Γιατί υποφέρουν οι δίκαιοι ενώ ευημερούν οι άδικοι

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

The Scriptures say, “Blessed is the one who speaks to those who listen.” In other words, blessed and fortunate is the person who speaks to people with ears to hear. As I stand before this sacred gathering of men and women from every part of the capital, I feel joy. I count myself fortunate, because I know you are ready to hear the word of God. What moves me especially is that so many young people are here. They make up most of this audience.

Today’s talk continues the previous one. Its subject was a prophecy, not something said by just anyone, but a prophecy inspired by God, spoken by a man who stands alone.

After our Lord Jesus Christ, human history has known no greater man. He is the Apostle Paul. His heart was filled with love. No one else loved Christ as the Apostle Paul did.

His heart was free of the human passions. It had become a mirror. To put it in modern terms, it had become a kind of television. Ordinary televisions are nothing beside a pure heart. With such a heart, a person becomes a spiritual television, seeing and hearing things that millions of others can neither see nor hear.

Paul was such a spiritual television. His gaze reached far into the centuries ahead, and he foretold things that are still happening in our own day. The Apostle Paul said, as a prophecy, “All who desire to live a godly life in Christ Jesus will be persecuted.”

All who want to live according to God’s will shall be persecuted. My dear friends, we spoke about this saying and gave many examples, a whole chain of people from sacred history and from the history of the wider world. Their lives show that this prophecy does come true: the godly are persecuted.

First we spoke of Abel, then Jacob, David, Joseph, and Elijah the Prophet. We spoke of the great prophets Jeremiah, Isaiah, and Daniel, and of the three young men in the furnace, who refused to bow before the golden image set up on the plain of Dura.

Then we spoke of the man who stands at the summit among the figures of the Old Testament: John the Baptist. After him came the twelve Apostles, who died as martyrs in the lands where they preached the Gospel.

To these we added three women. The first was Saint Barbara, persecuted by her father. The second was Saint Catherine, wise, a martyr, and a virgin. The third was Saint Philothei, whose sacred memory our Church celebrated last Sunday.

We said that the godly were persecuted not only long ago but are persecuted today, even more harshly in lands under atheistic totalitarian rule. That, in brief, was what we said in the previous talk.

Now let us continue.

One side of the coin is that the godly are persecuted. The other is this: while we see the godly suffering persecution in this world, we also see unbelievers, irreverent people, atheists, thieves, and people who hold nothing sacred appearing to prosper.

They prosper as the world understands prosperity. Their daughters are well married. Their sons, though far less deserving than other young people, use their parents’ connections to gain high positions in Greek society.

Their wallets are full. They are healthy. They never go to the doctor or enter a clinic. They have no troubles. They seem fortunate and happy. When the godly see them prospering, they are troubled and say, “I live by the Gospel, yet I suffer. I am persecuted and tormented.

“And that man over there,” they say, pointing at him, “believes in nothing. He blasphemes Christ, God, the Most Holy Theotokos, and everything sacred. How can he live so happily in this world?” The prosperity of unbelievers, atheists, and thieves becomes a stumbling block in society.

It makes those of little faith repeat the prophet’s question: “Why does the way of the wicked prosper?” It raises many other questions in people’s souls. They say, “If there is a God, why do I suffer while he prospers?

“Where is God? Where is justice? Is there any justice in this world?” I would like us to answer that question. What are we to say about the claim that unbelievers, atheists, and thieves prosper?

First of all, my dear friends, their happiness is only an appearance. It is a happiness of the five senses, the happiness of a raven. The raven flies over the mountains and high places, cawing all the while.

And when a crow finds a scrap of meat or a dead animal, it swoops down, eats it, and is satisfied. That is what this happiness is like: the happiness of crows, of foxes devouring their prey, of wild beasts tearing small animals apart.

A beastly, earthbound happiness, with this as our motto: “Let us eat and drink, for tomorrow we die.” But does this happiness really fulfill the purpose for which we were made? And though it may seem to last a long time, it does not last.

Time passes, and the hour of God’s punishment and vengeance comes. One of our ancient philosophers said, “Call no one happy before the end.” Someone came to Solon, thinking himself happy, and Solon told him, “Do not call yourself happy.”

“Call no one happy before the end.” We can say the same. If you want to see what becomes of an unbelieving and ungodly person, if you want to see how such people end, read David’s Psalm 36.

What does David’s Psalm 36 say? It gives us a striking picture. The psalmist says, “I saw a tree.” It was firmly rooted in the ground. Its branches spread out, full of leaves, blossoms, and fruit. Animals lived in its shade. Then one day I passed by, and there was nothing there.

During the night, a whirlwind, a fierce storm, had uprooted the tree and carried away its branches. Now no one could even tell where it had stood. What is this tree the psalmist speaks of? It is the ungodly person.

“I saw the ungodly man exalted like a tree; then I passed by, and behold, he was no more.” That is how the ungodly end. I will show you that their end is wretched and terrible, just as Psalm 36 describes.

Today I will give you a few examples, one, two, three, four, to show you the truth of this. My first example comes from Holy Scripture: Pharaoh.

When we hear “Pharaoh,” we should not think it is a personal name. Pharaoh is a title, the title of a ruler. It is like saying president of a republic, king, emperor, or dictator today.

Many kings bore that title as rulers of Egypt, a great empire. Twenty or twenty-five kings were called Pharaoh, each with his own name. The cruelest of them was the Pharaoh of the Exodus.

You all know, more or less, what happened. Let us recall it: this cruel king ordered that the baby boys born to Hebrew women be thrown into the Nile River.

Moses barely escaped that brutal act of genocide. For four hundred years the Hebrews were under Pharaoh’s rule. They were forced to mix mud, make bricks, and build those famous pyramids that still stand today, monuments to human vanity.

In those enormous tombs, the Egyptians buried their dead and their kings. They took the bodies, embalmed them by mysterious methods, wrapped them in golden bands, and laid them in the tombs. One of the most famous is the tomb of Tutankhamun, which was found filled with untold riches and treasures.

So the cruelest Pharaoh was the Pharaoh of the Exodus. God took pity on His people and sent Moses

to free them from their slavery.

I must pause here. It is not because I have forgotten what I was saying, though that would be only human, especially at my age. I pause because I am moved, my God, by the thought that what happened then happens again and again. When God wishes to bless a people, He sends them a great man, a very great man.

And when God wishes to curse a people, He sends them no great man. We see this in our own history too. Suddenly a great man appears, an exceptional man: no unbeliever, no atheist, no divorced man

and no Mason, but a man of God, like Moses. Such a man can take a small state and make it into a whole empire. Another man, ungodly, an atheist, divorced, a Mason, can take even the greatest state and bring it to ruin.

It takes a thousand years to build a state, yet in one accursed moment it can fall apart. So God, who loved His people, sent Moses. Moses is one of the greatest minds of all time.

We have Lycurgus and Solon, and other nations have their great men. But Moses stands at the very summit: an outstanding lawgiver, inspired and sent by God. Moses came before Pharaoh and told him, at God’s command, “You must set the people free.” Pharaoh refused.

As punishment for Pharaoh’s cruelty, God sent the ten well-known plagues. The last was the most severe: in a single night, an angel killed all the firstborn children of the Egyptians. From palaces to huts, there was mourning and weeping.

The next day, Pharaoh signed the decree freeing a people who had lived under the Pharaohs’ rule for four hundred years. His hand trembled as he signed.

Now free, the Israelites took whatever spoils they could carry and set out. They traveled far and came to the Red Sea. But when Pharaoh realized he had lost so many slaves, he changed his mind and decided to bring them back with his army.

He had an enormous force, including six hundred chariots, and he pursued the Israelites to the Red Sea. There the Israelites were seized with fear. They had no weapons, while Pharaoh had chariots. They had nothing.

Almost all of them were unarmed, and they were terrified. Yet a power with tanks, aircraft, submarines, and atomic bombs can be brought down, while a small nation without such weapons can triumph.

That is what happened here. Moses told them, “Do not be afraid. God is with us. Let Pharaoh have his cavalry and infantry, his chariots and his mighty force. We shall prevail.”

Moses went forward and approached the surging waters of the Red Sea. He looked at them. Let the unbeliever make of this what he will; we believe. Moses took his staff and traced the sign of the Cross over the waters. The sea split apart. To the right and left rose walls made of water, not stone or brick. Between them lay a deep passage, with the seabed exposed. For the first time, the sun’s rays touched the bottom of the sea.

There, in that long passage, twenty-five, thirty, perhaps forty kilometers, a great tunnel through the sea, Moses made the sign of the Cross and went in first. Thousands followed him, walking through the sea tunnel. As they were nearing the far end, Pharaoh, the wretched man, dared to enter with his chariots. He went right into that passage.

Once all his soldiers, cavalry, and chariots were inside, Moses again traced the sign of the Cross over the waters of the Red Sea. At once the waters crashed down, closed the passage, and drowned Pharaoh’s entire army.

This is what we hear in the hymn: “Moses traced the Cross.” There, then, is the tomb of Pharaoh, who persecuted the children of God. When the Israelites reached the opposite shore, the men and women, and surely the young people too, danced beautiful dances. They were unlike the carnival dances of our day. There are different kinds of dancing: dances of God and dances of the devil.

There they danced dances of God and sang a hymn of glory to the Most High God, who had helped them defeat Pharaoh and triumph. I have shown you Pharaoh’s tomb. Come, let me show you the tomb of another persecutor.

Pharaoh’s tomb lay beneath the deep waters. Now consider another king, a king of Israel rather than Egypt: Ahab. Ahab was greedy and unjust. His wife, Jezebel, was corrupt and immoral, and she introduced the worship of Baal into Israel.

Ahab amassed a vast fortune through injustice and theft. Then he seized a small property, the only possession of a righteous man named Naboth. To acquire that vineyard, he had Naboth killed.

After Naboth was killed and Ahab had taken the vineyard, a man who did not have a penny to his name went up to the palace. His only possession was a cloak made of camel hair. It was the prophet Elijah. He went to Ahab and told him, “You will be punished for what you have done.”

“Where you killed Naboth, where dogs licked Naboth’s blood, there the dogs will lick your blood.”

He also told Jezebel, “You dress yourself in gold and boast with pride as though you were a goddess. Your end will be dreadful. You will be killed, and dogs will eat your flesh.”

And it happened just as Elijah had prophesied. Ahab went to war against his enemies, was defeated, and was killed. When they brought the wounded king to be washed, dogs came and licked his blood.

As for his wife Jezebel, when the opposing forces arrived, she was thrown from a window. She died on the paving stones below the palace. Dogs ate her body, leaving only her head and a few large bones.

That was her end. I have shown you the end of Pharaoh, Pharaoh’s tomb, and the graves of Ahab and Jezebel. Would you like to see others? Today’s sermon draws on history. I need to give you more examples so that the conviction may take root in your hearts: those who persecute the children of God meet a dreadful end, an end befitting people who deserve punishment.

The next is Belshazzar. Who was Belshazzar? He was the last emperor of the Babylonian Empire. He rose to great glory. He conquered kingdoms and became ruler of the whole East.

He held a banquet and gathered a great crowd at the palace, including a thousand officials: the cream of that society, or rather its dregs. Everyone was there. There were choice foods and costly wines.

There, sinful women danced and sang vile songs that stirred the senses. But something worse happened there. People may call all that ordinary entertainment, but what Belshazzar did was something no one else had done.

Who would dare, even the most immoral, the most corrupt, the most unbelieving, to enter the sanctuary, take the chalice, and use it as a wine cup in a tavern?

No one would dare. Yet Belshazzar dared to do just that. He took the priceless gold and silver vessels used for worship in the Temple of Solomon, ladies and gentlemen, and turned them into wine cups for his feast.

He had reached the height of his power. Everyone admired him, applauded him, and shouted, ‘Long live the king!’ The palace shook with their cheers. They thought him the mightiest emperor in the world. And at that very moment, at the height of his glory, what wrath of God fell upon him!

Belshazzar saw an unseen hand writing on the wall. At once he lost all desire to eat. Then the prophet Daniel came and explained the three words the king had seen: ‘Mene, Tekel, Peres.’ God had measured and weighed him, and found him wanting. God weighs us all.

God has His own scales. Oh, the scales of God! He weighs us; He weighs us all. He had weighed Belshazzar’s kingdom, and its end had come. ‘Tonight you will die.’ Before many hours had passed, enemies from neighboring lands stormed the palace. They killed him and brought his vast empire to an end.

I have shown you Pharaoh’s tomb beneath the waters. I have shown you the tomb of Ahab, that impious, unjust, and greedy king. I have shown you the death of Belshazzar. Shall we go on? Shall I give you more examples?

There are more examples, this time from the New Testament, rather than the Old Testament.

One impious man we all know was Herod the Great. He ordered the slaughter of fourteen thousand little children because he feared that the child born in Bethlehem might become king and take his throne.

In his fear, he ordered that unjust slaughter. His end was dreadful. His whole body was riddled with worms, and no one could bear to come near him. As the historian Josephus says, it was impossible to approach him.

In his final moments, even his relatives had gone far away. He had become so foul that no one could come near him. Would you like to hear how others who committed terrible crimes met their end?

Let me tell you of the greatest crime ever committed in the world. What was it? Humanity crucified Christ, the righteous, blameless, innocent One. Many were responsible for His Crucifixion: Annas and Caiaphas, Pilate, and Judas.

Others in the crowd were involved as well. They too, he says, were severely punished. Judas met his end; and as for Annas and Caiaphas...

They were struck down by the legions of Rome. Their palaces were torn down, and the ground where they had stood was plowed over. As for Pilate, whom I regard as the most decent of them, from the hour he condemned Christ to the Cross he wept continually and sank into despair.

He left there and wrote a famous letter to Rome, describing the life of Christ in moving words. Later, to make a long story short, he reached Switzerland and climbed onto a rock. As he thought about how he had signed the death warrant of the Innocent One, he was overcome by melancholy. He fell from the rock into the deep waters of a Swiss lake. That was his end.

And the people, the people who cried, ‘Crucify Him, crucify Him,’ who said, ‘His blood be on us and on our children’, thirty years later saw Jerusalem besieged by the legions of Rome. The soldiers entered the city. Few cities in history have suffered destruction like Jerusalem’s. I can think of only one comparable disaster.

I draw the comparison because Israel and Greece are two peoples with histories of their own, peoples set apart. When peoples disobey the will of God, they are punished. As Jerusalem was punished severely, so have we been punished in our own time.

In our day, the destruction of Smyrna was like the destruction of Jerusalem. It was terrible. The sea turned red with the blood of those who were slaughtered, and the houses burned. Today, on this holy day, we celebrate Saint Photini.

The church of Saint Photini was the most beautiful church in Asia Minor, the cathedral of Smyrna. There, before thousands of people, Metropolitan Chrysostomos of Smyrna celebrated the Divine Liturgy for the last time. He told them, ‘Do not despair. Better days will come again for the Greek people.’

As Smyrna was destroyed in our own time by the Turkish forces, so Jerusalem was destroyed then by the legions of the Roman emperors.

They entered the city, and everything was burned. Then the crucifixions began. Josephus the historian himself tells us this. What does he say? They began crucifying people, and they crucified so many that they ran out of wood for further crosses.

It was a dreadful sight. Birds of prey came and ate their flesh. And so came the words, “His blood be on us and on our children.” I have shown you the grave of Belshazzar, the grave of Herod, and the graves of all those who showed cruelty to the servants of God: the graves of Annas and Caiaphas, the grave of Pilate, and the graves of the thousands whom Titus crucified in and around Jerusalem.

And now let us go on. There are other graves.

Next, from the history of the Church, we have Maxentius, a fierce enemy of Constantine the Great. With an army three times the size of Constantine’s, he wanted to defeat and destroy him.

Their armies met near a bridge that still stands today, the Milvian Bridge. Maxentius had three times as many soldiers; Constantine the Great had only a small army. But Constantine saw a divine vision in the night, raised a banner bearing the words “In this sign, conquer,” and defeated Maxentius’s much larger army.

Maxentius fell from the Milvian Bridge into the Tiber River and drowned. There is the grave of Maxentius. Would you like to hear of another grave, an even more terrible and telling one? It belongs to a man who was born a Christian and raised a Christian, but later cast aside Christ and the Christian faith and became an apostate.

That man was Julian the Apostate. He boasted that within a few years he would wipe out the name of Christ, though the oracle at Delphi had warned him that there was no hope of reviving the pagan world.

Julian even persecuted Athanasius the Great. He was regarded as a learned man and a capable general. Thousands of admirers followed him. He had reached great glory and standing; he was brave and powerful. This Julian set out on a campaign against the Persians. On his way to war, he met an ascetic.

As soon as Julian saw the ascetic, he mocked him. “Can you tell me what the Carpenter is doing right now?” he asked. By “the Carpenter,” he meant Christ. “Tell me, what is the Carpenter doing at this very moment?” The ascetic asked whom he meant. “The one you believe in,” Julian replied. “Yes, he was a carpenter,” said the ascetic, “but He is God. You sin greatly when you speak so scornfully of Christ, who rules the whole universe.” Julian laughed. “Well, the Carpenter must be asleep,” he said. “The Carpenter is not asleep,” the ascetic answered. “At this very moment, He is making your coffin.”

Only a few days later, Julian fought the Persians and was defeated. An arrow struck him in the chest and lodged deep. As he struggled to pull out the fatal arrow, in his last moments he remembered the Nazarene. He filled his hands with his own blood, flung it into the air, and spoke those famous words: “You have conquered, O Nazarene.” Shall we look at more graves? Let us go on and bring this to a close.

Another grave: the grave of a man who was the first to deny that Christ is God. He is the one whom the Millennialists, the Jehovah’s Witnesses, regard as a saint. He is the only one they regard as a saint; they acknowledge no other.

Who is he? The man the Church condemned as a blasphemer: Arius, Arius. That is why these Millennialists are the grandchildren and great-grandchildren of Arius, his spiritual descendants. And they have gone even further into atheism and unbelief.

So these are the children of Arius, of the Arius of our own day. But what did Arius do? He had a great many people on his side, including kings and emperors. His heresy spread throughout the world, just as this new form of his heresy spreads in our own day.

The Millennialists are making great headway. Recently, as a member of a committee, I visited several ministers with other bishops. We told them of the danger we believe these Millennialists pose to this small country. We said it was a scandal that they proposed a law exempting their children from military service while the children of Greece stay awake at night, guarding the posts along the Evros River.

They will be exempt from military service. And yet, what did one minister tell us? Perhaps I shouldn’t say it. “The foreigners pressured us.” “The foreigners pressured us.”

Have we come to this point, where foreigners govern our country, our homeland, and we lack the strength and courage to say no? Greece must say no again, as it once did in the mountains of Northern Epirus. We must say no, or little by little we will lose all control over our own affairs.

At one time it will be the Russians who control us, at another the Americans, then the Germans, then other nations. We will become a people held in contempt. They say, “We did not want to do this for the Millennialists, but the Council of Europe pressured us to pass this law.”

But after that digression, let me return to my point: the children of Arius are triumphant today.

And yet what was Arius’s own end?

He managed to obtain a document from the emperor authorizing him to serve the Divine Liturgy in the Church on Sunday. He rose very early that morning, intending to go to the Church, take possession of it, and serve the Divine Liturgy there.

But as he was on his way to the Church, he was seized by a terrible pain in his stomach. He went into a public latrine, and there he died. His intestines spilled out. Arius met a wretched, wretched death.

Just as Judas’s entrails spilled out after he took his own life, so Arius met a wretched death. He was not counted worthy to enter the Church and serve the Divine Liturgy there. The Christians had prayed through the night: “My God, do not let such a desecration happen.”

“Do not let Arius, who does not believe in Christ, serve the Divine Liturgy in an Orthodox church.” We have seen the end of Julian, the end of Arius, and the end of all these people. If you want a more recent example, and I can see I have tired you today, there is one from history.

Perhaps you will say this is a sermon of rebuke. But a sermon also teaches. So let me give you one last example. Some two hundred years ago, there was a man considered the greatest atheist of all. Perhaps someone in our own day has surpassed him.

Someone has surpassed him. But he held the record then, the record for atheism and unbelief. His name was Voltaire. He was called the patriarch of unbelievers and atheists. Just as Abraham and Jacob are patriarchs of the faithful, he was called their patriarch.

And he wrote letters, treatises, books, and fiery articles against the faith of Christ. He even wrote those dreadful words, forgive me for repeating them, for they are a terrible blasphemy. Only our own Kazantzakis surpasses Voltaire in blasphemy.

Voltaire urged the whole world, “Kill him! Destroy him!” Whom did he mean? The one he called infamous: our Lord Jesus Christ. That is the kind of insult he hurled against Christ.

And he predicted that within a few years there would be no Christianity, no Christ. The faith of the Nazarene would disappear. That is what he said.

A hundred years passed. And what happened? Go to Paris and see: Voltaire’s house became a bookstore selling copies of Holy Scripture. My God, my God! Holy Scriptures were being sold there, Holy Scriptures!

And how did his own life end? Dreadfully, dreadfully. His doctor wrote in a letter, “I pray to God that no one will ever meet an end like Voltaire’s.” He thrashed like a fish. His soul struggled to leave him, but it would not. He was in agony.

The doctor knelt and prayed to God to release him, to bring it to an end. Think of the end of Voltaire, of Arius, of Maxentius, of Belshazzar, of Ahab, of Pharaoh and all the wicked, of Julian the Apostate.

History, then, assures us: call no one blessed before you have seen their end. But, my dear people, perhaps you would rather hear examples from our own time. Our generation has them too. What generation do I mean?

Forty years ago, a man stood speaking from a balcony in Rome, while thousands, millions, of Italians applauded below. What was he saying? “Greece, I will break your ribs. Greece, I will conquer you. Greece, I will destroy you.”

He kept speaking that way about Greece. He boasted that he had enough aircraft to blot out the sun. And on the feast of the Most Holy Theotokos, when we Greeks celebrate her on Tinos with tears in our eyes, he sent a submarine to torpedo our ship, the Elli. Read how his life ended. It was dreadful. They trampled him, dragged him through the mud, and hung up his body.

They trampled his corpse until it was covered in filth and unrecognizable. And what of the other man, who ruled all of Germany? He set the world ablaze. He lit furnaces and burned human bodies.

He burned their bodies until they were ashes, fit to be scattered as fertilizer over the fields. The fields! Think of his end too. He wrote a book, removed the Gospel from the churches of Germany, and put his own book in its place.

His end was miserable as well. Such is the end of dictators, the end of anyone who fights against the children of God. My brothers and sisters, I have nothing more to tell you. I have shown you the other side of the coin.

On one side is the persecution of the faithful. Blessed are they. On the other is the end of those who persecute the Gospel. In Rome there is the city above, and beneath it lie the catacombs.

Down there, beneath Rome, are the passages where they buried the martyrs, thousands of martyrs who died for the glory of Christ.

The Christians inscribed two words about Christ: “Christus vincit”, Christ conquers, Christ conquers, Christ conquers. What did they mean? They meant that Christ is unconquerable. No power will ever defeat Him. So let us not lose heart or be shaken in our faith when we see strange things happening in society, when we see people…

When you see godless people, unbelievers, thieves, and atheists ruling nations, holding power, blaspheming and threatening, do not call them blessed before you have seen their end. Divine justice may be slow, but it does not forget. Their end will be dreadful. Christ said that he is the stone, and whoever stumbles against it will be broken. It is hard to kick against the goads.

Let us hold this faith deep within us, deep within us. For sorrowful days are coming, days of persecution. Days are coming when we shall see terrible things. But whatever our eyes may see, let us keep this faith in the depths of our hearts.

Even if everything is turned upside down and everything falls apart. Everything is falling apart; our generation is deeply sinful. We have sinned greatly against God. And today, on the Sunday of the Prodigal Son, we must all recognize our sins: our own sins, the sins of our families, and the sins of our nation. Let us ask for God’s mercy.

But whatever happens, let us keep deep in our souls the words Kosmas of Aetolia spoke shortly before he died: Many things will happen in the world; everything will be turned upside down.

So let them take everything you have. Let them take it. They may burn your homes and take your money, everything. Hold on to two things. Hold on to two things: Christ and your soul. Even if the whole world comes down upon you, it cannot take them away.

Let us keep these things in our hearts and not be swayed by the temporary prosperity of the ungodly and unbelievers. Let us all, men and women, remain faithful to Christ to the last drop of our blood, devoted to Him, and together praise and glorify Christ unto the ages. Amen.

Παναγία Δέσποινα Θεοτόκη, Άγιοι Άγγελοι και Αρχάγγελοι, Τίμια Πρόδρομε, Αποστόλων Δωδεκάς, Πατέρες και Ιδάσκαλες Επισίας, Όσιοι και Μάρδες, Μικαλός Αθλήσαντες Τεχνοθέντες, Πίστε Πρεσβείαν, Του Ελεηθήνε και Σωθήνετας Ψυχάς, Υμών, Αμήν.

Λέγει η Γραφή, μακάριος ο λαλών ισότα ακούοντων Δηλαδή είναι μακάριος, ευτυχής, καλότυχος εκείνος που μιλεί σε ανθρώπους που έχουν αυτιά να ακούσουν. Και εγώ τη στιγμή αυτή που βρίσκομαι μπροστά στην Ιεράν αυτήν σύναξη, που αποτελείται από άνδρες και γυναίκες από όλα τα σημεία της πρωτευούσης, αυτή τη στιγμή αισθάνομαι χαράν και θεωρώ τον εαυτό μου ευτυχή, διότι γνωρίζω ότι δεν ομιλώ ισότα μοι ακούοντων αλλά ισεότα σε ανθρώπους που έχουν την διάθεση να ακούσουν των λόγων του Θεού Εκείνο δε το οποίο ιδιαιτέρως με συγκινεί είναι ότι στην σύναξη αυτή ευρίσκονται πολλοί νέοι που αποτελούν την πλειοψηφία του ακροατηρίου.

Το κύριο μας σήμερα, η ομιλία μάλλον, θα είναι συνέχεια της προηγουμένης ομιλίας. Το θέμα της προηγουμένης ομιλίας ήταν μια προφητεία. Μια προφητεία που δεν είπε κάποιος τυχαίος, αλλά προφητεία θεόπνευστος, προφητεία που είπε ένας που θα παραμένει ένας.

Ύστερα από τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν, η ιστορία της ανθρωπότητας δεν εγνώρισε άλλον άντρα ανώτερον από αυτόν. Είναι ο Απόστολος Παύλος. Μια καρδιά που ήταν όλη αγάπη. Κανείς άλλος δεν αγάπησε τον Χριστό όπως τον αγάπησε ο Απόστολος Παύλος.

Μια καρδιά καθαρή από τα ανθρώπινα πάθη, μια καρδιά που έγινε καθρέπτης, μια καρδιά που, για να εκφραστώ στη γλώσσα τη σύγχρονη, είχε γίνει ένα είδος τελεβίζιο. Δεν είναι τίποτε οι τηλεοράσεις αυτές. Αυτές οι τηλεοράσεις είναι μηδέν μπροστά στην καθαρά καρδιά, που ο άνθρωπος γίνεται πλέον μια πνευματική τηλεόραση και βλέπει και ακούει πράγματα τα οποία τα εκατομμύρια των ανθρώπων δεν μπορούν να ακούσουν και δεν μπορούν να ιδούν.

Πνευματική τηλεόραση λοιπόν ήταν, που έβλεπε το βλέμμα του πολύ μακρά στο βάθος των αιώνων και προεφήτευσε πράγματα τα οποία μέχρι σήμερα γίνονται στις ημέρες μας. Είπε λοιπόν ο Απόστολος Παύλος, προεφήτευσε και είπε ότι οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται.

Ότι όσοι θέλουν να ζήσουν σύμφωνα με το θέλημα του Θεού θα διωχθούν. Και πάνω στο ρητό αυτό, αγαπητοί μου, ομιλήσαμε και αναφέραμε παραδείγματα πολλά, μια αλυσίδα παραδειγμάτων προσώπων τόσον από την Ιεράν Ιστορίαν όσον και από την άλλη ιστορία, την κοσμική. Αναφέραμε παραδείγματα τα οποία αποδεικνύουν ότι όντως η προφητεία αυτή πραγματοποιείται, γίνεται, ότι οι ευσεβείς διώκονται.

Πρώτον αναφέραμε τον Άβελ, δεύτερον αναφέραμε τον Ιακώβ, τρίτον αναφέραμε τον Δαβίδ, τέταρτον αναφέραμε τον Ιωσήφ, πέμπτον αναφέραμε τον Ηλία τον Προφήτη, έκτον τους προφήτες τους μεγάλους, τον Ιερεμία και Ησαΐα, τον Δανιήλ, τους τρεις παίδας εν καμίνω που δεν θέλησαν να προσκυνήσουν την χρυσή εικόνα που εστήθη στην πεδιάδα Δεηρά.

Κατόπιν δε αναφέραμε το όνομα εκείνου που ευρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας των ανδρών της Παλαιάς Διαθήκης, του Ιωάννου του Βαπτιστού. Μετά αναφέραμε τα παραδείγματα των δώδεκα Αποστόλων, οι οποίοι εύρον θάνατον μαρτυρικόν εις τας χώρας όπου εκήρυξαν το Ευαγγέλιο.

Σε αυτά τα πρόσωπα προσεθέσαμε και τρία πρόσωπα γυναικών. Το πρώτο πρόσωπο που εδιώχθη από τον πατέρα της ήταν η Αγία Βαρβάρα, το δεύτερο πρόσωπο η Αγία Αικατερίνη, η σοφή και μάρτυς και παρθένος, και το τρίτον η Αγία Φιλοθέη, της οποίας την Ιερά Μνήμην εόρτασε η Εκκλησία μας την προηγουμένη Κυριακή.

Ελέγαμε δε ότι οι ευσεβείς διώκονται όχι μόνο στα παλιά τα χρόνια αλλά και σήμερα, και μάλιστα σκληρότερα σήμερα, εις τας χώρας του αθέου ολοκληρωτισμού. Ταύτα εν περιλήψει ελέγαμε στην προηγουμένη ομιλία.

Τώρα συνεχίζουμε.

Η μία όψις του νομίσματος είναι ότι οι ευσεβείς διώκονται. Αλλά η άλλη όψη του νομίσματος είναι ότι ενώ βλέπουμε οι ευσεβείς να διώκονται στον κόσμο αυτό, αντιθέτως είναι φαινόμενο ότι άνθρωποι άπιστοι, άνθρωποι ασεβείς, άνθρωποι άθεοι, άνθρωποι ληστές, άνθρωποι που δεν έχουν τίποτα ιερό και όσιο κατορθώνουν μέσα στον κόσμο αυτό να ευτυχούν.

Να ευτυχούν όπως εννοεί ο κόσμος την ευτυχία. Τα κορίτσια των είναι καλά παντρεμένα. Τα αγόρια των κατέλαβαν, αν και πολύ κατώτερα από άλλα παιδιά αξίας, κατόρθωσαν με τα μέσα που είχαν οι γονείς των να καταλάβουν μεγάλα αξιώματα μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Το πορτοφόλι τους είναι γεμάτο. Υγεία. Σε γιατρό δεν πήγανε. Σε κλινικές δεν πήγανε. Περιπέτειες δεν έχουν. Είναι ευτυχείς, καλότυχοι, ευτυχισμένοι άνθρωποι. Και βλέποντας ο κόσμος, οι ευσεβείς, βλέποντας τους ανθρώπους αυτούς να ευτυχούν, σκανδαρίζονται και λένε: «Εγώ που ζω με το Ευαγγέλιο, δυστυχώς υποφέρω, διώκομαι, βασανίζομαι.

Και αυτός ο άλλος», και τον δείχνει με το δάχτυλό του, «που δεν πιστεύει τίποτα, που βλαστημάει Χριστό, Θεό και Παναγίες και τα καντήλια όλα, πώς αυτός ο άνθρωπος ζει ευτυχισμένα στον κόσμο αυτό;» Η ευτυχία των απίστων, των αθέων, των ληστών είναι σκάνδαλον μέσα στην κοινωνία.

Σκάνδαλον που κάνει τους ολιγοπίστους να λένε εκείνο που είπε ο προφήτης: Είναι ατύη οδός ασεβών εμποδούται Σκάνδαλον που προκαλεί μέσα στις ψυχές των ανθρώπων πολλά άλλα ερωτηματικά. Και λένε: «Αν ήταν Θεός, πώς εγώ δυστυχώ και αυτός ευτυχεί;

Και πού είναι ο Θεός και πού είναι η δικαιοσύνη;» Και δεν υπάρχει τίποτα εις τον κόσμο. Θα ήθελα λοιπόν να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα. Και τι να απαντήσουμε; Ότι λένε ότι ευτυχούν οι άπιστοι και οι άθεοι και οι ληστές.

Η ευτυχία των, εν πρώτοις αγαπητοί, είναι μια ευτυχία φαινομενική, είναι μια ευτυχία των πέντε αισθήσεων, είναι μια ευτυχία του κόρακος, όπως ο κόρακος πετάει απάνω στα βουνά, πάνω στα ύψη και συνεχώς κράζει.

Κι άμα βρει κανένα κοψίδι, κανένα ψοφίμι, πέφτει επάνω και το τρώει και μένει ευχαριστημένος. Έτσι είναι και αυτή η ευτυχία κοράκων, ευτυχία αλεπούδων που κατατρώγουν τα θηράματά τους. Ευτυχία αγρίων θηρίων που κατασπαράσσουν τα μικρά ζώα.

Ευτυχία θηριώδης, ευτυχία χθινώδης, που σύνθημα έχουμε «φάγωμεν, πίωμεν, αύριον γαρ αποθνήσκομεν». Αλλά άραγε αυτή η ευτυχία ανταποκρίνεται προς τον προορισμό του ανθρώπου; Έπειτα αυτή η ευτυχία που φαίνεται ότι έχει διάρκεια μεγάλη, εντούτοις δεν έχει διάρκεια.

Ο χρόνος φεύγει και έρχεται η ώρα της τιμωρίας και της εκδικήσεως του Θεού. Εκείνο που είπε ένας αρχαίος φιλόσοφος δικός μας, ότι μηδένα προ τέλους μακάριζε. Πήγε κάποιος στον Σόλωνα και εθεωρούσε τον εαυτόν του ευτυχή και του είπε ότι μη μακαρίζεις τον εαυτόν σου.

Μηδένα προ τέλους μακάριζε. Αυτό δυνάμεθα κι εμείς να είπωμεν. Δυνάμεθα, όσοι από εσάς θέλουν να δουν ποια είναι η εξέλιξη του απίστου και ασεβούς ανθρώπου. Όσοι θέλουν να είδουν ποιο είναι το τέλος των ασεβών και απίστων, ας διαβάσουνε τον 36ο ψαλμόν του Δαβίδ.

Τι λέει αυτός ο 36ος ψαλμός του Δαβίδ; Ότι φέρνει μια ωραία εικόνα. Λέγει: είδα ένα δέντρο. Είδε ένα δέντρο που είχε ριζώσει καλά μες στη γη, είδε ένα δέντρο που είχε βγάλει κλαδιά και ήταν γεμάτο φύλλα και ανθούς και καρπούς, ένα δέντρο που κάτω από τη σκιά του ζούσανε ζώα και άλλα και τα ζώα τα χτείνουν, και ξαφνικά πέρασα μια μέρα και δεν υπήρχε τίποτα.

Την νύχτα φύσαξε ανεμοστρόβιλος, λαίλαψ και ξερίζωσε το δέντρο και την εξ τα κλαδιά του. Και δεν μπορεί τώρα να προσδιορίσει κανείς τον τόπο όπου ήταν η ρίζα του δέντρου αυτού. Ποιο είναι το δέντρο αυτό που λέει ο ψαλμωδός; Είναι ο ασεβής.

Είδων τον ασεβήνος δέντρο ως υπεριψούμενο και υπαλλήθον και ουκίν, δεν υπήρχε πλέον Έτσι λοιπόν το τέλος των ασεβών, και θα παρουσιάσω ότι το τέλος των ασεβών είναι οικτρόν, είναι απαίσιον. Το τέλος των ευσεβών, των ασεβών ανθρώπων είναι όπως ακριβώς το περιγράφει ο 36ος ψαλμός.

Αυτό σήμερα, θα φέρω μερικά παραδείγματα, ένα, δύο, τρία, τέσσερα παραδείγματα, για να σας παρουσιάσω ενώπιόν σας την αλήθεια της πραγματικότητας αυτής. Πρώτο παράδειγμα έχω, αναφέρομαι, από την Αγία Γραφή ομιλώ, Φαραώ είναι ο Φαραώ.

Όταν ακούμε Φαραώ δεν πρέπει να νομίσουμε ότι είναι πρόσωπο. Το Φαραώ σημαίνει αξίωμα, σημαίνει βασιλεία, σημαίνει κυρίαρχος, είναι τίτλος. Όπως σήμερα τίτλος είναι ο πρόεδρος δημοκρατίας ή βασιλεύς, αυτοκράτορας ή δικτάτορας.

Φαραώ λοιπόν, τίτλος, και τον τίτλο αυτόν του βασιλέως και κυριάρχου της Αιγύπτου, μιας μεγάλης αυτοκρατορίας, έφερον πολλοί βασιλείς, 20 to 25 βασιλείς Φαραώ ονομάστησαν με διάφορα ονόματα. Ένας από αυτούς ο πιο σκληρός ήταν ο Φαραώ της Εξόδου.

Γνωρίζετε όλοι σας, κατά το μάλλον ή ήττον, τα γεγονότα, ας τα υπενθυμίσουμε. Ότι αυτός ο σκληρός βασιλεύς διέταξε τα αρσενικά παιδιά που γεννούν οι Εβραίες να τα ρίπτουν μέσα στο ποτάμι, στον Νείλο ποταμό.

Μόλις διασώθη από το βίαιο αυτό μέτρο της γενοκτονίας ο Μωυσής. Τετρακόσια χρόνια ήταν οι Εβραίοι κάτω από την εξουσία του Φαραώ, που τους υποχρέωναν να ζυμώνουν τη λάσπη, να κάνουν πλίνθους, πλινθιά και να χτίζουν εκείνες τις περιφήμους πυραμίδες, που μέχρι σήμερα σώζονται, τα λείψανα της ματαιότητας των ανθρώπων.

Και εκεί μέσα στις πυραμίδες, στους πελώριους εκείνους τάφους, ο Θεός, έθαβαν τους νεκρούς των, έθαβαν τους βασιλιάδες των, έπαιρναν τα κορμιά των, τα εμπαλσάμωναν, τα ενάρκωναν με τρόπους μυστηριώδεις, τα ετύλιγαν με ταινίες χρυσές και εκεί μέσα τους έβαναν στους τάφους εκείνους, που ο σπουδαιότερος από αυτούς είναι ο τάφος του Τουταγχαμών, που ευρέθηκε με αμύθητα πλούτη, με αμύθητους θησαυρούς.

Ο σκληρότερος λοιπόν Φαραώ ήταν ο Φαραώ της Εξόδου. Ο Θεός λυπήθηκε το λαόν του και έστειλε τον Μωυσή,

για να ελευθερώσει ο Μωυσής τον λαόν του από τη σκλαβιά αυτή.

Για αυτή.

Σταματώ εδώ πέρα, όχι διότι ελησμόνησα, αν και αυτό είναι ανθρώπινο, ως γέρος μάλιστα που είμαι, αλλά σταματώ διότι συγκινούμαι, Θεούμε, διότι ό,τι συνέβη τότε στην εποχή εκείνη συμβαίνει πάντοτε. Όταν ο Θεός θέλει να ευλογήσει έναν λαό, στέλνει μεγάλο άνδρα, πολύ μεγάλο άνδρα.

Και όταν ο Θεός θέλει να καταραστεί έναν λαό, δεν του στέλνει άνδρας μεγάλος. Αυτό συμβαίνει και στην ιστορία μας. Ξαφνικά παρουσιάζεται ένας μεγάλος άνδρας, σπουδαίος άνδρας. Όχι άπιστος, όχι άθεος, όχι διαζευμένος.

Όχι Μασόνος, άνθρωπος του Θεού όπως ήταν ο Μωυσής. Και αυτός ο άνθρωπος παίρνει ένα μικρό κρατίδιο και το κάνει μια ολόκληρη αυτοκρατορία. Ενώ άλλος, ο ασεβής, ο άθεος, ο διαζευμένος, ο Μασόνος, ο άθεος, παίρνει, μπορεί να πάρει το μεγαλύτερο κράτος για να το διαλύσει.

Χίλια χρόνια χρειάζονται για να γίνει ένα κράτος. Και όμως σε μια στιγμή, κατηραμένη στιγμή, το κράτος διαλύεται. Λοιπόν και ο Θεός που αγαπούσε τον λαόν αυτόν έστειλε τον Μωυσή. Ο Μωυσής είναι ένα από τα μεγαλύτερα πνεύματα.

Εάν εμείς έχουμε τον Λυκούργον, τον Σόλωνα, και άλλα έθνη έχουν μεγάλους άνδρας, ο Μωυσής έρχεται στην κορυφή, επάνω στην κορυφή, έξοχος νομοθέτης. Υπέροχος, εμπνευσμένος, σταλμένος από το Θεό. Αυτός λοιπόν ο Μωυσής παρουσιάστηκε στο Φαραώ και του λέγει: Θα ελευθερώσεις τον λαόν, κατ' εντολή του Θεού, να ελευθερώσει τον λαόν. Αδύνατον, στάθη.

Ως τιμωρία της σκληρότητας του Φαραώ, έστειλε ο Θεός δέκα πληγές, γνωστές πληγές. Η τελευταία ήταν η πιο σκληρά, διότι σε μια νύχτα ένας άγγελος σκότωσε όλα τα πρωτότοκα παιδιά των Αιγυπτίων, από τα ανάκτορα μέχρι τις καλύβες, πένθος και κλαυθμός.

Στην άλλη ημέρα ο Φαραώ με το χέρι, έτρεμε το χέρι του, υπέγραψε το διάταγμα της ελευθερίας ενός λαού, ιστορικού λαού που 400 χρόνια ήταν κάτω από τη σκλαβιά των Φαραώ.

Ελεύθεροι πλέον οι Ισραηλίτες πήρανε όσα μπορούσαν μαζί τους λάφυρα και έφυγαν, και έφυγαν μακριά και έφτασαν κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα. Εκεί που έφτασαν, όταν έφτασαν εκεί, ο Φαραώ μετανόησε διότι έχασε το πλήθος των δούλων του και απεφάσισε πάλι να πάει να τους φέρει πίσω με τα στρατεύματά του.

είχε δύναμη μεγάλη, τεραστή αντί να μην εξακώσει άρωματα και καταδίωξε τους Ισραηλίτες προς την Ερυθρά Θάλασσα. Και εκεί στην Ερυθρά Θάλασσα τους έπιασε τους Ισραηλίτες φόβος και τρόμος γιατί ήσαν άοπλοι, ενώ εκείνος είχε άρματα, οι άλλοι δεν είχαν άρματα, δεν είχαν τίποτα.

Άοπλοι σχεδόν ήσαν όλοι και τους έπιασε φόβος και τρόμος. Αλλά μπορεί αυτός που έχει άρματα και αεροπλάνα και υποβρύχια και ατομικές βόμβες να διαλυθεί και ένας άλλος μικρός λαός ο οποίος δεν έχει τα όπλα αυτά να θριαμβεύσει.

Αυτό συλλέβηκε στην πρίωση της περιπτήσεων αυτής Μην φοβείστε, τους λέει, ο Θεός είναι μαζί μας. Ας έχει αυτός ιππικόν, ας έχει πεζικούς, πεζοπεζικών, ας έχει άρματα, ας έχει δύναμη τεραστία. Εμείς θα νικήσουμε.

Επροχώρησε, επλησίασε στα νερά, τα σφοδρά νερά της Ερυθράς Θαλάσσης. Τα πλησίασε εκεί, τα κοίταξε και μετά, ας δει, πιστεύω, μια άμπιστη, εμείς πιστεύουμε. Πήρε το ραβδί του και με εκείνο το ραβδί του εχάραξε σταυρό επάνω στα νερά της Ερυθράς Θαλάσσης και μέσα τα νερά σκιστήκανε και δεξιά και αριστερά εσχηματίσαν τείχη ντουβάρια, όχι από πέτρες και πλίνθους αλλά ντουβάρια από νερά, υδάτινα, υδάτινα τείχη, δεξιά και αριστερά και στο μέσο Ένας βαθύς διάδρομος, που εφάνηκε ο πυθμήν της θαλάσσης και οι ακτίνες του ηλίου εθώπευον διά πρώτη φορά τον πυθμένα της θαλάσσης.

Και εκεί, μέσα στον διάδρομο αυτόν, τον μακρύ διάδρομο, 25 to 30 to 40 χιλιομέτρων, τούνελ, μεγάλο θαλάσσιο τούνελ, σε αυτή τη μεγάλη διαδρομή, έκανε το σταυρό του ο Μωυσής, μπήκε πρώτος μέσα και ακολούθησαν χιλιάδες να βαδίζουν μέσα εις το τούνελο αυτό το θαλάσσιο. Και όταν πλησίαζαν να βγαίνουν έξω, τότε ο Φαραώ ετόλμησε, ο άθλιος, να μπει με τα άρματά του μέσα, μπήκε μέσα σε αυτό το διάδρομο εκεί.

Αλλά μόλις μπήκανε όλοι οι στρατιώτες και το ιππικό και τα άρματα, μόλις μπήκανε μέσα στο θαλάσσιο εκείνο διάδρομον, τότε πάλι ο Μωυσής εχάραξε με το σταυρόν του τα νερά της Ερυθράς Θαλάσσης και τα νερά εκείνα αμέσως έπεσαν με πάταγον και έκλεισαν τον διάδρομο και έπνιξε όλη τη στρατιά εκείνη του Φαραώ.

Αυτό είναι που ακούμε: «Σταυρόν χαράξας Μωυσής». Να λοιπόν, σας έδειξα τον τάφο του Φαραώ, ενός ο οποίος κατεδίωξε τα τέκνα του Θεού. Και όταν βγήκαν πλέον εκεί προς την απέναντι όχθη, εκεί πλέον άντρες και γυναίκες και προφανώς νέες έκαναν χορό και χόρεψαν των ωραίων εκείνων χορών που δεν έχει καμία σχέση με τους χορούς του καρναβάλου της εποχής, διότι υπάρχουν χοροί και χοροί, χοροί του Θεού και χοροί του διαβόλου υπάρχουν.

εχόρευσαν εκεί χορών του Θεού και άψαλον ο ενδόξος και το νύμνον προς τον ύψος των θεών ο οποίος σε βοήθησε να νικήσουν και αθριαβέψουν κατά φαραώ. Σας έδειξα τον τάφο του Φαραώ, ελάτε να σας δείξω έναν τάφο, τάφο άλλου διώκτου.

Ο τάφος του Φαραώ, υδατόστρωτος τάφος από νερό μέσα στα βαθιά νερά. Άλλος τάφος, ένας άλλος βασιλεύς, βασιλεύς όχι πλέον της Αιγύπτου αλλά βασιλεύς του Ισραήλ, αυτός ήταν ο Αχάβ. Αυτός ο Αχάβ ήταν πλεονέκτης και άδικος, είχε δε μία γυναίκα διαστραμμένη, ανήθικη, η οποία εισήγαγε την λατρεία στο Ισραήλ, την λατρεία του Βάαλ.

Αυτός λοιπόν απέκτησε περιουσία τεράστια με αδικίας και αρπαγάς, έως ότου ήρπασε και μια μικρά περιουσία, η μόνη περιουσία που ήταν η μόνη περιουσία ενός δικαίου ανθρώπου, του Ναβουθέ. Και για να αποκτήσει το κτήμα αυτό, την άμπελον αυτή, τον σκότωσε τον Ναβουθέ.

Όταν τον σκότωσε και πήρε το κτήμα, τότε ανέβηκε στα ανάκτορα ένας που δεν είχε μια πεντάρα επάνω του. Ένας που η μόνη περιουσία του ήταν μια κάπα, μια κάπα φτιαγμένη από τρίχες καμήλου. Ήτανε ο Ηλίας ο Προφήτης, ανέβηκε πάνω και του είπε ότι αυτό που έκανες θα τιμωρηθείς.

Ότι εκεί που σκότωσες τον Ναβουθέ, εκεί που σκυλιά έγλυψαν το αίμα του Ναβουθέ, εκεί τα σκυλιά θα γλύψουν το δικό σου αίμα.

Επίσης δε είπε στην Ιεζάβελ ότι εσύ που είσαι ντυμένη μες στο χρυσάφι και καυχάσαι και υπερηφανεύεσαι σαν θεά, εσύ θα έχεις τέλος οικτρόν, θα σκοτωθείς, θα σε σκοτώσουν και τα κρέατά σου θα τα φάγουν τα σκυλιά.

Και ακριβώς όπως προεφήτευσε ο Ηλίας, έτσι συνέβη: εξεστράτευσε ο Αχάβ εναντίον εχθρών, ενικήθη, εφονεύθη και εκεί που έπεσε σκυλιά ήρθαν και έγλειψαν τα αίματά του στη βρύση που επήγαν να τον πλύνουν τον πληγωμένο βασιλιά.

Η δε γυναίκα του η Ιεζάβελ, όταν έφτασαν τα στρατεύματα ξένα, την επήραν από το παράθυρο και την γκρέμισαν κάτω από το παράθυρο. Και σκοτώθηκε κάτω στο πλακόστρωτο των ανακτόρων και εκεί ήταν τα σκυλιά και έφαγαν το κορμί της και έμεινε μόνο το κεφάλι της και μερικά χοντρά κόκκαλα.

Τέτοιο τέλος είχε. Σας έδειξα το τέλος του Φαραώ, τον τάφο του Φαραώ, σας έδειξα τον τάφο του Αχάβ και της Ιεζάβελ. Θέλετε να δείτε και άλλους τάφους; Ιστορικό είναι το κήρυγμά μας σήμερα, αλλά είναι ανάγκη να αναφέρω και άλλα παραδείγματα για να εμπεδωθεί μέσα στας καρδίας σας η πεποίθησις ότι το τέλος των διωκτών, εκείνων που καταδιώκουν τα τέκνα του Θεού, είναι τέλος φρικτόν, τέλος ανθρώπων αξίων πάσης τιμωρίας.

Ο άλλος είναι ο Βαλτάσαρ. Τι ήταν ο Βαλτάσαρ; Ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας της αυτοκρατορίας της Βαβυλώνος. Αυτός έφτασε σε μεγάλη δόξα. Αυτός κυρίευσε όλα τα βασίλεια και ανεδείχθη αυτοκράτωρ της Ανατολής ολοκλήρου.

Αυτός έκανε συμπόσιο, εμάζεψε στα ανάκτορα κόσμο πολύ, χιλίους αξιωματικούς. Την αφρόκρεμα ή μάλλον την βρομόκρεμα των παλατιών, όλης της κοινωνίας εκείνης. Όλοι ήταν εκεί, εκεί ήταν εκλεκτά φαγητά, εκεί κρασιά πολύτιμα.

Εκεί γυναίκες αμαρτωλές χόρευαν και τραγουδούσαν απαίσια τραγούδια που εγαργαλούσαν τις αισθήσεις. Εκεί ακόμα χειρότερο, πιο χειρότερο, πού εφθάνει ο άνθρωπος, σε ποιο το χειρότερο; Όλα αυτά συνήθη είναι, λένε, για διασκέδαση, αλλά αυτό που έκανε ο Βαλτάσαρ δεν το έκανε κανείς.

Ποιος τολμάει, και ο πιο ανήθικος, και ο πιο διεφθαρμένος, και ο πιο άπιστος; Ποιος τολμάει να πάει μέσα στην Αγία Τράπεζα να πάρει το δισκοπότηρο; Και να πάει να το κάνει κρασοπότηρο, να το πάει στην ταβέρνα;

Δεν τολμάει, κανείς δεν τολμάει. Κι όμως αυτό που δεν τολμάνε, κανείς το δεν τόλμησε ο Βαλτάσσα Πήγε στον ναό του Σολομώντος, κυρίες και κύριοι, στον ναό του Σολομώντος. Και όλα τα χρυσά και αργυρά σκεύη τα οποία χρησιμοποιούν για τη δημοσία λατρεία, όλα εκείνα τα ανεκτιμήτου αξίας χρυσά και αργυρά σκεύη για τη λατρεία, τα πήρε και τα έκανε κρασοπότηρα και έπινε και διασκέδαζε.

Έφτασε πλέον στην κορυφή και την ώρα που όλοι τον θαυμάζανε και τον χειροκροτούσανε και φωνάζανε «ζήτω» και σείονταν τα ανάκτορα και θεωρείται ο πιο δυνατός και ο πιο ισχυρός αυτοκράτορας στον κόσμο. Και είχε πλέον αποθεωθεί στο ζενίθ της δόξης του, εκείνη την ώρα, τακ, ποια οργή Θεού, ποια οργή.

Πάνω στον τοίχο είδε ο Βαλτάσαρ κάποιο χέρι αόρατο να γράφει. Δεν είχε πλέον όρεξη να φάει, δεν είχε καμία όρεξη. Και τότε βρέθηκε ο Δανιήλ ο προφήτης, ο οποίος ερμήνευσε και είπε ότι, βασιλιά, είδες τρεις λέξεις: Μανίλ Πακέλ Παρές Αυτές οι λέξεις σημαίνουν: Εζυγίστης, Εμετρίθης και Ευρέτης Κάρτος Σε εζύγισε ο Θεός, ζυγίζει ο Θεός.

Έχει δική του ζυγαριά. Ω, η ζυγαριά του Θεού! Ω, η ζυγαριά του Θεού μας ζυγίζει. Μας ζυγίζει. Εζύγισε λοιπόν το βασίλειόν σου. Και το Ευρέτης Κάρτος Και έφτασε το τέλος. Απόψε θα αποθάνεις. Και δεν πέρασαν πολλές ώρες, πολλές στιγμές, και έκαναν έφοδο οι εχθροί μέσα, οι γειτονικοί εχθροί του βασιλείου του, εκυρίευσαν τα ανάκτορα, τον κατέσφαξαν και διέλυσαν την απέραντη αυτοκρατορία του.

Σας έδειξα τον τάφο του Φαραώ των Ιδατόστρατων, σας έδειξα τον τάφο του Αχάβ, του ασεβούς εκείνου βασιλέως και αδίκου και πλεονέκτου. Σας έδειξα τον τάφο, την εξόντωση του Βαλτάσσαρ. Να συνεχίσουμε; Να πούμε άλλα παραδείγματα;

Έχουμε κι άλλα παραδείγματα. Ποια παραδείγματα; Όχι πλέον εκ της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά εκ της Καινής Διαθήκης.

Ένας ασεβής γνωστός σε όλους μας ήταν ο Ηρώδης, ο Ηρώδης ο Μέγας. Ο Ηρώδης που διέταξε να σφάξουν 14.000 παιδιά νήπια. Γιατί φοβήθηκε μήπως το μικρό εκείνο νήπιο της Βηθλεέμ γίνει βασιλεύς και πάρει τη βασιλεία του.

Φοβήθηκε και πάνω στο φόβο του διέταξε τη σφαγή την άδικο. Το τέλος του, φρικτόν. Σκουλήκιασε ολόκληρος, δεν μπορούσε να πλησιάσει κανείς. Όπως λέγει ο Ιώσηπος, ο ιστορικός, ήταν αδύνατο να πλησιάσει.

Στις τελευταίες στιγμές είχαν φύγει μακριά όλοι οι συγγενείς του, διότι ήταν ένα βρομερό πλέον ον που δεν μπορούσε κανείς να τον πλησιάσει. Θέλετε τα τέλη και άλλων ανθρώπων οι οποίοι διέπραξαν εγκλήματα;

Εγώ θα σας παρουσιάσω το μεγαλύτερο έγκλημα που έγινε στον κόσμο. Άλλο έγκλημα δεν έγινε μεγαλύτερο από το έγκλημα. Ποιο το έγκλημα; ότι ο άνθρωπος εσταύρω στον Χριστό, των δίκαιων, των άμμων, των αθώων, Υπεύθυνοι για το έγκλημα, για τον Σταυρό του Σταυροσταυρών, για τη σταύρωσή του είναι πολλοί. Είναι ο Άννας και ο Καϊάφας, είναι ο Πιλάτος, είναι ο Ιούδας.

Είναι και ο λαός ολόκληρος. Όλοι αυτοί, όλοι τους ετιμωρήθηκαν σκληρά. Δεν περάσανε, ο Μενιούδας απικονίστη Ο δε άλλος, εκείνος ο Άννας και ο Καϊάφας,

κατεκάλυσαν, κατεκρεουργήθησαν από τας λεγεώνας της Ρώμης. Τα δε παλάτια των γκρεμίστηκαν και αλέτρι πέρασε από τα Σεπάβλιστον και το Σκατικίαστρο. Ο δε Πιλάτος, ο ευγενέστερος αυτός από όλους, Από την ώρα που τον Σταύρα στο Χριστό όλο έκλαγε Έπεσε σε μελαγχολία.

Έφυγε από εκεί, έγραψε μια επιστολή περίφημη στη Ρώμη. Που εκθέτει εκεί με συγκινητικά λόγια τη ζωή του Χριστού. Και μετά, μετά, μετά, μετά, να μην πολυλογούμε, έφτασε στην Ελβετία, ανέβηκε σε έναν βράχο, σκεπτόταν ότι υπέγραψε το θάνατο του Αθώου και από εκεί τον κατέλαβε μελαγχολία και γκρεμίστηκε από τον βράχο και έπεσε μέσα στα βαθιά νερά μιας λίμνης της Ελβετίας. Είχε το τέλος του.

Είδε ο λαός, ο λαός, ο λαός, ο λαός που εφώναζε «Σταύρωσον, σταύρωσον αυτόν», ο λαός που έλεγε «το αίμα αυτού εφ' ημάς και επί τα τέκνα ημών», ο λαός αυτός, ύστερα από τριάντα χρόνια, τα Ιεροσόλυμα πολιορκήθησαν από τις λεγεώνες της Ρώμης, εμπήκαν μέσα και σπανίως στην ιστορία καταστροφή πόλεως ήταν όπως η καταστροφή των Ιεροσολύμων. Μόνο βρίσκω μια παράλληλο καταστροφή.

Παράλληλον γιατί είμαστε δύο αυτά έθνη, Ισραήλ και Ελλάς έχουν μια ιστορία, είναι ιδιότυπα έθνη. Ιδιότυπα έθνη, περιούσιοι λαοί, και οι λαοί που παραβαίνουν το θέλημα του Θεού τιμωρούνται. Και όπως στα Ιεροσόλυμα τιμωρήθηκαν σκληρώς, έτσι τιμωρηθήκαμε και εμείς στην εποχή μας.

Όπως η καταστροφή των Ιεροσολύμων είναι στις ημέρες μας η καταστροφή της Σμύρνης. Φοβερό πράγμα, τρομερό πράγμα. Κοκκίνισε η θάλασσα από το αίμα των σφαγμένων ανθρώπων. Κάησαν τα σπίτια όλα. Μάλιστα την άγια αυτή μέρα που εορτάζομε της Αγίας Φωτεινής.

Ο ωραιότερος ναός στη Μικρά Ασία. Στη Μικρά Ασία ήταν ο ναός της Αγίας Φωτεινής. Μητροπολιτικός ναός. Πολιτούριση για τελευταία φορά Μέσα στις χιλιάδες κόσμου. Ο Χρυσόστομος ο Σμύρνης. Και είπε εκείνα: «Μη απελπίζεστε, θα έρθουν και πάλι καλύτερες ημέρες για το ελληνικό γένος».

Εκεί λοιπόν μέσα, όπως λοιπόν η Σμύρνη καταστράφηκε στις ημέρες μας από τας ορδάς της Σάγαρ, από τας ορδάς των Τούρκων, κατά παρόμοιον τρόπον καταστράφησαν τότε τα Ιεροσόλυμα από τα Σορδάς του Αναυτοκρατορών της Ρώμης.

Μπήκαν μέσα, κάηκαν τα πάντα. Και ύστερα άρχισαν τους σταυρούς. Δεν τα λέει κανείς άλλος, ο ίδιος ο ιστορικός τα λέει, ο Ιώσηπος. Τι λέει; Άρχισαν να τους σταυρώνουν. Και τόσους που τους σταύρωσαν, ώστε δεν είχαν πλέον ξύλα να σταυρώσουν άλλους.

Πρικόδης κατάστασης Και όρνεα ερχόταν και έτρωγαν τα σάρκα των. Και έτσι «το αίμα αυτού εφ' ημάς και επί τα τέκνα ημών». Σας έδειξα τον τάφο του Βαλτάσαρ. Ανάσαρ, τα τάφα του Ηρώδου, τα τάφα όλων αυτών οι οποίοι έδειξαν σκληρότητα απέναντι των δούλων του Θεού, τα τάφα του Άννα και Καϊάφα, τα τάφα του Πιλάτου, τα τάφα των χιλιάδων εκείνων που εσταύρωσε ο Τίτος μέσα εις Ιεροσόλυμα και απέξω από Ιεροσόλυμα.

Και τέλος, προχωρούμε, έχουμε άλλους τάφους.

Είναι κατόπιν, έχουμε από την ιστορία της Εκκλησίας, έχουμε έναν Μαξέντιο, σφοδρόν πολέμιον του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο οποίος με τριπλάσιον στρατόν ήθελε να νικήσει και να εξοντώσει τον Μέγα Κωνσταντίνο.

και οι στρατοί ζητήθηκαν κοντά σε μια γέφυρα που υπάρχει μέχρι σήμερα η συλλογωμένη Μαλβία Γέφυρα Τριπλάσιος στρατός, μικρός ο στρατός του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Αλλά είδε μεσάνυχτα το θείον όραμα, ύψωσε λάβαρον, σημείωσε το «Εν τούτω νίκα» και κατόρθωσε να νικήσει τον τριπλάσιο στρατό του Μαξεντίου.

Δε Μαξέντιος έπεσε από τη γέφυρα της Μαλβία γέφυρα μέσα στον Τίμβρη ποταμών και πνίγει Τάφος του Μαξεντίου. Θέλετε άλλον τάφον, χειρότερο τάφο, χαρακτηριστικό τάφο; Είναι ο τάφος ενός άλλου που γεννήθηκε χριστιανός, ανετράφηκε χριστιανός και μετά αυτός απελάκτισε τον Χριστιανισμό των Χριστών, την χριστιανική θρησκεία και έγινε αποστάτης.

Είναι ο Ιουλιανός ο Παραβάτης. Αυτός εκαυχήθη ότι σε λίγα χρόνια θα σβήσει το όνομα του Χριστού. Μολονότι το μαντείο των Δελφών τον προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει πλέον ελπίς αναστάσεως του ειδωλολατρικού κόσμου.

Λοιπόν, ο Ιουλιανός, ο οποίος εδίωξε και τον Μέγαν Αθανάσιον ακόμα, ο Ιουλιανός, ο οποίος εθεωρείτο σοφός και επιστήμων και ικανός στρατηγός, ο Ιουλιανός που ακολουθείτο από χιλιάδες των λατρών, ο Ιουλιανός που είχε φτάσει σε ένα σημείο μεγάλης δόξης και υπολήψεως, γενναίος και ισχυρός, Αυτός ο Ιλιανός εξεστράτευσε αντίον των Πρεσβών Πηγαίνοντας σε πόλεμο συνάντησε κάποιον ασκητή.

Μόλις σύνδεσε τον ασκητή, τον κορώδευε τον ασκητή Και του λέει στον ασκητή, ο Ιουλιανός στον ασκητή, λέει: «Αυτή την ώρα μπορεί να μου πεις τι κάνει ο Μαραγκός;» Μαραγκό έλεγε το Χριστό. «Δεν μου λες», λέει, «την ώρα αυτή τι κάνει ο Μαραγκός;» Λέει ποιος λέει Μαραγκό Λέει: «Το δικό σας, αυτό που πιστεύετε.» Ναι είναι Μαραγκός ήταν, αλλά είναι Θεός Και πολλοί αμαρτάνους που έτσι μιλάς περιφορητικά για το Χριστό που εξουσιάζει το σύμπαν ολόκληρο, αυτός χαχάνισε, γέλασε, βα, λέει, ναι λέει, κοιμάται ο Μαραγκώσας, απαντάω ασκητής, δεν κοιμάται ο Μαραγκώσας, αυτή την ώρα φτιάνει το Φερετρός.

Λοιπόν, εκεί δεν πέρασαν πολλές ημέρες, συνεπλά και αυτός μεταστρατεύονταν τον Περσόν, ενοικήθη, Εκεί εδέχθηκε μια σαΐτα, ένα βέλος στο στήθος. Καρφώθηκε πολύ και, πάνω στην προσπάθειά του να ξεκολλήσει από τα στήθη του το βέλος το θανατηφόρο, εκεί, απάνω στις τελευταίες στιγμές του, θυμήθηκε τον Ναζωραίο, γέμισε τις φούχτες του αίμα, το σκόρπισε το αίμα του και είπε τα εκείνα τα περίφημα λόγια, ναι είναι κι η κάσμη Ναζωραία, μενήσεις Ναζωραία Να δείξουμε κι άλλους τάφους. Ας προχωρήσουμε και να τελειώνουμε.

Τάφος άλλος. Είναι ο τάφος ενός άλλου που πρώτη φορά αυτός αμφισβήτησε ότι ο Χριστός είναι Θεός. Είναι εκείνος που τον μόνο που θεωρούν Άγιο Οι χιλιαστέοι με γιοχωβάδες ένα θεωρούν Άγιο Έναν έχουν Άγιο, κανέναν άλλο δεν νομίζουν Άγιο.

Ποιον; Εκείνον τον οποίον κατεδίκασε η Εκκλησία ως βλάσφημον. Είναι ο Άριος, ο Άριος. Γι' αυτό αυτοί οι χιλιαστές είναι τα εγγόνια, τα τρισέγγονα, η γενεά του Αρίου είναι. Αλλά όχι απλώς η γενεά του Αρίου, αλλά προχώρησαν ακόμη βαθύτερα μέσα στην αθεΐα και στην απιστία τους.

Λοιπόν, αυτά τα παιδιά του Αρίου, του σημερινού Αρίου. Λοιπόν, ο Άριος τι έκανε; Ο Άριος είχε κόσμο πολύ μαζί του, είχε και βασιλιάδες και αυτοκράτορες. Και σε ολόκληρο τον κόσμο η αίρεση του Αρίου, όπως στις ημέρες μας η νέα αίρεση του Αρίου.

Οι χιλιαστές έχουν μεγάλο πρόοδο Θεού. Αυτές τις ημέρες επισκεφτήκαμε, ως μέλος Επιτροπής, μερικούς υπουργούς μαζί με άλλους επισκόπους και τους είπαμε τον κίνδυνο που διατρέχει αυτό το μικρό κράτος από τους χιλιαστάς και ότι είναι σκάνδαλον αυτό που γράψατε να ψηφίσετε νόμο να απαλλάσσονται τα παιδιά των χιλιαστών από τη στράτευση, την ώρα που τα παιδιά της Ελλάδος απάνω στον Έβρο ξαγρυπνούν τη νύχτα και φυλάκουν φυλάκια και φυλακάς.

Αυτοί θα είναι ελεύθεροι από την υποχρέωση να υπηρετούν στο στράτευμα. Και όμως, τι μας είπε ένας υπουργός; Αν και δεν πρέπει να το πω. «Μας πιέσανε οι ξένοι». «Μας πιέσανε οι ξένοι».

Εάν λοιπόν φτάσαμε σε τέτοιο σημείο, Οι ξένοι να διοικούν το βασίλειο; Το βασίλειό μας, την πατρίδα μας; Και εμείς να μην έχουμε δύναμη και σθένος να πούμε ένα όχι; Το όχι δεν πρέπει μόνο η Ελλάδα να το πει στα ψηλά βουνά της, όπως το είπε επάνω στην Ήπειρο, Στην Βόρεια Ήπρο Πρέπει να πούμε το όχι, γιατί σιγά σιγά δεν θα εξουσιάζουμε πλέον τίποτα απολύτως.

Άλλοτε θα μας εξουσιάζουν οι Ρώσοι, άλλοτε οι Αμερικάνοι, άλλοτε οι Γερμανοί, άλλοτε τα έθνη και θα γίνουμε ένα έθνος περιφρονημένων κλπ. Λόγος να λέγουν ότι ό,τι το κάναμε για τους χιλιαστές δεν το θέλουμε να το κάνουμε, αλλά μας επίεσε το Συμβούλιο της Ευρώπης για να κάνουμε αυτόν τον νόμο.

Αλλά εγώ επανέρχομαι, μετά την παρέκβαση αυτή επανέρχομαι και λέγω: Τα παιδιά του Άριου σήμερα τριαμβεύουν.

Και ο Άριος όμως, ποιο ήταν το τέλος του Άριου;

Κατόρθωσε να πάρει χαρτί από τον βασιλιά να πάει να λειτουργήσει την Κυριακή στην εκκλησία. Πήγε, πρόλαβε, σηκώθηκε πρωί πρωί να πάει στην εκκλησία, να πάρει την εκκλησία, να μπει μέσα να λειτουργήσει.

Αλλά την ώρα που προχώρησε να πάει στην εκκλησία, εκεί τον έπιασε κοιλόπονος, ισχυρός κοιλόπονος, προχώρησε, πήγε σε ένα δημόσιο αποχωρητήριο και εκεί έμεινε. Χιθίκανε τα ενταρά του όλα, πέθανε ηχτρών, ηχτρών θάνατον είχε ο Άριος.

Όπως ο Ιούδας, του οποίου εξεχύθησαν τα εντόσθια όταν αυτοκτόνησε, έτσι και ο Άριος ευρήκε οικτρόν θάνατον και δεν αξιώθηκε, δεν μπόρεσε να μπει μες στην εκκλησία να την ευχαριστήσει. Διότι οι χριστιανοί προσεύχονταν τη νύχτα και λέγουν: «Θεέ μου, μη επιτρέψεις μια τέτοια βεβήλωση.

Ο Άριος που δεν πιστεύει στον Χριστό να λειτουργήσει μέσα σε έναν ορθόδοξο». Το τέλος του Ιουλιανού το είδαμε, το τέλος του Άριου το είδαμε, το τέλος των ανθρώπων όλων αυτών το είδαμε. Αν θέλετε ακόμα από τα νεότερα, γιατί βλέπω σας εκούρασα σήμερα, είναι ιστορικό.

Λοιπόν, ίσως λέτε ελεγκτικό κήρυγμα, αλλά δεν είναι πάντα ελεγκτικό κήρυγμα. Είναι και διδακτικό το κήρυγμα. Λοιπόν, και ένα τελευταίο παράδειγμα. Ένας προ διακόσια χρόνια ήταν ο πιο μεγάλος άθεος. Τέτοιον άθεο ή ίσως στις ημέρες μας τον πέρασε κάποιος.

Κάποιος τον πέρασε. Κάποιος τον πέρασε. Κάποιος τον πέρασε. Πρώτα ήταν αυτός, είχε το ρεκόρ. Το ρεκόρ της αθεΐας και απιστίας το είχε ο λεγόμενος Βολτέρος. Πατριάρχης των απίστων και των αθέων. Όπως ο Αβραάμ και ο Ιακώβ είναι Πατριάρχες των ευσεβών, αυτός ονομάζεται ο Πατριάρχης.

Και έγραψε γράμματα, έγραψε συγγράμματα, βιβλία, άρθρα πύρινα εναντίον της θρησκείας του Χριστού. Και έγραψε ακόμα το φοβερό εκείνο, συγχωρέσατέ με διότι είναι μια ύβρις φοβεροτέρα. Και μόνον τας ύβρεις του Βολτέρου υπερβαίνει ο Καζαντζάκης ο ημέτερος.

Λοιπόν, έχουμε, αυτός λοιπόν έγραψε και είπε προτροπή στον κόσμο ολόκληρο: φονεύσατε, φονεύσατε, εξοντώσατε. Ποιον εξοντώσατε, τον άτιμον, ποιον ως άτιμον, τον Κύριο Νημόν Εσού Χριστό Τότε τέτοια ύβρις, τέτοια ύβρη είπε, τέτοια ύβρη είπε εναντίον του Χριστού.

Του, το αποτέλεσμα, και προφήτευσε και είπε ότι ύστερα από λίγα χρόνια ο Χριστός δεν θα υπάρχει πλέον Χριστιανισμός, δεν θα υπάρχει πλέον Χριστός, θα σβήσει αυτή η θρησκεία του Ναζωραίου, θα σβήσει, αυτά είπε.

Περάσανε από τότε εκατό χρόνια και τι συνέβη; Άντε στο Παρίσι να δείτε, το σπίτι του Βολτέρου έγινε βιβλιοπωλείον των Αγίων Γραφών. Θεόν, Θεό μου, Θεό μου. Πωλούνται Άγιες Γραφές, Άγιες Γραφές, Άγιες Γραφές.

Αυτός δε τι τέλος είχε; Φρικτόν τέλος, φρικτόν τέλος. Ο γιατρός, ο γιατρός του γράφει σε μια επιστολή: εύχομαι στο Θεό κανένας άνθρωπος να μην έχει το τέλος του Βολτέρου. Σπαρταρούσε σαν το ψάρι, προσπαθούσε να βγει η ψυχή του, δεν έβγαινε η ψυχή του, αγωνία.

Και ο γιατρός γονατιστός προσεύχετο στον Θεό να τον απαλλάξει, να δώσει τέλος. Το τέλος του Βολτέρου, το τέλος του Αρίου, το τέλος του Μαξεντίου, το τέλος του Βαλτάσαρ, το τέλος του Αχάβ, το τέλος των ασεβών, το τέλος των Φαραώ, το τέλος όλων αυτών, του Ιουλιανού του Παραβάτου.

Εδώ λοιπόν η ιστορία μας βεβαιώνει ότι μηδένα προ του τέλους μακάριζε. Αλλά αν θέτε, αγαπητοί μου, να ρίψουμε παλιά παραδείγματα, θέλετε καινούργια παραδείγματα; Έχουν και καινούργια παραδείγματα η γενεά μας, ποια γενεά μας;

Προ 40 χρόνια, πάνω σε ένα μπαλκόνι της Ρώμης ήταν ένας και ομιλούσε, και από κάτω χιλιάδες, εκατομμύρια Ιταλοί τον χειροκροτούσαν. Και τι έλεγε; Έλεγε: «Ελλάς, θα σπάσω τα πλευρά σου. Ελλάς, θα σε κατακτήσω. Ελλάς, θα σε διαλύσω».

Ελλάς, αυτά έλεγε συνεχώς και λοιπά, και ότι έχω τόσα αεροπλάνα ώστε μπορώ να σκιάσω τον ήλιο, τον ήλιο να σκιάσω, και ότι τη μέρα της Παναγιάς, που με δάκρυα στα μάτια εμείς οι Έλληνες εορτάζουμε την Παναγιά στην Τήνο, την ώρα εκείνη έστειλε υποβρύχιο και τορπίλισε το καράβι μας, την Έλλη. Το τέλος του, διαβάστε, διαβάστε το τέλος. Φρικτό ήταν το τέλος. Τον ποδοπατούσανε, λάσπη τον κάνανε, πάνω τον κρεμάσανε, τον εκτελέσανε.

Και πατούσανε πάνω στο πτώμα του και έγινε βόρβορος και λάσπη, αγνώριστος έγινε. Δεν είναι το τέλος του άλλου, ο οποίος τη Γερμανία διοικούσε, ολόκληρη τη Γερμανία; Και πυρπολούσε τον κόσμο ολόκληρο και ο οποίος άναβε φούρνους και έκαιγε κορμιά.

Και έκαιγε τα δέρματα και έκαιγε τα κορμιά, στάχτες και λίπασμα των αγρών. Των αγρών. Το τέλος του και αυτού. Και έζησε, έκανε βιβλίο και έβγαλε από την εκκλησία της Γερμανίας το Ευαγγέλιο και έβαλε το δικό του βιβλίο επάνω.

Το τέλος του και αυτού υπήρξε άθλιο. Τέλος των δικτατόρων, τέλος παντός ανθρώπου, παντός ο οποίος πολεμεί τα παιδιά του Θεού. Δεν έχω, αδερφοί μου, να σας πω τίποτα άλλο. Σας έδειξα την άλλη όψη του νομίσματος.

Η μία όψη είναι η δίωξη των ευσεβών. Μακάρι αυτή, οι άλλοι όψεις του νομίσματος είναι ότι είναι το τέλος των διωχτών του Ευαγγελίου Στη Ρώμη, κάτω στη Ρώμη, υπάρχει η απάνω Ρώμη, κάτω από τη Ρώμη είναι οι κατακόμβες της Ρώμης.

Μέσα στη Ρώμη, εκεί κάτω στους διαδρόμους που έχουν θάψει τους μάρτυρες. Εκεί που θάβανε τους μάρτυρες, χιλιάδες μαρτύρων για τη δόξα του Χριστού.

Στο Χριστό εσημείωναν οι χριστιανοί δύο λέξεις: «Χριστούς βίγκητ», ο Χριστός νικά, ο Χριστός νικά, ο Χριστός νικά. Τι εσήμαιναν; Εσήμαινε ότι ο Χριστός είναι αήττητος, είναι αήττητος. Καμία δύναμη δεν θα μπορέσει ποτέ να νικήσει τον Χριστό. Συνεπώς, να μην απογοητευόμεθα και να μην σκανδαλιζόμεθα όταν βλέπουμε ορισμένα παράξενα μέσα στην κοινωνία, όταν βλέπουμε ανθρώπους.

Ανθρώπους ασεβείς, απίστους, ελληστάς, αθέους, να κυβερνούν τα έθνη, να κυριαρχούν, να βλαστημούν, να απειλούν, αυτό, να μην ολέπω, μη δεν αποτελούν μακάριζε, αργά, αργή, η Θεία Δίκη αργή αλλά δεν λυσμονεί, αργή αλλά δεν λυσμονεί, το τέλος όλων εκείνων θα είναι φρικτόν, διότι το είπε ο Χριστός ότι όποιος πάει, ότι εγώ είμαι ο λύθος και όποιος προσκόψει στον ήθο του τον συντριβήσεται Και ότι σκληρόν προς κέντρα λακτίζει.

Αυτή την πίστη να την κρατήσουμε βαθιά, βαθιά να την κρατήσουμε. Γιατί έρχονται οι μέρες θλιβερές, έρχονται οι μέρες διωγμών. Έρχονται οι μέρες κατά τις οποίες θα δούμε πράγματα φρικτά. Αλλά ό,τι και να δούμε τα μάτια μας, μες στα βάθη της καρδιάς μας.

Και αν τα άνω γίνουν κάτω και τα πάντα διαλύονται. Τα πάντα διαλύονται, είναι η γενεά μας πολύ αμαρτωλή. Ημαρτήσαμε πολύ εις τον Θεό. Και πρέπει όλοι μας σήμερα, που είναι η μέρα του Ασώτου, να αισθανθούμε τις αμαρτίες όλων μας, και τις ατομικές μας και τις οικογενειακές μας και τις εθνικές μας αμαρτίες, να ζητήσουμε το έλεος του Θεού.

Αλλά ό,τι και αν συμβεί, ας κρατήσουμε βαθιά μέσα στην ψυχή μας τα λόγια του Κοσμά του Αιτωλού, που είπε ο Κοσμάς ο Αιτωλός προτού να πεθάνει, λίγες στιγμές, ότι πολλά θα γίνουν στον κόσμο, τα άνω θα γίνουν κάτω.

Αυτό. Λοιπόν, ας πάρουν ό,τι έχετε, ας τα πάρουν. Τα σπίτια σας θα κάψουν, τα λεφτά σας, τα πάντα. Δυο πράγματα κρατήσετε. Δυο πράγματα κρατήσετε: Χριστός και ψυχή. Όλος ο κόσμος να πέσει επάνω, δεν μπορεί να σας τα πάρει.

Αυτά λοιπόν να κρατήσουμε μέσα στην καρδιά μας και να μην επηρεαζόμεθα από την προσωρινή ευτυχία των ασεβών και των απίστων, αλλά πάντες, άνδρες και γυναίκες, πιστοί στον Χριστό μέχρι τελευταίας μας ρανίδος αίματος, εκεί να είμεθα αφοσιωμένοι και όλοι μαζί να υμνούμε και να δοξολογούμε τον Χριστό εις τους αιώνας. Αμήν.