ θα μας ανήγγελλε ότι κάπου σε ένα σημείο της Ελλάδος ακούς και βλαστημίες. Προ ετών εγράφη ότι μέσα σε ένα χρονικό διάστημα, μόνο από τα τηλέφωνα των Αθηνών, για ακούστε, έγινε μια έρευνα και μόνο από τα τηλέφωνα, γιατί όταν συναντώνται στα τηλέφωνα, το τηλέφωνο ανοίγει, Θεέ μου, Θεέ μου, με βλαστημιά, βλαστημά ο άλλος.

Τον χαιρετάει τον άλλο και αντί χαιρετισμού τον βλαστημάει. Άκουσαν μόνο στα τηλέφωνα, σε τηλεφωνικές διαλέξεις, 10.000 βλαστημιές, και έπειτα απορούμε πώς γίνεται σεισμός. Δεν υπάρχει δευτερόλεπτο, λοιπόν, που να μην βλαστημούν εδώ, και έχουμε το ρεκόρ της βλαστημίας από όλα τα Βαλκάνια. Είναι αμοιβικό απόλυτο, είναι φίλιο, φοβερό πράγμα.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ ...με ροδόσταγμα για να πει το όνομα και ο πατέρας του και το κορίτσι του και λοιπά. Υπάρχει κοινωνική τιμή και είναι αυτό καλό να υπάρχει κοινωνική τιμή, αλλά πάνω της κοινωνικής τιμής είναι η τιμή του Θεού, η τιμή του Χριστού, η οποία σήμερα προπαράγει λοιπόν. Γι' αυτό λέμε «Ύμνος άπας ηττάται». Μάλλον πρέπει να τον αντιστρέψουμε: «Βλασφημία πάσα ηττάται». Τι θα πει «ηττάται»; Βλασφημία λέγει ότι, Χριστέ, πρέπει να σε ευχαριστούμε, μυρίες δόξες, μυρίους ύμνους. Ύμνος πρέπει να αναπέμπωμεν σε Σε δι' όλα μεν τα υλικά αγαθά, αλλά προπαντός πρέπει να Τον ανυμνούμε, λέγει ο στίχος αυτός, ο οίκος αυτός, πρέπει να Τον δοξολογούμε. Γιατί; Για τη μακροθυμία Του. Μακρόθυμος είναι ο Θεός, οικτίρμων είναι ο Θεός, ελεήμων είναι ο Θεός, Πατέρας φιλόστοργος, που κι όταν ακόμη μας τιμωρεί, δείχνει την αγάπη Του. Το ρεκόρ της βλαστημίας από όλα τα βαρκάνια είναι αμυνικό απόλυτο, είναι φίλιο. Φοβερό πράγμα. Οι υπεύθυνοι είναι και οι άρχοντες μας, οι υπεύθυνοι είμαθα και εμείς οι επίσκοποι, οι υπεύθυνοι είναι και όλος, αλλά οι υπεύθυνοι είσαι και εσύ που ακούς τον άλλον να βλαστημάει, διότι αυλαστημείς σε αυτόν τον κακό λόγο για τη μάνα σου, για τη μάνα σου, ααα η μάνα σου, τότε διαμαρτύρεσαι, πιστό λιβάνις, τη μάνα σου, η μάνα σου έχει τιμή, η η Παναγία. Η μάνα σου έχει τιμή και υπόλοιψη και δεν επιτρέπεται να τη γνωρίζει ο άλλος και πρέπει να πνίγει τη γλώσσα του με ροδόσταρμα για να πει το όνομα. Και ο πατέρας του και το κορίτσι του και λοιπά. Υπάρχει κονιακή τιμή και είναι αυτό καλό να υπάρχει κονιακή τιμή. Αλλά πέραν της κονιακής τιμής είναι η τιμή του Θεού, η τιμή του Χριστού, η οποία σήμερα προφανεί να γίνει. Λοιπόν, γι' αυτό λέμε «Ήμνος άπασι τάτε». Μάλλον πρέπει να το αντιστρέψουμε. «Βλαστι Λέγει ότι η Χριστέ πρέπει να σε ευχαριστούμε, μύριας δόξες, μυρίου σύμνος πρέπει να αναπέμπω με εσέ. Διόλαμε τα αλλικά αγαθά, αλλά προπαντώ. η μάνα σου, τότε διαμαρτύρεσαι πιστό λιβάνις, η μάνα σου η μάνα σου έχει τιμή η μάνα, μια είναι η μάνα μια είναι η μάνα, η Παναγία η μάνα σου έχει τιμή και υπόλοιψη

Δεν συνερίζεται με εμάς τους αμαρτωλούς ο Θεός. Είναι οικτίρμων και ελεήμων. Για να μας συνερίζεται, δεν θα υπήρχαμε, δεν θα μπορούσε να ζήσει άνθρωπος επί της γης. Γι' αυτό τώρα τη Μεγάλη Εβδομάδα ακούμε: «Δόξα τη μακροθυμία Σου, Κύριε».

Λέγει λοιπόν ο ποιητής εδώ του Ακαθίστου, εις τον στίχον, εις τον οίκον υψηλόν, ότι κι αν ακόμα, λέει, από το πρωί μέχρι το βράδυ εκατομμύρια ύμνους κάνομε, όπως είναι η άμμος της θαλάσσης, όλα τα στόματα υμνούμε, ουδέν τελούμεν άξιον, δεν ανταποκρινόμεθα εις το ύψος των υποχρεώσεών μας, της ιεράς υποχρεώσεώς μας να υμνούμε τον Θεό.

Τελείως, αγαπητοί, επαναλαμβάνω πάλι αυτόν τον οίκον

...τον οίκον. Ύμνος άπαση θάτερ. Πάσα προσπάθεια να εμείς με τον Θεό νικάτε μπροστά στο άπειρο μεγαλείο. Και Χερουβείμ να γίνουμε, και Σεραφείμ να γίνουμε, και άγγελοι να γίνουμε, και αδιαλείπτως να προσευχόμεθα, δεν μπορούμε να ανταποκριθώμε, να ξεχρεώσουμε το χρέος της ευγνωμοσύνης. Εδώ, όπως λέει ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ένα ποτήρι κρασί σε κερνάει ο άλλος. Είναι μικρό δώρο, και του λέει στο Χριστό: «Μα εδώ που πω πρωί κάθε φορά που χτυπά...»

που χτυπάει η καρδιά μας, τικ-τακ, τικ-τακ, κάθε φορά ένας παλμός της καρδιάς μας, μια ευεργεσία του Θεού γίνεται. Γι' αυτές λοιπόν τις ευεργεσίες μας πρέπει να υπάρχει. Το πιο συμπέρον αυτό είναι ότι καμία βλαστημιά, και είναι ευχάριστο το γεγονός ότι εδώ στην περιφέρειά μας, στη Φλώρινα, στην Ακαδική Πλευρά, σπανίως ακούεται βλαστημιά.

Αλλά και όλες ακόμα οι βλαστημιές που ακούονται στην περιφέρειά μας πρέπει να εκλείψουν.

Εκλείψουν και πάσα και κάθε και όλα τα στόματα μικρών και μεγάλων, εγγραμμάτων και αγραμμάτων, όλες οι γλώσσες των ανθρώπων να γίνουν μια κιθάρα Χριστού, η οποία να ψάλλει το Αλληλούια, δηλαδή «αινείτε τον Θεό δια παντός». Αμήν.