Ο Άσωτος, η τελική κρίση και ο Σταυρός

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

Once again, my dear Christians, I am here in Amynteo. Once again, I am about to preach the Word of God. As a bishop, I am responsible for the salvation of every soul, men and women alike.

And I am duty-bound to preach the words of God. Preaching is the chief work of bishops. Yet I have one hesitation.

Are there people today, in the twentieth century, who will listen to the words of the Gospel? John Chrysostom answers that hesitation and gives me great comfort. What does he say? “I will preach the Word of God.”

“And if they do not all listen to me, half of them will.”

“If half do not listen, a hundred will. If a hundred do not listen, fifty will. If fifty do not listen, ten will. If ten do not listen, one person will. And it is enough if even one person listens to me.”

The worth of a human being is so great that the salvation of one person is enough.

So, with that hope, I too will preach the Word of God once again. You have heard today’s Gospel. What did we hear? A parable. Which parable? The most beautiful parable Christ ever told.

It is a masterpiece. Someone has said that even if Christ had said nothing else in the world, if He had spoken only the words of this parable, it would have been enough to show that Christ is no ordinary man, no mere philosopher or thinker about society, however great, but God.

For only God, who knows the heart, could know the depths of the human heart. Today’s parable paints a picture of humanity in two conditions: a person sinking ever lower through wickedness and sin, reaching the abyss of corruption and sin, reaching Hades; and a person lifted up as though on the wings of angels and archangels, reaching the very heavens.

Sin and metanoia, repentance; the Fall and rising again; Paradise and Hell; God and the demon. All these great truths of our faith are found in this parable. In a few words, here is the story: there was a loving father who cared for his children, and he had two sons.

Nothing at all was lacking in that home. It had every good thing. The good father’s home was a little Paradise. Yet the children were not content. Poor parents, poor parents! You can see yourselves in today’s parable.

You work hard, you struggle, you sweat, you wear yourselves out and suffer. And you do not hear a single thank-you from your children. Complaints, complaints! Especially the children of the twentieth century: so ungrateful, and so much like this father’s younger son.

One son stayed close to his father. To the other, home seemed like a prison. He wanted to get up and leave, imagining that far away, in a distant country, he would find his Paradise.

So one day he spoke insolently to his father: “Father, I want to go far away from you, to a foreign land, to that vast country far from home. There I will live happily and in comfort.” His father wept and was pained by his son’s words, but he did not pressure him or force him.

He did not want to keep him close by force. For here, the Father is God. The Father who created man created him free. And the great, wonderful gift that gives man such worth, a gift found nowhere else in the animal kingdom, is freedom. So He let him go freely.

Holy Scripture says, “I set before you water and fire. Choose, and take what you will.” If you put your hand in water, you will be refreshed. If you put your hand in fire, you will be burned. Who is responsible? It is not God. It is you, who reached your hand into the fire and were burned.

So the father let his son choose freely. One day the son took his share of the property, half the estate. He sold everything, turned it into cash, filled his purse with gold coins, and set off far away.

Where did he go? Where large sums of money are spent: to the great cities. And where, according to today’s Gospel, did he squander his estate? The Apostle says it, and the Gospel says it. Where did he spend it? If I say it, you will say, “The bishop came to Amynteo and spoke to us about shameful things.” Shameful things! In our time, we do shameful things day and night. Should we then refuse to speak of them? For example, people today do not call a prostitute a prostitute. They call her a “girlfriend.” A “girlfriend”, how very...

polite of them! But the Gospel uses plain words. It calls darkness darkness and light light. Today both the Apostle and the Gospel speak of prostitutes and women who sell their bodies and the harm that can follow.

They are caught in lust and sin. And what does the Apostle say? Today the Apostle cries out, “Flee from sexual immorality.” Today’s Gospel says that the son squandered his vast estate with prostitutes.

He went with prostitutes and spent his whole inheritance in sinful company. Then the day came when he had not a single coin in his pocket, nothing at all. When he could no longer buy even a loaf of bread, everyone abandoned him: his friends, his companions, and the women with whom he had sinned.

Then, the Gospel says, he grew hungry, terribly hungry. He looked for work and at last found a job tending herds of pigs. His master was so hardhearted that he paid him no attention. When the young man tried to take some of the acorns or carob pods the pigs were eating, the master drove him away. He cared more for the pigs than for his servant. What a bitter life, what a wretched state! A rich man had become poor; a master had become a servant.

He who had been clean became unclean; a prince became a swineherd. He had sunk to the very lowest depths of misery. What could he do? What was left for him? Only to take his own life. Did he? No.

Others do take their own lives: prodigal young people in America, Sweden, and Hungary. After feasting and seeking every kind of pleasure, they become wrecks of their former selves. Even the children of wealthy parents, the prodigal children of our age, take their own lives, one after another.

He too might have taken his own life, but he did not. Why? Because one thought remained within him, a thought of love: ‘Go back home. Go back to your father’s house.’

‘Your father is full of love and tenderness. He will welcome you again.’ With that sure hope, he took his staff and walked barefoot for miles, over mountains and through valleys, across bridges, until he reached his father’s house.

Did his father turn him away? No. He was his father, full of tenderness and love. When he saw him from afar, he embraced him and kissed him, and at once ordered that he be washed and made clean.

He ordered new clothes for him, fine new silk clothes, and a ring for his hand. He told them to go to the pen and slaughter the best calf, and to prepare a feast fit for a king.

They were to celebrate the return of the Prodigal Son. This is what the Gospel tells us today. What a priceless masterpiece! But who are the prodigals? They exist in every generation, including our own. Ours may be called a generation of prodigals. No earlier age inherited so many good things. Through its inventions, our generation has become exceedingly rich, and yet it suffers terribly. Who are the prodigals? They are the children who leave home, spend the whole night in places of sin, and come back in the morning in a pitiful state.

Prodigal daughters wander here and there, unwilling to work, treating their home as a hotel where they sleep and eat. Prodigals are married men who leave their wives, live with mistresses and prostitutes, and spend their money while their children go hungry.

Prodigals are gamblers who spend their nights playing cards. But are these the only prodigals? No. There are many more. We will understand the Gospel only when we see that the prodigals are not merely the people I have named. All of us are prodigals. Every person is a prodigal to some degree, for every sinner is a prodigal. As the Gospel and Holy Scripture tell us, there is no one who lives without sinning. We all sin; we all break God’s commandments.

All of us are prodigals: men, women, and children. We sin. How could we claim otherwise? Even if a person lives only one day on earth, that person is a sinner. We sin with our eyes when we look at shameful, unspeakable things.

We sin with our ears when, day and night, we listen to things we ought never to hear. We sin with our hands when we go to court and place them upon the Gospel to swear falsely.

We sin through slander and malicious accusations. We sin by blaspheming God. We sin with our whole bodies, with our thoughts, with our hearts and all that passes through them. We sin by day and by night, in the streets and in the squares. We even sin here in the Church. When the Church says, ‘Let us lift up our hearts,’ our minds are elsewhere, far from God.

Our thoughts wander among worldly and earthly things. All humanity is sinful. Should we despair? No. We must not despair, however great our sins may be. We began with John Chrysostom, and we will end with John Chrysostom.

Every sin a person commits, whether small or great, is like a burning coal from the devil.

A glowing coal, a coal that burns, a coal that sets everything ablaze, a coal that tears humanity apart and destroys it. Coals, then. What difference does it make if one person has five burning coals?

The Ascension, the Annunciation. Even if our sins are a heap of burning coals, John Chrysostom says: take those coals and throw them into the sea. The sea meets the fire, but the fire never overcomes the sea. The sea overcomes the fire.

What is the fire? Our sins, however great they may be. And what is the boundless sea, vast as the Atlantic or the Pacific? It is God’s mercy and love. So come, my brothers and sisters, my fellow sinners: men and women, the white-haired and the elderly, young people and little children.

On this holy Sunday of the Prodigal Son, let us take those burning coals, the sins we all have, and cast them into the sea of God’s boundless love. The God who welcomed the Prodigal Son will welcome us too.

Then there is joy before the angels of God over one sinner who repents. And then all the nations will be gathered before Him.

Yesterday, my dear Christians, was the Saturday of Souls, when we remember our beloved departed.

Today is Sunday, the Sunday of the Last Judgment, also called Meatfare Sunday.

What does Meatfare mean? It means saying farewell to eating meat. It marks the approach of holy Great Lent, when our Holy Church calls us to spiritual struggle.

But sadly, on these holy days, days that bring tears to the eyes of every believer, many people use Carnival as a pretext and draw a satanic conclusion from it.

The conclusion, a satanic conclusion, is that this pretext makes everything permissible. So many of our people fall into moral disorder and commit sins, small and great, which our Holy Church condemns. And so, on this very day, when so much of the world is far from God and His Holy Church and gives itself over to excess, our Holy Church has appointed...

For this day, a Gospel reading has been appointed in the churches of Orthodoxy. Which reading? The most fearsome of the whole year: the Gospel of the coming Judgment. Anyone who hears it with even the slightest instinct of faith and reason

Whoever hears the Gospel feels as though the earth is shaking to its foundations and the heavens are flashing and thundering. The voice of the eternal God is heard. The Gospel warns us all: there will be a judgment, a court before which the whole world will stand.

The impartial Judge who will judge us is the crucified Lord Jesus Christ. Humanity will be divided into two great groups: the righteous on one side, and unrepentant sinners on the other.

Two verdicts will be heard, final and irrevocable. The first: ‘Come, you blessed of my Father, inherit the Kingdom of Heaven.’ The other is terrible: ‘Depart from me into the outer fire, into eternal Hell.’

Hell, Hell. Who believes in Hell today? John Chrysostom, a saint of our Church, says that Hell exists. I too would wish there were no Hell, for I am a sinful man and I fear it. Yet Hell exists, despite what atheists, materialists, and demons may say. As surely as there is a dark night, there will be Hell, judgment, and recompense.

What do we base this on? Is there evidence? Is it simply a myth that we priests are supposed to use to lull people to sleep? The idea of Hell, the truth of Hell, and of the judgment and recompense to come rests on certain facts, on certain proofs.

Here is one proof: justice itself cries out for it. Another: the peoples of the whole world bear witness to it. A third, and the strongest, is the eternal word of God. Allow me to explain these briefly.

I said that justice itself cries out for it. Justice is a universal demand, a demand shared by all humanity. Our Church sings, “Learn righteousness, you who dwell on the earth.” But where is justice?

If we look beyond our own society and consider the relations between nations, great and small, we see a terrible sight: justice is nowhere to be found.

The law does not prevail. The law of our Christ does not prevail. ‘Love one another’ does not prevail. Instead, despite all our material and scientific achievements, an extraordinary cruelty rules our societies.

The law of the jungle rules: the big fish eats the little one. Every day we hear and read of crimes in every country. Some, to use the language of the police, are carried out so skillfully that they are called perfect crimes.

Even the most capable police officer cannot trace the evidence and arrest the guilty person. The criminal remains at large, mocking justice and the police. The perpetrators walk freely among us, and society even honors and praises them.

Some crimes are unimaginable and go unpunished. There are people who blaspheme Christ, God, the Most Holy Theotokos (All-Holy), and all that is sacred. Yet we do not see a thunderbolt strike them as they blaspheme.

There are people who go to court, lay their filthy hands on the Gospel, and swear an oath, yet go unpunished. There are women who leave their husbands and live unlawfully with other men.

They too go unpunished. There are men who cast out their wives and live with mistresses, and they go unpunished. There are cruel, inhuman people who drain the lifeblood of the poor and of poor orphans, amassing enormous fortunes. Yet they remain unpunished; their crimes go unpunished.

Human justice proves weak and powerless. As one of the ancient philosophers said, what is human justice? A spider’s web. That is how one of our own ancient philosophers described it: a spider’s web.

Just as a spider’s web catches the little flies while the big flies break through it, so it is with human justice. It catches the small and insignificant, while great, terrible crimes go undetected and unpunished.

So there are people who go unpunished. Will they remain unpunished forever? No, no. The human conscience protests. The sense of justice God planted deep within humanity protests.

It cries out that a day will surely come when those who committed the so-called perfect crimes will be caught. Those who have broken the moral law will be caught. All the guilty and all sinners will be caught in the net of impartial justice.

Our sense of justice demands it. Otherwise, everything is meaningless. If God exists, and He does, He must be just. He must administer justice and punish crime. Reason itself demands this. And there is further testimony that judgment and recompense are coming.

All the peoples of the earth, ancient and modern, have an instinctive sense, an idea handed down through tradition, that there will be judgment after death, though they express it in different ways. Let me remind you of one example. When the court of Athens unjustly sentenced Socrates, the most righteous of men, to death by drinking hemlock, he spoke these enduring words: “I do not believe in human justice. I am leaving for another world, where Aeacus, Rhadamanthus, and Minos, those three judges, will hear my case and render justice. I believe in the justice of God in heaven, not in human justice.” There is Hell; there is judgment and recompense. Justice itself bears witness to this and demands it.

The traditions of all peoples also proclaim it. But what is the strongest proof? Who assures us that there will be Hell and recompense? One witness does, and the testimony of that one witness is enough.

That witness is our Lord Jesus Christ. Everyone lies and everyone errs, but Christ was never mistaken. Everything He said proved true. He foretold events that came to pass over the centuries.

He foretold that the Temple of Solomon, the pride of the Israelites, would be destroyed. That splendid temple, a marvelous work greater than Hagia Sophia or the Parthenon, would be left without one stone upon another.

And indeed the Temple of Solomon was destroyed. Israel today is the richest state in the world, with silver and gold; yet even Oxia, a tiny village in Prespa with fifteen people, has built a beautiful church. Israel, to this day, has been unable to rebuild the Temple. Every Saturday, Israelites go there and weep among the ruins of Solomon’s Temple.

He foretold the destruction of Solomon’s Temple, and it came to pass. We are witnesses to that prophecy even today. He foretold that the twelve fishermen would become teachers of the whole world, and that the preaching of the Gospel would be heard in every corner of the earth. Wherever you go today, you can hear the Gospel preached.

He foretold that our Church would be fiercely attacked, with every force brought against it. Yet the Church, as the remarkable example of Poland shows, overcomes even the armies and aircraft of this world and triumphs through the ages.

Christ foretold these things. Just as His prophecies have come true, so too will this greatest prophecy: the hour will come when Christ will judge the world. Oh, what an hour that will be! No human tongue can express the indescribable majesty of that day of universal Judgment. Think of what happened recently in Athens: the discos, restaurants, cinemas, and theaters were full. People were eating, drinking, laughing, dancing wildly, singing, and applauding the zeibekiko dancers.

Then suddenly, forks, plates, everything stopped. Terror and fear seized them.

And in their fear, they fled like mice from the depths of the earth. What had happened? An earthquake. It comes at an unknown hour. We do not know when it will come and shake the foundations of the earth. Just so, that day will come like an earthquake, a dreadful and terrifying day. It will come at an hour when people are feasting and making merry, an hour when they blaspheme the holy Name, an hour when they wallow in the mire of uncleanness and sin, an hour when they steal, dishonor, and despise everything.

At an unknown hour, the Lord will come and the whole world will stand before Him for judgment. How does Holy Scripture describe it? In fearsome images: the sun, which has shone in the heavens for millennia, will go dark like a little candle being snuffed out.

The stars will fall like leaves from trees shaken by a fierce wind. The mountains will melt like lead, the rivers will dry up, and then a great sign will appear in the world. What sign? “They shall look on Him whom they pierced,” we hear on Great Friday. “They shall look on Him whom they pierced.” They will see the sign. And that sign, greater than every other sign, is the Precious Cross, the banner of the Crucified Redeemer.

Angels and archangels will come, and the crucified Redeemer of the world will appear, no longer as an infant, as a shadow, or as one mocked by the world, but as a reality: as King of all kings and Lord of the whole universe.

My dear Christians, what an hour that will be! All nations will be gathered before Him: poor and obscure people, but also kings, emperors, and tyrants who spread terror through the world like Attila and Tamerlane.

...the world; and poor people without a penny, who had no bread to eat, dressed in rags and begging; and the rich, who live in luxury in their mansions, feasting and reveling; people who cannot even sign their names, and great scholars, Einsteins, Platos, and Aristotles; women and men, little children and white-haired elders, from East and West.

From north and south, from every part of the world, people of every language, race, and nation will come. From the first Adam to the last person who ever lived, they will gather before our Lord Jesus Christ, countless as ants, vast as the surging sea. And Christ will judge them. To some He will say, ‘Come, you blessed of My Father.’ To others He will say, ‘Depart from Me into the eternal fire.’

These things are hard to believe. I too would wish they were not true. But that day will come as surely as Monday will dawn tomorrow. O Lord, Lord, Lord, look upon us sinners! What must we do?

Yes, God exists, despite the denials of atheists. As surely as the sun and stars exist, God exists, more surely still. Our forebears spoke of an eye that sees everything, an ear that hears everything, and a hand that records everything. Our sense of justice, the traditions of the peoples, and the word of Christ all assure us that day is coming.

My brothers and sisters, what must we do? I who speak and you who listen must prepare ourselves now for that great day and have our answer ready before Christ’s judgment seat. And may God grant, through the intercessions of the Most Holy Theotokos (God-bearer), that none of us hears those thunderous words, ‘Depart from Me into the eternal fire,’ but instead hears the joyful call, ‘Come, you blessed of My Father, and inherit the Kingdom…’

Into the Kingdom prepared from the foundation of the world. Amen.

Inherit the Kingdom prepared for you from the foundation of the world. Amen.

You are tired after the long service. Please bear with me a little longer and listen to a brief sermon on one of the sayings we hear on this holy day.

Truly this was the Son of God.

Devout congregation, my beloved brothers and sisters, fellow sinners: today is Great and Holy Friday. It is a sacred day, full of remembrance, a day that stirs deep emotion and brings tears to our eyes.

People who carry within them a spark of faith and humanity, people who believe that beyond matter there is an immortal spirit. Great Friday. At this hour, let us cast from our hearts and minds every earthly thought, every impure thought, and every logismos, every intrusive thought.

Let us clear our minds, beloved, and on the wings of imagination travel back through the centuries. Let us visit the Holy Land in spirit.

Today, in our thoughts, we must go to that place on earth called the Place of the Skull, Golgotha, where the greatest of all dramas unfolded.

There the mighty battle was fought between light and darkness, between truth and falsehood.

There at Golgotha hangs the crucified Redeemer of the world. Many are watching: the angels and archangels, the hosts of holy angels, the cherubim and seraphim. From the heights of eternity they behold the drama with indignation, ready to descend to earth with flaming swords and sweep away sinful humanity.

The crowd is watching too. Only four days earlier, on Palm Sunday, that same crowd had cried out, “Hosanna!” Their voices seemed to reach the stars. Now they stand beneath the Cross and mock Him.

The pagans are watching as well. Who are they? They are the detachment of soldiers led by a centurion. They have been ordered to go to Golgotha and carry out the court’s sentence.

These rough soldiers have fought in battles and seen human blood shed. They seem indifferent, or rather, they are not indifferent: they continue the mockery they began in Pilate’s praetorium.

They watch the execution, cast dice beneath the Cross of the Lord, and drink intoxicating drinks. But suddenly the One in the middle of the three crucified men, Christ, catches their attention.

They see that he is different from the others. The others blaspheme, curse the day they were born, and hurl insults and blasphemies in every direction. But the Crucified One is silent. His silence is mysterious, and it moves them deeply. Christ is silent. And when he opened his mouth, his most pure lips did not utter the seven sayings.

His words, those words spoken by Christ, were blessings, not curses. They made a deep impression on all who heard and watched. Even the soldiers who crucified Him listened closely.

They heard, “Father, forgive them, for they do not know what they are doing.” They heard, “I thirst,” “My God, my God, why have You forsaken Me?” and “It is finished.” They heard it all, and they wondered, “Who can this be? He is so different from the other condemned men.”

Then, after midday, the soldiers and their centurion saw the sun grow dark, darkness spread over the whole earth, the ground shake to its foundations, and the tombs open. They trembled, and their doubts fell away.

The centurion knelt and said, “Truly this was the Son of God.” This was no ordinary man, no one like the others. He was divine, beyond the ordinary course of nature, and of divine origin.

“Truly this was the Son of God.” That is what the centurion, the commander of the detachment, declared.

About twenty centuries have passed since the centurion spoke those words. Yet his testimony, his confession, does not stand alone. It continues to this day.

Countless witnesses testify that Christ is no mere figure among the many who have appeared through the ages. He is unique. He is the Son of God; He is God; He is the God-Man, Christ.

We have evidence, yes, evidence. What evidence? “Truly this was the Son of God.” His teaching proclaims it first of all.

Open the sacred texts of the world's religions, ancient and modern. Read the books of the philosophers. Listen to the words of the world's greatest orators. You will see that Christ's teaching surpasses every other teaching. It is wonderful.

I do not deny that others have said important things. But their words are like tiny grains of gold mixed into a mass of cheap metals. The words of other philosophers are like little lights, like fireflies, I would say, beside the sun that lights the whole world.

The words of Christ are light and life.

They made a tremendous impression on those who heard Him in His own day. The fishermen and the others who listened said, “No man has ever spoken like this.” Someone else said: Let the human mind advance, let scientists press on and discoveries be made. Humanity will never reach the heights of the teaching of our Lord Jesus Christ.

And another person said: We do not know whether intelligent beings like us live among the stars. But even if we suppose that other people, other intelligent beings, live among the stars of our galaxy, they could have no religion higher than the one Christ preached.

“Truly this was the Son of God.” His teaching proclaims it. And His teaching is not the only witness: His miracles proclaim it too. Wherever Christ stretched out His most pure hands, wherever He stood and His divine voice was heard, miracles took place.

There the wind stopped, and the stormy sea grew calm. Demons were driven out from the depths of people's hearts. The blind saw the light, the deaf heard, the mute spoke, lepers were cleansed, the paralyzed rose to their feet, and even the dead rose from their graves.

These were real miracles, not imagined ones. They did not happen under cover of night or in some hidden corner of the world. They happened before enemies, before people who saw them and acknowledged them, saying, “We have never seen such things in the world.”

The miracles of Christ are countless.

So many are Christ's miracles that if the sea became ink, the sky became paper, and the trees became pencils, there still would not be enough to write down the miracles He has done, is doing, and will do until the end of the ages.

Our Lord Jesus Christ, truly this was the Son of God! His divine teaching proclaims it. His miracles proclaim it. And His holy life proclaims it too. Christ was holy: holy not merely in the way that many people may be, but holy in the fullest and absolute sense.

In Him there is no evil, no fault. No deceit was found in His mouth. His disciples testify that His life shines in every way.

His virtues reached to the heavens. Which of Christ's virtues should we mention, and which could we leave out? His poverty, His simplicity. No one else lived as simply and humbly as Christ. He was so poor that He had nowhere to lay His head.

His poverty, His simplicity, His gentleness toward His enemies, His refusal to bear a grudge against those who crucified Him, and that majestic cry of His, “Father, forgive them, for they do not know what they are doing.” His courage and frankness in confessing the truth before Pilate and the rulers of the earth. His great humility, becoming a servant and washing His disciples' feet. And above all, His love.

His burning love for God and for humanity, for people in pain and suffering: all these together reveal the majesty of Christ's virtues. His enemies tried to find faults in His life. They strained their minds and studied the Gospels, but they could find no fault in Christ.

Christ, then, is the man without blemish. Even the sun has spots that mar its light, but Christ is the spotless sun. Not the slightest trace of evil was found in Him. In our Christ, we find every virtue in its fullness. He is the one who said, “Who can convict Me of sin?”

As for sin, that question remains unanswered through the centuries. Truly this was the Son of God: His teaching proves it. Truly this was the Son of God: His miracles prove it. Truly this was the Son of God: the holiness of His life proves it.

Truly this was the Son of God. What else proves it? The testimony. Whose testimony? The testimony of the ages. The centurion is not the only witness. Generation after generation bears witness, and so do little children held in their mothers' arms, as Saint Kyriakos was.

Virgins bear witness, as do ordinary people and fishermen. Great scholars and scientists bear witness too, confessing that Christ is true God. These are the few things, my dear friends, that I wished to say to you.

We too are spectators today. What kind of spectators are we? Do we watch the divine drama as the angels and archangels do? Or do we watch like the crowd that cried “Hosanna” and then cried, “Crucify Him! Crucify Him!” Do we watch like the centurion, who doubted at first but afterward believed and confessed Christ?

If anyone here in the Church today, gathered around the crucified Christ, has doubts about who He is, let that person seek, examine, and draw near to Christ with tears and a heart deeply moved.

And then, like another centurion, the evidence itself will compel him to confess that Christ is truly the Son of God, the second Person of the Holy Trinity, the God-Man, who is praised and exalted above all forever. Amen.

Και πάλιν, αγαπητοί μου χριστιανοί, ευρίσκομαι εις το Αμύνταιο. Και πάλιν πρόκειται να κηρύξω τον Λόγον του Θεού. Ως Επίσκοπος είμαι υπεύθυνος δια τη σωτηρία όλων των ψυχών των ανθρώπων, ανδρών και γυναικών.

Και είμαι υποχρεωμένος να κηρύττω τα Λόγια του Θεού. Το κήρυγμα είναι το κύριον έργο των Επισκόπων. Μα έχω ένα δισταγμό.

Άραγε υπάρχουν άνθρωποι σήμερα στον 20ο αιώνα να ακούσουν τα λόγια του Ευαγγελίου; Σ' αυτό το δισταγμό απαντά ο Ιερός Χρυσόστομος. Και μου δίνει μια μεγάλη παρηγοριά. Τι λέγει ο Χρυσόστομος; Ότι εγώ, λέει, θα κηρύξω το Λόγο του Θεού.

Κι αν δεν με ακούσουν όλοι, θα με ακούσουν οι μισοί.

Κι αν δεν με ακούσουν οι μισοί, θα με ακούσουν οι εκατό, κι αν δεν με ακούσουν οι εκατό, θα με ακούσουν οι πενήντα, κι αν δεν με ακούσουν οι πενήντα, θα με ακούσουν οι δέκα, κι αν δεν με ακούσουν οι δέκα, θα με ακούσει ένας, και ένας μόνο να με ακούσει φτάνει.

Η αξία του ανθρώπου είναι τόσο μεγάλη, ώστε φτάνει η σωτηρία ενός ανθρώπου.

Συνεπώς και εγώ με την ελπίδα αυτή θα κηρύξω και πάλι το Λόγο του Θεού. Το Ευαγγέλιο το ακούσατε. Τι είναι το Ευαγγέλιο σήμερο; Είναι μια παραβολή. Ποια παραβολή; Η πιο ωραιότερη παραβολή που είπε ο Χριστός.

Μια παραβολή αριστούργημα, μια παραβολή που είπε κάποιος ότι και αν τίποτε άλλο στον κόσμο δεν έλεγε ο Χριστός, άνθρωπος, παρά μόνο έλεγε τα λόγια αυτά της παραβολής, έφτανε αυτή η παραβολή να αποδείξει ότι ο Χριστός δεν είναι απλός άνθρωπος, δεν είναι απλός ένας φιλόσοφος, ένας κοινωνιολόγος και ένας μεγάλος άνθρωπος, αλλά είναι ο Θεός.

Διότι μόνον Θεός ως καρδιογνώστης μπορούσε να γνωρίζει τα βάθη της ανθρωπίνης καρδίας. Μέσα στη σημερινή παραβολή ζωγραφίζεται ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος σε δύο καταστάσεις: ο άνθρωπος ο ένας που κατρακυλάει συνεχώς και ακαταπαύστως με τας κακίας και τα αμαρτήματά του και φτάνει στην άβυσσον της διαφθοράς και της αμαρτίας, φτάνει στον Άδη, και από τ' άλλο μέρος ο άνθρωπος ο οποίος εγείρεται διά πτερύγων Αγγέλων και Αρχαγγέλων και φτάνει μέχρι των Ουρανών.

Αμαρτία και μετάνοια, πτώσης και ανάστασης, παράδεισος και κόλασης, Θεός και δαίμων. Μέσα σε αυτή την παραβολή όλα υπάρχουν, οι αλήθειες αυτές οι μεγάλες της πίστεώς μας. Με ολίγα λόγια έχουμε να είπομε τα εξής: ότι ήταν ένας πατέρας, ένας πατέρας φιλόστοργος, ένας πατέρας που αγαπούσε τα παιδιά του και ότι ο πατέρας αυτός είχε δυο παιδιά.

Και ότι στο σπίτι μέσα δεν έλειπε τίποτε απολύτως. Στο σπίτι ήταν όλα τα αγαθά. Ένας μικρός παράδεισος ήταν το σπίτι του καλού πατέρα. Τα παιδιά δεν είναι ευχαριστημένα. Τα λέπωροι οι γονείς, τα λέπωροι οι γονείς Η φωτογραφία σας είναι μέσα στη σημερινή παραβολή.

Κοπιάζετε, μοχθείτε, ιδρώνετε, σκοτώνεστε, κολάζεστε. Και ένα ευχαριστώ δεν ακούτε από τα παιδιά. γρήνια, γρήνια Ιδίως τα παιδιά του 20ού αιώνα είναι αχάριστα παιδιά, που μοιάζουν καταπληκτικώς με το παιδί το νεότερο του πατέρα.

Ότι ο ένας έμεινε κοντά στον πατέρα, ο άλλος του φαινόταν το σπίτι φυλακή και προσπαθούσε να σηκωθεί, να φύγει από το σπίτι, και νομίζοντας ότι μακριά, πέρα στη χώρα τη μακρινή, εκεί θα βρει τον Παραδεισόν του.

Και έτσι μια μέρα ομίλησε με αυθάδεια στον πατέρα και του λέγει: «Πατέρα, θέλω να φύγω μακριά από σένα, πέρα στην ξενιτιά, στην απέραντη χώρα της ξενιτιάς. Εκεί θα ζήσω ευτυχής και μακάριος». Και ο πατέρας έκλαψε και επόνεσε για τα λόγια του παιδιού, μα δεν τον επίεσε, δεν τον εβίασε.

Δεν ήθελε να τον κρατήσει κοντά με τη βία. Διότι εν προκειμένω ο Πατέρας είναι ο Θεός. Και ο Πατέρας που έπλασε τον άνθρωπο τον έπλασε ελεύθερο. Και το μεγάλο προνόμιο του ανθρώπου, το υπέροχο προνόμιο του ανθρώπου που δεν συναντάται εις την ζωολογική κλίμακα και δίνει μεγάλη αξία στον άνθρωπο, είναι η ελευθερία. Τον άφησε ελεύθερο.

Λέγει η Γραφή: «Μπροστά σου, λέει, άνθρωπε, βάζω νερό και φωτιά. Διάλεξε και πάρε». Αν βάλεις το χέρι σου στο νερό θα δροσιστείς, αν βάλεις το χέρι σου στη φωτιά θα καείς. Ποιος είναι υπεύθυνος; Δεν είναι ο Θεός. Εσύ, ο οποίος άπλωσες το χέρι σου στη φωτιά και κάηκες.

Ελεύθερο λοιπόν τον άφησε ο πατέρας το παιδί, και το παιδί μια μέρα πήρε την περιουσία, τη μισή περιουσία. Τα πούλησε όλα, τα έκανε ρευστό χρήμα, γέμισε το πουγκί του από χρυσά χρήματα, χρυσά αργύρια, και ανεχώρησε και έφυγε μακριά.

Πού πήγε; Εκεί που ξοδεύεται το πολύ χρήμα, πήγε στις μεγάλες πολιτείες. Εκεί, λέει το Ευαγγέλιο σήμερο, πού έφαγε την περιουσία του; Ευαγγέλιο, δύο φορές, και ο Απόστολος το λέει και το Ευαγγέλιο το λέει. Πού έφαγε την περιουσία του; Αν το πω εγώ θα πείτε: «Ο Δεσπότης ήρθε στο Αμύντιο και μας λέει αισχρά πράγματα». Αισχρά. Κατήντησαν τώρα στην εποχή μας, τα αισχρά τα κάνουμε. Τα αισχρά τα κάνουμε μέρα νύχτα. Να μην τα λέμε; Να μην λέμε, λόγου χάρη, η γυναίκα η πόρνη δεν τη λένε πόρνη σήμερα, φιλενάδα τη λένε. Φιλενάδα, η ευ...

ευγένειά τους. Το Ευαγγέλιο όμως δεν έχει ευγένεια, τα σύκα σύκα, τη σκάφη σκάφη, το σκότος σκότος και το φως φως. Σήμερα τόσο ο Απόστολος όσο και το Ευαγγέλιο μιλούν για πόρνες και έκφυλες γυναίκες που πουλούν το κορμί τους και διαλύουν οικογένειες και καταστρέφουν την ανθρωπότητα.

Νυχτερίδες της ηδονής, αγγεία του Διαβόλου, όργανα του Διαβόλου. Και τι λέει ο Απόστολος; Φωνάζει ο Απόστολος σήμερα: «Φεύγετε από την πορνεία». Το Ευαγγέλιο λέγει σήμερα ότι έφαγε την τεράστια περιουσία του με πόρνες, με γυναίκες πόρνες.

Πήγαινε στις γυναίκες και μαζί με συντροφιές αμαρτωλές κατέφαγε όλη την περιουσία του. Και ήρθε ώρα που δεν είχε δραχμή στην τσέπη του, τίποτε απολύτως. Και όταν πλέον δεν είχε δραχμή στην τσέπη του και δεν μπορούσε να αγοράσει ούτε ένα καρβέλι ψωμί, τότε τον εγκατέλειψαν οι πάντες, τον εγκατέλειψαν οι φίλοι, τον εγκατέλειψαν οι παρέες, τον εγκατέλειψαν οι γυναίκες οι αμαρτωλές.

Και αυτός, λέει, πείνασε, τον έπιασε πείνα μεγάλη, τόση πείνα που προσπαθούσε να βρει κάποια δουλειά και έγινε άνεργος και επιτέλους βρήκε κάποια εργασία μέσα σε έναν στάβλο και μέσα στο στάβλο εκείνο πλέον έβοσκε χοίρους, έβοσκε κοπάδια χοίρων και το αφεντικό του ήταν τόσο σκληρό, το αφεντικό του, ώστε δεν τον κοίταζε καθόλου και όταν πήγε να πάρει τροφή από τα στόματα των χοίρων, τα βελανίδια ή τα χαρούπια, ο σκληρός αφέντης τον έδιωχνε από τους χοίρους γιατί αγαπούσε περισσότερο τα γουρούνια από ό,τι αγαπούσε τον δούλον αυτό του, σκυράει η ζωή του, λιβράει κατάστασης του, πλούσιος έγινε πτωχός, αφέντης έγινε δούλος,

καθαρός έγινε ακάθαρος, Υιός Βασιλέως Προυγκίπου έγινε Υιός Κύριο, έγινε βοσκός προβάτων, έφτασε στην τελευταία βαθμίδα της αθλιότητος. Τι έπρεπε να κάνει; Τι υπολείπετο να κάνει; Ένα μόνο, να πάει να αυτοκτονήσει. Αυτοκτόνησε; Όχι.

Άλλοι αυτοκτονούν, στην Αμερική, στη Σουηδία, στην Ουγγαρία, παιδιά άσωτα. Αφού γλεντήσουν και διασκεδάσουν και στραγγίσουν κάθε είδος ηδονής, κατόπιν πλέον γίνονται ράκη και γίνονται όχι άνθρωποι. Και πλούσια παιδιά, πλουσίων γονέων, άσωτα παιδιά του αιώνα μας, αυτοκτονούν αράδα μέσα στην Αμερική και στη Σουηδία και την Ουγγαρία.

Θεέπρεπε λοιπόν και αυτός να φτωχτονήσει, δεν φτωχτόνησε, γιατί, μια ιδέα, ποια ιδέα, ο ιδέα, μια ιδέα, ο ιδέα, ιδέα αγάπης Μια ιδέα που έλεγε μέσα του: «Γύρισε στο σπίτι σου, γύρισε στο πατρικό σου σπίτι».

Και ο πατέρας που είναι γεμάτος αγάπη και στοργή θα σε δεχθεί και πάλι. Και πράγματι, με την ελπίδα αυτή τη βεβαία επήρε το ραβδί του, εβάδισε ξυπόλυτος χιλιόμετρα, πέρασε βουνά και λαγκάδια και γεφύρια και έφτασε στο πατρικό του σπίτι.

Τον έδιωξε ο πατέρας; Δεν τον έδιωξε ο πατέρας, γιατί πατέρας είναι, γεμάτος στοργή και αγάπη. Όταν τον είδε από μακριά, έπεσε στην αγκαλιά του, τον ασπάζετο, τον εφιλούσε και διέταξε αμέσως να τον πλύνουν, να τον καθαρίσουν.

Διέταξε να του βάλουν καινούργια ρούχα, ολοκαίνουργια μεταξωτά ρούχα. Διέταξε να του βάλουν δαχτυλίδι στο χέρι του. Διέταξε να πάνε στο μαντρί να σφάξουν το καλύτερο μοσχάρι. Να ετοιμάσουν τραπέζι βασιλικό.

Και να γιορτάσουν και να πανηγυρίσουν την επιστροφή του Ασώτου Υιού. Αυτά λέγει το Ευαγγέλιο σήμερα. Ανεκτίμητο αριστούργημα. Μα ποιος είναι θερωτής του Ασώτου; Άσοτι υπάρχουν σε όλες τις γενναίες, άσοτι υπάρχουν και στην κοινή μας η γενναία, η οποία θα ονομαστεί γενναία ασφότων Γιατί κανένας, καμιά εποχή, δεν εκκληρονόμησε τόσο αγαθά όσον η εποχή η δική μας Με τα σεβευρέσεις έγινε η προυσιωτάρα γενναία και όμως ενώ η προυσιωτάρα γενναία έγινε εν τούτης η γενναία αυτή δυστυχή και υποφέρει όσο ρωτεύονται Άσωτοι, άσωτοι ποιοι είναι; Άσωτοι είναι τα παιδιά εκείνα που φεύγουν από το σπίτι και γυρίζουν όλη νύχτα στα κέντρα τα αμαρτωλά, στα νυχτερινά κέντρα, και το πρωί έρχονται στο σπίτι σε ελεεινή κατάσταση.

Άσωτες είναι οι θυγατέρες που περπατούν δεξιά και αριστερά χωρίς να θέλουν να δουλέψουν και έχουν το σπίτι ξενοδοχείο ύπνου και φαγητού. Άσωτοι είναι οι άντρες, οι παντρεμένοι, που αφήνουν τις γυναίκες των και ζουν παρανόμως με παλλακίδα και με πόρνας και εξοδεύουν τα χρήματά των, ενώ τα παιδιά των νηστικά.

Άσωτοι είναι οι χαρτοπαίκτες, οι οποίοι διέρχονται τις νύχτες στα χαρτοπαίγνια. Ας ότι. Μόνο αυτή είναι άσοτη. Όχι. Είναι μεγάλος ο αριθμός των ασώτων. Άσωτοι, τότε μόνο θα καταλάβουμε το Ευαγγέλιο για να πούμε ότι άσωτοι δεν είναι μόνο αυτά τα πρόσωπα που αριθμήσαμε, αλλά άσωτοι είμεθα όλοι οι άνθρωποι. Δεν υπάρχει άνθρωπος ο οποίος να μην είναι κατά τινα βαθμόν άσωτος, και άσωτος είναι πας αμαρτωλός. Και όπως λέει το Ευαγγέλιο και η Αγία Γραφή, δεν υπάρχει άνθρωπος ο οποίος να ζήσει και να μην αμαρτήσει. Όλοι αμαρτάνομε, όλοι είμεθα παραβάται των εντολών του Θεού.

Όλοι είμεθα άσωτοι, άντρες και γυναίκες και παιδιά. Άσωτοι, αμαρτάνομε. Και πώς δεν αμαρτάνομε; Και μία ημέρα αν ζήσει ο άνθρωπος επί της γης, είναι αμαρτωλός. Αμαρτάνομε με τα μάτια μας που βλέπουν τα αισχρά και ακατονόμαστα.

Αμαρτάνομε με τα αυτιά μας που ακούμε ημέρα και νύχτα πράγματα τα οποία δεν πρέπει ούτε λόγο να ακούσουμε. Αμαρτάνομε με τα χέρια μας που πάμε στα δικαστήρια και παλαμίζουμε το Ευαγγέλιο.

Με συκοφαντίες και διαβολές, αμαρτάνουμε βλαστημώντας τον Θεό, αμαρτάνουμε με το κορμί μας ολόκληρο, αμαρτάνουμε με τη σκέψη μας, με την καρδιά μας, με τους διαλογισμούς μας, αμαρτάνουμε την ημέρα, αμαρτάνουμε τη νύχτα, αμαρτάνουμε στους δρόμους, αμαρτάνουμε στις πλατείες, και εδώ ακόμα στην Εκκλησία που ερχόμεθα, και εδώ, την ώρα που λέει η Εκκλησία «Άνω σχώμεν τας καρδίας», το μυαλό μας δεν είναι στον Θεό, αλλά το μυαλό μας είναι έξω.

Ρεμβάζει εις τα κοσμικά και επίγεια. Αμαρτωλή ολόκληρη είναι η ανθρωπότητα. Να απελπιστούμε; Όχι. Δεν πρέπει να απελπιστούμε. Γιατί; Δεν πρέπει να απελπιστούμε, οσοδήποτε και η αμαρτία μας. Ήρθαμε στον Ιερό Χρυσόστομο, τελειώνουμε με τον Ιερό Χρυσόστομο.

Κάθε αμαρτία που κάνει ο άνθρωπος, είτε μικρή είτε μεγάλη, κάθε μικρή αμαρτία τι είναι; Κάρβουνο του διαβόλου είναι.

Κάρβουνο αναμμένο, κάρβουνο που καίει, κάρβουνο που πυρπολεί, κάρβουνο που διαλύει και καταστρέφει την ανθρωπότητα. Κάρβουνα λοιπόν. Περιδιαφορά ότι ο ένας έχει πέντε κάρβουνα αναμμένα.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Αν οι αμαρτίες του είναι ένα σωρό κάρβουνα αναμμένα, έλα, λέει ο Χρυσόστομος, πάρε τα κάρβουνα τα αναμμένα και ρίψατέ τα εις τη θάλασσα. Η θάλασσα παλεύει με τη φωτιά, αλλά ποτέ η θάλασσα, ποτέ η φωτιά δεν νικάει τη θάλασσα, η θάλασσα νικάει τη φωτιά.

Φωτιά ποια είναι; Τα αμαρτήματά μας, οσοδήποτε μεγάλα και αν είναι. Θάλασσα απέραντος, ωκεανός, Ατλαντικός Ωκεανός, Ειρηνικός Ωκεανός, είναι το έλεος και η αγάπη του Θεού. Ελάτε λοιπόν, αδελφοί μου συναμαρτωλοί, άνδρες, γυναίκες, ασπρομάλληδες, γέροντες, μικρά παιδιά και νεότης.

Ελάτε να πάρουμε τα κάρβουνα την άγια αυτή περίοδο, την Κυριακή του Ασώτου, τα μικρά αμαρτήματά μας, τα που έχουμε όλοι μας. Και να τα ρίψουμε στο πέλαγο του Θεού, στην απέραντη αγάπη του Θεού. Και ο Θεός που εδέχθη τον Άσωτο Υιό θα δεχθεί και εμάς.

Και τότε χαρά γίνεται ενώπιον των αγγέλων του Θεού επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι. Και συναχθήσονται τότε έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη.

Χθες, αγαπητοί μου χριστιανοί, Ψυχοσάββατο, μνήμη δηλαδή των προσφιλών μας νεκρών.

Σήμερα, Κυριακή, Κυριακή των Απόκρεων.

Τι εστιατεί είναι Απόκρεος, ίσον αποχαιρετισμός. Υπότιτλος της κρεοφαγίας, ίσον προοίμιον της Αγίας και Μεγάλης Σαρακοστής, προανάκρουσμα, διά που μας καλεί εις αγώνας πνευματικούς η Αγία μας Εκκλησία.

Αλλά, δυστυχώς, ο πολύς κόσμος, τις άγιες αυτές οι μέρες που φέρνουν δάκρυα στα μάτια παντός πιστού, τις άγιες αυτές οι μέρες, ο κόσμος, ο πολύς, με την πρόφαση ότι είναι Απόκρεω και άρα σατανικό συμπέρασμα,

Συμπέρασμα, σατανικό συμπέρασμα: όλα επιτρέπονται με την πρόφαση αυτή. Ο λαός μας, ο πολύς λαός μας, εκτρέπεται σε αταξίας ηθικάς, σε μικράς και μεγάλας αμαρτίας που καταδικάζει η Αγία μας Εκκλησία. Την ημέρα λοιπόν αυτή που ο πολύς κόσμος ευρίζεται μακράν από τον Θεό και από την Αγία του Εκκλησία και οργιάζει, την ημέρα αυτή η Αγία μας Εκκλησία όρισε

όρισε να διαβάζεται εις τους Ναούς της Ορθοδοξίας Ευαγγέλιο. Ποιο Ευαγγέλιο; Το φοβερότερο Ευαγγέλιο απ' όλα τα έτη, απ' όλο τον χρόνο το Ευαγγέλιο, είναι το Ευαγγέλιο της μελλούσης Κρίσης. Όποιος το ακούει και έχει μέσα ένστικτο ένα ελάχιστο ένστικτο πίστεως και λογικής.

όποιος λέει ακούει το σεβραίο Ευαγγέλιο νομίζει ότι η γη σείεται εκ θεμελίων και ότι ο ουρανός αστράπτει και βροντά. Ακούεται η φωνή του Αιώνιου Θεού. Το Ευαγγέλιο μας προειδοποιεί άπαντας. Τι μας προειδοποιεί; Ότι θα γίνει κρίση, δικαστήριο παγκόσμιο.

Ότι δικαστής δε που θα μας κρίνει, αδέκαστος, είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ο Εσταυρωμένος. Ότι θα χωριστεί η ανθρωπότης σε δύο μεγάλες παρατάξεις. Η μία παράταξης θα είναι η δίκαιη, η άλλη παράταξης θα είναι η αμαρτωλία μετανόητη.

Ότι θα ακουστούν δύο αποφάσεις, τελεσίδικες και αμετάκλητες. Η μία, δεύτε προς μέ πάντες, η ευλογημένη του Πατρός μου, κοιρονομήσε τη Βασιλεία των Ουρανών. Η άλλη, τρομερά: πορεύεσθε απ’ εμού εις το πυρ το εξώτερον, εις την κόλαση την αιώνια.

Κόλαση, κόλαση. Ποιος πιστεύει σήμερα κόλαση; Ότι υπάρχει κόλαση, λέγει ένας Άγιος της Εκκλησίας μας, ο Ιερός Χρυσόστομος. Θα ήθελα και εγώ να μην υπάρχει κόλαση, γιατί είμαι αμαρτωλός άνθρωπος και φοβούμαι την κόλαση. Κι όμως υπάρχει κόλαση, εις πείσμα των αθέων και των υλιστών, εις πείσμα των δαιμόνων. Υπάρχει κόλαση. Όσο βέβαιον είναι ότι υπάρχει νύχτα σκοτεινή, έτσι είναι βέβαιο ότι θα υπάρχει κόλαση, κρίση και ανταπόδοση.

Πού το στηρίζουμε; Υπάρχουν στηρίγματα; Είναι απλός μύθος με τον οποίο εμείς οι ιερείς πρέπει να υπνωτίζουμε τους λαούς; Στηρίζεται η ιδέα της κολάσεως, η αλήθεια της κολάσεως, η ιδέα της μελλούσης κρίσεως και ανταποδώσεως, στηρίζεται επάνω σε ορισμένα γεγονότα, σε ορισμένες αποδείξεις.

Μία απόδειξη είναι: το φωνάζει η δικαιοσύνη. Η άλλη απόδειξη: το μαρτυρούν οι λαοί όλου του κόσμου. Η τρίτα απόδειξης, η και ισχυροτέρα, το εγώνιο λόγο στο Θεό Ας με επιτρέψετε να τα αναλύσω δι’ ολίγων.

Είπα ότι το φωνάζει η δικαιοσύνη. Διότι δικαιοσύνη είναι αίτημα παγκόσμιο. Είναι αίτημα ολοκλήρου της ανθρωπότητος. Η Εκκλησία μας ψάλλει και λέγει: Δικαιοσύνη μάθετε οι ενοικούντες επί της γης. Αλλά πού δικαιοσύνη;

Εάν ρίψουμε ένα βλέμμα όχι μόνο στη δική μας κοινωνία, αλλά ρίψουμε ένα βλέμμα εις παγκόσμια κλίμακα, εις τας διεθνείς σχέσεις των λαών, των μεγάλων και των μικρών, θα δούμε τότε το φρικτό θέαμα ότι η δικαιοσύνη δεν υπάρχει.

Δεν βασιλεύει ο νόμος ελληνικής, δεν βασιλεύει ο νόμος του Χριστού μας, δεν βασιλεύει το «αγαπάτε αλλήλους». Αλλά βασιλεύει στις κοινωνίες μας, παρόλα τα επιτεύγματα του υλικού και επιστημονικού κόσμου, μια αγριότης πρωτοφανής.

Βασιλεύει ο νόμος της ζούγκλας, βασιλεύει το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. Εγκλήματα καθημερινώς ακούονται και αναγράφονται, εγκλήματα εις όλες τις χώρες. Εγκλήματα που, για να μιλήσω με την γλώσσα της αστυνομίας, τελούνται με τελειότητα, λέγονται τέλεια εγκλήματα.

Γιατί και ο ικανότερος αστυνόμος δεν μπορεί να εξιχνιάσει τα ίχνη, να συλλάβει τον ένοχο. Μένει ασύλληπτος και περιγελά και εμπαίζει τη δικαιοσύνη και την αστυνομία. Ασύλληπτοι, οι δράστες των εγκλημάτων αυτών περιφέρονται ελεύθεροι στις κοινωνίες και τιμώνται και δοξάζονται μέσα στην κοινωνία.

Υπάρχουν εγκλήματα ασύλληπτα και ατιμώρητα. Υπάρχουν άνθρωποι που βλαστημούν Χριστό, Θεό, Παναγία, Ιερά και Όσια. Και όμως δεν βλέπουμε να πέφτει αστροπελέκι επάνω στα κεφάλια των την ώρα που βλαστημούν.

Υπάρχουν άνθρωποι που πάνε στα δικαστήρια και ξαπλώνουν τα βρωμερά τους χέρια επάνω στο Ευαγγέλιο. Και ορκίζονται και μένουν ατιμώρητοι. Υπάρχουν γυναίκες που εγκατέλειψαν, που αφήνουν τους άνδρες των και συζούν παρανόμως με άλλους άνδρες.

Και μένουν ατιμώρητες. Υπάρχουν άνδρες οι οποίοι διώξαν τις γυναίκες των και ζουν με τα παλλακίδων και μένουν ατιμώρητοι. Υπάρχουν σκληροί και απάνθρωποι άνθρωποι οι οποίοι ροφούν το αίμα του λαού, των πτωχών ανθρώπων, των πτωχών ορφανών, και δημιουργούν περιουσίας τεραστίας και όμως παραμένουν ατιμώρητοι, ατιμώρητα τα εγκλήματα.

Η ανθρώπινη δικαιοσύνη αποδεικνύεται αδύνατος και ανίσχυρος. Και όπως έλεγε ένας αρχαίος φιλόσοφος, ο φιλόσοφος, ότι η δικαιοσύνη των ανθρώπων τι είναι; Ένα αραχνόπανον. Έτσι και λέει ένας δικός μας αρχαίος φιλόσοφος, είναι ένα αραχνόπανον.

Και όπως το αραχνόπανο πιάνει τα μικρά μυγάκια, ενώ οι μεγάλες μύγες διασχίζουν, διαπερνούν το αραχνόπανο, έτσι ακριβώς και η ανθρώπινη δικαιοσύνη. Τα μυγάκια συλλαμβάνει, τα μικρά και ασήμαντα, τα μεγάλα, τα τεράστια εγκλήματα μένουν ασύλληπτα και ατιμώρητα.

Υπάρχουν λοιπόν ατιμώρητοι άνθρωποι. Λοιπόν, τι γίνεται; Θα μείνουν ατιμώρητοι αιωνίως; Όχι, όχι. Διαμαρτύρεται η ανθρωπίνη συνείδηση. Το ένστικτο, το δίκαιο που εφύτευσε ο Θεός στα σπλάχνα της ανθρωπότητος διαμαρτύρεται.

Και φωνάζει ότι οπωσδήποτε θα έρθει η μέρα κατά την οποία θα συλληφθούν οι εγκληματίες των τελείων εγκλημάτων. Θα συλληφθούν οι παραβάτες των διαφόρων ηθικών διατάξεων. Θα συλληφθούν στα δίκτυα της αδεκάστου δικαιοσύνης όλοι οι ένοχοι και αμαρτωλοί.

Μάλιστα υπάρχει, οι δικθείων δικαστήριων το λέγει μέσα, το ζητεί Άλλωστε ματαιώτης, άλλωστε δεν υπάρχει τίποτε Ή υπάρχει Θεός, και αν υπάρχει Θεός, και υπάρχει Θεός, πρέπει να είναι δίκαιος και να απονέμει δικαιοσύνη Και να τιμωρήσει το έγκλημα και να μην ψηνερετεί Είναι ανδίσταχτο συλλογική το απαιτεί οπωσδήποτε Αλλά το ζητούν ακόμα και το μαρτυρούν ότι υπάρχει κρίση και ανταπόδοση.

Απόδοσης, οι λαοί ολόκληροι της γης, όλοι οι λαοί, σε όλον τον πλανήτη μας, παλαιότεροι και νεότεροι, έχουν το ένστικτο, έχουν την ιδέα, την παράδοση ότι οπωσδήποτε θα γίνει κρίση μετά θάνατον, ότι η ιδέα αυτή έχει διαφόρους παραλλαγάς. Ένα υπενθυμίζω: Όταν το δικαστήριο των Αθηνών αδίκως εδίκασε εις θάνατον το δικαιότερο των ανθρώπων, τον Σωκράτη, και ο Σωκράτης καταδικάστηκε να πιει το κώνειον, είπε τότε τα αθάνατα λόγια: «Δεν πιστεύω σε ανθρώπινη δικαιοσύνη. Φεύγω και μεταβαίνω σε έναν άλλο κόσμο, όπου εκεί ο Αιακός, ο Ραδάμανθυς και ο Μίνως, τρεις αυτοί δικασταί, θα δικάσουν την υπόθεσή μου και θα αποδώσουν δικαιοσύνη. Στον ουρανό, στην θεία δικαιοσύνη πιστεύω και όχι στην ανθρωπίνη δικαιοσύνη». Εύχονα Χριστοκράτης υπάρχει κόλασις, υπάρχει δίκη και ανταπόδοσις, το μαρτυρεί, το ζητεί η δικαιοσύνη.

Υπάρχει η δικαιοσύνη του ανθρώπου, υπάρχει, το φωνάζουν οι παραδόσεις όλων των λαών. Υπάρχει. Ποιο είναι το μεγαλύτερο επιχείρημα ότι υπάρχει; Εκείνο το μεγαλύτερο, το σπουδαιότερο, ότι υπάρχει είναι ότι το βεβαιώνει ποιος; Ένας το βεβαιώνει και φτάνει η μαρτυρία ενός, ενός και μόνον, και μόνον αυτού η μαρτυρία να αποδείξει ότι υπάρχει κόλασις και ανταπόδοσις.

Η μαρτυρία αυτού είναι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Όλοι ψεύδονται, όλοι σφάλουν, αλλά ο Χριστός δεν έσφαλε. Ο Χριστός ό,τι είπε βγήκε αληθινό. Προεφήτευσε ορισμένα πράγματα τα οποία συν τω χρόνω, εν τη εξελίξει των αιώνων, επραγματοποιήθησαν.

Προεφήτευσε ότι ο Ναός Σολομώντος, το καύχημα αυτό των Ισραηλιτών, ο περίλαμπρος ναός, ανώτερος της Αγίας Σοφίας, δημιούργημα θαυμαστόν, ανώτερο του Παρθενώνος, ο Ναός Σολομώντος θα καταστραφεί και δεν θα μείνει λίθος επί λίθου.

Και όντως κατεστράφη ο Ναός Σολομώντος, και ενώ το Ισραήλ σήμερα είναι το πλουσιότερο κράτος του κόσμου και έχει όλες τις τράπεζες του κόσμου και αργύριον και χρυσίον, και ενώ το μικρότερο χωριό της Πρέσπας κτίζει μικρά εκκλησία, η Οξιά, ένα μικρό χωριό με 15 ανθρώπους, έχει κτίσει ωραία εκκλησία, η Οξιά έκτισε εκκλησία. Το Ισραήλ μέχρι σήμερα δεν Δεν μπόρεσαν να χτίσει καμίαν εκκλησίαν απολύτως. Μπαίνει εκεί και κλαίωνε στα ερήπια του νου του Σολομώντος κάθε Σάββατον Ιδραηλίτε.

Προεφήτευσε την καταστροφή του Σολομώντος και συνετελέσθη. Μέχρι σήμερα είμεθα μάρτυρες της προφητείας αυτής. Προεφήτευσε ότι οι δώδεκα ψαράδες θα γίνουν παγκόσμιοι διδάσκαλοι του κόσμου και ότι το κήρυγμα του Ευαγγελίου θα ακουστεί σε πάσα γωνία του κόσμου και σήμερα οπουδήποτε και να μεταβείτε θα ακούσετε το κήρυγμα του Ευαγγελίου και δεν υπάρχει γωνία του κόσμου όπου δεν κηρύσσεται το Ευαγγέλιο.

Προεφήτευσε ότι η Εκκλησία μας θα πολεμηθεί με λύσσα, θα πολεμηθεί με όλες τις δυνάμεις και όμως η Εκκλησία, όπως παρουσιάζει το παράδειγμα της Πολωνίας, θαυμαστόν παράδειγμα, νικά και θριαμβεύει στον αιώνα, τας μυριάδας των τάγμάτων και αεροπλάνων του κόσμου τούτου.

Προεφήτευσε ο Χριστός. Όπως λοιπόν όσα προεφήτευσε έγιναν αληθινά μέχρι σήμερα, έτσι και η προφητεία αυτή, η μεγαλύτερα προφητεία, ότι θα έρθει η ώρα εκείνη κατά την οποία θα δικάσει ο Θεός τον κόσμο, ο Χριστός. Ω, ποια ώρα αυτή! Γλώσσα ανθρώπου δεν μπορεί να συλλάβει, να εκφράσει το απερίγραπτο μεγαλείο της ημέρας αυτής της παγκοσμίου Κρίσεως. Πώς πία Σε ποια στιγμή, ποια ώρα, όπως προ ημερών στην Αθήνα κάτω, οι δισκοτέκ, τα κέντρα, οι κινηματογράφοι, τα θέατρα ήταν γεμάτα, και έτρωγαν και έπινον και γελούσαν και χόρευαν τους πλέον εξάλλους χορούς και τραγουδούσαν, τις ζεϊμπεκιές έπαιρναν χειροκροτήματα,

ξαφνικά σταμάτησαν πιρούνια, πιάτα, τα πάντα. Τρόμος και φόβος.

Και φόβος, σαν ποντίκια έφευγαν μέσα από τα βάθη της γης. Τι συνέβη; Σεισμός. Άγνωστη ώρα, όπως η ώρα του σεισμού είναι άγνωστη και δεν γνωρίζουμε ποιαν ώρα θα έρθει ο σεισμός, θα σείσει τα θεμέλια της γης. Έτσι ακριβώς ως ημέρα σεισμού, ως ημέρα τρομερή και απαίσια θα έρθει. Μια ημέρα, μια ώρα που οι άνθρωποι γλεντούν και διασκεδάζουν, μια ώρα που βλαστημούν το Άγιο το όνομα, μια ώρα που κυλίονται στον βόρβορο της ακαθαρσίας και αμαρτίας, μια ώρα που κλέπτουν και ατιμάζουν και περιφρονούν τα πάντα, μια ώρα που κλέπτουν και ατιμάζουν και περιφρονούν τα πάντα.

Μια ώρα που ας σημωνούν, μια ώρα άγνωστον, μια ώρα εκείνη θα γίνει η παγκόσμιος δίκη η έλευση του Κυρίου Υπόλοιπος του Χριστού Πώς το λέει η Γραφή με εικόνας φοβεράς, ότι ο ήλιος θα σκοτιστεί, όπως μια μικρά κερί θα σβήσει, και ο ήλιος που έλαμπε χιλιετηρίδας εις τον ουράνιο θόλο.

Τα άστρα θα πέσουν όπως πέφτουν τα φύλλα από τα δέντρα όταν τα σείει σφοδρός άνεμος. Τα βουνά θα λιώσουν σαν μολύβι, τα ποτάμια θα ξηρανθούν και τότε θα εμφανιστεί στον κόσμο σημείο μέγα. Ποιο σημείο; «Όψονται εις ον εξεκέντησαν», «όψονται εις ον εξεκέντησαν», λέγει η Μεγάλη Παρασκευή, ότι θα ιδούν, λέει, το σημείο. Το δε σημείο, το υπέρ παν σημείο, είναι ο Τίμιος Σταυρός, είναι η σημαία του Εσταυρωμένου Λυτρωτού.

και θα έρθουν άγγελοι και αρχάγγελοι και θα παρουσιαστεί ο εσταυρωμένος λυτρωτής του κόσμου, όχι πλέον ως νήπιο, ως σκιά, ως εμπαιγμός του κόσμου, αλλά ως μία πραγματικότητα, ως βασιλεύς, ως πανβασιλεύς, ως κύριος του σύμπαντος κόσμου.

Αγαπητοί μου, οποία ώρα τότε, αγαπητοί μου χριστιανοί! Συναχθήσονται ενώπιον του πάντα τα έθνη, άνθρωποι πτωχοί και ασήμαντοι, αλλά και βασιλείς και αυτοκράτορες και τύραννοι που εσκόρπισαν τον τρόμο και τον φόβον ως Αττίλαι και Ταμερλάνοι στον κόσμο.

...τον κόσμο, αλλά πτωχοί άνθρωποι, απένταροι που δεν είχαν ψωμί να φάνε, ρακένδυτοι και επαίτες, αλλά και πλούσιοι που ζουν εν πάση χλιδή και εν πάση πολυτελεία και χλιδή στα μέγαρά τους και διασκεδάζουν και οργιάζουν, αγράμματοι άνθρωποι που δεν μπορούν να βάλουν την υπογραφή τους, αλλά και βαθείς επιστήμονες, Αϊνστάιν και Πλάτωνες και Αριστοτέλη, γυναίκες αλλά και άντρες, μικρά παιδιά αλλά και ασπρομάλληδες γέροντες, Ανατολή και Δύση.

Από Βορρά και Νότο, όλα τα σημεία του κόσμου, όλες οι γλώσσες, όλες οι φυλές, όλοι οι λαοί, από τον πρώτον Αδάμ μέχρι τον έσχατον άνθρωπο που έζησε, όλοι ως μυρμηγκιά, ως θάλασσα, ως κύματα απέραντα, παφλάζοντα, θα έρθουν ενώπιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και θα δικάσει ο Χριστός και θα ειπεί προς μεν τους μεν: «Δεύτε προς με, οι ευλογημένοι του Πατρός μου», προς δε: «Πορεύεσθε απ' εμού εις το πυρ το αιώνιον».

Απίστευτα είναι αυτά, απίστευτα. Θα ήθελα και εγώ να είναι απίστευτα, αλλά είναι πραγματικότητες, όσο βέβαιο είναι ότι αύριο ξημερώνει Δευτέρα, όσο βέβαιο είναι ότι θα έρθει η ημέρα εκείνη. Ω Κύριε, Κύριε, Κύριε, επίβλεψε επί τους αμαρτωλούς ημών. Τι πρέπει να πράξουμε;

Υπάρχει, ναι, η σπίσμα των ουρανών, υπάρχει η σπίσμα των αδέων, υπάρχει, ναι. Η σπίσμα, όσο βέβαια είναι ότι υπάρχει ήλιος και άστρα του ουρανού. Ακόμα περισσότερο βέβαιο είναι ότι υπάρχει Θεός. Έστη δίκης ο φθαρμός ώστε τα πάντα ωρά έλεγαν οι αρχαίοι προγονεί μας Υπάρχει ένα μάτι που τα βλέπει όλα, υπάρχει ένα αυτί που τα ακούει όλα, υπάρχει ένα χέρι που τα γράφει όλα. Ναι, βεβαιότητες αρχαίες, προγονικές, το ένστικτο δικαιοσύνης, οι παραδόσεις των λαών, ο λόγος του Χριστού βεβαιώνει ότι έρχεται η μέρα εκείνη.

Αδελφοί μου, τι πρέπει να πράξουμε, και εγώ που ακούω, τα είδα εγώ και εσείς που με ακούετε, να προετοιμάσουμε τώρα αυτό μας για την μεγάλη αυτή ημέρα, να έχουμε έτοιμο την απολογία μας ενώπιν του βολουμήματου Χριστού και ήθε ο Θεός Διεπρεσβειών της Περαγίας Θεοτόκου, κανείς από εμάς να μην ακούσει τον κεραυνόν, τον κεραυνόν, φορεύεστε από μου εις το πυρ το αόνιον, αλλά να ακούσει τη χαρμόσυνη φωνή δεύτερο λογημένη του Πατρός μου και νομίστε τη μα

Εις την ετοιμασμένην βασιλείαν από καταβολή του κόσμου. Αμήν.

Αγαπημένη η Βασιλεία να αποκαταγωγήσει τον κόσμο. Αμήν.

Είστε κουρασμένοι από τη μακρά ακολουθία. Θα σας παρακαλέσω να κάνετε πολλή υπομονή. Για να ακούσετε ένα σύντομο κήρυγμα. Που θα ερμηνεύσει ένα από τα ρητά που ακούμε στην αγία αυτή ημέρα.

Αληθώς Θεού Υιός είναι ούτως

Ευσεβές εκκλησίασμα, αγαπητοί μου συναμαρτωλοί αδελφοί, Μεγάλη Παρασκευή είναι σήμερα. Ημέρα ιερά, ημέρα πλήρης αναμνήσεων, ημέρα που προκαλεί ρίγη συγκινήσεως και δάκρυα σε εκείνους τους ανθρώπους.

Ανθρώπους που έχουν μέσα εις τα στήθη των μια σπίθα πίστεως και ανθρωπισμού, σε εκείνους τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι πέραν από την ύλη υπάρχει το πνεύμα το αθανατόν. Μεγάλη Παρασκευή. Ας βγάλουμε την ώρα αυτή από την καρδιά μας, από το μυαλό μας κάθε ιδέα γήινη, κάθε ρυπαράν σκέψη και λογισμό.

Ας καθαρίσουμε τη διάνοιά μας και με τα φτερά της φαντασίας, αγαπητοί μου, ας πετάξουμε, ας διασχίσουμε τους αιώνας, τα διαστήματα των αιώνων. και νοερώς ας επισκεφθούμε ψυχικώς, διότι μπορεί κανείς να πάει στους Αγίους Τόπους και να είναι ψυχικώς εκεί στους Αγίους Τόπους.

Και σήμερα πρέπει η διάνοιά μας και οι σκέψεις μας, νοερώς με τα φτερά της φαντασίας, να ευρεθούμε στο σημείο εκείνο του πλανήτου μας, στο σημείο εκείνο που ονομάζεται Κρανίου Τόπος, Γολγοθάς, εκεί όπου επαίχθη το δράμα των δραμάτων.

Εκεί όπου διεξήχθη η κραταιά μάχη μεταξύ φωτός και σκότους, μεταξύ αληθείας και ψεύδους.

Εκεί λοιπόν στον Κολγοθάν είναι ο εσταυρωμένος διτροτής του κόσμου, θεατέ, θεατέ είναι πολλοί, θεατέ εμπρότιες, είναι οι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, τα τάγματα των Αγίων Αγγέλων και Αρχαγγέλων, Χερουβείμ και Σεραφείμ, που απάνω από τα θεωρεία της αιωνιότητος βλέπουν το δράμα και αγαναχτούν και είναι έτοιμοι με τις ρομφαίες τις πύρινες να κατέρθουν εδώ εις την γη και να σαρώσουν την αμαρτωλή ανθρωπότητα.

Θεαταί είναι ακόμα ο Όχλος, ο Όχλος εκείνος που τέσσερες ημέρες ενωρίτερα, την ημέρα των Βαΐων, εκραύγαζε και έλεγε, και η φωνή του έφτανε μέχρι τα άστρα του ουρανού: «Ωσαννά». Και τώρα είναι κάτω από τον Σταυρό, αντί να εμπαίξει.

Θεατέ του είναι ακόμα η Δολολάτρε, ποιοι είναι οι Δολολάτρε Είναι το απόσπασμα, το στρατιωτικόν απόσπασμα που επικεφαλής έχει εκατόνταρχον λοχαγόν, και αυτό το απόσπασμα έλαβε εντολή να πορευθεί στον τόπο, εκεί στον Γολγοθάν, και να εκτελέσει την απόφαση του Λαϊκού Δικαστηρίου.

Οι στρατιώτες αυτοί, αγροίκοι στρατιώτες που έχουν λάβει μέρος σε διαφόρους μάχας και είδαν να χύνεται αίμα ανθρώπων, είναι αδιάφοροι ή μάλλον όχι αδιάφοροι, αλλά συνεχίζουν τον εμπαιγμόν που έκαναν μέσα στο πραιτώριο του Πιλάτου.

Παρακολουθούν την εκτέλεση, παίζουν ζάρια κάτω από τον Σταυρό του Κυρίου και πίνουν μεθυστικά ποτά, αλλά αίφνης, ο Εσταυρωμένος από τους τρεις Εσταυρωμένους, ο Εσταυρωμένος που βρίσκεται στο κέντρο, ο Μεσαίος Εσταυρωμένος, ο Χριστός, ελκύει το ενδιαφέρον τους.

Διαφέροντος, βλέπουν ότι διαφέρει από τους άλλους. Οι άλλοι βλασφημούν, καταρώνται την ημέρα της γεννήσεώς του και εκσφενδονίζουν ύβριες και βλασφημίας προς όλα τα σημεία του ορίζοντος, ενώ ο Εσταυρωμένος σιωπά. Η δε σιωπή του αυτή είναι μυστηριώδης σιωπή που προκαλεί συγκίνηση. Σιωπά ο Χριστός. Και όταν άνοιξε το στόμα του, τα άχραντά του χείλη δεν είπε τους επτά λόγους.

Λόγους, λόγους. Τα λόγια εκείνα που είπε ο Χριστός δεν ήσαν κατάρες, αλλά ήσαν ευλογία, ήσαν λόγια που προκαλούσαν βαθύτατη εντύπωση στους ακροατάς και θεατάς. Και αυτά τα λόγια τα προσέχανε οι σταυρωτές του Χριστού μας, οι στρατιώτες, το απόσπασμα των στρατιωτικών.

Άκουαν το Πάτερ άφες αυτής που κλαδίζει την ποιούση Άκουαν το διψώ Άκουαν το θε ηλίλη λαμάσα βαχθονή Άκουαν το τετέλεστε Όλα αυτά τα ήκουαν. Και διερωτώντο οι στρατιώτες: «Ποιος να είναι αυτός άραγε; Αυτός διαφέρει τεράστια από τους άλλους καταδίκους».

Αλλά όταν πλέον μετά το μεσημέρι οι στρατιώτες με τον Εκατόνταρχο είδανε τον ήλιο να σκοτεινιάζει και το σκοτάδι να απλώνεται εις όλη την γη και η γη να σείεται εκ θεμελίων και τα μνήματα να ανοίγουν, τότε πλέον έφριξαν, τότε έπαυσαν πλέον να έχουν δισταγμούς και αμφιβολίες.

Και ο Εκατόνταρχος εγονάτισε και είπε: «Αληθώς Θεού Υιός ην ούτος». Δεν είναι αυτός τυχαίο πρόσωπο, δεν ομοιάζει με τους άλλους ανθρώπους. Είναι πρόσωπο θεϊκόν, πρόσωπο υπερφυσικόν, πρόσωπο που έχει θεϊκή την προέλευση.

Αληθώς Θεού Υιός ήν ούτος, αληθώς λέει, είναι Υιός του Θεού, είπε ο Εκατόνταρχος επί της κεφαλής του αποσπάσματος.

Από τότε που είπε τα λόγια αυτά ο Εκατόνταρχος, μετρήστε, έχουν περάσει περίπου 20 αιώνες και η μαρτυρία αυτή του Εκατοντάρχου, η ομολογία αυτή του Εκατοντάρχου δεν είναι μοναδική, εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερον, συνεχίζεται μέχρι σήμερον.

Πολλές μαρτυρίες, αναρίθμητες μαρτυρίες, μαρτυρούν ότι όντως ο Χριστός δεν είναι ένα πρόσωπο από τα πρόσωπα εκείνα τα οποία παρουσιάσθηκαν διαμέσου των αιώνων. Αλλά είναι μοναδικό πρόσωπο, είναι ο Υιός του Θεού, είναι Θεός, είναι Θεάνθρωπος.

Έχουμε αποδείξεις, έχουμε αποδείξεις. Ποιες αποδείξεις; Αληθώς Θεού Υιός ήν ούτος, το φωνάζει πρώτα πρώτα η διδασκαλία του.

Ανοίξατε τα ιερά κείμενα, τα κείμενα των θρησκειών όλου του κόσμου, παλαιότερων και νεωτέρων. Διαβάσατε τα βιβλία των φιλοσόφων. Ακούσατε τους λόγους των μεγαλύτερων ρητόρων του κόσμου. Θα δείτε ότι η διδασκαλία του Χριστού είναι ανώτερη από όλες τις διδασκαλίες, είναι υπέροχη.

Δεν αρνούμαι ότι είπαν και άλλοι λόγια σπουδαία, αλλά τα λόγια αυτά ομοιάζουν με μικρά ψήγματα χρυσού που είναι ανακατεμένα μέσα σε έναν όγκο ευτελών μετάλλων. Τα λόγια των άλλων φιλοσόφων ομοιάζουν με μικρά φώτα, με πυγολαμπίδας θα έλεγα, μπροστά στον ήλιο που φωτίζει τον κόσμο ολόκληρο.

Τα λόγια του Χριστού είναι φως και ζωή.

Έκαναν εντύπωση τεραστία στους συγχρόνους του. Έλεγαν αυτοί που τον άκουαν οι ψαράδες και οι άλλοι ότι ουδέποτε ελάλησε άνθρωπος Είπε κάποιος, ας προάγεται το ανθρώπινο πνεύμα, ας προχωρούν οι επιστήμοι, ας γίνονται ανακαλύψεις, ποτέ η ανθρωπότης δεν θα φτάσει το ύψος της διδασκαλίας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Και κάποιος άλλος είπε ότι και αν ακόμα υποθέσουμε, δεν ξέρουμε, εάν στα άστρα επάνω κατοικούν λογικά όντα όπως οι άνθρωποι, αλλά και αν υποθέσουμε ότι επάνω στα άστρα του γαλαξία κατοικούν άλλοι άνθρωποι, άλλα λογικά όντα, δεν μπορούν να έχουν θρησκεία ανώτερη από τη θρησκεία που εκήρυξε ο Χριστός.

Αληθώς Θεού Υιός ήν ούτος, το φωνάζει η διδασκαλία Του, δεν είναι μόνο η διδασκαλία Του, το φωνάζουν τα θαύματά Του, τα θαύματα του Χριστού, όπου άπλωνε τα πανάχραντα χέρια Του, όπου εστέκετο ο Χριστός, όπου ακούεται η θεϊκή Του φωνή, εκεί θαύματα έγιναν τότε.

Εκεί ο άνεμος σταματούσε, η θάλασσα, η τρικυμιώδης θάλασσα έγινε γαλήνη, εκεί δαιμόνια εξεριζώνοντο από τα βάθη των καρδιών των ανθρώπων. Τυφλή έβλεπον το φως, κοφή άχουαν, μονγκηλάλιο μιλούσαν, λεπρύ εκαθαρίζοντο, παράγεται ανορθώνοντο Και αυτοί ακόμα οι νεκροί ανίσταντο εκ των τάφων.

Θαύματα, όχι φανταστικά, θαύματα πραγματικά, θαύματα που δεν έγιναν τη νύχτα. Θαύματα που δεν έγιναν σε κάποια μυστική γωνία του κόσμου. Θαύματα που έγιναν ενώπιον εχθρών, ενώπιον ανθρώπων, οι οποίοι είδαν και ομολόγησαν, ομολογούν και έλεγαν ότι τοιαύτα γεγονότα δεν είδαμε ποτέ στον κόσμο.

Τα θαύματα του Χριστού είναι αναρίθμητα.

Τόσα πολλά είναι τα θαύματα του Χριστού που εάν η θάλασσα γίνει μελάνι και ο ουρανός γίνει χαρτί, και τα δέντρα γίνουν μολύβια, δεν φτάνουν για να περιγράψουμε, να γράψουμε τα θαύματα που έκαμε, κάνει και θα κάνει μέχρι συντελείας των αιώνων.

Ο Κύριος Σημόνας ο Χριστός Αληθώς Θεού Υιός Εινούτος Το φωνάζει η θεϊκή του δασκαλία. Το φωνάζουν τα θαύματά του. Το φωνάζει ακόμα ο βίος του ο άγιος. Υπήρξε ο Χριστός άγιος. Άγιος, όχι υπό σχετική έννοια, όπως μπορεί να είναι πολλοί των ανθρώπων, αλλά είναι άγιος υπό απόλυτον έννοια.

Είναι εκείνος στον οποίο δεν υπάρχει καμία κακία, κανένα ελάττωμα. Είναι εκείνος στον οποίο δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα του. Είναι εκείνος που μαρτυρούν οι μαθηταί του ότι λάμπει η ζωή του εκ πάσης πλευράς.

Είναι εκείνος που οι αρετές του εκάλυψαν ουρανούς. Ποιες αρετές του Χριστού να αναφέρομεν ή ποιες να παραλείψομεν; Η πτώχεια του, η απλότης του. Κανείς άλλος δεν έζησε τόσον απλά, τόσον ταπεινά όπως ο Χριστός. Έζησε τόσον πτωχός, ώστε δεν είχε πού την κεφαλή κλίναι.

Η πτώχεια του, η απλότης του, η πραότης του απέναντι των εχθρών του, η ανεξικακία του απέναντι των σταυρωτών του, η φωνή του εκείνη η μεγαλειώδης, «Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι», το θάρρος του και η παρρησία του ενώπιον Πιλάτου και των αρχών της γης να ομολογήσει την αλήθεια, η ταπείνωσή του η μεγάλη, ώστε να γίνει δούλος και υπηρέτης και να πλύνει τους πόδες των μαθητών του, προπαντός όμως η αγάπη του.

Η φλογερά του αγάπη προς τον Θεό και προς τον άνθρωπο, προς τους ανθρώπους που πάσχουν και υποφέρουν, όλα αυτά συνθέτουν μεγαλειώδη την εικόνα των αρετών του Χριστού μας. Οι εχθροί προσεπάθησαν να βρουν ελαττώματα στη ζωή του Χριστού και επίεσαν τον εγκέφαλό τους και μελέτησαν τα Ευαγγέλια, αλλά δεν μπόρεσαν να βρούνε στο πρόσωπο του Χριστού κανένα ελάττωμα.

Ελάττωμα. Εις τρόπον ώστε ο Χριστός να είναι ο άνθρωπος εκείνος ο άνευ κηλίδων. Ο ήλιος έχει τις κηλίδες του που αμαυρώνουν τον ήλιο, αλλά ο Χριστός είναι ο ήλιος ο ακηλίδωτος. Είναι εκείνος στον οποίον δεν βρέθη ουδέμια, ουδέν ίχνος κακίας, αλλά όλων των σύνολων ή των σύνολων αρετών του Χριστού μας, και είναι εκείνος που είπε: «Τις ελέγχει με περί αμαρτίας;»

Περί αμαρτίας. Και το ερώτημα αυτό παραμένει αναπάντητο δια μέσου των αιώνων. Αληθώς Θεού είναι ούτως, το αποδεικνύουν οι δασκαλία του. Αληθώς Θεού είναι ούτως, το αποδεικνύουν τα θάβατά του. Αληθώς Θεού είναι ούτως, το αποδεικνύει η Αγιότης του Βίου του.

Αληθώς Θεού είναι ούτως, το αποδεικνύει ποιος. Η μαρτυρία. Ποια μαρτυρία; Των αιώνων η μαρτυρία. Δεν το μαρτυρεί μόνο ο Εκατόνταρχος. Το μαρτυρούν γενεαί γενεών, το μαρτυρούν μικρά παιδιά που κρατούν στην αγκαλιά τους οι μητέρες, όπως ήταν ο Άγιος Κήρυκος.

Το μαρτυρούν παρθένοι, το μαρτυρούν ιδιώτες, το μαρτυρούν ψαράδες, το μαρτυρούν σοφοί μεγάλοι και επιστήμονες, οι οποίοι ομολογούν ότι ο Χριστός είναι Θεός αληθινός. Ταύτα τα ολίγα, αγαπητοί μου, είχα να σας είπω.

Θεαταί και εμείς είμεθα σήμερον. Τι είδους θεατές είμεθα; Παρακολουθούμε το θείο δράμα ως άγγελοι και αρχάγγελοι; Παρακολουθούμε το θείο δράμα; Μήπως παρακολουθούμε το θείο δράμα όπως ο όχλος, ο οποίος εφώναζε Ωσαννά και μετά εφώναζε «Σταύρωσον, σταύρωσον αυτόν»; Παρακολουθούμε το θείο δράμα ως ο Εκατόνταρχος, ο οποίος στην αρχή είχε δισταγμούς, αλλά μετά ταύτα επίστευσε και ομολόγησε τον Χριστό;

Εάν μέσα εδώ στην εκκλησία που βρισκόμεθα σήμερα, γύρω από τον Εσταυρωμένο, υπάρχει κάποιος ο οποίος να έχει κάποια αμφιβολία για το πρόσωπο του Χριστού, Δεν έχει τίποτε άλλο να κάνει, παρά να ερευνήσει, να εξετάσει, να πλησιάσει με δάκρυα και με συγκίνηση το Χριστό.

Και τότε, ως άλλος Εκατόνταρχος, θα αναγκαστεί από τα πράγματα να ομολογήσει ότι ο Χριστός είναι αληθώς Θεού Υιός, ότι είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ότι είναι ο Θεάνθρωπος, ο Πέδας Ελλήνων, υμνείται και υπερυψούται εις πάντας τους αιώνας. Αμήν.