Ορθόδοξη πίστη και Εκκλησία · Διάλεξη 005
Η Ορθοδοξία, ο Χριστός και η δύναμη της αλήθειας
Ομιλητής: Αυγουστίνος Καντιώτης
3 Πατήστε για παύση Ένα διαδραστικό πρόγραμμα αναπαραγωγής φορτώνεται με JavaScript. Χωρίς αυτό, χρησιμοποιήστε τον άμεσο σύνδεσμο ήχου και την περίληψη παρακάτω.
Περίληψη
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας γίνεται αφορμή για το ερώτημα τι είναι αλήθεια. Η διήγηση από τον Έσδρα οδηγεί στην υπεροχή της αλήθειας και στην πρόσκληση για ορθόδοξη μαρτυρία.
Ο πρωτότυπος ελληνικός ήχος διατηρείται αναλλοίωτος. Είναι η έγκυρη ηχογράφηση αυτής της διάλεξης.
Μεταγραφή: Ἀγγλικά (αὐτόματη μετάφραση)
Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.
Today, my beloved Christians, on this holy and radiant day, the Sunday of Orthodoxy, I ought to be at my bishop’s seat in Florina. Yet today I am in Athens, and the reason I am here is known to us.
When I was invited to take part in a rally organized by national and religious associations in support of our brothers in Northern Epirus, who suffer under the atheist regime imposed on them, I accepted. So I came to Athens. We went to the university’s Propylaea, and I too said a few words. It gave us joy to see, after so many years, young Christians stirred by the great ideals of our people. And now I am here at the lectern. I will speak, as I said this morning when I spoke at Saint Euthymios.
Thank you. At Saint Euthymios, I announced the subject of tonight’s talk: Orthodoxy. So Orthodoxy is our subject, and I ask you to listen closely to the few words I will say.
It is a vast subject. Who can speak adequately about Orthodoxy?
Saint Athanasius the Great should be standing at this lectern today: that giant of Orthodoxy who, like another Atlas, bore the whole of Orthodoxy on his shoulders for half a century. One of the great Fathers and teachers of our Church should be here. Or one of the hierarchs who assembled the Seventh Ecumenical Council, which condemned the heresy of the iconoclasts. Yet here I stand. I confess my shortcomings and my sinfulness. I am like an infant who can only stammer a few words. So I too will stammer a few words here for the glory of Holy Orthodoxy. The feast of Orthodoxy is both a religious and a national celebration. These are the two points I will speak about with you today. First, it is a religious feast. Let us look at the word ‘Orthodoxy.’ What does it mean? It is a beautiful word from the immortal Greek language, a word that cannot be fully translated. Let the self-styled intellectuals try to translate it and see how hard it is. The Greek language can express every human thought with precision. Even Europeans, when they struggle to name an idea or a new machine, turn to ancient Greek dictionaries for a word. So what does Orthodoxy mean? It means right belief, correct opinion, sound conviction. Orthodoxy equals, take a piece of chalk and write it on the board, truth. Truth, truth. But what truth?
But what truth? What is truth? Open the Old Testament to the fourth chapter of 1 Esdras, and you will find a beautiful hymn to truth.
There, in the palace of Darius, king of Persia, three young men set themselves a question one night. To pass the time at midnight, they asked: What is the strongest thing in the world?
Each wrote his answer down and placed it beneath the pillow of the king, who was about to sleep. They said that whoever gave the right answer would deserve the highest offices in the kingdom.
In the morning the king woke, saw the letters, and opened them. Then he said, “I cannot settle this question by myself.”
So he summoned a council of wise men and nobles, laid the letters before them, and called in the three young men who had written down their opinions. The first young man came forward and opened his letter. What did it say? That wine is the strongest thing in the world. He explained why in just a few words: it can make even the saddest person rejoice.
The Old Testament says to give wine to someone in distress. Yes, wine is very powerful: it can drive even the quietest, calmest, most saintly person to commit terrible crimes.
Alexander the Great is an example. In his drunkenness, he tried to kill a dear friend.
Wine has tremendous power. There are secrets you don’t tell your wife or your husband. All of us here have secrets. We pretend. We smile in the sunlight, hide ourselves, and wear a mask. Do you dare tell your husband the deepest secrets of your life? Do you dare tell your wife? Do any of us dare tell one another?
When someone is drunk, even the deepest secrets come to light. Wine can comfort a person, or make him worse, or open up the hidden depths of his soul. Because it can do all this, the first young man said, “Wine is the strongest thing in the world.”
He stepped aside, and the second man came forward. They opened his envelope, and inside he had written something else: the strongest, most powerful thing is the king. He had good reason to say this, because he was thinking of the kings of his own time, when rulers held absolute power. He did not mean today’s kings, the kings of the twentieth century, who have become little more than shadows. The king, he says, has power.
Then there is the power of a king. He commands, and a man is thrown into prison. He commands, and farmers till the land; sailors cross the seas; great works are built. He commands, and there is peace. He commands, and men are called away from their families to fight for his throne.
So, said the second young man, the king holds the greatest power. But neither his answer nor the first young man’s satisfied the wise audience. Then came the third. What was written in his answer? That women are the strongest force in the world.
More powerful than wine, more powerful than the king and all his worldly power, said this young man, is the power of a woman to move humanity to its very depths. And he offered proof.
Look at the king sitting on his throne, he said. No one can approach him. In ancient times, anyone who came within a certain distance without permission could be killed on the spot. Everyone trembled before him, even his generals.
Yet watch what happens shortly, he said. Forgive me, Your Majesty, for telling this bitter truth: your beloved will come in, slap you, and you will laugh.
She will laugh, and you will laugh. She will weep, and you will weep. You will become a plaything in the hands of a wanton woman. Women, then, have great influence; and in some of humanity’s terrible dramas, a woman has played a part.
A woman has the power to draw the whole world after her.
A woman may not rule, yet she rules all humanity. They were ready to applaud him, but he immediately added: “Wine is strong, the king is strong, women are strong, but truth is stronger than them all.” Truth is a daughter born not of earth but of heaven.
It has its origin in the immortal ideas of the spirit and remains eternal and indestructible. Then everyone agreed that he had solved the question, and he was awarded the prize. He, in turn, glorified God, because the answer was not his own; it belonged to God. Why do I say this? Why have I reminded you, my beloved, of this story found in the Old Testament, in First Esdras?
First Esdras, chapter four or five. For, my dear friends, this brings us to the question: yes, there are truths, but which truth do we mean? There are countless truths, truths about every single thing. Truth means,
Truth means that what we say about a thing corresponds to what it really is. It describes that thing’s qualities and distinguishing marks. There is truth about the earth, truth about the stars, truth about the sun, truth about everything, from the smallest things to the greatest.
But that is not the truth we are asking about here. The human person thirsts for truth, longs for truth, yearns for it and wants to find it. Where is that truth to be found? In the writings of the ancient philosophers and sages? In the many religions humanity has known since ancient times?
I do not deny that those learned writings contain certain truths. But those truths are only fragments. They are like tiny grains buried beneath great heaps, whole mountains, of error and false ideas.
I mean the truth worthy of the name: Truth with a capital T. All the other truths, the scientific truths taught throughout the world, are lesser truths. They are not of great importance.
The Truth that stirs the human heart and raises its deepest questions is one and only one. It came down from heaven. This is no empty claim: Christ came into the world, and He is the Truth. “I am the truth,” Christ said.
And before Pilate He said, “I came into the world to bear witness to the truth.” Pilate, giving voice to the troubled question of his age, asked with irony, “What is truth?” Could anyone in this world ever find it?
However hard philosophers and scientists may labor in this world, what they discover is not the whole truth. It is a fraction of the truth. And a fraction is not a whole number.
The numerator may strive to reach the denominator, but however close it comes, it remains a fraction. Something is still missing. And when something is missing, the whole is incomplete.
The complete Truth, the Truth with no falsehood in it, is one alone: the crucified Redeemer of the world, the Lord Jesus Christ. “One is holy, one is Lord, Jesus Christ, to the glory of God the Father. Amen.”
He is the Truth, as He Himself declared. Therefore Orthodoxy means Christ, and Christ means Truth. Orthodoxy bears Christ within it, like the woman in the Apocalypse (Book of Revelation) clothed with the sun. It bears the whole Sun. And Christ is the spiritual Sun of humanity.
The Truth Christ proclaimed before Pontius Pilate, the Truth proclaimed by the Apostles and the Fathers of the Church, the Truth that has shone forth and been confirmed by countless miracles, that Truth is Orthodoxy, which bears Christ within it. You heard of this Truth in the beautiful prayer we read today.
Christ is the center of Orthodoxy. Let me put it another way. Orthodoxy is like a circle of light in the world. And just as every circle has a center, so does Orthodoxy.
The center of Orthodoxy is Jesus Christ, who suffered for us and is exalted forever. Orthodoxy is centered on Christ; Christ is its center.
Christ is the center around whom the stars, the planets, and the whole world revolve. Orthodoxy is centered on Christ, not on the human ego. Christ set the human ego aside and put the divine in its place, revealing His truth. Papal authority appears to be centered on Christ, but it is not: the Pope has taken the central place, and Christ no longer has a place there.
When Christ no longer holds that place, the center is lost. They may seem to have Christ at the center, but they have placed the Pope there, with his claims of infallibility and primacy. They also misinterpret the well-known passage in which Christ questioned His disciples.
He asked them, “Who do people say that I am?” The disciples answered, “The people think highly of You, Christ. Some say You are John the Forerunner; others say Elijah, the fiery prophet; others say Jeremiah the prophet.” But Christ was not satisfied with that answer.
So He asked a second question: “I am not asking what the people of the world say. I am asking you, My disciples. For three years you have listened to Me, seen My miracles and lived beside Me. Who do you say that I am?”
Then Peter, speaking for the Apostles, answered, “You are the Son of the living God.” Christ rejoiced and said, “Blessed are you, Simon Bar-Jonah, for flesh and blood has not revealed this to you, but My Father in heaven. And on this rock I will build My Church, and the gates of Hades shall not prevail against it.”
What did He mean by that? How do those who uphold the papacy interpret it? They say that by “rock” Christ meant Peter. That is a grave error. None of the Fathers of the Church understands the rock to mean Peter himself. It means the foundational truth Peter confessed: that Christ is God.
Yes, Christ is the center of Orthodoxy. And just as thousands of rays shine out from the center of the sun, so the light of Christ shines outward.
Rays that shine and give light to the world. In the same way, countless little rays go out from Christ. The truth of the Gospel of our Christ reaches outward: it has Synods and Ecumenical Councils, and it continues to spread. Just as the sun’s rays travel a vast distance to reach the earth, warming it and giving it life, so Christ has spread through the ages. Each ray is a little sun. Thank you.
The Gospel is one ray of the boundless light of the Lord Jesus Christ. The Protestants say that Christ is their center, and they believe in Him as God. But they have no encompassing circle around that center; they are divided into local groups and factions.
I insist on this: Orthodoxy is the Truth, with a capital T. On the tomb of a prominent French unbeliever who preached atheism, they wrote that he had loved the truth. He himself used to say so during his life. But everyone says that.
Ask the journalists who publish the newspapers here what they are doing, and they will say, “Telling the truth, the truth!” What truth? They spread falsehoods, falsehoods, falsehoods, and stories with no basis at all. That man, too, boasted that he had taught the truth, and they engraved on his tomb that he had loved the truth.
But one night, a believer came and wrote beneath it: “You loved the truth? Yet you did not humble yourself before the Truth, with a capital T.” That Truth is Jesus of Nazareth, Christ, and the Church, which preserves the doctrines and teaching of our Christ without change or deviation.
I insist on this point. Let me give you another image. Now, I am fond of gold sovereigns. You, of course, have no love for them! Yet people keep them hidden away in their chests. Picture one of those gold coins.
Take a sovereign and drop it on the ground. It makes a particular sound. Someone who knows coins can tell from the sound when it strikes the ground. A sovereign has a remarkable, unmistakable ring.
Someone once asked Diogenes why gold is yellow. “From being watched so closely,” he replied. It has turned yellow with fear! Now, imagine holding a sovereign in your hand. See how your eyes light up? What do some crafty people in England and elsewhere do? They take a small file, one of those little files, and shave the coin.
I scrape a little off the sovereign. Only a tiny amount comes away. But scrape a thousand sovereigns, and you can collect enough gold for ten more. Do you see what happens? The worn, underweight coins go back into circulation, and you do not suspect that anything has been taken from them.
In England, where the English sovereign is held in such esteem, they have a machine at their national bank to check those coins that have circulated throughout the world.
You put the sovereigns into it. What happens? The whole coins, with nothing missing, stay in place. But look: the others are thrown out, one after another. The machine detects that something is missing.
Orthodoxy is like that: a heavenly machine. Put an idea into it. If it is Orthodox, it is kept. If there is something unorthodox in it, out it goes! Something is missing. Something is missing.
Would you like another example? Near us stands the Parthenon. It has stood for centuries. Let us call it perfect, a masterpiece of architecture. Our ancestors labored to create that wonder for the ages.
If tomorrow morning we hear that someone went up there with a hammer, struck the Parthenon, and chipped off a little piece,
People would cry, “You have defiled the Parthenon!” You hypocrite! Damaging that marble is a loss, certainly. But our Church, Orthodoxy, is the Parthenon of the spirit.
You are outraged at the thought of even the smallest damage to the Parthenon. People even consider covering it with a huge glass dome to protect it from fumes and pollution. So too with Orthodoxy, the Parthenon of the spirit: we must allow no diminution, no removal of even one part. It must remain whole through all the ages.
I have written about this in a little booklet on heresy, which some of you may have read. Now, perhaps you have no interest in the Parthenon or the Elgin Marbles. But what do you do when you hear that something you consume has been adulterated?
When the milkman brings you milk and you hear that it has been adulterated, you run to the police. And when you go to a restaurant, you want the food you eat to be pure.
You want your food to be pure. If someone tells you it is an excellent dish, but that a drop of poison, strychnine, has fallen into it, you will not touch it. One drop is enough to contaminate the whole dish, however fine it is. So it must be pure, with nothing mixed into it. Saint Basil the Great, referring to that first example, calls heretics counterfeiters, just as...
Just as those people scrape a gold coin and lessen its value, so heretics are counterfeiters who try to deceive others. Yes. Let me tell you a little story. I do not care much for jokes, but perhaps one will help make the point.
This happened when I was younger.
I had gone up to Finakia, to the high ground of our homeland. There was a senior staff officer there, educated at the War Academy in Paris. He was very full of himself and proud. He was a handsome, tall man with blond hair. I was told he spent half an hour combing it every morning. So I went over. “What are you, a priest?” he asked. “I am,” I said. What more invitation did I need? “What are you doing here?” he asked. “I’m visiting the outposts,” I said. Then he asked, “What do you teach?” I understood his attitude, so I chose the stricter teachings of Orthodoxy. “I teach fasting,” I said. “Uh-huh. What else?” “I teach prayer in the morning, at noon, and at night.” “What else?” “I teach them to say a little prayer with a prayer rope.” “Uh-huh. Rubbish,” he said. So what did I do? I went up to him. I could hardly hold myself back.
Call me crazy if you like. I went up to a man and pulled a hair from his head.
He was furious.
I said, “If you let me keep pulling out your hairs, I’ll leave you bald.” You see how much even a single hair matters? It adds to the beauty of your head and body. So it is for us Orthodox: even the smallest part of our faith matters.
That is the Church’s role, and we will not allow anyone to tamper with it. Let me make a public confession. My dear Christians, even the smallest things in the Church have their significance, and we must not change them. The Fathers set boundaries for us. We must not cross them. From this point of view, the change of the calendar was harmful to our country. Thank you.
And if others have made mistakes and failed to do what they should, we Orthodox must still hold fast to it today.
Let us continue. That is Orthodoxy.
I have shown you the greatness of Orthodoxy in religious terms through these examples. Now allow me to stress that, for us Greeks here in this long-suffering corner of our homeland, the feast of Orthodoxy is also a national feast. I will show you why.
From childhood, we have all carried in our minds a date we call a dark day for our people.
And the day our people call ill-fated is the day Mehmed’s Turkish hordes entered the city of our dreams, the queen of cities. They took down the Precious Cross that shone from the dome of the Church of Hagia Sophia and raised the crescent in its place. From that moment, a long night began.
A deep, boundless night began. How long did that darkness last? Four whole centuries. During those four hundred years of darkness, what became of the Greeks? Who saved Greece? I put the question to the intellectuals, to the atheists, to the Marxists, to everyone who makes light of this: who saved Greece through that long night of our people’s captivity?
Was it the scholars and scientists who saved her? Byzantium had scholars and scientists such as no other country possessed.
They had the state, learning, and wisdom. What became of them? They did not remain; they did not remain. When I was a schoolboy on Syros, I remember standing on the waterfront. In those days, ships were tied to the quay with thick mooring ropes. Passengers did not have the conveniences they have today. We young schoolboys noticed something there. What was it? It happened on the rope that joined the ship to the quay on shore.
On the rope was an army, an army of rats. It was a strange thing; we did not understand it. An old sailor told us, “Fire on the ship!” The rats inside had realized it. They had lived well, finding cheeses and many other things on board. But when the fire came, there was no reason to stay on the ship. Away they went! They all fled. Soon flames came out of the ship; the ship was burning. So too the learned men of Byzantium, like rats, abandoned Byzantium when it caught fire and fled westward to become the Pope’s servants.
Yes, indeed, they were leaving. They were leaving. Who remained on our holy soil? You mountains and plains, monasteries and tombs of heroes, all the land and sea, bear witness, and the stones will cry out. The Church remained in Greece. Orthodoxy remained.
Yes, she stayed. She stayed. There was the priest in his worn cassock. There, in forgotten monasteries, in the middle of the night, the children of enslaved Greece gathered to learn the alphabet, the Psalter, the Octoechos, the Menaia, and the sacred texts of our Church.
Germanos of Patras raised the banner of freedom. And when the troops first entered Kalamata, the people came out to meet them. Kalamata was liberated before March 25, and its people have particular reason to take pride in that.
And after two years on Tinos, there was a nun, a holy nun...
A nun dug into the earth and found an icon of the Most Holy Theotokos. The whole nation rejoiced and sang, “To you, the Champion Leader.” Who saved Greece? Who saved her? All these things did. And when Alexander Ypsilantis raised the flag over an enslaved people…
He raised the flag bearing the Precious Cross and said, “By this sign we shall defeat our enemies.” Kolokotronis used to say, “We fight for faith and fatherland.” And Makriyannis, how he praised Orthodoxy! He carried a prayer rope and prayed like an ascetic. Once, an unbeliever came to his table, and when Makriyannis made the sign of the Cross, the man mocked him.
And someone laughed. “Why are you laughing? By this Cross we have lived. You come with ideas from Paris, and one day people like you will destroy the nation.” He laughed at Makriyannis, whose body was riddled with bullets, because Makriyannis believed in Orthodoxy and cherished it. He called Orthodoxy the Church’s precious treasure.
So Orthodoxy remained here on this soil. It has rightly been said that Orthodoxy was the ark of our nation. Just as humanity was saved in the ark, so in the ark of our nation, the Church, everything we held sacred was preserved: customs, language, traditions, faith, and history. All were kept within the Church, the ark that some now want to sink.
I will answer. Yes, they have abandoned it. And as I told you, remember my words. Remember my words. I will die too. The time has come for us older ones to depart. Where is Father Charalambos? A brave defender of our faith, he has gone. There were only three years between us, yet he has gone before me. Where is this one? Where is that one? We are departing. Remember my words: hard days are coming.
Those who make grand speeches today will leave Greece when trouble comes. The priests whom they despise will remain here among these rocks, holding our people close and caring for them.
Thank you.
I am coming to the end. Let me recall these humble words: “God chose the foolish things of the world to shame the wise.” Yes, when our homeland rose up, a delegation of Europeans, French and English, came to Greece to discover the secret of this heroic people: a mere handful who had brought an entire empire to its knees.
They came to Greece. One of these foreigners climbed a mountain and found a shepherd outside a little chapel. He greeted him. The shepherd was a simple man.
The Englishman asked him, “What do you believe?” The shepherd answered, “What those inside believe.” “And what do they believe?” “What I believe.” Yes, that was it.
That is it. There is no fuller answer. You cannot simply hold a private opinion of your own. Your opinion is not the opinion of the Church, of the Fathers, of the teachers, of Jesus Christ, or of the great and long tradition of our people. Now, I want to finish with an example. Let a fervent preacher of the Orthodox faith from more recent times speak in my place: Saint Kosmas of Aetolia. I pray that all of us, men and women, may have his prayers. Saint Kosmas gave this example about Orthodoxy: A man went far away to a city and, foolishly, did nothing but buy gemstones. But he could not judge their worth. He filled a whole sack with them. After fifty years abroad, working to buy these stones, a doubt finally crossed his mind: ‘What if these gemstones are not genuine?’ So he went to someone who could assess their value and said, ‘Tell me truthfully what these gemstones are worth. I have worked fifty years to acquire them.’ ‘Spread them out on a marble slab,’ the man said. ‘They are worth nothing. You were deceived. They are just little stones, of no value at all. Only one of them, this little one, is a diamond, and it is worth a great deal. Throw the rest into the stream.’
He was deeply disappointed. “For fifty years I have worked and labored to buy precious stones, and now you tell me that only this little one has value.” He took it and went away troubled. As he left, he said, “That is what Kosmas says. Let me try it and see what happens.”
So he takes the diamond. A blind man appears before him. He tries five fine gemstones, and nothing happens. Then he takes the diamond and places it over the man's eyes. His eyes open. He goes farther and sees a lame man, a paralytic. The man stands up. A miracle has happened.
Farther on he sees a leper. The leper is cleansed; his skin becomes like it was when he was born. He goes on and on. And then, as the story goes, he comes upon a funeral. Let us see what he does now. The sign of the Cross, the diamond! What are these pebbles? “O world, deceitful world, you gather worthless pebbles.” Whatever names they may have, you leave the diamond behind. The diamond is our Orthodox faith. You meet a young man. “What do you believe?” “I do not believe in Christ.” “You do not believe?” He says that he believes in something else. It is a pebble. I have examined it and seen it for what it is. However brightly it shines on the outside, it is still a pebble. What do you believe? This person says one thing, another says something else; one sings along with what another says. What do you believe?
What do they believe in there, in the Greek Parliament? What they have there is a pebble. Now they are taking that pebble to trample the Greek people. And that pebble, which ought to be called fornication and adultery, they have called a diamond.
But a pebble cannot govern us.
Sadly, my beloved, our Church today... For I said that the feast of Orthodoxy is both a religious and a national celebration. In the old, half-forgotten days, it was a national celebration for Greeks in Asia Minor and Pontus.
Unforgettable Pontus, Thrace, Macedonia, Thrace, Crete, unforgettable, heroic Crete, Lower Messenia and Kampi, the hills of Acarnania. The national feast of the Greeks was not March 25, important though that date is in our history. The feast celebrated by young and old alike was the feast of Orthodoxy.
You would see the emperors holding icons. The Byzantine Empire endured for a thousand years. A thousand years! We have had only a hundred and fifty. It endured for a thousand years. And you would see the emperors, despite all their faults and sins, holding the icon of Christ.
The empresses would hold the icon of the Most Holy Theotokos. The rulers would hold candles. And the procession would go on and on.
A procession of angels and archangels will go forward, with angels on either side. Tell me, was the President of the Republic at the cathedral today? Whether he is in Australia or somewhere else, that gentleman ought to be here on this official day, yet he is absent. The day is not being honored as it should be. Still, I take heart from those who are here. I believe in the people who have remained here. We still have a people.
Across Greece there are people worn down by hardship. There is one call: to arms, to arms, to arms! I say it again. I mean spiritual weapons, not weapons of war.
And our weapon in this struggle is the Orthodox faith. I will finish with this. When I was building this hall, which is your hall too, for when I die, all I shall leave behind is my cassock and a few books,
you helped build this hall, where the word of God is heard. While it was being built, a street sweeper used to pass by. A blessed poor man. He came regularly and saw me. I do not know whether he is still alive.
He was from Aigaleo. If he is here somewhere among this crowd, let him come forward. What was his name? Uncle George? I cannot quite remember; it was twenty or thirty years ago. He asked me, ‘What are you building over there?’ I said, ‘A place where the Gospel can be preached.’ ‘What kind of preaching?’ he asked. ‘Protestant? Papist?’ ‘No,’ I told him, ‘Orthodox, Orthodox.’ Then he said, ‘Take this paper and write down the motto for the hall.’ That street sweeper gave me the motto. It did not come from a priest, a bishop, an Archbishop, or anyone else. It came from a street sweeper from Aigaleo.
And that motto is still there. It has been there for more than thirty years. No one is a prophet, but I charge the few who remain here, one, two, three of you, in the name of Jesus Christ: preach Orthodoxy, and only Orthodoxy, and again, Orthodoxy.
Finally, my brothers and sisters, let me close with the hymn of that poor son of Epirus, Krystallis, who sang a hymn to Orthodoxy: ‘O Orthodoxy, our sweet mother, our sweet mother, you awaken a thousand golden hopes within our hearts.’
And let us remember another defender of our faith: ‘Orthodoxy, our sweet mother, in you we were born, in you we live.’
We live in you, and if need be, we would sacrifice ourselves a thousand times for your glory.
Πρωτότυπη μεταγραφή: Ἑλληνικά
Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμιε Πρόδρομε, Αποστόλων Δωδεκάς, Διδάσκαλοι και Πατέρες Εκκλησίας, Μάρτυρες και Άγιοι, Ιταλώς Ταθήσαντες και Στημανοθέντες, Πίστε Πρεσβείων, Τωλεϊθίνε και Σωθήνετε ψυχάς ημών. Αμήν.
Σήμερον, αγαπητοί μου χριστιανοί, σήμερον, τέτοια Άγια ημέρα, ημέρα λαμπρά, ημέρα της Ορθοδοξίας, θα έπρεπε να βρίσκομαι ως επίσκοπος στην έδρα μου. Έπρεπε να είμαι στη Φλώρινα. Αλλά αντί να είμαι στη Φλώρινα την Άγια αυτή ημέρα, ευρίσκομαι σήμερα εις Αθήνας, και ο λόγος για τον οποίο ευρίσκομαι εις Αθήνας είναι σε μας γνωστός.
Ωστόσο, όταν με κάλεσαν να λάβω μέρος εις ένα συλλαλητήριο εθνικών και θρησκευτικών σωματείων, εις το συλλαλητήριο υπέρ των αδελφών μας Βορείων, Βορείου Ηπείρου, που αναστενάζουν κάτω από το άθεο καθεστώς που εδέχονταν, και δέχθην την πρόσκληση και βρέθην εδώ εις Αθήνας και μετέβημεν στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου και είπαμε λίγα λόγια και εμείς. Εχάρημεν, διότι είδαμε ύστερα πολλά χρόνια τα νιάτα, τα χριστιανικά νιάτα, να ενθουσιάζονται για τα υψηλά και μεγάλα ιδανικά της φυλής μας. Και τώρα βρίσκομαι εδώ στο βήμα. Θα ομιλήσω, όπως είπα το πρωί που ομίλησα στον Άγιο Ευθύμιο, όπου εκεί εφημερεύει
Ευχαριστούμε. Εκεί, λέγω, στον Άγιο Ευθύμιο προανήγγειλα το θέμα της αποψινής ομιλίας και είπα ότι θα μιλήσω περί Ορθοδοξίας. Ορθοδοξία, λοιπόν, είναι το θέμα και παρακαλώ ιδιαίτερα προσοχή να δώσετε εις τα λίγα αυτά λόγια τα οποία θα πω.
Μεγάλο το θέμα. Ποιος μπορεί να μιλήσει περί Ορθοδοξίας;
Θα έπρεπε εδώ στο βήμα να είναι σήμερα ο Μέγας Αθανάσιος, ο γίγας της Ορθοδοξίας, ο οποίος ως άλλος Άτλας εσήκωσε επί των ώμων ολόκληρη την Ορθοδοξία επί μισόν και μισόν αιώνα. Θα έπρεπε να είναι ένας από τους μεγάλους πατέρες και δασκάλους της Εκκλησίας μας. Θα έπρεπε να είναι ένας από τους ιεράρχες εκείνους οι οποίοι συνεκρότησαν την Εβδόμη Οικουμενική Σύνοδο, η οποία καταδίκασε την αίρεση των εικονομάχων. Βρισκόμαστε εμείς. Ομολογώ την ατέλειά μου, ομολογώ την αμαρτωλότητά μου, και εγώ λέω εδώ στη θέση που είμαι ως νήπιον, όπως το νήπιον ψελλίζει, λέει μερικές λέξεις, έτσι και εμείς εδώ θα είπαμε, ψελλίζοντες ολίγας λέξεις υπέρ της δόξης της Αγίας Ορθοδοξίας. Ορθοδοξία είναι εορτή θρησκευτική και εθνική. Τα δύο αυτά σημεία θα αναπτύξω σήμερα εδώ στην αγάπη σας. Είναι θρησκευτική εορτή. Ας ιδούμε πρώτα τον όρον Ορθοδοξία. Τι σημαίνει η λέξις Ορθοδοξία; Είναι λέξις ωραία, λέξις από την αθάνατον ελληνική γλώσσα που δεν μεταφράζεται. Ας προσπαθήσουν οι κουλτουριάρηδες να μεταφράσουν τη λέξη αυτή και να δούνε πόσο δύσκολο είναι, γιατί η ελληνική γλώσσα κατορθώνει να εκφράσει στην τελειότητα όλα τα διανοήματα του ανθρώπου. Απόδειξη ότι και οι Ευρωπαίοι ακόμα, όταν βρίσκονται σε κάποια δυσκολία να εκφράσουν κάποια έννοια ή κάποιο νέο μηχάνημα, λαμβάνουν τον όρο από τα ελληνικά λεξικά, τα αρχαία ελληνικά λεξικά. Ορθοδοξία λοιπόν τι σημαίνει; Σημαίνει ορθή δόξα, σημαίνει σωστή γνώμη, σημαίνει σωστό φρόνημα. Ορθοδοξία ίσον, πάρε κιμωλία και γράψε στον πίνακα, ίσον αλήθεια. Αλήθεια, αλήθεια. Μα ποια αλήθεια;
Ποια αλήθεια; Ποια είναι η αλήθεια; Εάν ανοίξετε την Παλαιά Διαθήκη, Έσδρα κεφάλαιον τέταρτον, εκεί θα δείτε ένα ωραίο ύμνο της αληθείας.
Εκεί λέγει, στα ανάκτορα των Περσών, του Δαρείου, εκεί, λέει, μια νύχτα έκαναν σταυρόλεξον τρεις νέοι, έκαναν πρόβλημα. Τα μεσάνυχτα, για να περάσει η ώρα, έθεσαν ένα πρόβλημα και ρώτησαν ποιο είναι το πιο ισχυρό πράγμα στον κόσμο, το πιο δυνατό πράγμα εις τον κόσμο.
Και έγραψαν την γνώμη τους επάνω στο χαρτί και έθεσαν τους φακέλους κάτω από το προσκέφαλο του βασιλέως που ετοιμάται όχι ευρού και είπαν ότι όποιος βρει τη σωστή λύση, την ορθή απάντηση δώσει, αυτός αυτός αξίζει να καταλάβει ύψιστα αξιώματα εις το κράτος.
Το πρωί ξύπνησε ο βασιλεύς, είδε τα γράμματα, τα άνοιξε τα γράμματα και είπε ότι εγώ μόνος μου δεν μπορώ να λύσω το πρόβλημα αυτό.
και εκάλεσε συμβούλιο των σοφών και των μεγιστάνων και έθεσε ενώπιον αυτών τα γράμματα και εκάλεσε τους νέους, τους τρεις νέους που είχαν γράψει την γνώμη τους. Έρχεται ο πρώτος, ανοίγει το γράμμα. Τι λέγει; Ότι το πιο δυνατό πράγμα στον κόσμο είναι το κρασί, και το εδικαιολόγησε με λίγες λέξεις. Είναι το πιο δυνατό γιατί τον πιο λυπημένο άνθρωπο τον κάνει να χαίρεται.
Γι' αυτό λέει και η Παραδιαθήκη δώσε, λέει, στον ενθλίψιο λίγων είνων. Ναι, λοιπόν, το κρασί είναι το πιο δυνατό, γιατί τον πιο ήσυχον άνθρωπο, τον πιο ήρεμον άνθρωπο, τον πιο Άγιον άνθρωπο τον κάνει να διαπράξει τα αθλιότερα, τα φοβερότερα εγκλήματα.
Απόδειξη ο Μέγας Αλέξανδρος, που επάνω στο μεθύσι του πήγε να σκοτώσει τον αγαπητό του φίλο.
Το κρασί έχει δύναμη τεράστια. Μυστικά που δεν λες στη γυναίκα σου, στον άντρα σου. Όλοι εδώ πέρα έχουμε μυστικά, μυστικά έχουμε όλοι. Υποκρινόμεθα, γελάμε μέσα στον ήλιο, κρυβόμεθα, προσωπείο παίζουμε, ένα προσωπείο. Τολμάς να πεις στον άντρα τα βαθιά μυστικά της ζωής σου; Τολμάς στη γυναίκα να πεις τα μυστικά της ζωής σου; Τολμάει ο ένας στον άλλο να πει τα μυστικά της ζωής σου; Αλλά δώσε κρασί, πιες μέχρι σε
Και μεθύσει κάποιος και τότε τα πιο μεγάλα μυστικά, τα πιο μεγάλα μυστικά έρχονται στο φως, αποκαλύπτει το φως. Εντεύθεν, λοιπόν, εφόσον έχει τέτοια δύναμη, άλλοτε μεν να παρηγορεί, άλλοτε δε να χειροτερεύει τον άνθρωπο, άλλοτε δε να ανοίγει τας αβύσσους των μυστικών της ανθρωπίνης ψυχής, από αυτές, λέει, από αυτές τις ιδιότητες, λέγω ότι το κρασί είναι το πιο δυνατό πράγμα εις τον κόσμο.
...στον κόσμο. Απεσύρθη αυτός, ήλθε ο δεύτερος. Ανοίγουν το φακελόν του και μέσα στο φακελόν του ήτο γραμμένο κάτι άλλο: ότι το πιο δυνατό πράγμα, το ισχυρότερο, είναι ο βασιλάς. Είχε δίκιο να λέγει αυτό, διότι είχε υπόψη όχι τους βασιλείς της γης, τους σημερινούς βασιλείς, οι οποίοι είναι μια σκιά πλέον, οι βασιλείς του 20ού αιώνα, αλλά εννοούσε τους βασιλείς της εποχής εκείνης, της εποχής των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Ο βασιλεύς, λέει, έχει δύναμη.
Δύναμη, διατάσσει και ο άλλος κλείεται στους φυλακάς, διατάσσει και ο άλλος να φυλακίζεται, διατάσσει και οι γεωργοί καλλιεργούν την γη, διατάσσει και οι ναυτικοί ταξιδεύουν στα θαλάσσια, διατάσσει ο βασιλεύς και δημιουργούνται έργα τα άστια μηχανικής φύσεως, διατάσσει ο βασιλεύς και γίνεται η ειρήνη, διατάσσει ο βασιλεύς και επιστρατεύονται οι άνθρωποι και εγκαταλείπουν τις οικογένειές των και πολεμούν και αγωνίζονται υπέρ του θρόνου του.
Είναι οι δύναμοι, ο βασιλεύτης είναι δύναμης λέει. Απεσύρθη αυτός, ούτε η απάντηση του πρώτου ούτε η απάντηση του δεύτερου ικανοποίησε το σοφόν ακροατήριον. Έρχεται ο τρίτος. Τι λέει; Είναι ο φάκελός του, το σταυρόλεξον, και μέσα εκεί υπάρχει η απάντηση ότι το πιο δυνατό εις τον κόσμο είναι οι γυναίκες.
Παραπάνω από το κρασί και παραπάνω από τον βασιλέα και από όλη την παγκόσμιο δύναμη, λέει ο νέος αυτός, δεν υπάρχει άλλη δύναμη η οποία τραβάσει την ανθρωπότητα εκ των βαθέων αυτής όσον η γυναίκα. Θέτει αποδείξεις.
Τον βασιλέα τούτον, λέει, που κάθεται στον θρόνο, δεν μπορεί κανείς να τον πλησιάσει. Στα πόσες 40 μέτρων στην αρχαία εποχή όποιος διασκέριζε ένα απόσταση 40 μέτρων εφονεύεται επιτόπου Δεν εισέλθεις των κύκλων των 40 μέτρων έπρεπε να πάρεις και δικήν άδεια Ουδείς επλησίαζε. Έτρεμα ενώπιον του κλαρίνωστε κοντά, ναι στρατηγή και άλλη.
Τον βλέπετε εν τόσο λίγο λέει συγχώρεσέ με Βασιλιά σου από την πικρά αλήθεια Σε λίγο θα εισέλθει η ερωμένη σου, θα σου παίζει χαστούκι και θα γελάς.
Θα γελάει αυτή, θα γελάς κι εσύ. Θα κλαίει αυτή, θα κλαίεις κι εσύ. Και θα είσαι παίγνιον, ένα παιχνιδάκι στα χέρια μιας ακολάστου γυναικός. Γυναίκες λοιπόν κυριαρχούν στον κόσμο. Και πίσω από τα φοβερά δράματα της ανθρωπότητας κρύπτεται η γυναίκα.
Η γυναίκα έχει τη δύναμη, την τραξία της τον κόσμο.
Ανάληψης της Θεοτόκου, Διάδοξης της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Ευαγγε Υπότιτλοι AUTHORWAVE το ΠΑΜ, ΤΑΧΤΡΑ ΤΟΥ ΡΑΝΟΥ. Αυτή είναι τη γάτυρη την οποία γέννησαν όχι η γη αλλά ο ΡΑΝΟΣ. Και έτσι την καταγωγή της εκ των αθανάτων ιδεών του πνεύματος και μένει αιώνιος και ακατάλητος. έχει τη δύναμη, την δραστία της στον κόσμο. Μπορεί να μην κυβερνάει η γυναίκα, αλλά εν τούτοις όμως η γυναίκα κυβερνά την ανθρωπότητα ολόκληρον. Ήταν έτοιμο να την χειροκροτήσουν, αλλά επρόσθεσε αμέσως. Δυνατό το κρασί, δυνατό ο βασιλιάς, δυνατό οι γυναίκες, αλλά πιο δυνατό από όλα είναι η αλήθεια. Αυτή η σύγκριση, το ΠΑΜ, τ' άστρα του ουρανού. το ΠΑΜ, τ' άστρα του ουρανού, αυτήν εθιγάτηρ την οποία γέννησαν όχι η γη, αλλά ο ουρανός, και έτσι την καταγωγή της εκτραθανάτων ιδεών του πνεύματος και μένει αιώνιος και ακατάλητος.
Την καταγωγή της εκ των αθανάτων ιδεών του πνεύματος και μένει αιώνιος και ακατάλυτος. Τότε όλοι συνεφώνησαν ότι αυτός έλυσε το πρόβλημα και σε αυτόν εδόθη το βραβείο. Και αυτός πάλι εδόξασε τον Θεό, γιατί η λύση του προβλήματος αυτού δεν είναι το δικό του, αλλά ανήκει στον Θεό. Τι θέλω να πω; Γιατί υπενθύμησα στην αγάπη σας το ανέκδοτο αυτό, το διήγημα αυτό που ευρίσκεται στην Παλαιά Διαθήκη, και Έσδρας Α΄;
Αλφα, Πρώτος, Έζρας, Κεφαλαίων Τέταρτων ή Πέμπτων Διότι, αγαπητοί, στο ερώτημα αυτό... Καλά οι αλήθειες, μα ποια αλήθεια; Υπάρχουν μυριάδες αλήθειες. Υπάρχουν αλήθειες, αλήθειες για κάθε πράγμα. Αλήθεια, ίσον
Ίσον τον εκθέτηση πραγματικώς να ισοδυναμεί με την πραγματικότητα κάθε πράγματος. Να είναι περιγραφή των ιδιωμάτων και γνωρισμάτων ενός πράγματος. Αλήθεια περί της γης, αλήθεια περί των αστέρων, αλήθεια περί του ηλίου, αλήθεια, αλήθεια, αλήθεια, από τα μικρότερα ως τα μεγαλύτερα.
Αλλά εδώ δεν πρόκειται ποια είναι η αλήθεια. Ο άνθρωπος διψά αλήθεια, διπλάστηδε την αλήθεια, νοσταλγεί την αλήθεια, θέλει την αλήθεια. Και πού να βρεθεί η αλήθεια; Να βρεθεί στα συγγράμματα των φιλοσόφων και των σοφών της αρχαιότητας και στα ποικίλα θρησκεύματα τα οποία γνώρισε η ανθρωπότητα από τις αρχαίες εποχές;
Δεν αρνούμαι ότι σε αυτά τα σοφά συγγράμματα υπάρχουν αλήθειες τινές, αλλά οι αλήθειες αυτές είναι περιοτεχνήματα που ζητούν ευκόλως. Οι αλήθειες αυτές είναι ψήγματα τα οποία είναι μέσα σκεπασμένα, καλύπτονται κάτω από όγκους, βουνά πλανών και ιδεών, ψευδών ιδεών.
Η αλήθεια που αξίζει να λέγεται αλήθεια, η αλήθεια που πρέπει να γράφεται με άλφα κεφαλαίο, όχι μικρό κεφαλαίο. Όλες οι άλλες αλήθειες επιστημονικής φύσεως, αλήθειες που διδάσκονται στον κόσμο, είναι μικρές αλήθειες που δεν έχουν σημασία μεγάλη.
Αλλά εκείνη η αλήθεια η οποία συνταράσσει τον άνθρωπο και δημιουργεί τεράστια ερωτηματικά για τον άνθρωπο, η αλήθεια με άλφα κεφαλαίο, είναι μία και μόνη, είναι η αλήθεια ήλθε εκ των ουρανών. Η αλήθεια δεν είναι ψέμα, είναι αλήθεια. Ότι κατέβηκε ο Χριστός στον κόσμο, αυτός είναι η αλήθεια. «Εγώ είμαι η αλήθεια», είπε ο Χριστός.
και στον Πιλάτον, ενώπιον τον Πιλάτον είπε η εγώ εις τούτο, η Ελίδα εις τον κόσμο είναι να μαρτυρήσω τη αληθία Και ο Πιλάτος, εκφράζων μελαγχολικώς την απορία του κόσμου εκείνου, ερώτησε ειρωνικώς: «Τι εστί αλήθεια;» Αν μπορεί ποτέ κανείς στον κόσμο αυτό να βρει την αλήθεια.
Εδώ στον κόσμο, οσοδήποτε να κοπιάσει ο φιλόσοφος και επιστήμων, εκείνο που θα βρει θα βρει δεν είναι η αλήθεια, είναι κλάσμα, κλάσμα αληθείας. Το δε κλάσμα της αληθείας δεν είναι μονάς, δεν είναι ακέραιος αριθμός.
Προσπαθεί ο αριθμητής να πλησιάσει τον παρανομαστή, αλλά όσο και αν αγωνιστεί να πλησιάσει ο αριθμητής τον παρανομαστή, θα παραμείνει πάντα κλάσμα, κάτι θα λείπει. Και όταν λείπει κάτι, είναι ελλιπές.
Λοιπόν, 100% αλήθεια, η οποία δεν επιδέχεται ουδέν ψεύδος, ακέραιος αλήθεια, είναι ένας και μόνον, είναι ο Εσταυρωμένος Λυτρωτής του Κόσμου, είναι ο Κύριος και μόνος του Χριστός. Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν.
Αυτός είναι η αλήθεια και, όπως ομολόγησε, η αλήθεια. Και συνεπώς η Ορθοδοξία ίσον Χριστός, ο δε Χριστός ίσον αλήθεια. Η αλήθεια, η Ορθοδοξία περιφέρει όπως λέγει Αποκάλυψη στην υγιεινή, η έξοχος υγιεινή της Αποκαλύψεως η οποία περιφέρει τον Ήλιον, ολόκληρον τον Ήλιον. Ο δε Ήλιος, ο Πνευματικός Ήλιος της ανθρωπότητος, είναι ο Χριστός.
Η αλήθεια λοιπόν την οποία κήρυξε ο Χριστός ενώπιον του Ποντίου Πιλάτου, η αλήθεια που εκήρυξαν οι Απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας, η αλήθεια ως αποδέδεικται, αν προσέξετε στην Ωραία Ευχή που διαβάσαμε σήμερον, η συνέπεια, η αλήθεια ως έλαμψε, η αλήθεια ως αποδέδεικται, η αλήθεια ως απεδείχθη διά μυρίων θαυμάτων, η αλήθεια είναι η Ορθοδοξία η οποία περιφέρει τον Χριστό.
Κέντρο της Ορθοδοξίας. Η αλήθεια, για να εκφραστώ κάπως διαφορετικά. Η Ορθοδοξία είναι κύκλος, φωτεινός κύκλος εις τον κόσμο. Και κέντρο, και όπως ο κύκλος έχει κέντρο, έτσι και η Ορθοδοξία έχει κέντρο.
Το κέντρο της Ορθοδοξίας είναι ο Ιησούς Χριστός, που πέδεσε γινόν ημίτε και υπηρυψούται εις πάντα στους αιώνας Είναι Χριστοκεντρική. Έχουσα δε ως κέντρο τον Χριστόν.
Ο Χριστός, πέριξ του οποίου κινούνται οι αστέρες, οι πλανήτες και η ιδέα και ο κόσμος ολόκληρος, είναι χριστοκεντρική, δεν εγωκεντρική. Έφραψε το εγώ του ανθρώπου ο Χριστός και στην θέση του εγώ έφτασε την Θεότητα έκαιρσε την αλήθεια του Χριστού. Η παπική εξουσία φαίνεται ότι είναι χριστοκεντρική. Δεν είναι χριστοκεντρική, διότι έφτασε στη θέση του κέντρου, δεν έφτασε πλέον.
Δεν έχει θέση πλέον, δεν έχει θέση πλέον. Φαίνεται ότι έχει τον Χριστό, αλλά δεν έχει, έχει τον Πάπα. Αυτός είναι η παραγωγή του, με το αλάθητο και το πρωτείον του. Οι οποίοι και κακώς ερμηνεύουν το περίφημο χωρίον που είπε ο Χριστός όταν ρώτησε τους μαθητές του, τελευταίον, στην έρημο.
τι είναι μεν έργους οι άνθρωποι είναι και αυτοί οι μαθητές απήντησαν ο κόσμος έχει μεγάλη ιδέα για σαν ένα Χριστέ. Άλλοι σε λένε Ιωάννη των Πρόεδρομων, άλλοι σε λέγανε Ηλίαν των Προφήτην των Πύρινων, άλλοι σε λένε Ιερεμίαν των Προφήτην Και ο Χριστός δεν ικανοποιήθηκε.
Εγώ δεν ρωτώ. Μια δεύτερη ερώτηση: εγώ δεν ρωτώ τι λέγουν οι άνθρωποι του κόσμου. Ρωτώ σας, ρωτώ σας, συμμαθητάς μου, οι οποίοι τρία χρόνια με ακούσατε, είδατε τα θαύματά μου και ζήσατε κοντά μου. Τι φρονείτε εσείς για εμένα;
Τότε ο Πέτρος, το στόμα της αληθείας, το στόμα των Αποστόλων, απήντησε ότι εσύ είσαι ο Υιός του Θεού του ζώντος, εσύ είσαι ο Υιός. Τότε χάρη ο Χριστός και είπε μα χάρη ως εσύ βαριονά, ότι σαν ξέμα ουκα πεκαλυψές, αλλά ο πατήρ ορανής Και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής.
Τι είπε δι' αυτού; Πώς θεμελιώνουν οι παπικοί αυτό; Όταν λέγει πέτρα, εννοεί τον Πέτρο. Μεγάλο σφάλμα. Κανείς από τους Πατέρες της Εκκλησίας δεν παραδέχεται ότι ως πέτρα εννοεί τον Πέτρο, αλλά εννοεί την θεμελιώδη αλήθεια ότι ο Χριστός είναι Θεός, ονειμνή πάσα η φύσης.
Μάλιστα, κέντρον είναι η Ορθοδοξία του Χριστού. Περιφέρεια, όπως από το κέντρο του Ηλίου εξακοντίζονται χιλιάδες ακτίνων.
Ακτίνων, οι οποίοι φεγγοβολούν και φωτίζουν τον κόσμον. Έτσι από τον Χριστό εξέρχονται μυριάδες, μυριάδες μικρό... Η αλήθεια του Ευαγγελίου του Χριστού μας έχει περιφέρεια, έχει συνόδους, έχει οικουμενικές συνόδους, επεκτείνεται. Και όπως οι ακτίνες του ηλίου από αγγιόδια απόσταση φτάνουν μέχρι την γη και θερμαίνουν την γη και ζωογονούν την γη, έτσι κυριευές των αιώνων εξεκλωθεί ο Χριστός. Κάθε ακτίνα είναι σμικρός ήλιος. Ευχαριστώ.
Ευαγγέλιο είναι μία ακτίνα του απέραντου εκείνου φωτός του Κυρίου Ιησού Χριστού. Οι Προτεστάντες, αυτοί έχουν κέντρο, κέντρο έχουν, λένε τον Χριστό, τον πιστεύουν ως Θεό, αλλά περιφέρεια δεν έχουν, τοπικάς και κομματικά συλλόγους δεν έχουν και συστέλλονται των ίδιων εν έρθει.
Ταύτα, αλλά επιμένω στην Ορθοδοξία, ίσο είναι η αλήθεια, η αλήθεια με άλφα κεφαλαίον. Επάνω στον τάφο ενός απίστου μεγάλου της Γαλλίας, ο οποίος κήρυξε την αθεΐα και έλεγε στη ζωή του ότι αγάπησε την αλήθεια, ότι το θαυμαστείς διότι όλοι λέγουν.
Αν πιάσεις τους δημοσιογράφους εδώ που μου κυκλοφορούν τις εφημερίδες, τους ρωτήσεις τι κάνατε; Αλήθεια, αλήθεια. Τι αλήθεια; Όλο ψευδή, ψευδή, ψευδή και ανυπόστατα πράγματα μεταδίδουν. Λοιπόν και αυτός εκαυχάτο και έλεγε ότι δίδαξε την αλήθεια και πάνω στον τάφο του εχάραξαν ότι αγάπησε την αλήθεια.
Αλλά κατόπιν τη νύχτα πήγε κάποιος άλλος πιστός άνθρωπος και έγραψε: «Ήγάπησες την αλήθεια;» Α, δεν ταπεινώθηκες προ της αληθείας, της αληθείας με άλφα κεφαλαίο. Η δε αλήθεια με άλφα κεφαλαίο είναι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, ο Χριστός, και η Εκκλησία η οποία συνεχίζει αμοιώτως και απαραλλάκτως και απαρασαλεύτως τα δόγματα και η διδασκαλία του Χριστού μας.
Επιμένω εις αυτό το σημείο. Θα θέλω μια άλλη εικόνα. Εσείς βέβαια, εγώ είμαι φιλάργυρος, αγαπώ τις λύρες, εσείς δεν σας αγαπάτε τις λύρες. Λοιπόν, κρύβονται μέσα στα σεντούκια των ανθρώπων. Λοιπόν, μέσα, μάλιστα, η λύρα.
Παίρνεις μια λύρα, λοιπόν, τη χτυπάς χάμω, την αφήνεις και κάνει ένα ορισμένο ήχο. Εκείνος που είναι ειδικός, από τον ήχον που χτυπάει κάτω η λύρα, καταλαβαίνει. Έχει ειδικό μαγευτικό, φοβερό ήχο η λύρα.
Ρώτησαν κάπου το Διογένη γιατί το χρυσό είναι κίτρινο και απήντησε ο Διογένης: από το πολύ τσιγητό. Εκιτρίνισε, εκιτρίνισε, εκιτρίνισε. Εκιτρίνισε. Λοιπόν, λύρα, ας πούμε την εικόνα αυτή, ότι παίρνεις μια λύρα, εκεί την κρατάς, πως σου ρίψαν τα μάτια σας, ε; Λοιπόν, καλά, εγώ, μάλιστα, καλά, λοιπόν, τι κάνουν μερικοί πονηροί, μερικοί πονηροί στην Αγγλία και αλλαχού; Τι κάνουν; Παίρνουν μια μικρά λίμα, μια λίμα, ξέρετε αυτές τις λίμες μικρές, και τι κάνουν; Ρινίζουν.
Ξύνω λίγο τη λύρα, τη ξύνω και φεύγει από τη λύρα κάτι, φεύγει, κάτι φεύγει, μικρό, ελάχιστο, αλλά όταν ξύσεις χίλιες λύρες θα βγάλεις δέκα λύρες, καταλαβαίνεις τι γίνεται. Και κυκλοφορούν οι άλλες, οι ψωβαροί, όπως λένε, οι ελλιπείς λύρες, οι αιτέρες κυκλοφορούν και δεν υποψιάζεις εσύ ότι είπε από τη λύρα, έφερε η λύρα είναι.
Αλλά στην Αγγλία, η οποία είναι ο τόπος της λατρείας της λύρας, της αγγλικής λύρας, η οποία διάφερε ολόκληρο την οικουμένη, λοιπόν, η λύρα εκείνη έχουν πονηροί οι Άγγλοι, στην Εθνική Τράπεζά τους έχουν ένα ελληνικό μηχάνημα.
Και πάνε οι λύρες, τις ρίπτεις μέσα τις λύρες. Τι κάνουν; Εκείνες που είναι ακέραιες, που δεν λείπει τίποτα, μένουν. Για δες, πετιούνται έξω, πετιούνται έξω, πετιούνται έξω, πετιούνται έξω, έξω. Δες, λέει, είναι λείπει, ναι.
Ακριβώς έτσι η Ορθοδοξία, ουράνιον μηχάνημα. Ρίπτεις μέσα μια ιδέα, αν είναι ορθόδοξος θα κρατηθεί. Κάτι είναι ανορθόδοξο, έξω, έξω, έξω, το θα πει έρευσες. Ότι λείπει κάτι, κάτι λείπει, κάτι λείπει.
Θέτε ένα άλλο παράδειγμα; Εδώ κοντά μας είναι ο Παρθενών. Φοβάζω τον Παρθενώνα, αιώνες των αιώνων. Είναι τέλειος, ας το πούμε τέλειος. Η έκπροση της αρχιτεχνικής τέχνης Εκοπίασαν οι αρχαίοι προγονείς μας για να φτιάξουν αυτό το αριστούργημα των αιώνων.
Αν αύριο το πρωί ακούσουμε ότι πήγε κάποιος επάνω και με ένα σφυρί χτύπησε και έκοψε ένα κομματάκι,
βεβήλωσες, βεβηλούσες τον Παρθενώνα, βεβηλή, βεβηλή, ακάθαρτη που έφτιανα τον Παρθενώνα. Βρε υποκριτά Κεφαρισέ, το να βλάξεις τον Μάρμαρο εκείνον είναι μια ζημιά Αλλά η Εκκλησία μας, η Ορθοδοξία, είναι ο Παρθενών του Πνεύματος.
Και όπως λοιπόν αγαναχτείς και δεν θέλεις επάνω στον Παρθενώνα ούτε το ελάχιστον, ακόμα και σκέπτονται να τον σκεπάσουν με ένα γυάλινο γλόμπο τεράστιο, να μην βλάπτεται από τα αέρια και από τον έβος, έτσι η Ορθοδοξία, Παρθενών του πνεύματος, δεν επιτρέπεται ούτε μία μείωση ούτε μία αφαίρεση. Δεν του παραμένει ακέραια και μόλιν τους αιώνας των όλων.
Αν και το έχω γράψει αυτό σε ένα μικρό βιβλιαράκι, την αίρεση, ίσως να έχετε διαβάσει εσείς. Λοιπόν, εσύ ο άλλος, ο οποίος δεν ενδιαφέρεσαι για Παρθενώνας και Γελγυρίας, τι κάνεις όταν πληροφορηθείς εσάς ασθενής;
Και σου δίνει ο άλλος ο γαλακτοπώλης το γάλα, και ακούσεις ότι το γάλα είναι νοθευμένο, τρέχεις στην αστυνομία. Εάν πας στο εστιατόριο και φας, θες το φαγητό να είναι αγνόν το φαγητό.
Το φαγητό, αγνόν το φαγητό, και αν σου πει κάποιος ότι είναι σπουδαίο το φαγητό, αλλά κάποιος έριξε μια σταγόνα φαρμάκι, στρυχνίνη, παράθυρο δεν το αγγίζεις. Μια σταγόνα φτάνει, μολύνει ολόκληρο το εκλεκτό έδεσμα. Και έτσι λοιπόν είναι αμιγής, δεν έχει νοθεία. Ο Μέγας Βασίλειος, αναφερόμενος στο παράδειγμα το πρώτο, λέγει: Δεν επιτρέπεται ονομάζει τους, τους αιρετικούς παράγραφτες, όπως
Όπως αυτοί χαράσσουν, αλλοιώνουν, μειώνουν την αξία του χρυσού νομίσματος, έτσι οι κερατικοί είναι παραχράκτεροι οι οποίοι προσπαθούν να απατήσουν τους ανθρώπους. Μάλιστα. Έδωσε ένα αστείο, όχι αστείο, δεν μου αρέσουν τα αστεία, αλλά εν πάση περιπτώσει ασπικύλουμε τον λόγο και με ένα αστείο.
Όταν ήμουν στο ερωτητικό ΣΥΡΕΦ, τα σφογαράς αυτά σήμερα που δίνει η Θεή Πατρίς μας.
Πατρίς μας, είχα πάει πάνω στα Φινάκια, στα Υψηλά, και εκεί ήταν ένας αξιωματικός ανώτερος του επιτελείου, μορφωμένος στην Ακαδημία του Πολέμου των Παρισίων, εκεί ξέρω εγώ, πολύ εγωιστής και υπερήφανος. Ένας όμορφος άνθρωπος, ο οποίος ήταν πολύ υψηλός και είχε μαλλιά ξανθά, ένας ωραίος άνθρωπος, μια ξανθή κόμη την οποία χτένιζε κάθε πρωί και στεκόταν, όπως πληροφορήθηκα, μισή ώρα και την χτένιζε. Πάω λοιπόν εκεί. Λέει: «Τι είσαι εσύ; Παπάς;» Λέω: «Είμαι». Τι ήθελα περισσότερο; Και λέει: «Τι κάνεις εδώ;» Λέω: «Ο Αγγελίος τα φιλάκια». Και λέω, ε, λέει: «Τι διδάσκεις;» Λέει, ε, λέει, διδάσκω, κατάλαβα το πνεύμα του και πήρα τα αυστηρά της Ορθοδοξίας. Λέει: «Διδάσκω νηστεία», λέω. «Ούχου», μου λέει, «τι άλλο;» «Διδάσκω», λέω, «προσευχή το πρωί, το μεσημέρι, το βράδυ». «Τι άλλο;» «Διδάσκω κάποια, κανένα κομποσκοίνι», λέω, «κοντά». «Ούχου, τρίχες», μου λέει. «Τι κάνω λοιπόν εγώ;» Πλησιάζω, μετρώχω αυτά με δεν εμένουν.
Είμαι τρελός, γι' αυτό είμαι τρελός. Και πλησιάζω και τραβώ από το κεφάλι του μια τρίχα.
Έγινε έξω φρενών.
Λέω, εάν με αφήσεις να τραβώ τις τρίχες σου, θα σε κάνω γουλί. Πώς διάσε οι τρίχες βασίμανταν αυτό το πράγμα. Είναι η ωραιότης της κεφαλής σου και του σώματός σου και καυχάσαι έτσι και δι' εμάς τους Ορθοδόξους μέχρι τελευταίων εκατομμυρίων.
Είναι ο ρόλος της Εκκλησίας και δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν έμινον να φερνάσετε μετρήκα! Μάλιστα. Επιτρέψτε μια δημοσία εξομολόγηση. Δεν θα έπρεπε, αγαπητοί μου χριστιανοί, όπως θα παρουσιάζουν τα πράγματα, ότι και τα ελάχιστα στην Εκκλησία έχουν τη σημασία τους και δεν επιτρέπεται να τα μετακινήσω. Με όρια έθονται οι πατέρες των. Δεν επιτρέπεται. Εκ της σκοπιάς αυτής, ότι η αλλαγή του ημερολογίου υπήρξε σ' άλλο καλά για την πατρίδα μας. Ευχαριστώ.
Και να έκανε τα παρέμπτροπα και δεν έπραχναν κι αυτοί πολλά, σήμερα όλοι ελάς, οι Ορθόδοξοι θα νίξει στο πρώο με ολόγιον.
Λοιπόν, συνεχίζομε. Αυτή είναι η Ορθοδοξία.
Θρησκευτικώς σας παρουσίασα το μεγαλείο της Ορθοδοξίας διά παραδειγμάτων. Τώρα θα μου επιτρέψετε να σας τονίσω ότι για μας τους Έλληνες, εδώ στη γωνιά τη μαρτυρική της πατρίδος, Ευαγγελισμός, η εορτή της Ορθοδοξίας δεν είναι απλώς εορτή θρησκευτική, αλλά είναι και εθνική εορτή και θα το αποδείξω.
Όλοι μέσα στη διάνοιά μας έχουμε σημειώσει από τα μικρά μας χρόνια μια ημερομηνία την οποία ονομάζομε αποφράδα ημέρα του γένους ημών.
Και η μέρα από φράδα όπως το ονομάζει ο κόσμος ο λαός μας είναι η μέρα κατά την οποία τα στήφη των Τούρκων, βέβαια και Βαλής, των Μωάμεθ, εισήρθαν μέσα στην πόλη των ονείρων μας, στην βασίλεια των πόλεων και αφήνωσαν από τον Τρούλον της Εκκλησίας απάνω της Αγίας Σοφιάς τον Τίμιο Σταυρό που ακτινοβολούσε και έδωσαν εκεί στον πάνω στον Τρούλον το ειρήτο έδωσαν την εμίς Έλληνων. Από τότε αρχίζει Νίξ.
Νύχτα βαθιά και απέραντος, αρχίζει μια νύχτα, πόσο νύχτησε, τετρακόσια ολόκληρα χρόνια, αυτή η νύχτα η σκοτεινή και απέραντος εκράτησε και μέσα τετρακόσια χρόνια της νύχτας οι Έλληνες δεν έχουν. Ποιος έσωσε την Ελλάδα; Ερώτημα στους κουλτουριάρηδες, ερώτημα στους αθέους, ερώτημα στους μαρξιστάς, ερώτημα εις όλους οι οποίοι παίζουν, ερώτημα το θέτομεν: ποιος έσωσε την Ελλάδα κατά το διάστημα εκείνο της μακράς της νυχτός της δουλείας του γένους μας;
Μήπως την έσωσαν οι σοφοί και οι επιστήμονες και είχε πράγματα ο Βυζάντιων σωπούς και επιστήμονας σωποιούς δεν είχε κανέναν άλλο κράτος της υπηρείου.
Το Σιπηλίου ήταν τροποντινά, το κράτος, το επιστημό και τη Σοφία. Τι έγιναν αυτοί; Δεν έμειναν, δεν έμειναν. Ήμουν στη Σύρα, φοιτητής, μαθητής, εμένα και στην προκυμαία της Σύρου, τον καιρό που τα καράβια τα συνδέανε, τα συνδέανε με παλαμάρια. Δεν υπήρχαν οι σημερινές ευκολίες που έχουν οι επιβάτες. Τότε λοιπόν παρατηρούμε, εκεί οι μικροί μαθητές του γυμνασίου, ένα φαινόμενο. Τι φαινόμενο; Επάνω στο παλαμάρι που συνέδεε το καράβι με το μόλο στη στεριά.
Ανάληψης της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός. Κράτη. Έτσι κι αυτοί οι σοφοί του Βυζαντίου, ο Σαρλουέης, που έπιασε φωτιά στο Βυζάντιον, εγκατέλειψαν το Βυζάντιον άπαντες και έφευγαν εις τη Δύση για να γίνουν τα παιδιά του Πάπα και οι εκμετρευτές του Δανεικού Αντιστοιχικής. Φαινόμενον. Τι φαινόμενον. Επάνω στο παλαμάρι που συνέδε το καράβι με το μόνο, στρατιά. Ποια στρατιά. Αρουραίων ποντικών. Ένω μυστήριο πράγμα. Εμείς δεν κατάλαβαμε. Ένας γέρος ναυτικός μας λέει, φωτιά στο καράβι. Έπαιζε φωτιά. Κατάλαβα το φαργάρι που ήταν μέσα. Ζούσαν καλά. Πόδι τυριά, πόδι το ένα, βρίσκανε πολλά πράγματα στο καράβι. Αλλά όταν έδωσε φωτιά, τώρα δεν υπάρχει λόγος να μείνουμε στο καράβι. Δρόμο! Και πήγαν όλοι. Και σε λίγο φωτιά, βγήκαν μέσα από το πλοίο, έκαιε το κράτος. Έτσι κι αυτή η σοφή του Λυζαντίου, ο Σαρουέι, που έπεσε φωτιά στο Λυζάντιο, εγκατέλειψαν το Λυζάντιο ανάπαντες και έφυγαν εις τη λύση για να γίνουν οι πρέτες του Πάπα και οι εκμετρευτές του δανεικότητας της πληγής του. Ναι, μάλιστα, έφυγαν. Έφυγαν.
Ναι, μάλιστα, έφευγαν. Έφευγαν. Ποιος έμεινε στα άγια χώματά μας; Τα βουνά, οι πεδιάδες, τα μοναστήρια, οι τύμβοι των ηρώων, η πάσα γη και θάλασσα, μαρτυρείτε εσείς, και οι λίθοι κεκράξονται. Έμεινε στην Ελλάδα η Εκκλησία, η Ορθοδοξία έμεινε.
Μάλιστα, αυτή έμεινε, αυτή έμεινε. Ναι, εκεί ο παπάς με το τριμμένο ράσο του, εκεί στα μοναστήρια, τα λησμονημένα μοναστήρια, τη νύχτα, τα μεσάνυχτα, τα παιδιά της σκλαβοσύνης στην Ελλάδα εκεί μαζευότανε για να μάθουν το αλφάβητο, το Ψαλτήρι, τον Οκτώηχο, τα Μηναία και τα τεκτά υγεία της Εκκλησίας μας.
Ένας Γερμανός Πατρών ύψωσε το λάβαρο της ελευθερίας κάτω, και στην Καλαμάτα, όταν μπήκαν τα στρατεύματα για πρώτη φορά, έβγηκε οργανωμένο στάτευμα μέσα στην πόλη της Καλάμα όπου η Καλάμα έβγηκε έξω πρώτης 25 Μαρτίου διότι η ημέρα της ελευθερίας των Καλαμών είναι νωρίτερα της 25ης Μαρτίου, και πρέπει να έχουν ιδιαίτερο καύχημα οι κάτοικοι των Καλαμών.
Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησης της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός.
Ελέησον μας, ελέησον μας, σταυρέ του Κυρίου, μέσα σας καλά μας εσύ, καλά μας. Και όταν είστε από δύο χρόνια στην Τίνο, μια μοναχή, αγία μοναχή...
Ο Μοναχής έσκαψε το έδαφος και βρήκε την εικόνα της Παναγίας, ολόκληρος το έδρας αλεγάλισε και είπε την υπερμάχω στρατηγώτα εγκαιτήρια. Ποιος έσωσε την Ελλάδα; Ποιος την έσωσε την Ελλάδα; Αυτά όλα. Ο δε γνωστός, ο δε Υψηλάντης Αλέξανδρος, το οποίο το άγαλμα εμβολήναν αχάδρα τις χείριες, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, όταν ύψιζε πάνω στο δουλάβι τη σημαία,
Την σημαία είπε η ψώνα με τον Τίμιο Σταυρό και εν τούτο το σημείο νικώμε τους εχθρούς μας. Ο Δε Κολοκοτρώνης έλεγε αγωνιζόμεθα υπερπίστως και πατρίδος, εκείνος δε μαυρογιάν. Ο Μακρυάνης τι ύμνους έπαιξε την Ορθοδοξία, κομποσχελή είχε και προσήγητος ανασκήτης. Και όταν κάποτε ένας άπιστος ήρθε στο τραπέζι του, στο τραπέζι του, στο τραπέζι του και λοιπόν και κρόδεψε, εκατοσταλό του Μακρυάννης εκατοσταλό του
και ο Κόρδος γέλασε. Τι γελάς, ρε Ζαντόβολο; Ε, με αυτό το σταυρό, λέει, εμείς ζήσαμε. Ξύλια από το Παρίσι μου ήρθες, λέει, βγες από το σπίτι μέσα, να μη σε διώξουμε τις φροντσές, και εσείς μια μέρα θα καταστρέψετε το έθνος. Γελούσε το κτηνάριον, διότι ένας Μακρυγιάννης, που το κορμί του ήταν κόσκινο από τις σφαίρες, επίστευε στην Ορθοδοξία και λάτρευε την Ορθοδοξία και έλεγε ότι η Ορθοδοξία είναι το πολύτιμο σάλαμα της Εκκλησίας.
Έτσι, εδώ στα χώματα έμεινε η Ορθοδοξία. Ορθώς ελέχθη ότι η Ορθοδοξία υπήρξε η κιβωτός του έθνους και όπως μέσα στην κιβωτόν εσώθη η ανθρωπότης, έτσι μέσα στην κιβωτόν του έθνους μας, την Εκκλησία, εσώθη ό,τι ιερόν κι όσιον, είτε έθιμα, είτε γλώσσα, είτε παραδόσεις, είτε θρησκεία, είτε ιστορία, άπαντα μέσα στην Εκκλησία, την κιβωτόν αυτήν, την οποία θέλουν να καταποντίσουν.
Θα απαντήσω. Ναι, και εγκατέλειψαν και όπως σας είπα. Θυμηθείτε το λόγο μου. Θυμηθείτε το λόγο μου. Εγώ θα πεθάνω. Είναι ο καιρός που φεύγουμε εμείς οι παλιοί. Πού είναι ο Πάτερ Χαραλαμπός; Γενναίος μαχητής της πίστεώς μας, έφυγε. Τρία χρόνια εγώ, ενώ βραδίτρος είναι. Πού είναι ο ένας, πού είναι ο άλλος; Φεύγουμε. Θυμηθείτε το λόγο μου. Έρχονται οι ημέρες άσχημες.
Την διετολόγωνο μου, όλοι αυτοί που κάνουν το μεγάλο και μονούν πριν Δημοκρατίας ή δεν κακήθεν από τη νέα και από την άλλη όρθια θα εγκαταλείψουν διαλύκτως την Ελλάδα και θα μείνουμε εδώ στα βράχια αυτά οι παπάδες, τους οποίους αυτοί περιφρονούν, για να κρατήσουμε το έφερος χώρτιων μέσα στο ευθύνιο μας.
Ευχαριστώ.
Σία λοιπόν, μπαίνω προς το τέλος. Θα ενθυμηθώ έναν ταπεινόν, ταπεινόν: «αλλα τα μωρα του κοσμου εξελεξατο ο θεος ινα τους σοφους καταισχυνη». Ναι, όταν εφρόκη η πατρίς μας, ένα κλιμάκιο των Ευρωπαίων, Γάλλων και Άγγλων, ήρθαν στην Ελλάδα να ερευνήσουν ποιο είναι το μυστικό φαινόμενο της ηρωικής αυτής φυλής, η οποία μια χούφτα εγονάτισε μια ολόκληρη αυτοκρατορία.
Ήρθαν στην Ελλάδα. Πάει αυτός ο ξένος, προχώρησε, ανέβηκε πάνω σε ένα βουνό και εκεί βρήκε απ' έξω από την εκκλησία, σε ένα ξωκλήσι βρήκε ένα βοσκό. Έφερε την ευλογία του. Δευτεριάς. Ήταν αποδεστημένος.
Τον ρωτάει ο Άγγλος, λέει τι πιστεύεις εσύ, ότι πιστεύει τούτοι. Και τι πιστεύει τούτοι, ότι πιστεύω εγώ. Μάλιστα, αυτό είναι.
Αυτό είναι. Ολόκληρη απάντηση δεν υπάρχει. Δεν μπορεί να έχεις την ατομική σου γνώμη. Η γνώμη σου δεν είναι η γνώμη της Εκκλησίας, η γνώμη των πατέρων, η γνώμη των διδασκάλων, η γνώμη του Ιησού Χριστού, της μεγάλης και μακράς παραδόσεως του γένους μας. Μάλιστα, θέλω να τελειώσω με ένα παράδειγμα. Ας μιλήσει αντ' εμού ένας κήρυκας φλογερός της Ορθοδόξου Πίστεως εκ των νεωτέρων, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, του οποίου την ευχήν ήθελα να έχουμε όλοι οι άντρες και οι γυναίκες. Ο Άγιος Κοσμάς έλεγε για την Ορθοδοξία το εξής παράδειγμα: Κάποιος, λέει, έφυγε και πήγε μακριά, και πήγε σε μια πόλη, και δεν έκανε τίποτα άλλο, ο ανόητος, παρά αγόραζε πετράδια. Αλλά δεν ήταν εις θέσιν να εκτιμήσει τα πετράδια. Και τα πετράδια αυτά, γέμισε λοιπόν έναν ντορβά, ένα σακίδιο γέμισε από πετράδια. Αλλά πέρασε μια υπόνοια στο τέλος, που δούλευε 50 χρόνια στα ξένα να αγοράζει τα πετράδια: «Α, μήπως τα πετράδια αυτά δεν είναι γνήσια;» Θα πάει λοιπόν σε έναν που ήταν ικανός να ελέγξει την αξία των πετραδιών αυτών και του λέει: «Θέλω να μου πεις αλήθεια τι αξία έχουν αυτά τα πετράδια που 50 χρόνια εκοπίασα και έμαθα». «Άπλωσέ τα», λέει, «σε ένα μάρμαρο». «Τίποτα, σε γέλασαν. Πετραδάκια είναι, τίποτα, ανάξια λόγου. Ένα είναι μόνο από όλα αυτά, ένα το μικρό», λέει, «αυτό είναι διαμάντι και έχει μεγάλη αξία. Θα τα ρίξεις στο ρέμα, στο ρέμα πυρίγω».»
Περίγωστο, φάνηκε λυπή και κατάκραδα, πενήντα χρόνια να δουλεύω, να εργάζομαι, να κοπιάζω, να αγοράζω πετράδια και στο τέλος να μου λες εσύ ότι μόνο αυτό το μικρό έχει την αξία του. Το πήρε στενοχωρημένος, προχωρώντας, βγαίνοντας έξω, λέει: «Ο Κοσμάς τα λέει αυτά.» Να δοκιμάσω να δω τι γίνεται.
Παίρνει λοιπόν το διαμάντι, παίρνει μια άλλη, μπροστά του παρουσιάζεται ένας τυφλός. Πέντε καλά πετράδια, τίποτα. Παίρνει το διαμάντι, το βάζει επάνω στο μάτι, άνοιξε τα μάτια. Προχωράει περισσότερο, βλέπει ένα κουτσό, ένα παράλυτο. Σηκώθηκε όρθιος. Θαύμα έγινε.
Βρισιώζει παρακάτω, βλέπει ένα λεπρό. Καθαρίστηκε, όπως το δάρμα μολυγενήθηκε από τη μητέρα του. Προχωράει παραπέρα, παραπέρα, παραπέρα. Να, είπε ο λόγος, βρίσκεται ακόμα μια κηδεία. Μια κηδεία. Για να δούμε τώρα τι κάνει. Το σύμπνευμα του Σταυρού, το διαμάντι, σκότια πάνω. Άρα πολύ συνεύτη νόη. Πιάνει τα χαλίκια, λέει, «κόσμε, ντουνιά ψεύτη, ψεύτη κόσμε, που συλλογείς χαλίκια ανάξια λόγου». Οιονδήποτε όνομα κι αν έχουν, δεν σε αισθόμεν αυτον. Και αφήνεις το διαμάντι. Το διαμάντι είναι η Ορθοδοξία μας. Χαλίκι είναι, τον διάβασα, τον είδα, το χαλίκι, όσο κι αν λάμπει εξωτερικώς είναι χαλίκι. Τι πιστεύεις εσύ; Το ένα, το άλλο, το άλλο, τι ο Γόγκη λέει και άλλος το τραγουδιστάς και λοιπά. Τι πιστεύεις εσύ; Προχωράει παραπέρα, παραπέρα, παραπέρα, να μην υπολογώ, βρίσκεται ακόμα μια κηδεία. Για να δούμε τώρα τι κάνει. Το σημείο του σταυρού, το διαμάντι, σκότει απάνω. Ποιοι είναι αυτοί οι νόμοι. Ποια είναι τα χαλίκια. Έλε κόσμη, δουλειά ψεύτη. Ψεύτη κόσμη. Που συλλογείς χαλίκια. Ανάξια λόγου. Οι ονδήποτε όνομα και αν έχουν μέσα στο κουμπέσμα αυτών. Και αφήνεις το διαμάντι. Το διαμάντι είναι η ορθοδοξία μας. Βλέψε κύριε Νεαρόν, Νεαρόν, τι πιστεύεις, εγώ δεν πιστεύω στον Χριστό. Δεν πιστεύεις, εγώ πιστεύω στον Μάλιστα. Χαλίτσι είναι, χαλίτσι είναι, τον διάβασα, τον είδα, τον χαλίτσι είναι. Όσο και αλάμπη εξωτερικός είναι. Υπότιτλοι AUTHORWAVE Το δεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδεδε
Τι πιστεύουν εκεί μέσα στην Βουλήν, την Βουλήν των Ελλήνων; Μέσα εκεί χαλίκι. Τώρα από ώρα σε ώρα πήρε ένα χαλίκι, ένα χαλίκι παίρνουνε για να πατήσουν τον ελληνικό λαό. Και το χαλίκι αυτό, όντως χαλίκι που πρέπει να λέγεται πορνεία και μοιχεία, το ονόμασαν διαμάντι.
Μα δεν μπορεί το χαλίκι να μας κυβερνάει.
Δυστυχώς η Εκκλησία μας ήδη, αγαπητοί μου, διότι είπα ότι η Ορθοδοξία δεν είναι μόνο θρησκευτική εορτή, αλλά και εθνική εορτή. Στα παλιά τα χρόνια, τα λησμονημένα χρόνια, εθνική εορτή των Ελλήνων, Μικρά Ασία, Πόντο.
Αλησμόνητος Πόντος, Θράκη, Μακεδονία, Θράκη, Κρήτη, αλησμόνητη ηρωική Κρήτη, Κάτω Μεσσηνία και Κάμπη, της Βουνάκια Ακαρνανία. Εθνική εορτή των Ελλήνων δεν ήταν η 25η Μαρτίου, που είναι ιστορική, αλλά εθνική εορτή των Ελλήνων, που εόρταζαν μικροί και μεγάλοι, ήτανε η Ορθοδοξία.
Τους έβλεπες, τους βασιλείς, να κρατούν εικόνες. Χίλια χρόνια βάσταξε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Χιλιά χρόνια. Εμείς μόνο έχουμε 150 χρόνια. Χίλια χρόνια κράτησε. Έβλεπες τους βασιλείς, παρόλα τα ελαττώματα και αμαρτήματά των, να κρατούν την εικόνα του Χριστού.
Οι βασίλισσες να κρατούν την εικόνα της Παναγίας. Οι άρχοντες να κρατούν κεριά. Και να βαδίζει, να βαδίζει, να βαδίζει.
Θα βαδίζει πομπή αγγέλων και αρχαγγέλων και να τα στύφει δεξιά και αριστερά. Λέει, μου λέτε, μήπως σήμερα στη Μητρόπολη ήταν ο πρόεδρος Δημοκρατίας, στην Προδερχή, στη Ρασιμπίας, στην Αυστραλία, πρέπει να μείνει εδώ, δεν είναι παρών. Κατά την επίσημη αυτή τη μέρα ο κύριος αυτός. Δεν τιμάται σήμερα η μέρα, αλλά παρόν έχω θάρρος. Πιστεύω εις τον λαό που είναι μείνει εδώ, έχουμε λαόν.
Γαλάζα με χρώματα αεροϊκά, με χρώματα της Ανανάκης του Πατρίδος μας. Υπάρχει λαός κοπισμένος εις όλη την Ελλάδα. Ένα το σύνθημα: στα όπλα, στα όπλα, στα όπλα, φωνάζω και πάλι. Όχι όπλα υλικής χρήσεως, αλλά όπλα πνευματικής χρήσεως.
Και όπλο μας για κατά μάχη τον είναι ο Ορθοδοξός πίστης. Τελειώνω με το εξής. Όταν έκτιζα αυτή την αίθουσα, και δική σας η αίθουσα αυτή, διότι εγώ όταν στον κόσμο αυτό πεθάνω, δεν έχω μόνο το ράσο μου και μερικά βιβλία.
Σεις εβοηθήσατε και χτίστηκε αυτή η αίθουσα στην οποία ακούει το Λόγο του Θεού. Όταν λοιπόν την έκτισα την αίθουσα, περνούσε ένας οδοκαθαριστής. Φτωχαδάκι ευλογημένο. Και έρχονταν τακτικά. Και με έβλεπε, δεν ξέρω αν ζει.
Κάτι από το Εγάλω είναι Αν είναι πουθενά εδώ, να παρουσιαστεί. Αν μέσα στο πλείδος αυτός είναι από το Εγάλω Πώς τον λέγανε; Πώς, Μπαρμπαγιώργης, πώς τον λέτε, μίσος, δεν ξέρω πώς τον θυμόμαι, 30 χρόνια, 20 χρόνια, λέει τι χτίζεις αυτό πέρα, να χτίζω ένα να κηρύσσεται το κήρυγμα λέει, τι κήρυγμα μου λέει, πορτεστάτικο, παρπαπικό, τίποτα λέει ορθόδοξο, ορθόδοξο, τότε λέει πάρε λέει αυτό το χαρτί και γράψε λέει ο σύνθημα της αιθούσης και μου έδωσε αυτός ο δοκαθαριστής, ούτε ιεράς, ούτε επίσκοπος, ούτε αρχιεπίσκοπος, ούτε κανείς ούτε ένας οδοκρατιστής, το Εβγάλιο, που έδωσε αυτό το σύνθημα.
Και εκεί είναι πάντα το σύνθημα. Έχει τριάντα τόσα, κανείς δεν είναι προφήτης, αλλά οι ολίγοι που θα μείνουν, ένας, δύο, τρεις κοντά εδώ, τους ορκίζω εις το όνομα του Ιησού Χριστού να κηρύξουν Ορθοδοξία και μόνον Ορθοδοξία και πάλιν Ορθοδοξία.
Τέλος, αδελφοί μου, ας τελειώσω με τον ύμνο του πτωχού εκείνου παιδιού της Ηπείρου, του Κρυστάλλη, που έψαλε ύμνο της Ορθοδοξίας. Ω, Ορθοδοξία, γλυκιά μας μάνα, γλυκιά μας μάνα, συγκινείς μέσα στην καρδιά χίλιες χρυσές ελπίδες.
Και να θυμηθούμε έναν άλλο πρόμαχο της πίστεώς μας: «Ορθοδοξία, γλυκιά μας μάνα, σε σένα γεννηθήκαμε, σε σένα ζούμε».
Σε να ζούμε κι αν παραχθεί ανάγκη, χίλιας ώρες θα χρυσιάσαμε για τη δόξα σου.