Η Κυριακή των Βαΐων, η χριστιανική ζωή και ο άγιος Κωνσταντίνος

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

You heard today’s reading from the Apostle, and you heard today’s Gospel. The words of the Gospel are God’s words, beyond price. Like streams that never cease to flow, they invite us to refresh ourselves with the immortal words of our Lord Jesus Christ.

The readings from the Gospel and the Apostle are a well from which I can draw water to refresh your souls. I cannot go through either reading verse by verse today, but I will draw on both to support my teaching.

Please listen carefully, though unfortunately this church has poor acoustics.

In the time of Christ, there were some unusual people. These people were called Pharisees. They were not atheists; they were not unbelievers. They said that they believed in the God of Sabaoth. They regularly went to the temple of Solomon and offered sacrifices. In general, they carried out their religious duties. For this reason, they had a high opinion of themselves and considered themselves the saints of society, the cream of society. Were they really saints? No. They were lead that appeared to be gold. How could this be? These people had evil, wickedness, envy, and malice in their hearts.

And what today’s account reveals is corruption, corruption within the heart. On this holy day, when Christ went to Jerusalem, all the people, two million in number, gathered there rose up and came out of the city. They spread carpets and their garments on the road.

They cut branches from the palm and olive trees. They formed an immense crowd, a great spontaneous gathering. And the children at the front kept crying out, “Hosanna! Hosanna! Hosanna!”

That “Hosanna” was rather like our cry of “Long live!” today. They were cheering Christ. But the Pharisees were displeased that the people of Jerusalem welcomed Him with such enthusiasm, in a display unlike anything seen before.

The Pharisees were grieved and troubled. Why? Because they were envious and could not bear the glory of our Lord Jesus Christ.

Of Christ. That is why I say that they appeared holy on the outside, but in their hearts they harbored the greatest evil: envy. They were like a cup, as Christ said, clean on the outside but unclean within. They were like a clean marble slab, but lift it and beneath it lies a tomb, with bones and rotting flesh. And now, my dear Christians, a question arises:

And so a question arises for us sinners, for none of us is a saint: Whom do we resemble? Do we resemble those innocent little children who left their homes and their games, ran wildly into the streets, and cried, “Hosanna! Hosanna!” Their cry rose to heaven, but it grieved the Pharisees, who rebuked and scolded them. Christ said that even if the children fell silent, the stones would cry out. Do we resemble those innocent children? On this holy day, does our own “Hosanna” rise from our hearts

as it rose from the hearts of those innocent children? Or do we resemble the Pharisees? My dear friends, we need to examine ourselves. Such an examination will show that we resemble the Pharisees more. We are not all unbelievers or atheists; there are few atheists and unbelievers in our city and in Greek society.

Nearly everyone, to a greater or lesser degree, believes in a higher power that governs the universe. We perform our religious duties: we fast as best we can, go to church, light candles, venerate the saint, and receive the immaculate Holy Mysteries.

Well then, is that enough? It is not enough, because holiness is something far higher, greater, and nobler.

You see, this holiness has a root, and the root of piety lies in the heart. It is not on the lips; it is deep within the heart. That is where the secret of a person’s holiness and piety lies. You may have clean hands and feet, clean eyes and ears. You may have washed your body thoroughly. You may be spotless on the outside, but inside, the heart, the feelings, the thoughts...

You may see a tree that looks beautiful, yet a worm inside its trunk is eating away at its heartwood. In the same way, there is a worm within the human heart: an evil thought. We must cleanse our thoughts. My God, my God, cleanse what is in our minds.

That is why the Apostle cries out to us today: “Take care!” Take care of what? Of your thoughts. Today’s reading from the Apostle reaches great heights of wisdom and speaks to the deepest concerns of the human heart.

The Apostle Paul says, “Take care of your thoughts. Pay attention to what you think and dwell on.” When Christ performed a great miracle, the Pharisees were troubled, though they did not dare speak. He approached them and said, “Why do you think evil in your hearts?” Why are you troubled at this moment? Why are you thinking evil thoughts? You have evil within your hearts.

So, the Apostle says, these dark thoughts are what you must put away. He gives us a number of things to dwell on, marking out the bounds within which our thoughts should move.

Listen, because a whole book could be written about this saying; a great philosopher could write a whole book on it. Think about whatever is true, whatever is honorable, whatever is just, whatever is pure, whatever is lovely, whatever is worthy of praise, whatever is virtuous and pleasing to God.

Think on all these things, he says, and let your heart be like heaven. Have we done that? I have said it before, and I will say it again: Tell me what you think about at midnight, beneath the stars, and I will tell you what kind of person you are.

Our thoughts shape who we are. There, in the innermost depths of the soul, the gravest sins begin as seeds in our thoughts. So what are we thinking about? That is the great question put before us today by both the Gospel and the Apostle, especially the Apostle.

What do we think about? What do we think about? If we examine ourselves, we find one person thinking of how to deceive another. Another thinks of going to court, telling lies, winning a case, and getting money.

One person thinks about how to increase his money; another, how to rise to a higher position. One thinks about how to take revenge on his brother; another, how to add to his possessions.

People think and think and think. The human mind never stops. Our thoughts can descend as far as Hades or rise as high as the stars in heaven.

Thoughts are the first seed, the first spark of sin. A single spark can set a whole forest ablaze. What is one spark? Yet it can burn down entire forests. Every crime ever committed in the world, from the smallest to the greatest and most terrible, began with a thought.

And the greatest acts of courage and the greatest virtues also begin with a thought. So we must watch our thoughts. Would any of you leave your house at night with its windows and doors open?

No! We bolt the doors and shut the windows. If we left them open at night, thieves would come in and ransack the house. Just as we close our doors and windows to keep a thief out, we must close the windows of the soul through which all these evil thoughts enter.

We have five windows: the five senses, through which sin enters a person, as Scripture says. We must guard our eyes, our ears, and our senses, for these are the windows through which thoughts enter us. But what do we do? We spend one hour here in church, and even during this hour we pay no attention. Who among us has kept his thoughts constantly on God, from “Blessed is the Kingdom” to “Through the prayers of our holy fathers,” without letting them wander? Our thoughts wander.

That is why we hear again and again: “Let us attend! Let us attend! Let us attend! Let us attend!” Pay attention. God urges us to be watchful because He knows the weakness of human thought. Yet we pay no attention. We leave here having heard something, learned something, and been edified in some way. And then what do we do?

We go home, turn on the radio and the television, strain our ears, fix our eyes on the screens, and listen and listen and listen. What do we hear? Do the radio and television offer what the Apostle speaks of today: what is true, honorable, just, holy, pure, and worthy of praise? Is that what they offer? Far from it.

They do not scatter diamonds. The radio and television ought to offer us diamonds. They ought to carry the voice of Greece, our enduring homeland, and its enduring ideals.

Do radio and television share the finest things our homeland has to offer, its ancient philosophers, poets, and painters, their greatness, their honor, and their virtue? Radio does not scatter diamonds for you to turn it on and listen. Yet you rush to it.

What does it spread instead? Filth and impurity. And what does it do to your mind? It turns it into a rubbish dump. The radio spreads rubbish, the television spreads rubbish, and so the human mind becomes a rubbish dump.

God does not dwell in such a rubbish dump. It becomes like the stables of Augeas, in need of a great cleansing. My dear Christians, men and women listening to me, pay attention to your thoughts.

A person sins not only with the eyes or the ears, but also with thoughts. Give me a clean heart, O God: a spotless heart, pure as the snow on the highest peaks. That is how pure our hearts should be.

As these holy days draw near, let us seek that kind of heart. During this Holy Week, think of nothing else. Set aside thoughts of children, of spouses, of everything earthly. Think of one thing alone: what is exalted and holy.

And that is our Lord Jesus Christ. As the hymn says, “Let us journey with Him.” Let us follow Christ step by step, from Gethsemane to Golgotha.

How are we to follow Him? As the hymn tells us: “with minds made pure.”

So once again, sift your thoughts. Let us think only of what is exalted and holy, only of Christ. Then God will truly count us worthy to welcome Christ, like those innocent children and unlike the Pharisees, and to cry out: “Hosanna! Hosanna! Hosanna!”

There are, devout congregation, there are people who believe. There are the faithful. The faithful stand like rocks, steady and unshaken amid the sea, today’s sea of unbelief and atheism. One category is the faithful, but there is another category.

These are neither believers nor unbelievers. They resemble the pendulum of a clock, moving now to the right and now to the left. They remain steady nowhere, but waver between truth and falsehood, light and darkness, faith and unbelief. Yet for those who waver, as Thomas wavered between faith and unbelief, a moment comes when they too believe and utter Thomas’s words: “My Lord and my God.” The first category is the faithful. The second is those who waver. The third is the enemies, the unbelievers.

However many miracles they see and however many arguments anyone presents to them, they remain in their unbelief. There is yet another category, the worst of all. These are the unbelievers, not merely unbelievers, but enemies of the Gospel. They are the dark category. They are capable of uprooting all the churches in the world. They continually hurl accusations against our holy religion.

One accusation they hurl against our religion, against our religion, my dear friends, is this: supposedly, what the Gospel says and what bishops and theologians preach is outdated, old, mere theories, words, a utopia. Who will put these words into practice?

They say, “We do not want words, we do not want sermons, we do not want theories; we want deeds, deeds. If you have deeds, we will believe; if you have no deeds, we will not believe.” They ask for deeds, for proof through deeds. What can we answer those who hurl the accusation that Christianity is merely a theory and not practice and lived experience? We have an answer.

This: first, our Lord Jesus Christ, who founded His Church, is a unique example of teaching and action. Whatever He said, He also put into practice.

He is, then, the model and example for every person who wishes to live within the Christian order. Christ both spoke and acted. He is unlike other leaders of systems who say one thing and do another. I could prove what I am saying with many recent and older examples: many who present themselves as protectors of workers and of people who suffer and toil are the greatest exploiters.

Christ, however, showed no contradiction. Whatever He said, He did. Not only did Christ do what He said and provide the finest example of putting words into practice, no one can tell Him that He failed to practice what He taught, but we have this further evidence: not only Christ, but the Apostles too, and not only the Apostles but the first Christians, put into practice what Christ taught. After the Gospels, where the figure of our Christ is presented, we have in the New Testament a wonderful book called Acts. Acts. Whoever reads this book, which is read on the Sundays after Easter, whoever, I say, studies this book, sees that Christianity is not merely theory. It is action. Or rather, it is the greatest revolution the world has seen.

We see this in the days of the Apostles. What do we see? They put what Christ said into practice perfectly. Christ said, “Freely you received; freely give.” And the Apostles did not take even one drachma from the people they taught. Christ said they should have no property, and they had none. And today the Apostle says,

The Apostle says of Peter, “Silver or gold, silver I do not have,” he says. “What I have, I give you, in the name of Christ.” And we hear the Apostle say again that he coveted no one’s silver or gold. Christ said, “Love one another”, the hardest lesson in the world, humanity’s unsolved problem. He said, “Love one another,” and the Christians,

The Christians of the first centuries practiced it to perfection. Love, that noble feeling, was pictured on their faces. Love bound them to one another with an unbreakable bond. Love had reached its height. Love had abolished selfish interests and united them all. They were like one loving family. Just as a family does not have many treasuries, one for the father, another for the mother, and another for the children, but one common fund that meets the family’s needs, so the Christians of the first centuries did not have many purses. They had one purse, one fund, and with that fund they served all the members of the sacred family.

They lived as one family. Just as a family does not have many separate meals, but one common table at which everyone eats without exception, so the first Christians did not have separate tables, with one person hungry while another ate his fill. They had a common table, for they were all bound together. This height of love had abolished something that dominates our lives today. They had abolished and uprooted self-interest. Self-interest, personal gain, is the source of all the world’s misery. As Chrysostom says, they abolished, what did they abolish?, “mine” and “yours.” “This is mine, and that is yours. This is mine, and that is yours.” And in this tug-of-war, over these two words,

It is over these two phrases that humanity’s conflicts arise. But among those Christians, “This is mine and this is yours” had been abolished, and everything was held in common. Imagine humanity with self-interest abolished.

As the first Christians abolished it: they did not have private funds, separate funds, but one common fund. Imagine humanity reaching such a height, a shared outlook, as the Christians of the first centuries lived it. Wars and conflicts would cease. “This is mine, this is yours; this is mine, and this is yours.” And so arise individual, family, and national conflicts.

But we must note, my brothers, that what the Christians of the first centuries achieved was not the result of violence or compulsion. It was the result of freedom. They freely chose to live in poverty. Involuntary poverty is one thing, and voluntary poverty is another. Christ said, “Love one another,” and they put it into practice. Christ also said that,

There must be sincerity among them, and the Christians of the first centuries had complete sincerity. Christ said, “The things I do, you too will do, and you will do greater things.” This is a remarkable saying of Christ: His disciples would do greater works than Christ. Is that not a strange saying? Is it ever possible for the Apostles and Christ’s disciples to do greater works than Christ? Yet this strange saying is a reality. Not that Christ is inferior to the Apostle Peter, the Apostle Paul, or all the Apostles. No, that would be a sin, a blasphemy. Christ is above all. But Christ, in His wisdom, ordained that certain miracles, great and astonishing miracles, should not take place during His own days, but that even greater miracles would take place,

They did not take place during Christ’s days. They would take place as the centuries unfolded. Christ said, “What I do, you will do too, and greater things still.” The evidence is today’s apostolic reading. We read in the Gospels that whoever touched Christ was healed. But what do we see here in the apostolic reading? Something much greater. It was not simply that they touched Peter or Paul, but even his shadow. His shadow. From that shadow alone. Indeed,

Something greater, as the passage is explained, was done by Peter and Paul. And Christ said that you would uproot mountains, move whole mountains from one place to another. What Christ did not do, the saints, martyrs, and confessors of our faith did. They managed to uproot mountains of obstacles. Christ said, “Do not be distressed. They will seize you and bind you.”

“They will lead you before great courts and judges. Do not think beforehand about what you will say. I will give you a mouth and wisdom for what you must speak.” And we see that those uneducated fishermen of Galilee spoke with courage, boldness, and wisdom, and silenced the wise of the earth. Christ said, “Go into all the world and preach the Gospel to all creation.” And those twelve fishermen,

And they went everywhere. One went to Palestine, another to Cyprus, another to Crete, another to Greece, another to Achaia, another to Macedonia, another farther away to Scythia, and another as far as India: the Apostle Thomas, whom the Indians venerate and honor. Saint Thomas reached that far and was martyred. And he said, “My Lord and my God.” The faith spread everywhere, a great miracle, an astonishing miracle. In Christ’s time there were only 120 people. Now it has spread like a vast river and flooded the earth, and there is no place on earth without Christians. These miracles Christ performed; the Christians performed them,

What Christ said came to pass. Christ spoke, and faithful Christians, men and women, put the words of the Nazarene into practice, even to the sacrifice of their blood, the eternal words of the Nazarene. But you will say to me, you will say to me, “All that was well and good in Christ’s time, in the Apostles’ time, and in the time of the first Christians. But what happens now?” I answer you.

Our age is an age of unbelief. As I said, this century of ours will be called the century of atheists and unbelievers. Nevertheless, even in today’s society, in today’s world, wherever you go, wherever you go…

You will find Christians. There are Christians: men, women, children, young people, scientists, learned people, workers, poor people, and rich people who believe. And where is faith stronger? Go and see those three hundred thousand Christians. No bell rang. They celebrated Easter,

We learned that, in their basements, they had their radios tuned to radio stations. When they heard “Christ is risen,” they wept, while we laugh, we laugh. There they wept. Do you want to see faith? Go to Bulgaria. Do you want to see faith? Go and see. Do you remember? It would be easier to live on the sun, easier to live on the sun, easier to dry up the Aliakmon, easier to dry up the Axios, easier to live among the stars, easier to overturn everything.

These few people, whether priests, clergy, employees, or people in any other position, this handful of heroes, prove even in the twentieth century that Christ lives and reigns through the ages, and that no one, absolutely no one, will be able to shake faith in Christ. There are, then, a few.

Those are the few. But the multitude, the many, today the faithful person who puts it into practice, not merely someone who goes to church, but someone who follows it to the letter and lives by the Gospel, is one in a thousand, one in a thousand. Such a person puts the Gospel into practice. These are the few; the others are unbelievers. And since they are unbelievers, what do you expect? The evils that exist,

The great calamities in the world do not come from Christianity. They are the results of atheism and unbelief. We reap what we sow. Sow corn and you will reap corn. Sow wheat and you will reap wheat. What did we sow? What did the devil sow?

In these last seventy years, in the twentieth century of enlightenment and science, the devil has sown atheism and unbelief by the handful everywhere, among children, everywhere, right and left. What are we reaping now? We are reaping terrible things, terrible thorns.

So, therefore, whatever evil appears in the world is not the result of Christianity, but of failing to apply the principles of the Gospel. The conclusion is that the few who remain in the world must struggle. I picture it, I picture it in my imagination. Revelation,

There in Revelation, the beasts are shown fighting, fighting. The lion fights, the tiger fights, the rhinoceros fights; the beasts fight. And in the end the lion does not win. The tiger does not win, the rhinoceros does not win; the wild beasts do not win. But one wins. It conquers all the beasts, all the savage systems. Who wins? The Lamb. Is it ever possible for a lamb to conquer those beasts?

The slain Lamb is our Lord Jesus Christ. Saint Constantine, devout congregation, whose sacred memory we celebrate today in this church of Amyntaio, together with the memory of his holy mother Helen, is called Great. Great. This name, this designation,

History gives this designation to those outstanding historical figures who have greatly benefited humanity and, through their deeds, attained greatness and a distinguished place in history. For example, if we read history, we see that another was also called Great: Macedonia’s noble son, Alexander.

He set out from the soil of Macedonia here, crossed the Hellespont, entered Asia Minor, destroyed peoples and barbarian nations, reached the River Ganges, and founded the empire, the Macedonian empire, the Greek empire. He scattered the seeds of civilization everywhere and prepared the ground for faith in Christ. He was called Great. He was called Great.

If he accomplished great and wondrous things that history admires in the space of a few years, Constantine too was called Great. And the name Great is not a dry title without content or reality; it is a name that corresponds to the facts. Let us see very briefly, beloved, why history called Constantine Great.

The reasons Constantine was called Great are, briefly, these. First, in the days, during the days of Saint Constantine, the persecution ceased. What persecution? A harsh persecution of Christians. Why? Had the Christians committed crimes? No. They were law-abiding and peaceable, and beneficial members of humanity.

And yet the fury of the entire Roman Empire turned against Christians. Kings and emperors persecuted Christianity relentlessly. The only crime they could charge Christians with was being Christian. They used every means to exterminate Christianity. What the Christians suffered was dreadful, unspeakable. Their property was confiscated.

They burned their houses, pulled out their teeth, gouged out their eyes, cut off their ears, fried them and burned them with hot oil. They tied them behind horses’ tails so that they would be torn apart and dismembered. They cut them into pieces, hands and feet; they smeared them with pitch, and at night they lit up Nero’s palaces like torches. Dreadful things!

Not for one year, two years, or three years. For three whole centuries the torment of Christianity lasted. Their blood was like the Aliakmon and Axios rivers. Twelve million martyrs are counted in the first three centuries. One of those persecutors, the last, was so certain that he would uproot the Christians’ faith and erase its name that he struck medals celebrating the triumph of the idolatrous religion.

This persecution stopped under Constantine the Great, who issued an edict, the Edict of Milan, the famous edict of 313, by which the persecution ceased. Christians were free to attend church. Christians were free to perform their religious duties. A great event, a worldwide event. For this he was called Great. But he was also called Great

Because he supported the Orthodox faith. In the days after the persecution ended, a great heretic appeared: Arius. This heretic Arius sought to shake the foundation of Christianity.

And what is the foundation and root of Christianity? Just as a tree has a root and cannot stand without one, and a building has a foundation and cannot be supported without one, what is Christianity's root and foundation, its alpha and omega? That Christ is God. He is not merely a man, a philosopher, a poet, a sociologist, a revolutionary, or a reformer.

He is something more. He is God. God He is. Do you believe that? Do you believe that Christ is the second Person of the Holy Trinity? Do you believe that He came down from the stars of heaven here to earth, walked and taught, was crucified, rose from the dead, ascended into heaven, and will come again to judge the living and the dead? Do you believe it? You are a Christian. You do not believe it? You are not a Christian.

So Arius struck relentlessly at this root of the faith with philosophical arguments.

And Constantine the Great called the Fathers of the Church to Nicaea in Asia Minor in 325. Among them Athanasius the Great, Saint Nicholas, and Saint Spyridon stood out like radiant stars. With arguments from Scripture they fought the heresy of Arius, condemned Arius, and established the Creed, the 'I believe' that we still hear today. In the days of Constantine the Great, our Creed was established. He is called great because persecution ended in his days. He is called great because he took care to safeguard our holy faith through the Creed. He is also called great because he sought to change society. He was a great reformer. Until then, society lived in idolatry.

Constantine the Great wanted to change the axis. Just as it is difficult to change the earth’s axis, so it is difficult, and largely impossible, to change the axis of the ancient world. He changed that axis. He made the Gospel of Christ its axis. He established Sunday by law as a day of worship.

By law he ordered that marriage be protected. He opposed divorce. With strict law he opposed fornication and adultery. He enacted laws protecting widows and orphans. He also protected agriculture and animal husbandry and secured his state on every side. Constantine the Great was a reformer of that age. That is why he was called Great.

He was great because he brought the persecutions to an end. He was great because he reformed society with the Gospel as its basis. He was also called great for a reason that moves us deeply. Until then, Rome had been the capital of the world. Constantine the Great moved his seat from Rome to the Bosporus and built the city, the great and renowned city of Constantinople, which took its name from his own.

And Constantinople became the beacon and capital of a new state, the Byzantine state, which for a thousand years was a beacon for humanity. It spread its light east and west, north and south, and extended from the East as far as India and southern Africa, everywhere. Thus, because he moved his seat and created a new Byzantine empire, he was called Great. Great!

But many who read ask, “Did Saint Constantine not commit sins? Did he not make errors in his rule, and even commit crimes?” We answer: no human being is without sin. The mercy of the Lord endures forever. Saint Constantine, too, sinned as a human being. He sinned before he was baptized. He sinned,

In relation to his family and in certain other matters, he too was a sinner. But, as we have said before, repentance! He repented. He repented as David repented. He repented as the Apostle Peter repented. He repented like the thief on the cross, with his “Remember me, Lord.” Repentance is the door through which people enter heaven. So he is a saint when judged as a whole. Judged as a whole by history, he is Great. Judged as a whole by our Church, he is a saint and,

A great figure in the world. After Alexander the Great, I know no figure greater than Constantine the Great, whom we celebrate today. What did he prove? That society can change. It can change. What a great thing! What a great thing to have kings and rulers! What a great thing it is. He teaches us what one person accomplished. He stopped that river of blood,

And he raised the precious Cross as a symbol of the civilization and empire of Byzantium. Since then, sixteen hundred years have passed. Many events have occurred on our globe. Byzantium was dissolved; Byzantium was destroyed. And the City, the city of our dreams, no longer belongs to us Greeks; it belongs to the Turks. The only remnant of its ancient glory is the Patriarchate, which the Turks also seek to expel.

Today Greece, a small Balkan state, is heir to a great spirit and a great heritage. It is heir to Byzantium. We too must live as Saint Constantine depicted the lives of Christians. We ask a question, a question that I think I have put more forcefully here in this city before: can we today say that we are a Christian state?

We also do things contrary to the Gospel, contrary to what Constantine the Great taught and put into practice. In Byzantium, in the city of our dreams, in that empire, no one dared blaspheme the name of God.

Blasphemy against the Cross, against Christ, and against the Virgin Mary was regarded as the gravest offense. No one in Byzantium was permitted to blaspheme Christ. Today even small children and infants held in the arms of wicked mothers learn it. I heard the other day of a mother who taught her child to blaspheme Christ and the Virgin Mary. What times are we living in?

If someone dares to say a bad word against the country's prime minister, if he dares to say a bad word against the president of the republic: two years in prison!

Our prime minister is great; Christ is small. The president of the republic is great; Christ is small. Yet thousands of people insulted Constantine. He could have executed them. He forgave them. He forgave personal insults, but he would not allow anyone to blaspheme the name of our Christ. He opposed the heresy of Arius. And today the heresy of Arius,

Arius died, and yet Arius lives and triumphs in our homeland. Who are the grandchildren and great-grandchildren of Arius today? Worse than Arius are the Millenarians, the Jehovah’s Witnesses. They deny the foundations of our faith. All the children of Greece are obliged to take up arms and guard our borders on the Evros. And only, only the Millenarians are exempt. Only the Millenarians.

And such a scandalous law was passed by the Greek state. Constantine the Great opposed divorce; he opposed fornication and adultery. An adulterer and a fornicator could not live in his state. To go to Mount Athos and weep for the government’s sins! It has gone very far downhill. Listen,

Constantine the Great opposed fornication and adultery. An adulterous man could not dishonor his marriage crowns. Now, at any moment, in the Greek Parliament, I say, are they Greeks?, women and men will be free to commit adultery, and the police and the judge will be unable to intervene. At this moment our Church protests. Our Church,

“Become Europeans! Europeans! Make money!” But it is better to eat bread and cornbread and keep our Greek identity, faith, and family than to eat with dollars, marks, and rubles and lose the faith of our fathers. What a condition our homeland is in today! I do not belong to a political party.

And here today, on this holy day of Saint Constantine, who opposed adultery, among three hundred members of Parliament, I doubt whether even ten will stand up and say, “No! No!” They will all agree, those on the right and those of the extreme parties, to sign such a law. At the moment, at the moment,

When such a law is signed, as when the law of automatic divorce was passed, I declared that I would rather lose my position as metropolitan. I regard divorce as an attack on the foundations of the nation. Now there is something worse: adultery is free. “Women, you are free to engage in fornication; men, you are free to commit adultery.” At this moment, in Parliament, three hundred members,

And not only will Saint Constantine’s bones rattle. And not only will Saint Constantine’s bones rattle. The bones of our heroes, scattered from Melouna to Sofia and to Tepeleni, will rattle too. They never imagined that we would reach such a disgraceful state that we would cease to regard adultery as a crime and divorce would be freely available.

No! No! There are forces within the nation. There are still forces. There are individuals, organizations, and associations. The evil has spread even among teachers and professors, not all of them, who now openly preach unbelief and atheism. There are forces within our nation, and I believe that God will have mercy on this nation, provided that the few who believe, all the faithful, all the faithful,

Stand courageously and bravely in this torrent of corruption that surrounds us. All the faithful, however few we may be, Constantine the Great’s army was small. Yet Constantine the Great, with the precious Cross, defeated Maxentius at the Milvian Bridge. And we, however few we may be, when we have faith, Satan will not prevail. The Antichrist will not prevail. The beasts of the abyss will not prevail.

Ακούσατε τον Απόστολο της σημερινής ημέρας, ακούσατε επίσης το Ευαγγέλιο της σημερινής ημέρας. Του Ευαγγελίου τα λόγια είναι λόγια του Θεού, ανεκτίμητα. Ως τα ακατάπαυστα τα ρεύματά της προσκαλούνε να δροσιστούμε στα αθάνατα λόγια του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Τα αυτά του Ευαγγελίου και του Αποστόλου είναι αγκουβά για να μπορέσω να δροσίσω τις ψυχές σας. Στίχο προς στίχο τον Απόστολο, ούτε το Ευαγγέλιο, τόσο από τον Απόστολο όσο και από το Ευαγγέλιο να στηρίξω τη σημερινή μου διδασκαλία.

Παρακαλώ να προσέξετε, αν και ο Ναός δυστυχώς δεν έχει ακουστική.

Ακουστική. Στην εποχή του Χριστού υπήρχαν κάτι περίεργοι άνθρωποι. Αυτοί οι περίεργοι άνθρωποι ονομάζονται Βασιλεία των Ουρανών, Γέννης της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Αν και ο ναός δυστυχώς δεν έχει ακουστική. Στην εποχή του Χριστού υπήρχαν κάτι περίεργοι άνθρωποι. Αυτοί οι περίεργοι άνθρωποι ονομάζονται οφαρισαίοι. Αυτοί δεν ήσαν άθεοι, δεν ήσαν άπιστοι. Λέγανε... Υπότιτλοι AUTHORWAVE Ήσαν πραγματικοί Άγιοι, όχι, μολύβοι ήσαν και μάλαμα φαινότανε. Μα πώς συνέβαινε αυτό, διότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν μέσα στην καρδιά τους το κακό, τη μοχτηρία, το φθόνο, την κακία. Δεν ήσαν άθεοι, δεν ήσαν άπιστοι. Λέγανε ότι πιστεύουν στον Θεό του Σαββαότ. Τακτικά επήγαιναν στο νεό του Σολωμόντος. Προσέφραν θυσίας.

Και την διαφθορά, την εσωτερική διαφθορά, είναι το γεγονός το σημερινό. Ότι δηλαδή την Άγια αυτή ημέρα, όταν ο Χριστός πήγε στα Ιεροσόλυμα, όλος ο λαός που ήταν μαζεμένοι την ημέρα εκείνη στα Ιεροσόλυμα, όλος αυτός ο λαός ξεσηκώθηκε, έβγηκε έξω από την πόλη, στρώσανε χαλιά και ρούχα και ενδύματα.

Κόψανε κλαδιά από τα δέντρα των φοινίκων και των ελαιών. Εσχημάτισαν μια τεράστια ανθρωποπλημμύρα, ένα μεγάλο συλλαλητήριο αυθόρμητο. Και συνεχώς τα παιδιά που ήταν μπροστά φωνάζανε διαρκώς το Ωσαννά, Ωσαννά, Ωσαννά.

Το Ωσαννά αυτό είναι ίσον με το σημερινό μας «ζήτω». Ζητοκράβαζα τον Χριστό Λοιπόν, το ότι ο λαός των Ιεροσολύμων υποδέχθηκε τον Χριστό με τόσο ενθουσιασμό σε μια πρωτοφανή εκδήλωση, αυτό δεν ευχαρίστησε τους Φαρισαίους.

Λυπηθήκαν οι Φαρισαίοι, στενοχωρηθήκαν οι Φαρισαίοι. Γιατί; Γιατί είχαν το φθόνο και δεν μπορούσαν να υποφέρουν τη δόξα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Του Χριστού. Γι' αυτό λοιπόν λέγω ότι εξωτερικώς φαινόνταν άγιοι, αλλά εξωτερικώς είχαν την πιο μεγάλη κακία, το φθόνο, μέσα στην καρδιά τους. Μοιάζανε, όπως είπε ο Χριστός, με ένα ποτήρι που είναι απ' έξω καθαρό, αλλά μέσα είναι ακάθαρτο. Μοιάζανε, όπως είπε ο Χριστός, με μια μαρμάρινη πλάκα που είναι καθαρή, αλλά όταν σηκώσεις τη μαρμάρινη πλάκα, είναι ο τάφος, είναι τα κόκκαλα και τα σάπια κρέατα. Και τώρα γεννάται, αγαπητοί μου χριστιανοί,

Και ένα από ομιλότερο αμαρτωλούς, διότι κανείς δεν είναι άγιος, ξεκινάτε σε μάσαιρε ερώτημα. Εμείς με ποιους μοιάζουμε; Με τα μικρά παιδιά, τα αθώα παιδιά, που βγήκαν από τα σπίτια, αφήσαν τα παιχνίδια και τρέχανε σαν τρελά στους δρόμους και φωνάζανε ο Σανά, ο Σανά, και το Σανά αυτό έρθανε μέχρι τον ουρανό και λύπησε τους Φαρισαίους και επιτίμησαν οι Φαρισαίοι τα παιδιά και τα μάλωσαν τα παιδιά και ο Χριστός είπε ότι κι αν τα παιδιά σιωπήσουν, και οι λίθοι ακόμα κεκράξονται. Μοιάζουμε, λέγω, με τα αθώα αυτά παιδιά και μοιάζουμε κι εμείς στην Άγια αυτή ημέρα το Ωσαννά και βγαίνει όπως είπε ο Τόστο Γεύσης το σανά αυτό μέσα από την καρδιά μας

όπως έβγαιναν από την καρδιά των αθώων παιδιών; ή μοιάζομαι με τους Φαρισαίους. Αγαπητοί μου, μια έρευνα είναι αναγκαία και μια έρευνα θα αποδείξει ότι περισσότερο μοιάζω με τους Φαρισαίους. Απίστη δεν είμαιθα, άφη δεν είμαιθα, στην πόλη μας και στην κοινωνία μας την ελληνική άφη και άπιστη είναι ολίγη.

Αλλά όλοι, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο, πιστεύει σε μια ανωτέρα δύναμη που κυβερνά το σύμπαν. Ειδικά καθήκοντα εκτελούμε, νηστείες κάνουμε όσο μπορούμε, εκκλησία πηγαίνουμε, κεριά ανάβουμε, προσκυνούμε τον Άγιο, κοινωνούμε των Αχράντων Μυστηρίων.

Ε, λοιπόν, φτάνουν αυτά; Δεν φτάνουν αυτά, διότι η αγιοσύνη είναι ένα πράγμα πολύ ψηλό και μεγάλο και ευγενέστατο.

Να είστε το, και η Υιωσύνη αυτή έχει ρίζα, και η ρίζα της ευσεβείας βρίσκεται μέσα στην καρδιά. Η ρίζα δεν βρίσκεται στα χείλη, αλλά βρίσκεται μέσα στην καρδιά. Εκεί, μέσα στα βάθη της καρδιάς, υπάρχει το μυστικό της αγιότητος και της ευσεβείας των ανθρώπων. Στην καρδιά λοιπόν, μπορεί να έχεις τα χέρια καθαρά, τα πόδια καθαρά, τα μάτια καθαρά, τα αυτιά καθαρά, ή μπορεί να έχεις το κορμί σου καθαρό, να το έχεις περάσει από λουτρά, μπορεί, μπορεί, μπορεί, μπορεί να είσαι εξωτερικά πεντακάθαρος, αλλά μέσα η καρδιά, το αίσθημα, οι σκέψεις

Και όπως το δέντρο το βλέπεις ωραίο, στον κορμό του δέντρου υπάρχει το σκουλήκι που κατατρώγει την εντεριώνη του δέντρου, έτσι υπάρχει ένα σκουλήκι μέσα στην καρδιά του ανθρώπου. και αυτή είναι η σκέψης, η πονηρά σκέψης, πρέπει να είμαθα και καθαρίστη σκέψη, ο Θεέ μου Θεέ

Στη διάνοιά του. Γι' αυτό λοιπόν ο Απόστολος σήμερα φωνάζει και λέγει: Προσέξετε. Τι προσέξετε; Προσέξετε τις σκέψεις σας. Ο Απόστολος σήμερα είναι ύψος φιλοσοφίας, είναι ύψος μεγάλων εννοιών, είναι ένα ύψος όλης της ανθρωπίνης ορμής.

Λέει προσέξτε το Απόστολος Παύλος τις σκέψεις σας, τις σκέψεις σας προσέξετε, τις σκέπτεστε, τις διαλογίζεστε. Όταν ο Χριστός έκανε ένα μεγάλο θαύμα, οι Φαρισαίοι στενοχωρηθήκαν και δεν τολμούσαν να μιλήσουν, και τους επλησίασε και τους είπε: είναι ατύ διαλογίζεστε πονηρά αντισκαρδίας ημών γιατί την ώρα αυτή αβαρτάρετε, γιατί σκέπτεστε πονηρά, έχετε πονηρά μέσα στις καρδιές σας.

Λοιπόν, λέγει ο Απόστολος, αυτά είναι τα μαύρα που δεν πρέπει να σκέπτεστε. Σας λέγει έξι πράγματα, εννέα πράγματα παρακαλεί να σκεφτόμεθα, εννέα κύκλους διαγράφει ο Απόστολος Παύλος μέσα στους οποίους πρέπει να κινείται η σκέψη μας.

Ακούστε Διονύγω, διότι αυτό μπορεί να γραφεί ολόκληρο βιβλίο και γράφει βιβλίο ολόκληρο από ένα μεγάλο φιλόσοφο το ρητό αυτό. Να σκέπτεστε όσα είναι αληθινά, να σκέπτεστε όσα είναι σεμνά, να σκέπτεστε όσα είναι δίκαια, να σκέπτεστε όσα είναι έφημα, να σκέπτεστε όσα είναι ευχάριστα, να σκέπτεστε όσα είναι είτε είναι έφηνος αρετής, όσα είναι ευχάριστα εις τον Θεό.

Να σκέπτεστε όλα αυτά τα πράγματα, λέγει, να είναι η καρδιά σας ουρανός. Αυτό κάναμε εμείς; Είπα κι άλλοτε, το επαναλαμβάνω: Πες μου τα μεσάνυχτα, τη νύχτα κάτω από τα άστρα, τι σκέπτεσαι τη νύχτα, να σου πω τι είσαι.

Οι σκέψεις είναι εκείνες οι οποίες δίνουν το περιεχόμενον στον άνθρωπο, και οι σκέψεις στο άδυτον αυτό της ψυχής συντελούν τα μεγαλύτερα αμαρτήματα εν σπέρματι. Λοιπόν, τι σκεπτόμεθα; Αυτό είναι το μεγάλο θέμα που θέτει σήμερα τόσο το Ευαγγέλιο όσο και ο Απόστολος, προπαντός ο Απόστολος.

Τι σκεπτόμεθα; Τι σκεπτόμεθα; Εάν εξετάσουμε τον εαυτό μας, ο ένας σκέφτεται πώς θα μπορέσει να γελάσει τον άλλο. Πώς θα μπορέσει ο ένας, πώς θα πάει στο δικαστήριο να πει ψέματα, να κερδίσει μια υπόθεση και να κερδίσει χρήματα.

Άλλος σκέφτεται πώς τα χρήματά του θα τα αυξήσει, άλλος σκέφτεται πώς θα ανέβει σε υψηλότερα αξιώματα. Άλλος σκέφτεται πώς θα εκδικηθεί τον αδερφό του, άλλος σκέφτεται πώς θα αυξήσει την περιουσία του.

Άλλος σκέφτεται, σκέφτεται, σκέφτεται, σκέφτεται. Δεν σταματά, δεν σταματά η σκέψη του ανθρώπου. Η σκέψη του ανθρώπου μπορεί να φτάσει μέχρι τον Άδη και η σκέψη του ανθρώπου μπορεί να φτάσει μέχρι τα άστρα του ουρανού.

Και οι σκέψεις είναι το πρώτο σπέρμα, η πρώτη σπίθα της αμαρτίας. Και όπως από μια σπίθα καίγεται ολόκληρο το δάσος, τι είναι μια σπίθα; Και όμως, μια σπίθα μπορεί να κάψει ολόκληρα δάση. Και όλα τα εγκλήματα, όλα τα εγκλήματα που έγιναν στον κόσμο, και τα πλέον μικρότερα και τα πλέον μεγαλύτερα και τα πλέον ειδεχθή, έχουν αφορμή τη σκέψη, από τη σκέψη.

Όπως πάλι και τα μεγαλύτερα ηρωικά καταρθώματα και οι μεγαλύτερα ρετέ έχουν ό,τι σκέψη. Τη σκέψη λοιπόν, τη σκέψη μας πρέπει να σκεφτόμετα. Γιατί προσέχομαι, ως είμα τα πρώτα. Πώς μοιάζομαι κανείς από εσάς που τη νύχτα αφήνει το σπίτι του ανοιχτά τα παράδειρα, ανοιχτά τις πόρτες.

Όχι! Μανταλώνουμε το σπίτι μας, μανταλώνουμε τα παράθυρα, γιατί αν αφήσουμε το σπίτι μας με ανοιχτά παράθυρα και ανοιχτές τις πόρτες τη νύχτα, θα μπούνε κλέφτες και θα ρημάξουν το σπίτι μας. Όπως λοιπόν φράζουμε, κλείνουμε τα παράθυρα και τις πόρτες και δεν επιτρέπουμε στον κλέφτη να μπει μες στο σπίτι, έτσι πρέπει να φράξουμε τα παράθυρα της ψυχής, από τα οποία μπαίνουν όλες αυτές οι πονηρές σκέψεις.

Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, είχε διαρκώς τη σκέψη του στον Θεό, ούτε φεύγει η σκέψη μας.

Επίσης, προώσουμε την αδυναμία της ανθρωπίνης σκέψεως, μας προτρέπει ο Θεός να προσέχουμε. Λοιπόν, δεν προσέχουμε εδώ, αλλά φεύγουμε από εδώ, κάτι ακούμε, κάτι ωφελούμεθα, κάτι διδασκόμεθα, και μετά τι κάνουμε;

Πάμε στα σπίτια μας και ανοίγουμε τα ραδιόφωνα και ανοίγουμε τις τηλεοράσεις και τεντώνουμε τα αυτιά μας και χαρακώνουμε τα μάτια μας και ακούμε και ακούμε και ακούμε. Και τι ακούμε; Αυτό που λέει ο Απόστολος είναι σήμερα το ράδιο και η τηλεόραση; Είναι όσα αληθή, είναι όσα σεμνά, είναι όσα δίκαια, είναι όσα άγια, είναι όσα αγνά, είναι όσα εύφημα; Αυτά είναι; Κάθε άλλο.

Δεν ρίπτει διαμάντια, δεν ρίπτει διαμάντια. Διαμάντια έπρεπε να ρίπτει το ραδιόφωνο και διαμάντια έπρεπε να ρίπτει η τηλεόραση, και η φωνή να ακούεται, η φωνή της Ελλάδος, της αιωνίας μας πατρίδος και των αιωνίων και αθανάτων ιδανικών.

Σκορπάει το ραδιόφωνο και η τηλεόραση τα ωραιότερα πράγματα που έχει η πατρίδα μας, αρχαίους φιλοσόφους και ποιητές και ζωγράφους, και τι μεγαλείο και τι έπαινο και αρετή; Δεν σκορπάει διαμάντια το ραδιόφωνο για να το ανοίξεις, να το ακούς, και όμως θα τρέξεις εκεί.

Τι σκορπάει; Τη βρώμα, την ακαθαρσία. Και τι κάνει το μυαλό σου; Το κάνει σκουπιδότοπο. Σκουπιδότοπος είναι. Σκουπίδια σκορπίζει το ραδιόφωνο, σκουπίδια σκορπίζει η τηλεόραση, και έτσι το μυαλό του ανθρώπου γίνεται σκουπιδότοπος.

Και μέσα στο σκουπιδότοπο αυτό δεν στέκεται ο Θεός. Γίνεται μια σταύρος σαν το σταύρο του αυγείου που χρειάζεται ένα στερεοπίδιο να καταρίσει Αγαπητοί μου χριστιανοί, άντρες και γυναίκες που με ακούτε, δώστε προσοχή στη σκέψη σας.

Δεν αμαρτάνει ο άνθρωπος μόνο με τα μάτια, δεν αμαρτάνει μόνο με τα αυτιά, αμαρτάνει με τις σκέψεις του. Καρδίαν καθαράν, δώσ' μου, Θεέ, καρδίαν καθαράν, αμίαντον, καθαρά, όπως είναι το χιόνι πάνω από τις ψηλές κορυφές, έτσι πρέπει να είναι και η καρδιά μας καθαρά.

Και αυτή την καρδιά, καρδιά, τώρα που πλησιάζουν οι Άγιες ημέρες, τώρα αυτές τις Άγιες ημέρες, μη σκέφτεστε τίποτε άλλο, τίποτε άλλο την Άγια αυτή εβδομάδα. Μη σκέφτεστε ούτε παιδιά, ούτε γυναίκες, ούτε τίποτα, ούτε επίγεια. Σκέφτεστε ένα και μόνο, ό,τι υψηλόν και ό,τι άγιον.

και αυτό είναι ο κύριος σύμφωνος τους Χριστός. Αυτό λέει και το βράδυ, το τροπό ανθρώπου ισχύρας αμαρτωλών. Και τι λέει παρακάτω; «Συμπορευθώμεν αὐτῷ», να ακολουθήσουμε βήμα προς βήμα. Και στη Γεθσημανή μέχρι τον Γολγοθά να ακολουθήσουμε βήμα προς βήμα τον Χριστό.

Πώς θα τον ακολουθήσουμε; Να τον ακολουθήσουμε, τι λέει εκείνος μας; Και καθαρμένας διάνοιες.

Πάλι λοιπόν, πάλι λοιπόν, κόσκινο, κοσκίνιζε τις σκέψεις σου. Ό,τι υψηλόν και ό,τι άγιον, μόνο τον Χριστό και μόνο τον Χριστό να σκεφτόμεθα. Τότε πραγματικώς θα μας αξιώσει ο Θεός και εμείς, όχι σαν τους Φαρισαίους, αλλά σαν τα παιδιά τα αγνά, να υποδεχτούμε τον Χριστό και να λέμε: Ωσαννά, Ωσαννά, Ωσαννά.

Υπάρχουν , ευσεβές εκκλησίασμα, υπάρχουν οι άνθρωποι που πιστεύουν. Υπάρχουν οι πιστοί. Οι πιστοί οι οποίοι σαν βράχια στέκονται σταθεροί και ακλόνητοι μέσα στην θάλασσα, τη σημερινή θάλασσα της απιστίας και αθείας. Η μια κατηγορία είναι οι πιστοί αλλά υπάρχει και άλλη κατηγορία.

που είναι ούτε πιστοί ούτε άπιστοι. Αυτοί ομοιάζουν με το εκκρεμές ωρολογίου που κινείται πότε δεξιά και πότε αριστερά και δεν μένουν σταθεροί πουθενά αλλά κυμαίνονται μεταξύ αληθείας και ψεύδους μεταξύ φωτός και σκότους μεταξύ πίστεως και απιστίας. Αλλά αυτοί που είναι αμφιταλαντευόμενοι έρχεται στιγμή που όπως ο Θωμάς που εκκρεμεί μεταξύ πίστεως και απιστίας, έρχεται στιγμή που και αυτοί πιστεύουν και λέγουν τη φωνή του Θωμά, ο Κυριός μου και ο Θεός μου. Η μια κατηγορία είναι οι πιστοί. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι αμφιταλαντευόμενοι. Η τρίτη κατηγορία είναι οι εχθροί, είναι οι άπιστοι.

Αυτοί οσαδήποτε θαύματα κι αν δουν και οσαδήποτε επιχειρήματα κι αν τους αναπτύξει κανείς παραμένουν στην απιστία τους. Και υπάρχει και μια ακόμη κατηγορία η οποία είναι η χειρότερη από όλους. Αυτοί πλέον είναι οι άπιστοι. Όχι απλώς οι άπιστοι αλλά οι εχθροί του Ευαγγελίου. Αυτοί είναι η σκοτεινή κατηγορία. Αυτοί είναι δυνατόν να ξεθεμελιώσουν όλες τις εκκλησίες του κόσμου. Αυτοί εξακοντίζουν συνεχώς κατηγορίες εναντίον της Αγίας μας θρησκείας.

Μία δεκατηγορία που εξβεντωνίζουν εναντίον της θρησκείας μας, εναντίον της θρησκείας μας αγαπητοί μου είναι και αυτή. Ό,τι τάχατες, αυτά που λέει το Ευαγγέλιο, αυτά που κηρύττουν οι επίσκοποι και οι ερωτήτες και οι θεολόγοι, αυτά είναι πράγματα ξεπερασμένα, αυτά είναι πράγματα παλιά, αυτά είναι πράγματα θεωρίες μόνο, λόγια, ουτοπία. Ποιος θα εφαρμόζει αυτά τα λόγια.

Λένε εμείς δεν θέλουμε λόγια, εμείς δεν θέλουμε κηρύγματα, εμείς δεν θέλουμε θεωρίες, εμείς θέλουμε έργα σου λέει, έργα. Έχετε έργα θα πιστέψουμε, δεν έχετε έργα δεν πιστεύουμε. Έργα ζητούν, αποδείξεις ζητούν δια των έργων. Τι έχουμε να απαντήσουμε σε αυτούς οι οποίοι εκσφενδονίζουν την κατηγορία αυτή ότι ο χριστιανισμός είναι απλώς μια θεωρία και όχι πράξη και βίωμα. Έχουμε να απαντήσουμε.

Τα εξής, ότι εν πρώτοις ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός που ίδρυσε την εκκλησία του είναι μοναδικό παράδειγμα θεωρίας και πράξεως. Ό,τι είπε και το εφήρμοσε.

και είναι πλέον ο τύπος και υπογραμμός παντός ανθρώπου ο οποίος θέλει να ζήσει στην Χριστιανή οικονομία. Είπε και έπραξε ο Χριστός. Δεν ομοιάζει με άλλους αρχηγούς συστημάτων οι οποίοι άλλα λέγουν και άλλα πράττουν. Θα ηδυνάμην να αποδείξω τούτο που σας λέγω με πολλά παραδείγματα νεότερα και παλαιότερα, πολλοί οποίοι παρουσιάζονται ως προστάτες των εργατών, ως προστάτες των ανθρώπων του πόνου και του μόχθου, αυτοί είναι οι μεγαλύτεροι εκμεταλλευτές.

Ο Χριστός όμως δεν παρουσίασε καμία αντίθεση. Ό,τι είπε και έφραξε. Και όχι μόνο ο Χριστός ό,τι είπε και έφραξε και είναι το άριστον υπόδειγμα επαρμογής των εγωμένων και κανείς δεν μπορεί να του πει ότι δεν τα εφήρμοσε αυτά που δίδαξε αλλά έχουμε και το άλλο ακόμα ντοκουμέντο ότι όχι μόνο ο Χριστός αλλά και οι Απόστολοι και όχι μόνο οι Απόστολοι αλλά και οι πρώτοι Χριστιανοί εφήρμοσαν ό,τι δίδαξε ο Χριστός. Ύστερα από τα Ευαγγέλια που παρουσιάζεται Η μορφή του Χριστού μας, ύστερα από τα Ευαγγέλια ή τη Γενική Διαδίκη, έχουμε ένα βιβλίο, ωραιότατο βιβλίο, που ονομάζονται πράξεις. Πράξεις. Όποιος διαβάζει το βιβλίο αυτό, που διαβάζεται τα Σκυριακάς μετά το Πάσχα, όποιος λέγουμε μετά το βιβλίο αυτό, βλέπει ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι απλώς θεωρία. Είναι πράξεις. Ή μάλλον είναι η μεγαλύτερη επανάσταση που είδε ο κόσμος.

Και το βλέπουμε αυτό το πράγμα επί των ημερών των Αποστόλων. Τι βλέπουμε ότι είπε ο Χριστός το εφήρμοσαν στην τελειότητα. Είπε ο Χριστός δωρεάν ελάβατε δωρεάν δώτε ειμήν. Και αυτοί οι Απόστολοι δεν πήραν ούτε μία δραχμή από τους ανθρώπους που εδίδασκον. Είπε ο Χριστός να είναι ακτήμονες και υπήρξαν ακτήμονες. Και λέγει σήμερα ο Απόστολος

Ο Απόστολος λέγει για τον Πέτρο ότι Αργυρίου ή Χρυσίου, ότι Αργύριον δεν έχω, λέει. Ω, έχω τούτον συντήδον, ενώμα της του Χριστού εγιάστηκε. Και βλέπουμε τον Απόστολο πάλι να λέγει Αργυρίου ή Χρυσίου, ούτε ενός επιτύπησε. Είπε ο Χριστός, αγαπάτε αλλήλους, το πιο δύσκολο μάθημα που υπάρχει στον κόσμο, το άλλητο πρόβλημα αυτό της ανθρωπότητας, είπε το αγαπάτε αλλήλους και οι Χριστιανοί.

Οι χριστιανοί των πρώτων αιώνων το εφήρμοσαν σε μια τελειότητα. Η αγάπη το ευγενές αυτό αίσθημα ήτο εζωγραφισμένον εις το πρόσωπον των. Η αγάπη τους συνέδεε το ένα με το άλλο με άρρηκτο δεσμόν. Η αγάπη είχε φάσει στην αποκορύφωσή της. Η αγάπη είχε καταργήσει τα ιδιοτελή συμφέροντα και τους ένωνε όλους. Και όπως μια οικογένεια... Αγαπημένοι, έτσι ήσαν και οι πρώτοι χριστιανοί. Και όπως η οικογένεια μέσα δεν έχει πολλά ταμεία, δεν έχει άλλο ταμείο ο πατέρας, και άλλο ταμείο η μητέρα, και άλλο ταμείο τα παιδιά, αλλά υπάρχει ένα κοινό ταμείο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της οικογένειας. Έτσι και οι χριστιανοί των πρώτων αιώνων δεν είχαν πολλά πουγγιά. Ένα πουγγί είχαν, ένα ταμείο είχαν. Και με το ταμείο αυτό εξυπηρετούσανε τους ανθρώπους όλους της ιεράς οικογένειας.

Ζούσανε σαν μια οικογένεια. Και όπως η οικογένεια δεν έχει πολλά φαγητά, αλλά έχει ένα κοινό τραπέζι το οποίο τρώγουν όλοι ανεξαιρέτως, έτσι ακριβώς και οι πρώτοι χριστιανοί δεν είχαν πολλά τραπέζα, ο ένας να πεινά και ο άλλος να τρώει κατά κόρος, αλλά είχαν μια κοινή τράπεζα, ότι όλοι τους ήταν σε μια αιρών συνδεσμονή. Αυτό το ύψος, η αγάπη αυτή, είχαν καταργήσει. Κάτι που ο οποίον δεσπός σήμερα στη ζωή μας είχαν καταργήσει, ξεριζώσει την ιδιωτέρια. Η οποία ιδιωτέρια, το ατομικό συμφέρον, αυτό υπάρχει η πηγή όλων των αθλειωτήτων επάνω στην γη. Όπως λέει ο Ρώσος Κρυσόσταμος, κατήργησαν, ποιο κατήργησαν, το δικό μου και το δικό σου. Αυτό είναι δικό μου και αυτό είναι δικό σου. Αυτό είναι δικό μου και αυτό είναι δικό σου. Και επάνω σε αυτή την διαλκυστίνδα, επάνω σε αυτά τα δύο ρήματα,

Στα πάνω από τα δύο αυτάς φράσεις συγκρούνται τα συμβαίνουν στους ανθρωπότητες. Αλλά εκεί μέσα είχαν καταργήσει πλέον. Αυτό είναι δικό μου και αυτό είναι δικό σου και όλα είναι κοινά. Για φανταστείτε μια ανθρωπότητα να καταργηθεί η ιδιοτέλεια.

όπως την κατήγησαν οι πρώτοι χριστιανοί που δεν είχανε ίδιον ταμείο ή δεν είχανε ταμείο, ιδιαίτερα ταμεία, αλλά είχανε ταμείο. Για φανταστείτε να φτάσει η ανθρωπότη σε μια αποκορύφωση, σε ένα κοινό γνώμο, όπως το έζησαν οι πρώτοι χριστιανοί των πρώτων αιώνων. Θα εκλείψουν οι πόλεμοι και συγκρούσεις. Αυτό είναι δικό μου, αυτό είναι δικό σου, αυτό είναι δικό μου και αυτό είναι δικό σου. Και ούτω κατεξής δημιουργούνται τα ατομικά, τα οικογενειακά, τα εθνικά, τα κανανθ

Αλλά πρέπει να σημειώσουμε αδελφοί μου ότι αυτό που επραγματοποίησαν οι Χριστιανοί των πρώτων αιώνων δεν ήταν αποτέλεσμα βίας, δεν ήταν αποτέλεσμα καταναγκασμού, αλλά ήταν αποτέλεσμα ελευθερίας συμβολής εόσφαιρου. Ήθελαν και ζούσαν την ακούσιον παινία. Άλλος είναι η ακούσιος παινία και άλλος είναι η ακούσιος παινία. Είπε ο Χριστός, πάτε αλλιώς και το εφήνουμε στον. Είπε ο Χριστός ακόμη ότι...

Μεταξύ των πρέπει να υπάρχει λυκρίνια και οι Χριστενοί των πρώτων αιώνων είχαν απόλυτο λυκρίνια. Είπε ο Χριστός ότι αυτά που κάνω εγώ θα κάνατε και αυτό η μεγαλύτερα θα κάνω. Ένας σπουδαίος λόγος αυτός είναι του Χριστού που είπε ότι θα κάνουν οι μαθητές του πιο μεγάλα έργα από τον Χριστό. Δεν είναι περίεργος λόγος αυτός. Είναι ποτέ δυνατόν οι Απόστολοι και οι μαθητές του Χριστού. να κάνουν έργα μεγαλύτερα από τον Χριστό και όμως ο παράξενος αυτολόγος είναι μία πραγματικότητα. Όχι ότι ο Χριστός είναι εκατότερος από τον Απόστολο Πέτρο και από τον Απόστολο Παύλο και από τους Αποστόλους όλους. Όχι, είναι αμαρτήρατο που βλάση μία είναι. Ο Χριστός είναι πάνω όλων. Αλλά ο Χριστός όρισε την υπαστροφία του ορισμένα θαύματα, μεγάλα θαύματα, καταπληκτικά θαύματα να μην γίνουν επί των ημερών του, αλλά να γίνουν και τα μεγαλύτερα θαύματα.

Δεν έγινε επί τημερών του Χριστού. Θα γίνουν ενδιαξελίξεις των αιώνων. Το είπε ο Χριστός, αυτά που κάνω εγώ θα κάνετε και ετοιμίζω να ακούει μεγαλύτερα. Απόδειξες. Ο Απόστολος ο σημερινός. Διαβάζουμε στα Ευαγγέλια ότι όποιος άντριζε τον Χριστό γινότανε καλά. Εδώ όμως στον Απόστολο τι βλέπουμε, ένα πολύ μεγαλύτερο. Ότι όχι απλώς τον αγγίζανε τον Πέτρο ή τον Παύλο, αλλά και ισχυά του. Ισχυά του. Μόνο από αυτή η ισχυά. Πράγμα

κάτι ανώτερο, όπως λέει ο Χριστός μοσχευμενέγοντας την περικοπή, κάτι ανώτερο με έπραξε ο Πέτρος και ο Παύλος. Και είπε ο Χριστός ότι θα ξεριζώσετε βουνά, θα κινήσετε βουνά ολόκληρα από έναν τόπο ή στον άλλον τόπο. Και αυτό που δεν έκανε ο Χριστός, το έκαναν οι Άγιοι και μάρτυρες και ομολογητές της πίστεώς μας. Βουνά εμβολίων κατώρσαν να ξεμανήσουν. Είπε ο Χριστός ότι μη στενοχωριέστε, λέει, θα σας πιάσουν, θα σας δέσουν.

Θα σας οδηγήσουν στα μεγάλα κριτήρια, στους δικαστάσεις εκεί πέρα. Μη σκεφτείτε τι θα πείτε. Εγώ θα σας δώσω στόμα και σοφία του να τι πρέπει να λαλήσετε. Και βλέπουμε πραγματικώς ότι οι αγράμματοι αυτοί οι ψαράδες της Καλυδέας ομίλησαν με τόλμη, με παριστία και με σοφία και απεστόμωσαν τους σοφούς της γης. Είπε ο Χριστός «Πορευθέντε στον κόσμο άφαρτα και ρίξατε πάση την πίστη του Ευαγγέλιο». Και αυτοί οι δώδεκα ξα

και πήγανε παντού. Άλλος πήγε στην Παλαιστίνη, άλλος πήγε στην Κύπρο, άλλος στην Κρήτη, άλλος στην Ελλάδα, άλλος στην Αχαΐα, άλλος στην Μαχαιδονία, άλλος πέρα στην Σκητία, άλλος πήγε μέχρι Ινδιών, ο Απόστολος Παπαδομάς, τον οποίον προσκυνούν... Πτιμούν οι Ινδίοι, καθ' τις Ινδίες υπάρχει η θυσία του Αγίου Θωμά. Μέχρι εκεί έπεσε ο Άγιος Θωμάς και μαρτύρησε. Και είπε ο Κύριός μου και ο Θεός μου, ξάπλωσε παντού ένα μεγάλο θαύμα, καταπληκτικό θαύμα. Στην εποχή του Χριστού ήταν μόνο 120 άνθρωποι. Τώρα ξάπλωσε σαν βοτάμι τεράστιο και κατέφυσε στην γη και δεν υπάρχει σημείο της Ιππηρίου που να μην υπάρχουν Χριστιανοί. Αυτά τα θαύματα έκανε ο Χριστός, έκαναν οι Χριστια

ότι είπε ο Χριστός και έγινε. Είπε ο Χριστός και ότι και οι πιστοί Χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, εγύρμοσαν μέχρι θυσία σε αματώστον τα ρήματα του Ναζωραίου, τα αιώνια ρήματα του Ναζωραίου. Αμ θα μου πείτε, αμ θα μου πείτε. Καλά αυτά στην εποχή του Χριστού, στην εποχή των Αποστόλων, στην εποχή των πρώτων Χριστιανών. Μα τώρα τι γίνεται. Σας απαντώ.

Η εποχή μας είναι εποχή απιστίας. Ο αιών μας αυτός, όπως είπα, θα ονομαστεί αιών των αθέων και των απίστων. Εν τούτοις όμως και μέσα στη σημερινή κοινωνία, μέσα στον σημερινόν κόσμο, όπου να πάτε, όπου να πάτε.

Αν είστε χριστιανοί, υπάρχουν χριστιανοί, υπάρχουν άντρες, υπάρχουν γυναίκες, υπάρχουν παιδιά, υπάρχουν νέοι, υπάρχουν επιστήμονες, υπάρχουν σοφοί, υπάρχουν εργάτες, υπάρχουν πτωχοί, υπάρχουν πλούσιοι που πιστεύουν. Και πού πιστεύουν περισσότερο, αν δεν στην Αρμανία, αν δεν στην Αρμανία. Πέρα από την Αρμανία περάσαμε. Είναι 300 χιλιάδες χριστιανοί, είναι 300. Καμπάνα δεν χτύπησαν, δεν κάναν, κάναν.

Στα υπόγεια με τα ραδιόφωνα είχα συνδεθεί με τους Λαμπωνικούς στρατμούς, εμάθημε και όταν ακούσε το Χριστουσαλέστη κλαίγανε, ενώ εμείς γελάμε, γελάμε. Θέτε να δείτε πίστη στην Ουρανία, θέτε να πείτε πίστη, πάτε στην Ουρανία. Δεν θυμάστε, ευκολότερο να ζει στον ήλιο, ευκολότερο να ζει στον ήλιο και ευκολότερο να ξεράνει στον Αλιάκονα και αρχιτερόπινο να ξεράνει στον Αξιόν και ευκολότερο να ζει στα άστρα και ευκολότερο

Αυτά τα πρόσωπα, τα ολίγη, είτε ιερείς, είτε κληρικοί, είτε υπάλληλοι, είτε ότι ως δίπλα κατάστασης αυτή η ολίγη, μια κούκτα αυτή των ηρωών, αυτή αποδεικνύουν και στον οικοστρό Ιώνα, ότι ο Χριστός ζει και βασιλεύει στους Ιώνας και κανείς, μα κανείς απολύτως, δεν θα μπορέσει να χρονίσει την πίστη στον Χριστό. Υπάρχουν λοιπόν ολίγοι.

για αυτοί ο λίγοι, αλλά το πλήρως, το πολύ, το πολύ σήμερα καθαντά ο πιστός άνθρωπος που εφαρμόζει όχι απλώς που παίρνει την εκκλησία, όχι αυτός που παίρνει απλώς, αλλά αυτός που εφαρμόζει κατά γράμμα, αυτός που ζει με το Ευαγγέλιο είναι ένας με τους χίλιους, ένας με τους χίλιους, ένας τέτοιος θα είναι, ένας τέτοιος ο οποίος εφαρμόζει το Ευαγγέλιο, αυτοί είναι όλοι, οι άλλοι είναι άπιστοι και αφού είναι άπιστοι τι περιμένετε από μια από μια, τα κακά τα οποία υπάρχ

Οι μεγάλες συμφορές που υπάρχουν στον κόσμο δεν προέρχονται από τον Χριστιανισμό. Είναι αποτελέσματα της αθεΐας και απιστίας. Ό,τι σπέρνουμε θερίζουμε. Σπέρνεις καλαμπόκι, καλαμπόκι θα θερίσεις. Σπέρνεις σιτάρι, σιτάρι θα θερίσεις. Τι σπέραμε; Τι έσπειρε ο διάβολος...

Τα τελευταία αυτά 70 χρόνια, τον 20ό αιώνα των φώτων και των επιστημών, ο διάβολος με τις φούχτες του έσπειρε παντού, στα παιδιά, παντού, δεξιά και αριστερά, την αθεΐα και απιστία. Τώρα τι θερίζουμε; Θερίζουμε τρομερά πράγματα, τρομερά αγκάθια.

Λοιπόν, συνεπώς, ό,τι κακόν παρουσιάζει στον κόσμο δεν είναι αποτέλεσμα του Χριστιανισμού, αλλά είναι αποτέλεσμα της μη εφαρμογής των αρχών του Ευαγγελίου. Και το συμπέρασμα είναι ότι οι ολίγοι που έμειναν στον κόσμο πρέπει να αγωνιστούν. Ω, φαντάζομαι, φαντάζομαι τη φαντασία μου. Θεέ, θα φύγει το κύμα, θα νικηθούν, δεν θα νικήσει, δεν για προκάλυψη.

Εκεί στην Αποκάλυψη παρουσιάζεται ότι παλεύουν, παλεύουν τα θηρία, παλεύει το λιοντάρι, παλεύει ο τίγρης, παλεύει ο ρινόκερος, παλεύουν τα θηρία και στο τέλος δεν νικάει το λιοντάρι. Δεν νικάει ο τίγρης, δεν νικάει ο ρινόκερος, δεν νικάει ο λεφός, δεν νικούν τα άγρια θηρία, αλλά νικάει ένα αυτον νικάει. Νικάει όλα τα θηρία, όλα τα συστήματα, τα άγρια, τα πέσια. Ποιος νικάει, το αρνείο. Είναι ποτέ δυνατόν ένα αρνείο να νικήσει τα λ

το εσφαγμένο αργείο είναι ο κύλος ημάνιος του Χριστός. Αυτό η δόξα και τη νίκη που υπροσκύνησες εις αιώνας αιώνα αμήν. Ο Αγιός Λεοκωνσταντίνος ευσεβές εκκλησίασμα του οποίου την Ιερά Μνήμη εορτάζομεν σήμερον εις τον ναόν τούτον του Αμυντέου μαζί με τη μνήμη της Αγίας αυτού Μετρός Ελένης ο Άγιος Λεοκωνσταντίνος ονομάζεται Μέγας. Μέγας. Αυτό το όνομα, την ονομασία αυτή

Ήδη η ιστορία, τα πρόσωπα εκείνα τα εξέχοντα, τα ιστορικά πρόσωπα τα οποία και σπουδαία πράγματα ευεργέτησαν σπουδαίως στην ανθρωπότητα και δια των λόγων αυτών απέκτησαν μία μεγαλειότητα, μία εξέχουσαν θέση στην ιστορία. Εάν ο Χάρης διαβάσουμε την ιστορία θα δούμε ότι και ένας άλλος ονομάσει και μέγας το ευγενές τέχνο της Μακεδονίας, ο Αλέξανδρος.

Ξεκίνησε από τα χώματα εδώ της Μακεδονίας, επέρασε τον Ελλήσποντο, εισέβαλε μέσα στην Μικρά Ασία, διέλυσε λαούς και έθνη βάρβαρα και έφτασε μέχρι το Γάγγη ποταμό και ίδρυσε την αυτοκρατορία, την μακεδονική αυτοκρατορία, την ελληνική αυτοκρατορία και διέσπειρε παντού τα σπέρματα του πολιτισμού και προπαρασκεύασε το έδαφος δια την πίστη του Χριστού. Ονομάστηκε Μέγας. Εκείνος ονομάστηκε Μέγας.

Αν εκείνος κατόρθωσε μεγάλα και θαυμαστά πράγματα που θαυμάζει η ιστορία σε διάστημα λίγων ετών, αλλά και ο Μέγας Κωνσταντίνος επίσης ονομάστηκε Μέγας. Και η ονομασία Μέγας δεν είναι ένας τίτλος ξηρός, άνευ περιεχομένου, άνευ πραγματικότητος, αλλά είναι μια ονομασία που ανταποκρίνεται προς τα πράγματα. Ας δούμε, αγαπητοί, πολύ συντόμως, γιατί η ιστορία ονόμασε τον Κωνσταντίνον Μέγα.

Οι λόγοι τους οποίους ονομάστηκε Μέγας ο Κωνσταντίνος είναι οι εξής εν συντόμω. Πρώτον, στις ημέρες, επί των ημερών του Αγίου Κωνσταντίνου έπαυσε ο διωγμός. Ποιος διωγμός; Ένας διωγμός σκληρός εναντίον των Χριστιανών. Διατί; Έκαναν εγκλήματα οι Χριστιανοί; Όχι, ήσαν νομοταγείς και φιλήσυχοι και ευεργετικά στοιχεία της ανθρωπότητας.

Και όμως εναντίον των χριστιανών εστράφη η μανία ολοκλήρου της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Βασιλείς και αυτοκράτορες δίωξαν απηνώς τον χριστιανισμό. Το μόνο έγκλημα που είχαν να κατηγορήσουν τους χριστιανούς ήταν ότι ήταν χριστιανοί. Και μεταχειρίστηκαν όλα τα μέσα για να εξοντώσουν τον χριστιανισμό. Είναι φρικτά, είναι αναμολόγητα τα όσα υπέφεραν οι χριστιανοί. Τους δήμευαν την περιουσία.

Τους έκαιγαν τα σπίτια, τους ρίζωναν τα δόντια, τους έβγαναν τα μάτια, τους έκοβαν τα αυτιά, τους τηγάνιζαν, τους έκαιγαν με καυτό λάδι, τους έριχταν στα σφυλακά, τους έδιναν πίσω από ουρές αλόγων, για να τους κατασπαράξουν, για να κατασυμματιστούν. Τους έκοβαν κομμάτια-κομμάτια, χέρια και πόδια, τους άλυβαν με πίσα και τη νύχτα σαν λαμπάδες εχώτιζαν τα ανάκτορα του Νέρονος. Φρικτά πράγματα!

Όχι ένα χρόνο, δυο χρόνια, τρία χρόνια. Τρεις αιώνες ολόκληρη. Εβάσταξε το μαρτύριο τον Χριστιανισμό. Το αίμα τους αλιάχμο και αξιός ποταμός. Δώδεκα εκατομμύρια αριθμούνται οι μάρτυρες των τριών πρώτων αιώνων. Ο ένας μάισταξε αυτόν ο τελευταίος. Ήταν τόσο βέβαιος ότι θα ξεριζώσει την πίστη των Χριστιανών και θα σβήσει το όνομά του, ώστε έκοψε μετάλλια επί τον τριάμβο της δουλατρικής θρησκείας. Και ο δ

Ο διωγμός αυτός εσταμάτησε επί του μεγάλου Κωνσταντίνου, ο οποίος εξέδωκε διάταγμα, το εμμυδιολάριο διάταγμα, το περίφημο διάταγμα του 313, του οποίου έπαψε πλέον ο διωγμός. Οι χριστιανοί ήσαν ελεύθεροι να εκκλησιάζονται. Οι χριστιανοί ήσαν ελεύθεροι να ασκούν τα θρησκευτικά των κατοίκοντα. Μέγα γεγονός, παγκόσμιο γεγονός. Δι' αυτό ονομάστη μέγας. Αλλά ονομάστη μέγας επίσης.

ότι υπεστήριξε την Ορφόδοξον πίστη. Στα σημέρας μετατυγίξει τον διωγμό παρουσιάστηκε ένας μεγάλος ρετικός ο Άριος. Ο Άριος ο ρετικός αυτός θα την ακλονίσει το θεμέλιο του χριστενισμού.

Το δε θεμέλειον του Χριστιανισμού και η ρίζα του Χριστιανισμού, όπως το δέντρο έχει ρίζα και χωρίς ρίζα δεν μπορεί να σταθεί και όπως μια οικοδομή έχει θεμέλειον και δεν μπορεί η οικοδομή να στηριχτεί χωρίς θεμέλειον, έτσι ρίζα και θεμέλειον, το α και το ω, ποιο είναι; Ότι ο Χριστός είναι Θεός. Δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος, δεν είναι ένας φιλόσοφος, ένας ποιητής, ένας κοινωνιολόγος, ένας επαναστάτης, ένας μεταρρυθμιστής.

Είναι κάτι παραπάνω. Είναι Θεός. Θεός είναι. Το πιστεύεις αυτό. Πιστεύεις ότι ο Χριστός είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Πιστεύεις ότι κατέβηκε από τα άστρα του ουρανού εδώ κάτω εις την γη και περιεπάτησε και δίδαξε εθερότερα λόγια και σταυρώθη και αναισθήθη εκ νεκρών και ανελήφθη στους ουρανούς και πάλι θα έρθει κοινωνιζόντας την νεκρούς. Το πιστεύεις. Είσαι χριστιανός. Δεν το πιστεύεις. Δεν είσαι χριστιανός.

Αυτή λοιπόν την ρίζαν της πίστεως εκτυπούσε αλύπητα ο Άριος με φιλοσοφικά επιχειρήματα.

Και ο Μέγας Κωνσταντίνος εκάλεσε εις την Νίκαιαν της Μικράς Ασίας το 325 τους πατέρες της Εκκλησίας μεταξύ των οποίων ως αστέρες πολύφωτοι διεκρίνονται ο Μέγας Αθανάσιος, ο Άγιος Νικόλαος και ο Άγιος Σπυρίδων και αυτοί κατεπολέμησαν με επιχειρήματα της γραφής την αίρεση του Αρείου, κατεδίκασαν τον Άριον και εθέσπισαν. Το σύμβολο της πίστεως το πιστεύω που ακούμε μέχρι σήμερα. Επ' των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου εθεσπίστη το σύμβολο της πίστεως μας. Μέγας, διότι επ' των ημερών του τέρμα στους διωγμούς. Μέγας, διότι εθεσπίσε, εφρόντισε να ασφαλιστεί η Αγία μας πίστη για το σύμβολο της πίστεως. Μέγας ακόμα, διότι ενδιαφέρθηκε να αλλάξει την κοινωνία. Ήτο μεγάλος μεταρρυθμιστής. Μέχρι τότε η κοινωνία ζούσε εδωλατρ

Ο Μέγας Κωνσταντίνος θέλησε να αλλάξει τον άξονα. Και όσο είναι δύσκολο να αλλάξει κανείς τον άξονα της γης, τόσο είναι δύσκολο και ακατόρθωτο εμπολής να αλλάξει κανείς τον άξονα του αρχαίου κόσμου. Τον άλλαξε τον άξονα. Έβαλε άξονα το Ευαγγέλιο του Χριστού. Απηγόρευσε, δεν επέτρεψε πλέον με νόμο. Απηγορεύεται ότι τας Κυριακάς εθέσπισε την Κυριακή ως ημέρα λατρείας. Και κατά την ημέρα της Κυριακής δεν επιτρέπονται υπο

Με νόμον όρισε ο γάμος να προστατεύεται. Κατεδίωξε τα διαζύγια. Κατεδίωξε με νόμον αυστηρών πορνείας και μοιχείας. Εθέσπισε νόμους προστατευτικούς χηρών και ορφανών. Επροστάτευσε ακόμα την γεωργία, την κτηνοτροπία και εισφάλισε το κράτος του από όλες τις πλευρές. Υπήρξε μεταρρυθμιστής της εποχής εκείνης ο Μέγας Κωνσταντίνος. Δι' αυτό και ονομάσθηκε Μέγας.

Μέγας διότι τελείωσε εν διωγνήτου. Μέγας διότι μετερρύθμισε την κοινωνία έχοντας ως βάση το Ευαγγέλιο. Μέγας ονομάστηκε ακόμα διότι για έναν λόγο ο οποίος μας συγκινεί βαθύτατα. Μέχρι τότε πρωτεύουσα του κόσμου ήταν η Ρώμη. Ο Μέγας Κωνσταντίνος μετέφερε την έδρα του από την Ρώμη στον Βόσπορο. και έκτισε την πόλη, την μεγάλη και περίφημη πόλη, την Κωνσταντινούπολη, η οποία έλαβε την ονομασία από το όνομά του.

Και έγινε η Κωνσταντινούπολης ο φάρος, η πρωτεύουσα ενός νέου κράτους, του Βυζαντινού κράτους, που επί χίλια χρόνια υπήρξε ο φάρος ανθρωπότητος και εσκόρπισε το φως Ανατολάς και Δύσης, Βορράν και Νότων και εξαπλώθηκε από Ανατολάς μέχρι των Ινδιών και μέχρι τον Νοτίο Αφρικής, παντού. Δι' αυτό λοιπόν, διότι μετέφερε την έδρα του και δημιούργησε μια νέα αυτοκρατορία του Βυζαντίου ονομάστη Μέγας. Μέγας!

Μα λένε πολλοί που διαβάζουνε, μα δεν έκανε αμαρτήματα ο Άγιος Κωνσταντίνος, δεν διέπραξε σφάλματα στην διοίκησή του και εγκλήματα ακόμη απαντόμεν. Ουδείς άνθρωπος είναι αναμάρτητος. Δεν υπάρχει άνθρωπος που ζήσεται και έχει αμαρτήσει το ελεός του Κυρίου εις τον αιώνα. Ημάρτησε και ο Άγιος Κωνσταντίνος ως άνθρωπος. Ημάρτησε προτού να βαπτιστεί. Ημάρτησε...

και ως προς την οικογένειά του και ως προς τορισμένα ζητήματα του έδωνος του και δυνατή να μην είπαμε ότι ήταν και αυτός αμαρτωλός αλλά αλλά το είπαμε κι άλλοτε Η μετάνοια μετενόησε ο Άγιος προς τον Ιωάννη. Μετενόησε όπως μετενόησε ο Δαβίδ. Μετενόησε όπως θα μετενόησε ο Απόστολος Πέτρος. Μετενόησε όπως ο ληστής από το Σταυρού με το ομιστήτη μου κυρία. Και η μετάνοια είναι η τύρα της οποίας εισέρχονται οι άνθρωποι στον ουρανό. Είναι λοιπόν Άγιος εν συνόλο κρινόμενος. Εν το συνόλο του κρινόμενος υπό της θωρίας είναι Μέγας. Και εν το συνόλο κρινόμενος υπό της εκκλησίας μας είναι Άγιος και

Μεγάλη μορφή του κόσμου. Ύστρα από τον Μέγαν Αλέξανδρο δεν γνωρίζω άλλη μορφή μεγαλύτερα από τη μορφή του Μεγάλου Κωνσταντίνου που εορτάζομαι σήμερα. Τι απέδειξε. Ότι αλλάζει η κοινωνία. Αλλάζει. Ό,τι μεγάλο πράγμα. Ό,τι μεγάλο πράγμα. Να υπάρχουν βασιλείς και κυβερνήτη με βάλη του. Ό,τι μεγάλο πράγμα είναι. Μας διδάστηκε ότι ένας άνθρωπος τι κατώθως. Σταμάτησε των αξιών ποταμών. Μετέτρεψε τα ίδια τα

και έστεισε τον Δήμο Σταυρών, σύμβολο του πολιτισμού, αυτοκρατορίας. Το Βυζάντιο από τότε περάσανε 1600 χρόνια. Πολλά γεγονότα συνέβησαν επάνω στην σφαίρα μας. Το Βυζάντιο διαλύθηκε, κατεστράφηκε το Βυζάντιο. Και η πόλης, η πόλη των ονείρων μας, δεν ανήκει πλέον σε εμάς τους Έλληνες, ανήκει στους Τούρκους. Και το μόνο λείψανο της δόξης της αρχαίας είναι το Πατριαρχείο, το οποίο και αυτό ζητούν, δεν κρυώξουν οι Τούρκοι. Έφ

Σήμερα η Ελλάς, μικρό κράτος των Βαλκανίων, είναι διάδοχος όμως μεγάλου πνεύματος, μεγάλης κληρονομιάς. Είναι διάδοχος του Βυζαντίου. Και πρέπει να ζήσουμε και εμείς όπως ακριβώς διαζωγράφησε των βίων των χριστιανών ο Άγιος Κωνσταντίνος. Κάνουμε ένα ερώτημα, θέτουμε ένα ερώτημα το οποίο νομίζω και άλλοτε έθεσα εδώ στην πόλη ζωηρότερο. Εμείς σήμερα δυνάμεθα να είπωμεν ότι είμαστε χριστιανική πολιτεία.

Η απάντηση είναι σίγουρα, διότι κάνουμε και πράγματα αντίθετα από το Ευαγγέλιο, αντίθετα από αυτά τα οποία διδάσκει και εφήρμοζε ο Μέγας Κωνσταντίνος. Στο Βυζάντιο, στην πόλη των ονείρων μας, στην απέναντι Αυτοκρατορία, δεν τολμούσε να βλαστημίσει το όνομα του Θεού κανένας.

Ήταν θεωρείται η βλαστημία εναντίον του Σταυρού, εναντίον του Χριστού, εναντίον της Παναγίας, το μεγαλύτερο έγκλημα. Και δεν επιτρέπεται ο κανένας τόμα εις το Βυζάντιο να βλαστημείς τον Χριστό. Σήμερα και τα μικρά παιδιά και τα νήπια ακόμα που κρατούν στην αγκαλιά τους κακούργιες μάνες, μαθαίνουν, έμαθα προημερών ότι μια μάνα το παιδί της έμαθε να βλαστημάει τον Χριστό για την Παναγιά. Σε ποια χρόνια θα έζησε.

Αν τολμήσει κανείς και πει κακό λόγο εναντίον του πρωθυπουργού της χώρας. Αν τολμήσει να πει κανένα κακό λόγο εναντίον του πρόεδρου της δημοκρατίας. Δυο χρόνια φυλακή!

Μεγάλος ο Πρωθυπουργός μας, μικρός ο Χριστός. Μεγάλος ο Πρόεδρος Δημοκρατίας, μικρός ο Χριστός. Ενώ ο Κωνσταντίνος, τον ίδρυσε ο Κωνσταντίνος. Χιλιάδια άνθρωποι. Μπορούσε να τους εκτελέσει. Συνεχόρησε, που συγχωρώ. Συνεχόρησε τα προσωπικά σύμβριση, αλλά δεν εξεχορούσε κανείς να βλαστημάει το όνομα του Χριστού μας. Προσάτευσε, εκατελείωξε την αίρεση του Αρίου. Και έζησε την αίρεση του Αρίου. Και σήμερα η αίρεση του Α

Ο Άριος πέθανε κι όμως ο Άριος ζει και θριαμβεύει στην πατρία. Τα εγγόνια, τα δισεγγονά του Αρίου ποιοι είναι σήμερα. Κυρότερα από τον Άριο είναι οι χιλιαστές, οι νεοχωβάτες. Αυτοί διδάσκουν ότι ο Χριστός είναι Θεός. Αυτοί αρνούνται τα θεμέλια της πίστεως μας. Και αυτοί όχι μόνο δεν καταδιώκονται, δεν καταδιώκονται τα παιδιά της Ελλάδος. Είναι υποχρεωμένα να πάρουν τα όπλα να φυλάγουν τα σύνορά μας στον Εύρο. Και μόνο, και

και ούτως νόμος σκανδαλώδης εξυπίστησε τον ελληνικό κράτος εν όψι εν τάξιος εις τη ρεώ. Ο Μέγας Κωνσταντίνος κατεδίωξε τα διαζύγια, την πορνεία και την μοιχία κατεδίωξε. Δεν μπορούσε να ζει στο κράτος του μοιχός και πόρνος. Και εδώ ασκωθώ να πάω στον Αγιώρος να κλάψω τις αμαρτίες του κυβερνήματος. Πήρε πολύ μεγάλο κατήφορο. Σε ώρα ακούστε.

Ο Μέλλας Κωνσταντίνος κατελείωξε την πορνεία και την μοιχεία. Δεν μπορούσε να στρατεί μοιχός άνθρωπος να χτυμάζει τα στεφανά του. Τώρα από σε ώρα σε ώρα στην Βουλή των Ελλήνων λέω να είναι Έλληνες. Δηλαδή σάντας μέσα στον δρόμο. Γυναίκες και άνδρες θα μοιχεύονται και η αστυνομία δεν μπορεί να κάνει τίποτα και ο δικαστής μπορεί να κάνει τίποτα ελεύθερα. Λοιπόν την ώρα διαμαρτύνεται η εκκλησία μας. Λοιπόν στην εκκλησία μας.

Πρέπει να πάψουμε ρε μάδα Έλληνες, που είναι άντρες μικροί και μεγάλοι. Να γίνουμε Ευρωπαίοι! Ευρωπαίοι! Να αποκτήσουμε λεπτά! Να προτιμότερο να τρώμε ψωμί και πομπότα και να έχουμε τον ελληνισμό και την πίστη και την οικογένεια, παρά να τρώμε με τα δολάρια και τα μάρκα και τα ρούμπλια και να χάσουμε την πίστη των πατέρων μας. Σε ποια αυτήν την κατάσταση να βρίσκεται σήμερα η πατρίς μας. Δεν ανήκω εις κόκκο. Οι πρώιοι κομμάτων είναι δι' εννέα η

Και εδώ σήμερα την Άγια, αυτή η μέρα, τον Άγιο Κωνσταντίνο διώχνει τις μοιχείες. Και ασφαλώς, την ώρα που 300 βουλευτές αμφιβάλλουν, ή αν 10 βουλευτές σηκωθούν όρθιοι, αμφιβάλλουν και που είναι όχι. Όχι. Όλοι θα συμφωνήσουν, δεξιοί και ρητροί και ελπρόι, των άκρων παρατάξεων, να υπογράψουν το Ιωτωνό μου. Την ώρα, την ώρα...

που θα υπογραφεί τέτοιος νόμος όπως εξηφίσει το νόμος του ρεαυτομάτου διαζυγίου εγώ εδήλωσα προτιμώ να πέσω από την Μητροπολίμη διαζύγιον το θερό αντίον των ταμελιών του έθνους τώρα χειρότερο από αυτό η μοιχεία ελεύθερη γυναίκες είστε ελεύθερες να πορνεύετε άντρες είστε ελεύθερες να μην γιατί θα μείνει πλέον η στρατόπωρο μας αυτό την ώρα που είμαι στην Βουλή 300 βουλευτές

Και όχι μόνο τα κόκκαλα του Αγίου Κωνσταντίνου θα τρίζουν από έναν αγάπη. Και όχι μόνο τα κόκκαλα του Αγίου Κωνσταντίνου θα τρίζουν από έναν αγάπη. Και τα κόκκαλα των ηρώων μας, τα οποία σκορπίστησαν από τη Μελούνα μέχρι την Άγκη και μέχρι την Σόφια και μέχρι το Τεπελάνι, θα τρίζουν κι αυτά. Διότι ποτέ δεν φαντάζονται όταν φτάσουμε σε αυτήν την αδειότητα ώστε να παύσουμε να θεωρούμε την Υγεία ένα έγκλημα και το διαζύγιο να είναι πλέον ελευθερών. Ν

Όχι! Όχι! Δεν πρέπει να είμαθα. Υπάρχουν εις το έθνος δυνάμεις. Υπάρχουν άφθορες δυνάμεις. Υπάρχουν και άτομα και οργανισμοί και σωματεία. Υπάρχουν και το κακό ξάπρωσες και δασκάλοι και κατηγητές, δεν λέμε όλοι, και ίσως αναφαντών πλέον την απιστία και την αδεία. Υπάρχουν δυνάμεις μες στο έθνος μας και πιστεύω ότι ο Θεός θα λυπηθεί το έθνος αυτόν αρκεί οι ουλίοι όσοι πιστεύουν, όσοι πιστοί, όσοι πιστοί, όσ

Σταθούμε παρικαρίστα και αντρίκια στο χείμωρον αυτόν της διαφοράς, όποιος μας περικυκλώνει. Όσοι πιστοί, όσο μικροί και να ήμεθα, μικρώνητο το στράτεμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Αλλά ο Μέγας Κωνσταντίνος με τον Τίμιο Σταυρόν ενίκησε τον Μαξέντιον πάνω από την Μαρβία Κινέφερα. Και εμείς όσοι ολοι και να ήμεθα, όταν έχουμε πίστη, δεν θα νικήσει ο σατανάς. Δεν θα νικήσει ο αντίχριστος. Δεν θα νικήσουν τα τρία της αφής του. Θα ν