Ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Ἰωάννου 78

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

Referring back to last time, my beloved, the text tells us this: And I saw the beast, and the kings of the earth, and their armies gathered together to make war against the One seated on the horse, and against His army. And the beast was captured, and with him the false prophet who had worked the signs before him, by which he deceived those who had received the mark of the beast and those who worshiped his image.

'The two of them were thrown alive into the lake of fire that burns with brimstone, and the rest were killed by the sword of him who sits upon the horse, the sword that came out of his mouth; and all the birds were filled with their flesh.'

And last time we were saying how we ought to understand this battle of Armageddon, which will be the battle among the nations, in which the Antichrist will lead the war against Jesus Christ. The Antichrist and the False Prophet will lead it. That is, how we ought to understand this historically.

Most likely the matter stands, as I told you last time, as Ezekiel describes it to us prophetically in that famous chapter of his, chapter 38 — he says the following; chapter 39, forgive me. The prophet says this:

Thus says the Lord God to Gog. Note that a little further down, in chapter 20 of the Apocalypse, Gog and Magog are mentioned. And thus says the Lord God to Gog: And it shall come to pass in that day, in the day when Gog comes against the land of Israel, says the Lord God, my wrath shall rise up, and I will summon against him every terror, says the Lord; a man's sword shall be against his brothers. That is, Gog will come from the north, from the land of Magog, who according to the interpreters is the inhabitant — as I told you last time — the inhabitant of the region of the Volga River, that is, from Russia.

Moreover it also uses the word Ros — Rho, Omega, Sigma — and all the interpreters agree that this refers to the Russians. At that time we are in the sixth century before Christ; these are Scythian tribes, they are the Scythians, the Scythians known to the Greeks, and that these will come to make war on Israel, on the land of Israel. And indeed, historically they came down as far as the borders of Egypt, took gifts from Egypt and departed — we spoke of these things last time.

And the memory of the terror their presence caused in the region gave its name to a city in Palestine, Scythopolis. So much for history. But Ezekiel does not remain at this historical point; beyond the historical he sees the Last Things — that is, he sees the battle of Armageddon, which is prefigured by this destruction that the Scythians bring, that is, the people of Gog from the land of Magog, into Asia Minor, Palestine, as far as Egypt.

And when he says 'a man's sword shall be against his brother,' meaning that a fratricide will indeed take place — when the Scythians were withdrawing, having been defeated at some point... I will not dwell long on the history. A confusion arose and a fratricide began among the Scythians. This is interpreted eschatologically to mean that the nations will make war among themselves.

The anti-God nations, which will make war against Christ, in the end will be turned against one another in war. That is, this fratricide. And he says: I will judge, and I will judge him with death. And I will rain fire and brimstone upon him.

This too, of course, is eschatological. It is eternal Hell; but the first vision of the Hell of the anti-God powers, of the Antichrist and of the false prophet, is most certainly that terrible war, which at that time could not be understood. Today we can understand that, if within a war Holy Scripture speaks to us of fire and brimstone, we can grasp the terrifying power of nuclear energy, which is of course far beyond fire and brimstone. Besides, at that time they had no other images to convey the violence of the thing.

And further still: 'and upon all,' he says, 'I will rain fire and brimstone, and upon all those who are with him' — that is, with Gog — 'and upon many nations with him,' and together with him upon all those nations that follow him. A hint that this concerns a world war.

And I go on, to the prophet Ezekiel, and he says: Thus says the Lord: Speak to every bird of the air and to all the beasts of the field: gather yourselves and come; gather from every side, and you shall eat flesh and drink blood. You shall eat the flesh of giants, and drink the blood of the rulers of the earth.

You shall drink and be filled at my table with horse and rider, with the mighty man and every man of war, says the Lord.

The image runs parallel to what the Evangelist John tells us: that the angel stands in the sun — which signifies a worldwide phenomenon, because everyone sees the sun — 'Come, birds of heaven, to eat corpses.' And he does not tell us the content of the battle, how it will unfold — I explained this to you last time — it appears that this war will be instantaneous, short, fast, exceedingly fast; no room will be left for any description, but only the results: that the whole earth will be filled with corpses, of small and of great.

We observe that the commander of these armies will be the Antichrist and the False Prophet. And because they will be motley soldiers from all the nations, for that reason they are called 'armies,' in contrast to the army of the Horseman Christ, which displays a unity and is the Angelic Powers.

And he notes: 'and the beast was captured, and with it the false prophet; the two of them were thrown alive into the lake of fire that burns with brimstone.' 'The beast was captured' means it was seized — the Antichrist was seized, and with him the false prophet. By whom were they seized, and how were they cast alive into the lake of fire, that is, into Hell?

The Antichrist and the False Prophet are captured in this sense: God acts upon history in such a way that they are put to death, but the moment they are put to death they go to Hell, straightaway. To understand this — how they are put to death and how exactly they are cast into Hell directly, this word 'alive' — listen carefully.

The Apostle Paul tells us that the Lord will consume him with the breath of his mouth — will consume, will destroy the Antichrist, and together with him the false prophet — but their destruction will be joined to this Hell. Specifically: we have an image, the image of the destruction of Sodom and Gomorrah.

The inhabitants rose in the morning to go to their work, and fire and brimstone fell and evidently burned them all. That is, they died, but it was not a natural death; it was a violent death. And this violent death is depicted here as their being carried alive into Hell.

Hell is not merely an image of fire and brimstone; rather, fire and brimstone rained down, now in actual history, upon Sodom, which shows that they pass from the type to the prototype — from the historical fire and brimstone to the fire and brimstone of Hell. Of course they died, but the death was so swift that they pass from the type to the prototype as though that which happens to all other people did not intervene at all: to die, to go to Hades, to the foretaste of Hell, and then, when the Resurrection of the dead takes place, to find themselves in Hell.

This means, my dear ones, that the false prophet and the Antichrist were captured — that is, plainly they will be slain, they will be slain in this war. And so it will be shown there that the false prophet is anything but immortal; and all of this, my dear ones, within three and a half years.

And after that the False Prophet and the Antichrist will find themselves straight away in Hell. This means that they are carried off into Hell while still alive.

In any case, what matters is that the Antichrist and the False Prophet leave the stage of history. They are finished. We might say the faithful breathe again. But wait. We are at the very end of the end. The whole picture of the punishment shows a kind of haste, even though the judgment has not yet taken place. We will see this further on; here it rushes ahead and shows that there is no historical sequence. I underline this, and I will say it again a little later. We must not interpret it as a historical sequence. We must not, for there lies a danger. But wait, you will see it a little further on.

And the rest, he says, the rest of the armies were slain. By what means? By the sharp, two-edged sword that proceeds from the mouth of Christ the Rider and Judge. That is to say, Christ will permit, this is what it means, the mutual annihilation of the anti-God forces.

So, as we look at this whole picture of the battle of Armageddon, not as to its content but as to its outcome, these words of the Lord are probably being hinted at. I will read them to you quickly, Matthew 24, 24 to 27. False christs and false prophets will arise.

The 'false Christ' here refers to the Antichrist, and 'false prophets' refers to the false prophet. "And they will show great signs and wonders, so as to deceive, if possible, even the elect. So if they say to you, 'Behold, he is in the wilderness,' do not go out; 'Behold, he is in the inner rooms,' do not believe it."

For just as the lightning comes out of the east and flashes as far as the west, so will the coming of the Son of Man be. People will tell you, 'This is the Christ, here is the Christ, they call him the Christ, look, here is the Christ.' Do not believe them. Christ will come from heaven. For wherever the corpse is, there the eagles will be gathered together.

This passage is a little difficult. Trembelas, in his commentary and rendering of the New Testament, and let me read you how he puts it: For where the dead body lies, there the eagles will gather to feed themselves on it.

In other words, when the rottenness of the world reaches the point where it can go no further, then there will come, unavoidably and visibly to all, the judgment and punishment from heaven. That is to say, it echoes the battle of Armageddon; it echoes that banquet of the birds of prey that the Evangelist John speaks of in the Apocalypse: come, you birds of prey, to eat the corpses.

Perhaps, too, Saint James the Brother of God is hinting at this ruin of Armageddon when he says: Come now, come now also you, come now you rich, weep and wail over your miseries that are coming, the ones that are coming upon you.

"Your wealth has rotted away" — it has decayed — "and your garments have become moth-eaten" — the moth has devoured them, your clothes. "Your gold and your silver have rusted" — your gold and your silver have gone to rust; they corrode, that is, they have been rendered useless, they have rusted. "And their rust" — their corrosion; and the word he uses, ios, means rust, and it also means poison — "shall be a testimony against you": it will stand as a witness that this is how things will turn out, "and shall eat your flesh" — and it will devour your flesh. This is what he is hinting at: come, you vultures, and feast — on the gold, the vessels, all of it, the treasures — when these people, the rich, that is, when they lie there dead and the vultures come and devour them.

You have stored up treasure in the last days, God keeps these things back from history for the last days; you have lived in luxury, that is, you have squandered upon the earth, and he says you have wasted, you have fattened your hearts as in a day of slaughter, you have lived like those animals led off to slaughter after they have been fed up well and full.

Behold, the Judge stands before the doors; see, the Judge is right outside the door. And of course here he speaks perhaps especially of the rich, yet we could, my beloved, suppose in a broader sense that he means certain peoples, or the peoples of the earth, who will have this abundance.

Today too we have this abundance, and that while there are other peoples who go hungry. And now, my beloved, let us move on to the twentieth chapter.

And I saw an angel coming down from heaven, having the key of the abyss and a great chain in his hand. And he laid hold of the dragon, the ancient serpent, who is the devil and Satan, the one who deceives the whole inhabited world, and he bound him for a thousand years. And he cast him into the Abyss, and shut him in and set a seal over him, so that he should no longer deceive the nations until the thousand years should be completed. After these things he must be loosed for a little while. Apocalypse 20, verses 1 to 3.

Let me render it for you in two simple words. And I saw an angel coming down from heaven, holding the key of the abyss and a great chain in his hands. He seized the dragon, the ancient serpent, who is the devil and Satan, who deceives the whole inhabited world, and he bound him with the chain for a thousand years. And he threw him into the Abyss, and shut and sealed the Abyss over him, so that he should not deceive the nations until the thousand years are finished.

After the thousand years Satan must be loosed again, but only for a short space of time.

Here, my beloved, we have one of the most difficult passages in the book of the Apocalypse. And there is a danger, if we are not careful, of falling into the error of the chiliasts. For it is this chapter in particular that the chiliasts interpret, and the Jehovah's Witnesses, the so-called Students of the Scriptures, draw out their mistaken conclusions about a thousand-year kingdom upon the earth. So pay attention. The holy Evangelist, as you saw, tells us of a temporary imprisonment of Satan, an imprisonment, a confinement. A little further down, the holy Evangelist will tell us, specifically in the tenth verse of the same chapter, a little further on.

He will tell us of the final condemnation of Satan to eternal Hell, together with the Antichrist and the False Prophet.

At first sight it appears that the Beast, here now we will be helped from the interpretive side, and here lies the whole difficulty of the passage, at first sight it appears that the False Prophet and the Beast come first in the final punishment of Hell, and the devil follows. We would put it simply like this: with the battle of Armageddon the Antichrist dies, and the False Prophet dies too, for these men, pay attention, are men who will rule the world, the peoples; they die and are cast into Hell, as I told you earlier. Now, here the devil is at work, he remains a thousand years, he is loosed for a little while, we will see how he will be loosed and why he will be loosed, and afterward he too is thrown into Hell.

It is not so, it is not so; at first sight the matter seems to be like that, but it is not. Simply because we see that there is a single image in the whole subject, and the holy Evangelist sees the image and renders whatever he sees without historical sequence. There is no historical sequence; if you like, as we will see, we will see it in the continuation of the chapters, or rather in the continuation of the chapter, because here history comes to an end, and after that we enter into the Kingdom of God now, and there is no more devil and no more Antichrist. We will see this, and we see it also from the Gospels.

When the Judgment comes, Christ will say to the sinners — and among them will be the Antichrist and the False Prophet — "Go to the eternal Hell that was prepared for the devil." So the punishment of the devil, of the Antichrist, of the False Prophet, and of the sinners, the ungodly, is simultaneous. It is simultaneous; we do not have one group going to Hell now and then another group going to Hell later. It is simultaneous.

The reading, however, makes it look as though there are intervals in between, when there are none. I don't know whether you caught that. This is an important point. It is very important. The Book of Revelation speaks of the past in relation to the time when it was written.

It speaks of the present, again in relation to the time when it was written. And it speaks of the future as well. So all of these together — when they are mixed in like this, we do not know what is present, what is past, and what is future. Let me point out to you what the Lord himself says in the first chapter of Revelation.

To the Evangelist John he says: "Write, therefore, what you have seen" — that is, the things that are past — "and the things that are" — the things that exist now, the present — "and the things that are to happen after this" — the things that are going to take place afterward, that is, the things that are future. Past, present, and future, all in the same image, in one single image. That is why the interpretation calls for care. How many times have I said this to you — last time, and the time before, and last year, and the year before — this very point. I insist on the manner of interpretation. On this point, where it seems on the surface that the Antichrist and the False Prophet go first into Hell, Andreas of Caesarea writes the following.

It is clear that these do not die the common deaths that the rest of us die; rather, in the twinkling of an eye they are made deathless, and in an incorruptible body they are condemned to the second death, the lake of fire, after their dominion has been abolished by God.

It is clear, he says, that these do not die the common death, the way we all will die, but rather, they will be made immortal in the twinkling of an eye. They will receive an incorruptible body, the same body in a certain sense. Pay attention: the body they will have, which one? The one they have while they are still living.

Doesn't the Apostle Paul himself say that we who are still alive will not die when Christ comes, but will be changed? And this shows that the Antichrist, in order to be changed from corruptible to incorruptible and to be cast straight into hell, stands at the very last of the last moments of history, exactly at the point where history will end, because we will have the Resurrection of the dead. They will receive incorruptible bodies, and the living will be transformed into beings incorruptible and immortal.

So there is no room, after the Antichrist, for a thousand years to come. And this matters, because even in our Orthodox books, even Orthodox writers, some Orthodox theologians note in their interpretation that after the Antichrist a thousand years will follow.

This is mistaken. Bratsiotis clearly states that among the Orthodox there are two views, but this view — that after the Antichrist a thousand years will follow — does not agree with the spirit of Holy Scripture, not at all with Holy Scripture, that is, with the whole of Holy Scripture.

That is why the Church does not accept it. The Church accepts that the Antichrist, the False Prophet, and Satan will be judged on the very day when human beings too are judged — on the day of the Judgment. And so, with all this, we have no thousand-year period, no thousand-year period at all: the end of history, and full stop. Nothing more.

But concerning this manner of interpretation, Oecumenius notes the following. I have cited Andreas of Caesarea to you, I have cited Arethas, I have cited Oecumenius. And these three — take note — are copying the ancient Fathers, the great Fathers, and this is precisely the interpretation of the Church.

I told you this before, back when we began to interpret the book of Revelation: I, poor as I am, offer no interpretation of my own, none whatsoever. So Oecumenius says that, as though gazing at a painting, the Evangelist beholds the things accomplished spiritually by the Lord against the Devil.

What does this mean? It means it is as though the Evangelist John has a painting before him. And what does he do? He looks at one section of the painting and describes it; then he moves further along, looks at another section of the painting, and describes that.

But now he is describing these things in writing, in a book, and anyone reading it gets the impression that there is a historical sequence. There is no historical sequence; rather, all these things are simultaneous — they are simultaneous, I underline it.

And Father Charalampos Vasilopoulos, who wrote a commentary on Revelation — five volumes, if you have them and read them — says the very same thing. And Anthimos of Jerusalem says the same thing; they all say the same thing. That is, it is the interpretation of the Church — I underline it — otherwise we are in danger of falling into the heresy of chiliasm: whether in the crude form the chiliasts speak of, that we will live and eat and drink, or in the spiritual form in which some of our own Church Fathers also spoke — for there are some Fathers, let me not mention their names — who spoke of a thousand-year kingdom in a spiritual sense; but the Church does not accept their teaching.

Pay attention: it does not accept their teaching.

So then, the imprisonment of Satan — when does it begin?

The imprisonment of Satan is not, in the first place, a punishment, because his punishment will be in Hell.

The imprisonment begins, not the punishment, because the casting of Satan into the Abyss is not Hell. He does not enter somewhere in Hell and then come out of Hell again; it is not Hell, it is not the final and definitive punishment of Satan. There, only the Antichrist — as we said, it appears on the surface that the Antichrist and the False Prophet go first — while the devil is not yet punished, but remains held in custody.

Only held in custody. What does this imprisonment mean? Where does it begin? It begins with the Resurrection of Christ. And where does it end? With the end of history. So this is the thousand years — this is the thousand years. We will see it now. This is what the holy Evangelist expresses here in Revelation, the binding of Satan, through the image of the key of the Abyss, the great chain, the seizing of Satan, his binding, his shutting in, and the sealing of the mouth of the Abyss.

It is something like a well. The Abyss; and we seal the opening from above, so that Satan is held inside and cannot get out. Pay attention: this is an image, this is an image. The crushing of Satan happened in three phases.

Two of them have already taken place; the third remains.

The first crushing of Satan happened when, as an angel of light, he set his mind to grow proud and to overthrow God; and as Holy Scripture tells us, he fell from the heights of light, he fell from the divine glory. The Lord himself says this as follows, and although it speaks of something in the present, it actually belongs to the past.

When the Seventy returned and said to him, 'Lord, even the demons are subject to us in your name' — underline this, even the demons are subject, so there is a binding — the Lord said, 'I beheld Satan fall like lightning from heaven.' I was watching Satan, like the lightning, that is, with great speed, falling from heaven; where? 'fallen,' he says, where? to the earth, to the earth, down from the heights of light.

This happened before the creation of man, and probably even before the material world came into being; probably.

The same thing: what the Lord says, the holy Evangelist recounts in the Apocalypse, the Book of Revelation, with the following image. I'll read it to you, we've done this before; it's in chapter 12, verses 7 to 9, without interpretation, just a reading. 'And there was war in heaven; Michael and his angels fought against the dragon, against Satan.'

'And the dragon fought, and his angels' — that is, the demons. 'And he did not prevail, nor was a place found for him any longer in heaven' — he no longer had a place in heaven. 'And the dragon was cast down to the earth, and his angels were cast down with him.' He fell upon the earth, that is, into the creation.

into the creation, not in heaven. The same thing the Evangelist tells us with this image, in this way. So, I say it to you once more: these are the falls of Satan before the creation of the first-formed, our first parents, and perhaps before the whole of the material creation.

The second crushing of Satan is the one now described to us, the one I read to you in chapter 20, with the image of the binding. It is what Saint Anthimos of Jerusalem writes, as follows. Anthimos of Jerusalem is not very difficult; he lived about two hundred years ago.

Listen to the reading: this passage refers to the imprisonment of the devil that came about after Christ. The shutting up, the confinement of Satan after Christ. That is to say, from the Resurrection of Christ, or rather from the public life of Christ, his power was cut off, his strength was crippled, and he suffered a kind of paralysis and the undoing of his works, which he endured once our Lord took on flesh.

Before the Incarnation of Christ, the devil had a fearsome power, before the Incarnation, a power that compelled men to worship him and to sacrifice to idols; he forced men into idolatry. But when the Son of God was incarnate, as the one stronger than him — for who is stronger than him? — coming thus, he conquered him; Christ came and conquered the devil. This is the second crushing of Satan.

In this Second Crushing of Satan, the Gospels say the following. You see, I am drawing on Revelation, I am drawing on the Gospels, for the binding of the enemy. Pay attention: Matthew 12:29, which I give as an example, because the passages are many. Christ says, How can anyone enter the house of the strong man and carry off his goods, unless he first binds the strong man? And then he will plunder his house.

'I came to conquer the devil,' says the Evangelist John: 'For this the Son of God appeared, that he might undo the works of the devil.' How will he undo the works of the devil, if we suppose that Christ is not the stronger one?

So he must bind the devil in order to seize his house, that is, his spoils, that is, men. Men. Look at that bent-over woman: what does Christ do? He frees her from that stooping of hers, from her hunched back.

And what did he say? The devil had bound her for eighteen years. Now what does Christ do? He binds the devil and frees the woman. Remember the Gergesene. Christ drives out the demons and frees the man. But in order to drive out the demons — when the demons say, 'Let us be, what have we to do with you, Son of God? Leave us, leave us, what is there between you and us, leave us' — and then the demons tremble, 'Do not send us into the Abyss, send us,' they say, 'into the swine' — this means the Lord bound the strong one, the devil, he bound him. This is the binding in the Abyss that the Evangelist John speaks of. Elsewhere, Luke 10:18.

This is the binding in the Abyss that the Evangelist John speaks of. Elsewhere, Luke 10:18, the Seventy return and say, 'Lord, even the demons are subject to us in your name' — even the demons are subject to your name.

Luke 11:21-22, the Lord says, 'When the strong man, fully armed, guards his own courtyard' — as the devil guards his courtyard — 'his possessions are in peace,' his goods are at peace; 'but when one stronger than he comes upon him' — when the one stronger than him comes — 'he conquers him, he takes away the armor,' he strips off his armor, 'in which he trusted,' in which he had placed his confidence, 'and divides his spoils,' and seizes his spoils, his plunder. This is what Christ did: he plundered the devil here on earth, he plundered him, and down in Hades as well. He took from him all the dead of the ages, he took them all — the righteous, of course. Elsewhere, John 12:31, Christ says, a little before the Passion, 'Now is the judgment of this world.' This 'now' is literal, now. When, now? Now, now as I am speaking, I, Jesus, now as I am speaking, now is the judgment of this world, there is a judgment; 'now shall the ruler of this world be cast out,'

he is thrown out, now, now, now — now the ruler of this world will be thrown out. Out where? Into the Abyss. When, now? Now, when I am crucified upon the Cross, it will be the last frenzy of the monster, of the dragon; he will nail me to the Cross, but I will plunder him in Hades, I will conquer him, I will crush him. And therefore, when does the binding of Satan begin? From the Resurrection of Christ. There are the thousand years; from there they begin. He will be bound, it says, for a thousand years. Where does it begin? It begins from the Resurrection of Christ. You will say to me, two thousand years have already passed. I will answer you further on. It is a symbolic number. The third crushing of Satan, the last, the now-definitive crushing of Satan, is described in this same chapter 20, verse 10. And it says there — we will look at this in October, God willing, if we live —

'and the devil, who deceives them,' the peoples, the nations, 'was cast into the lake of fire and brimstone, where the Beast and the false prophet are' — that is, into Hell — 'and they will be tormented day and night unto the ages of ages.' The expression 'day and night, unto the ages of ages' shows eternity, without end, without ceasing. This is the third crushing of Satan, the definitive one, the last.

Furthermore, what the Lord says in the Gospels about the third crushing of Satan — the third crushing — what does it say? 'Depart from me, you cursed, into the eternal fire prepared for the devil and his angels.'

It was prepared then; the ungodly, together with the devil and the demons, will go to Hell. That is the final crushing. So we have nothing after that, no extension, no living upon the earth, and certainly not in the materialistic way the chiliasts speak of. I will not exhaust the subject now; we will take it up again in October. It is a great subject, a great subject. For the moment I tell you a few things only in passing, because we landed on the phrase 'a thousand years'; the thousand years are mentioned further down as well.

So the binding of Satan is nothing other than this: the devil is left without effect. Pay attention to this. He is not made to vanish, but he is left without effect, with his power crippled and his audacity bound.

Before a faithful person the devil trembles all over. This is why they say, and the Lord said it, and the Fathers say it: do not fear the devil. He can do nothing to you. You bear the seal of Christ, the Precious Cross, Chrismation, Baptism. Do not fear the devil. The devil moves about. This is the Abyss. What is the Abyss? That he is left without effect, for the faithful, as we shall see. But take note of the binding I told you about: it lasts a thousand years, as we will see further on. It is the time of the Gospel preaching within the Church. But perhaps the following question arises: in what way is it verified historically that 'he cast him into the Abyss, and shut him up, and set a seal upon him, that he should deceive the nations no more, until the thousand years should be fulfilled.' How do we see this historically, you will ask. I will tell you. Pay attention, pay very close attention.

Christ brought salvation for all men; he bound Satan for all men, because God wills that all men be saved and come to the knowledge of the truth. He brought the thousand years of the devil's binding for all men.

But salvation must become the possession of each person. The matter has a precondition: through repentance, baptism, faith, and the Christian life.

Yet not all men will receive the Gospel, just as not all peoples will receive the Gospel. For these the devil is not bound; for these, I underline, the devil is not bound.

For those who did not believe, the devil keeps all his power over them, and he exercises upon them his destructive energy. If you were not baptized, did not believe, and do not live as a Christian, the devil exercises all his power over you.

But over those who are within the Church, the devil is powerless to act. Listen to how Christ said it, in Luke 10:19: 'Behold, I give unto you' — I am giving you — 'the power to tread upon serpents and scorpions, and over all the power of the enemy.'

The enemy here is the devil. "And nothing shall by any means hurt you." The devil will do you no harm at all. Because I have trampled the devil underfoot, and you too trample upon the devil, since you carry my name and my faith.

So the devil is bound for the faithful, but he is not bound — I say it for the second and third time — for the unbelievers, or for those living a sinful life.

Moreover, this unbelief that will exist in the world will, at the end, loose the devil from the Abyss, that is, in the last things, so that he may deceive men once more. Indeed, not only those who did not receive the Gospel, but even the faithful, sadly, since they have free will and choice, will loose him. Their love will grow cold and their faith will slacken.

And just as the devil, my beloved, was brought into the life of the first-formed and was permitted authority over them for the chastisement of the first-formed, so too then, in the last things, despite the offering of the Gospel and the Mysteries of the Church, men by their sinning will once again allow the devil to gain mastery over them.

This is what it means that the devil will be loosed; this is what it means: he will be loosed and will begin again his destructive work, as he did before Christ, with violent power and fury.

This is the force of that 'he must be loosed' — 'it is necessary that he be loosed' — not only as 'it must be,' as a prophecy that must of necessity come to pass, but also as a moral consequence of the Christians who will have slackened in their spiritual life and in their faith.

Did Christ not say, 'When I come, will I find faith upon the earth?' Did Christ not say that the love of the many — of which many? of the Christians — 'shall grow cold,' it will become like a refrigerator? The devil will find these in their slackness, and Christ will permit it for their chastisement,

that the devil should prevail over them, which means the devil will be loosed.

It is worthy of note that the devil deceives the nations, or, as it says higher up in the text we read, the whole inhabited world, which shows that his influence is not only upon persons but also upon nations. And not only upon the nations far from Christ, but also upon the so-called Christian nations. And in our own people too I fear that the devil has settled on the back of their neck; I fear it. Why should I be the one to say it? You understand it for yourselves. So the little time during which the devil will remain loosed, what is it? It is the time that will bring the Antichrist. So that phrase, 'he will be loosed for a little while,' loosed for a little time, is the time of the Antichrist; then the Antichrist will come.

But here too you see the inverted order, the matter of time, because here I speak again of the Antichrist — yet I explained this to you. Anthimos of Jerusalem writes — I read it: 'After the completion of this period of time,' that is, after the end of the thousand years, 'known to God alone' — for the length of these thousand years is known only to God, because it is a symbolic number, only God knows when it will end — 'the Antichrist will come.' So then, the thousand years are from the First Coming of Christ, the Resurrection of Christ, until the day the Antichrist will come; these are the thousand years.

After that, the devil will be loosed, and he will bring the Antichrist. But the span of time will be short. "And he shall reign for a little while," as was foretold in the book of Daniel the Prophet. This is how Daniel writes it: "a time, and times, and half a time." That is, one year, and two years, and half a year, which comes to three and a half years. Three and a half years. Some people say it isn't three and a half, it's seven. Others say thirty, others say fifty. But it is three and a half years.

'For except those days should be shortened, no flesh would be saved; but for the elect's sake those days shall be shortened,' as the Lord foretold. To shorten means to make small, to cut down. That is, the days will be made small; that is, the interval will be short. Christ said this; Christ said it. Which means that the time of the Antichrist will be short. 'In that little time, then, because of the multiplying of sin' — here now is the key — 'God permitting it, the devil shall be left to do all the things he did in the first dispensation in the flesh.'

Because sin will have multiplied, says Anthimos of Jerusalem, because sin will have multiplied, God will give way; and Andreas of Caesarea says the very same thing. Then God will permit the devil to be set loose and free, just as he was before the Incarnation of Christ.

So idolatry will return. So idolatry will return, and idolatry has already begun to return even here in our own homeland, and in its crudest form, if you like. And now let us come, in a few words, my dear ones, without exhausting the subject; we will not exhaust it, we will leave it for October, God willing.

We will look at this closely, if we live, and if we have peace, and if God wills it. Let us look, in just a few words, at these thousand years. Andrew of Caesarea writes: As for the thousand years, we hold that this number is not meant to be exactly that many, nor is it reasonable to take it that way; rather, we understand the number one thousand to signify either a great multitude or that which is perfect and complete.

He says, of course, that when Holy Scripture mentions a thousand years, it is reasonable to think that it is not a question of the number one thousand. Either it simply shows the quantity, or it shows the perfect, significant number; that is, it means the perfect number. Look here: either the quantity or the perfect number, because a thousand is a perfect number. A thousand has no square; it has no square root, but it is perfect: ten times ten times ten. In this sense he called it a perfect number, ten by ten by ten, a thousand, not as a square.

For these years are many enough for the Gospel first to be preached everywhere, in the whole world, and for the seeds of piety to take root in it. These years, he says, are enough for the Gospel to be preached and for piety to take root throughout the whole world.

So the thousand years, and remember this that I am about to say now, are the span of time from the Lord's Incarnation until the coming of the Antichrist. So what are the thousand years? They are the distance in time, from the Incarnation of Christ until the time when the Antichrist will begin.

These are the thousand years, a symbolic number, a conventional number. And Anthimos of Jerusalem, interpreting Andreas of Caesarea, notes: the thousand years here do not mean ten hundreds, it does not mean here ten times one hundred, but rather the perfection of the number.

of the number and the completion of all the numerical intervals, units, tens, and hundreds, so that all the times of the preaching of the Gospel might be fulfilled, and the full number of the faithful might be made complete.

What does this mean? Christ spoke of ten virgins; Christ spoke of a hundred sheep, the parables, you remember them; Christ spoke of the ten drachmas; he spoke of the five talents and another five, ten talents. All these numbers that Christ used as symbols are below a thousand.

They are below a thousand. Now when it says a thousand, Anthimos of Jerusalem says here, and we take it from Andreas of Caesarea, he too says the same thing. That whatever, whatever; within the number one thousand, that is, within the time of the Gospel, all that God foresees for the salvation of mankind will have been fulfilled. That is, the salvation of mankind will have been completed. And nothing else. That is all. This is what the number one thousand means, which is expressive of the hundreds, he says, of the tens and of the units. And he continues, no, up to there. And further, forgive me, yes, and the completion of the number of the pious.

The filling up of the full number of the faithful. You remember the place where they say, 'How long, O Lord, until You avenge our blood?' That is what those martyrs say. And the answer comes: 'Wait a little while, until others too are made complete, who will be slain and bear witness as I have.'

When the number, known only to God, of the righteous and of the martyrs is completed, then, my dear ones, then, my dear ones, the period of the thousand years will end. That is, the period of the Gospel.

And if you want all of this still, everything I have told you, everything I have told you, in one little phrase. It is in chapter 17, which we had analyzed, verse 8, where the angel says to John the Evangelist: the beast that you saw, and now you will understand this very well, the Beast that you saw, on which the harlot woman sits, Babylon-Rome, was, and is not, and is about to ascend out of the Abyss, and is about to come up again from the Abyss, and now we understand very well what it means, out of the Abyss, and goes to perdition.

So what does it mean, the beast that you saw was? It was at work before Christ. Now Christ has come, and now it says it is not; that is, you saw the Abyss. But the time will come when it will come up out of the Abyss, that is, these three and a half years.

And then it will act through the Antichrist and the False Prophet, but only for a short while; after that it goes into perdition, that is, into eternal hell. Into the eternal, now definitively and for good, into eternal hell. Here is the passage: 'The beast that was, and is not, and is about to rise up out of the abyss and go into perdition.' Most beautifully and in fullest harmony one sees this in Holy Scripture, in both the New and the Old Testament.

One sees, further, the Gospels and the Apocalypse agreeing most fully with exactly what our Church accepts concerning the thousand years. My dear ones, we have finished.

We have finished, in the Holy Triune God. I must tell you that, having carried out by the power of God twenty-six hour-long subjects, both your numbers and your interest have remained undiminished. For this, sincerely, I have to praise you.

But I would not want to leave you hungry over the summer. So, as I announced to you beforehand, we will continue our talks at the monastery every Tuesday. Today we have our last subject. We will not return.

That's what I meant; I've finished. This is our last topic. We'll come back again, God willing, in October. But over the summer we'll be holding talks at the monastery every Tuesday. We're setting it for Tuesday because of something new that's come up, whereas at Stomio we used to meet on Wednesday.

But last year, with the trouble I had with my eye, we broke off the talks at Stomio. The talks at Stomio, that is to say, are... well, I'm going to move them up here from Stomio, for many reasons it's more convenient, as you'll see as we go along.

That is to say, we would say that we are setting it for Tuesday, not Wednesday, so that the evening is free for the men and for working women to come as well.

The time will be six— sorry, half past five you'll come, and we'll begin Vespers at once; Vespers lasts about an hour, so by six-thirty or quarter to seven, and right after that comes the talk, about an hour. Then, after the talk, if the chance allows, I can also put on a presentation for you.

To be specific, we begin this Tuesday, that is the day after tomorrow. As for the program, how you'll set out, where to meet, and so on, it will be the same; I don't know, you arrange that among yourselves, you know it better than I do. But first I want to say: this Tuesday, the day after tomorrow. Today we have the 29th of the month, tomorrow the 30th, and then the 31st of May.

Αναφερόμενοι, αγαπητοί μου, στην περασμένη, μας σημειώνει: Και είδον το θηρίον και τους βασιλείς της γης και τα στρατεύματα αυτών συνηγμένα ποιήσαι τον πόλεμον μετά του καθημένου επί του ίππου και μετά του στρατεύματος αυτού. Και επιάσθη το θηρίον και μετ' αυτού ο ψευδοπροφήτης ο ποιήσας τα σημεία ενώπιον αυτού, εν οις επλάνησε τους λαβόντας το χάραγμα αυτού και τους προσκυνούντας τη εικόνι αυτού.

Ζώντες εβλήθησαν οι δύο εις την λίμνην του πυρός, την καιομένην εν θείω, και οι λοιποί απεκτάνθησαν εν τη ρομφαία του καθημένου επί του ίππου, τη εξελθούση εκ του στόματος αυτού, και πάντα τα όρνεα εχορτάσθησαν εκ των σαρκών αυτών.

και λέγαμε την περασμένη φορά πώς πρέπει να εννοήσουμε αυτήν την μάχη του Αρμαγεδόνος που θα είναι η μάχη μεταξύ των εθνών και που θα ηγείται ο Αντίχριστος μετά του Ιησού Χριστού. Θα ηγείται ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης. Πώς δηλαδή αυτό ιστορικά πρέπει να το εννοήσουμε.

Πιθανώς το πράγμα είναι, όπως σας έλεγα την περασμένη φορά, όπως μας το περιγράφει προφητικά ο Ιεζεκιήλ, εις το περίφημο εκείνο κεφάλαιό του το 38, λέγει τα εξής, 39, συγγνώμη. Λέγεται εξής ο προφήτης

Τάδε λέγει Κύριος Κύριος τω Γωγ. Σημειώσατε ότι λίγο πιο κάτω στο κεφάλαιο το 20 της Αποκαλύψεως αναφέρεται ο Γωγ και Μαγωγ. Και τάδε λέγει Κύριος Κύριος τω Γωγ. Και έσται εν τη ημέρα εκείνη, εν ημέρα ή αν έλθη Γωγ επί την γην του Ισραήλ, λέγει Κύριος Κύριος, Αναβήσεται ο θυμός μου και καλέσω επ' αυτόν παν φόβον, Λέγει Κύριος Μάχερα ανθρώπου επί των αδελφών αυτού έστε Θα είναι δηλαδή από βορρά ο Γωγ, από τη χώρα Μαγωγ, ο οποίος κατά τους ερμηνευτάς είναι ο κάτοικος, σας έλεγα την περασμένη φορά, ο κάτοικος της περιοχής του Βόλγα Ποταμού, δηλαδή από τη Ρωσία.

Εξάλλου αναφέρει και τη λέξη Ρως, Ρο, Ωμέγα, Σίγμα, και όλοι οι ερμηνευτές συμφωνούν ότι πρόκειται περί των Ρώσων, την εποχή εκείνη βρισκόμεθα στον 6ο αιώνα π.Χ. είναι σκυθικά φύλα, είναι οι Σκύθες, οι γνωστοί στους Έλληνας Σκύθες, και ότι αυτοί θα έρθουν να πολεμήσουν τον Ισραήλ, την χώρα του Ισραήλ, και πράγματι ιστορικά κατέβηκαν έως τα σύνορα της Αιγύπτου, επήραν δώρα από την Αίγυπτο και έφυγαν, τα λέγαμε την περασμένη φορά αυτά.

και η ανάμνηση του τρόμου που προκάλεσε η παρουσία των στην περιοχή, ονομάστηκε για μια πόλη στην Παλαιστίνη, Σκυθόπολις. Αυτά από πλευράς ιστορίας. Όμως, ο Ιεζεκιήλ δεν μένει στο ιστορικό αυτό σημείο, αλλά πέρα από το ιστορικό βλέπει τα έσχατα, βλέπει δηλαδή τη μάχη του Αρμαγεδώνος, ο οποίος τυπούται με αυτήν την καταστροφή που επιφέρουν οι Σκύθες, δηλαδή ο λαός του Γωγ, από τη χώρα Μαγωγ, εις την Μικρά Ασία, την Παλαιστίνη, έως την Αίγυπτο.

Και όταν λέγει μάχαιρα ανθρώπου επί τον αδελφόν αυτού έσται, ότι θα γίνει η αδελφοκτονία πράγματι, όταν απεχώρουν οι Σκύθες, νικηθέντες σε κάποιο σημείο, Δεν μένω πολύ στην ιστορία. Έγινε μία σύγχυση και άρχισε μία αδελφοκτονία Ανάμεσα στους κήθες Αυτό εσχατολογικά ερμηνεύεται ότι τα έθνη μεταξύ τους θα πολεμήσουν.

Τα αντίθεα έθνη, τα οποία θα πολεμήσουν τον Χριστόν, στο τέλος θα πολεμηθούν μεταξύ των. Δηλαδή αυτή η αδελφοκτονία. Και λέγει, κρινώ, και κρινώ αυτόν θανάτω. Και πυρ και θείον βρέξω επ' αυτόν.

Είναι βέβαια και αυτό εσχατολογικό. Είναι η αιωνία κόλαση, αλλά πρώτη θεωρία κολάσεως, των αντιθέων δυνάμεων και του αντιχρίστου και του ψευδοπροφήτου, είναι οπωσδήποτε ο τρομερός εκείνος πόλεμος, ο οποίος τότε δεν μπορούσε να κατανοηθεί, σήμερα μπορούμε να κατανοήσουμε ότι εάν μέσα σε ένα πόλεμο η Αγία Γραφή μας μιλάει για πυρ και θείον, εμείς μπορούμε να εννοήσουμε την τρομακτική δύναμη της πυρηνικής ενέργειας, η οποία βεβαίως είναι πολύ παραπάνω από το πυρ και το θείον. Εξάλλου την εποχή εκείνη δεν είχαν άλλες παραστάσεις να δείξουν την σφοδρότητα του πράγματος.

Και ακόμη, και επί πάντας, θα βρέξω λέει πυρ και θείον, και επί πάντας τους μετ' αυτού, του Γογ δηλαδή, και επ' έθνη πολλά μετ' αυτού, και μαζί με αυτόν σε όλα εκείνα τα έθνη που τον ακολουθούν. Υπαινιγμός ότι πρόκειται περί παγκοσμίου πολέμου.

Και συνεχίζω, προφήτης Ιεζεκιήλ, και λέγει, τάδε λέγει Κύριος· Είπον παντί ορνέω πετεινώ και προς πάντα τα θηρία του πεδίου· συνάχθητε και έρχεσθε, συνάχθητε από πάντων των περικύκλω, και φάγεσθε κρέα και πίεσθε αίμα, κρέα γιγάντων φάγεσθε και αίμα αρχόντων της γης.

Πίεσθε και εμπλησθήσεσθε επί της τραπέζης μου ίππον και αναβάτην, γίγαντα και πάντα άνδρα πολεμιστήν, λέγει Κύριος.

Είναι παράλληλη η εικόνα, με αυτό που μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, ότι ο άγγελος στον ήλιο, που σημαίνει παγκόσμιο φαινόμενο, γιατί τον ήλιο τον βλέπουν όλοι, Ελάτε όρνια του ουρανού να φάτε πτώματα, και δεν μας λέγει το περιεχόμενο της μάχης πως θα γίνει, σας εξήγησα την περασμένη φορά, φαίνεται ότι θα είναι ακαριαίος αυτός ο πόλεμος, σύντομος, γρήγορος, πάρα πολύ γρήγορος, δεν θα μείνουν περιθώρια περιγραφής, αλλά τα αποτελέσματα, ότι όλη η γη θα έχει γεμίσει πτώματα, μικρών και μεγάλων.

Παρατηρούμε ότι αρχηγός αυτών των στρατευμάτων θα είναι ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης. Και επειδή θα είναι ετερόκλητοι στρατιώτες από όλα τα έθνη, γι' αυτό λέγονται στρατεύματα, εν αντιθέσει με το στράτευμα του Ιππέως Χριστού που δείχνει μια ενότητα και είναι οι Αγγελικές Δυνάμεις.

Και σημειώνει, και επιάσθη το θηρίον και ο μετ' αυτού ψευδοπροφήτης, ζώντες εβλήθησαν οι δύο εις την λίμνην του πυρός, την καιομένην εν θείω. Επιάσθη το θηρίον θα πει συνελήφθη, συνελήφθη ο Αντίχριστος, μαζί του και ο ψευδοπροφήτης, από ποιον συνελήφθη και πως ερρίφθησαν εις την λίμνη του πυρός, δηλαδή την κόλαση ζώντες,

Ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης συλλαμβάνονται με την έννοια, ενεργεί ο Θεός επί της ιστορίας, κατά τρόπον που θανατώνονται, αλλά ευθύς με το θανατωθούν πηγαίνουν στην κόλαση, κατευθείαν. Για να το καταλάβουμε αυτό, πώς θανατώνονται και πώς ακριβώς ρίπτονται στην κόλαση, απευθείας, αυτό που λέγει ζώντες, ακούσατε το.

Ο Απόστολος Παύλος μας λέγει ότι αναλώσει αυτόν ο Κύριος τω πνεύματι του στόματος αυτού, αναλώσει, θα τον καταστρέψει τον Αντίχριστον, σύν τω δε και τον ψευδοπροφήτη, αλλά η απώλειά τους θα είναι συναπτή με την κόλαση αυτή, δηλαδή συγκεκριμένα· Έχουμε μία εικόνα, την εικόνα της καταστροφής Σοδόμων και Γομόρρας.

Οι κάτοικοι το πρωί σηκώθηκαν να πάνε στις δουλειές τους και έπεσε πυρ και θείον και προφανώς τους έκαψε όλους. Δηλαδή πέθαναν, αλλά δεν ήταν φυσικός θάνατος, ήταν βίαιος θάνατος. Και αυτός ο βίαιος θάνατος εικονίζεται εδώ ότι μεταφέρονται ζώντες στην κόλαση.

Η κόλαση δεν είναι πυρ και θείον εικόνα, αλλά έβρεξε πυρ και θείον ιστορικά πια στα Σόδομα, που δείχνει ότι βρίσκονται από τον τύπο στο πρωτότυπο, από το πυρ και θείον το ιστορικό, εις το πυρ και θείον της κολάσεως, βεβαίως πέθαναν, αλλά ήταν τόσο γρήγορος ο θάνατος που περνούν από τον τύπο στο πρωτότυπο, ώστε σαν να μη μεσολαβούσε εκείνο που συμβαίνει σε όλους τους άλλους ανθρώπους, Να πεθάνουν, να πάνε στον Άδη, στην πρόγευση της κολάσεως και μετά όταν θα γίνει η Ανάσταση των νεκρών να βρεθούν εις την κόλαση.

Αυτό σημαίνει αγαπητοί μου ότι συνελήφθη ο ψευδοπροφήτης και ο Αντίχριστος, δηλαδή προφανώς θα φονεύονται, θα φονευθούν εις τον πόλεμο αυτόν. και έτσι εκεί θα δειχθεί ότι κάθε άλλο παρά είναι αθάνατος ο ψευδοπροφήτης, και όλα αυτά αγαπητοί μου μέσα σε τρεισήμισι χρόνια.

και εν συνεχεία θα βρεθεί στην κόλαση κατευθείαν ο Ψευδοπροφήτης και ο Αντίχριστος. Αυτό σημαίνει ότι οι ζώντες μεταφέρονται στην κόλαση.

Πάντως εκείνο που έχει σημασία είναι ότι ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης φεύγουν από το προσκήνιο της ιστορίας. Τελείωσαν. Θα λέγαμε αναπνέουν οι πιστοί. Περιμένετε. Είμεθα στο τέλος του τέλους. Η όλη εικόνα της τιμωρίας δείχνει ένα βιάσιμο, ενώ ακόμα δεν έγινε η κρίσις. Θα το δούμε όμως παρακάτω, εδώ βιάζεται και δείχνει ότι δεν υπάρχει ιστορική αλληλουχία. Αυτό το υπογραμμίζω, θα σας το πω και λίγο πιο κάτω. Δεν θα ερμηνεύσουμε με ιστορική αλληλουχία. Δεν θα ερμηνεύσουμε, είναι κίνδυνος. Περιμένετε όμως, θα το δείτε λίγο πιο κάτω.

Τα λοιπά, λέει, λοιποί εκ των στρατευμάτων εφονεύθησαν. Τίνι τρόπω; Δια της διστόμου οξείας ρομφαίας που εκπορεύεται από το στόμα του Ιππέως Χριστού Κριτού. Δηλαδή θα επιτρέψει ο Χριστός, αυτό σημαίνει, την άλληλο εξόντωση των αντιθέων δυνάμεων.

Έτσι όπως βλέπουμε, όλη αυτή την εικόνα της μάχης του Αρμαγεδώνος, όχι ως περιεχόμενον, αλλά ως αποτέλεσμα, πιθανώς υπαινίσσονται τα εξής λόγια του Κυρίου. Σας τα διαβάζω γρήγορα, Ματθαίος 24,24-27. Εγερθήσονται ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήται.

Στο ψευδόχριστος αναφέρεται ο Αντίχριστος, στο ψευδοπροφήτες αναφέρεται ο ψευδοπροφήτης. Και δώσουσι σημεία μεγάλα και τέρατα, ώστε πλανήσαι, ει δυνατόν, και τους εκλεκτούς. Εάν ουν είπωσιν υμίν· ιδού εν τη ερήμω εστί, μη εξέλθητε· ιδού εν τοις ταμείοις, μη πιστεύσητε.

Ώσπερ γαρ η αστραπή εξέρχεται από ανατολών και φαίνεται έως δυσμών, ούτως έσται και η παρουσία του υιού του ανθρώπου. Θα σας πουν, Αυτός είναι ο Χριστός, ο Χριστός, Χριστό τον λένε, Χριστό τον λένε, Να, ο Χριστός. Μη πιστέψετε. Ο Χριστός θα έρθει από τον Ουρανό. Όπου γαρ εάν ή το πτώμα, εκεί συναχθήσονται οι αετοί.

Αυτό το χωρίο είναι λίγο δύσκολο. Ο Τρεμπέλας, στην Καινή Διαθήκη που ερμηνεύει και αποδίδει, σας διαβάζω πώς το αποδίδει: Διότι εκεί όπου είναι το νεκρό πτώμα, εκεί θα μαζευτούν και οι αετοί, διά να χορταστούν από αυτό.

Με άλλα λόγια, όταν η σαπίλα του κόσμου φτάσει εις το απροχώρητον, τότε θα έλθει άφευκτος και εις όλους φανερά η εξ ουρανού κρίσις και τιμωρία. Δηλαδή, απηχεί τη μάχη του Αρμαγεδώνος, απηχεί εκείνο το δείπνο των ορνέων που λέει η Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη, ελάτε όρνια να φάτε πτώματα.

Πιθανώς ακόμη, αυτό το κατάντημα του Αρμαγεδώνος, να υπαινίσσεται και ο Άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, όταν λέγει. Άγε νυν, ελάτε τώρα κι εσείς, Άγε νυν οι πλούσιοι, κλαύσατε ολολύζοντες, επί τες ταλαιπωρίες υμών, τες επερχομένες, αυτές που έρχονται για σας.

Ο πλούτος ημών σέσηπε, έχει σαπίσει, και τα ιμάτια ημών σητόβρωτα γέγονε, τα έφαγε ο σκώρος, τα ρούχα σας. Ο χρυσός ημών και ο άργυρος κατίωται, ο χρυσός σας και το ασήμι σας σκούριασαν, σκουριάζουν, δηλαδή αχρηστεύθηκαν, σκούριασαν. Και ο ιός αυτών, και η σκουριά τους, ιός θα πει σκουριά, θα πει και δηλητήριο, εις μαρτύριον υμίν έσται, θα είναι εις μαρτύριον ότι έτσι θα έρθουν τα πράγματα, και φάγεται τας σάρκας υμών, και θα φάει τη σάρκα σας, αυτό υπαινίσσεται, ελάτε όρνια να φάτε, χρυσά, φιάλες, όλα αυτά, οι θησαυροί, όταν οι άνθρωποι, οι πλούσιοι, δηλαδή οι άνθρωποι, θα κείτονται νεκροί και θα τους τρώνε τα όρνια.

Ώσπερ εθησαυρίσατε εν εσχάταις ημέραις, τα κρατάει ο Θεός αυτά από την ιστορία για τις έσχατες μέρες, ετρυφήσατε, δηλαδή σπαταλήσατε επί της γης, και λέγει και εσπαταλήσατε, εθρέψατε τας καρδίας υμών ως εν ημέρα σφαγής, ζήσατε σαν εκείνα τα ζώα που θα τα πάνε στο σφάξιμο αφού τα έχουν θρέψει καλά καλά.

Ιδού, ο Κριτής προ των θυρών έστηκε, να, ο Κριτής έξω από την πόρτα είναι. Και βέβαια εδώ μιλάει ίσως ειδικά για τους πλουσίους, θα μπορούσαμε όμως αγαπητοί μου να υποθέσουμε με γενικότερη έννοια για κάποιους λαούς ή τους λαούς της γης που θα έχουν αυτό, την αφθονία.

Και σήμερα έχουμε αυτήν την αφθονία, και όταν υπάρχουν μάλιστα κάποιοι άλλοι λαοί οι οποίοι πεινούν. Και ήδη προχωρούμε, αγαπητοί, εις το εικοστόν κεφάλαιο.

Και είδον άγγελον καταβαίνοντα εκ του ουρανού, έχοντα την κλείν της αβύσσου. Και άλυσιν μεγάλην επί την χείρα αυτού Και κράτησε τον δράκοντα, τον όφιν τον αρχαίον, ός εστιν διάβολος και ο σατανάς Ο πλανών την οικουμένην, και έδησεν αυτόν χίλια έτη Και έβαλεν αυτόν εις την Άβυσσον, και έκλεισε και εσφράγισε επάνω αυτού, ίνα μη πλανά έτι τα έθνη, άχρι τελεσθή τα χίλια έτη. Μετά ταύτα δει αυτόν λυθήναι μικρόν χρόνον. Αποκάλυψις 20, 1 έως 3 χωρία.

Να σας το αποδώσω με δύο απλά λόγια Και είδα έναν άγγελο να κατεβαίνει από τον ουρανό και να έχει το κλειδί της αβύσσου Και μια μεγάλη αλυσίδα στα χέρια του συνέλαβε τον δράκοντα, τον όφιν των αρχαίων, που είναι ο διάβολος και ο σατανάς Που πλανάει την οικουμένη και τον έδεσε με την αλυσίδα χίλια χρόνια και τον πέταξε μέσα εις την Άβυσσο και έκλεισε και σφράγισε από πάνω την Άβυσσο για να μην πλανά τα έθνη έως ότου τελειώσουν τα χίλια χρόνια.

Μετά από τα χίλια χρόνια πρέπει να ξαναλυθεί ο Σατανάς αλλά για ένα μικρό χρονικό διάστημα.

Έχουμε εδώ, αγαπητοί μου, ένα από τα δυσκολότερα χωρία του βιβλίου της Αποκαλύψεως Και υπάρχει ο κίνδυνος, εάν δεν προσέξουμε, να βρεθούμε στην πλάνη των χιλιαστών Διότι αυτό το κεφάλαιο ιδιαιτέρως ερμηνεύουν οι χιλιαστές και βγάζουν οι μάρτυρες του Ιεχωβά, σπουδασταί των γραφών όπως λέγονται Και βγάζουν τα εσφαλμένα των συμπεράσματα περί Βασιλείας χιλιετούς επάνω στη γη Προσέξτε λοιπόν Ο Ιερός Ευαγγελιστής, όπως είδατε, μας αναφέρει μία προσωρινή κάθειρξη του σατανά, κάθειρξη, φυλάκιση Λίγο πιο κάτω, ο Ιερός Ευαγγελιστής θα μας αναφέρει, συγκεκριμένα στον 10ο στίχο του Ιδίου Κεφαλαίου, λίγο πιο κάτω

Θα μας αναφέρει την οριστική καταδίκη του σατανά, στην αιωνία κόλαση μαζί με τον Αντίχριστο και τον Ψευδοπροφήτη

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι το θηρίον εδώ τώρα θα βοηθηθούμε από πλευράς ερμηνευτικής και που μοιάζει όλη η δυσκολία της περικοπής Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι ο ψευδοπροφήτης και το θηρίον προηγούνται εις την οριστική τιμωρία της κολάσεως και ακολουθεί ο διάβολος Θα το λέγαμε έτσι απλά, με τη μάχη του Αρμαγεδόνου, πεθαίνει ο Αντίχριστος, πεθαίνει και ο ψευδοπροφήτης, διότι οι άνθρωποι αυτοί, προσέξτε, είναι άνθρωποι που θα κυβερνήσουν τον κόσμο, τους λαούς, αυτοί πεθαίνουν και ρίπτονται στην κόλαση, σας το είπα προηγουμένως Τώρα, εδώ ενεργεί ο διάβολος, μένει χίλια χρόνια, λύνεται λίγο, θα δούμε πως θα λυθεί και γιατί θα λυθεί και κατόπιν πετιέται και αυτός στην κόλαση

Δεν είναι έτσι, δεν είναι έτσι, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να είναι το πράγμα έτσι, δεν είναι όμως Γιατί απλούστατα βλέπουμε να υπάρχει μια εικόνα στο όλο θέμα και ο Ιερός Ευαγγελιστής βλέπει την εικόνα και αποδίδει ό,τι βλέπει χωρίς ιστορική αλληλουχία Δεν υπάρχει ιστορική αλληλουχία, αν το θέλετε όπως θα δούμε θα το δούμε στη συνέχεια των κεφαλαίων ή μάλλον στη συνέχεια του κεφαλαίου, γιατί εδώ τελειώνει η ιστορία, μετά μπαίνουμε στη Βασιλεία του Θεού πια και δεν υπάρχει ο Διάβολος και ο Αντίχριστος. Θα δούμε τούτο και το βλέπουμε και από τα Ευαγγέλια.

Όταν θα γίνει κρίση θα πει ο Χριστός στους αμαρτωλούς. Σε αυτούς θα είναι και ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης. Πηγαίνετε στην αιωνία κόλαση που ετοιμάστηκε για τον διάβολο Συνεπώς είναι ταυτόχρονη η τιμωρία του διαβόλου και του αντιχρίστου και του ψευδοπροφήτου και των αμαρτωλών, των ασεβών Είναι ταυτόχρονη, δεν έχουμε δηλαδή τώρα αυτή πάνε στην κόλαση, μετά εκείνη πάνε στην κόλαση, είναι ταυτόχρονη.

Η ανάγνωση όμως δείχνει ότι υπάρχουν μεσοδιαστήματα, δεν υπάρχουν. Δεν ξέρω αν το καταλάβατε αυτό. Είναι σπουδαίο στοιχείο αυτό. Είναι πολύ σπουδαίο. Το βιβλίο της Αποκαλύψεως αναφέρει το παρελθόν σε σχέση με το χρόνο συγγραφής του.

Αναφέρει το παρόν και πάλι σε σχέση με το χρόνο συγγραφής του. Αναφέρει και το μέλλον. Συνεπώς αυτά όλα. Όταν είναι ανακατεμένα δεν ξέρουμε τι είναι παρόν, τι είναι παρελθόν και τι είναι μέλλον. Σας σημειώνω αυτό που λέγει ο ίδιος ο Κύριος το πρώτο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως.

Στον Ευαγγελιστή Ιωάννη, Γράψον, Ουν, Α, Ήδες, Γράψε, Αυτά που Ήδες, Δηλαδή, Ως παρελθόντα, Και Α, Εισί, Και εκείνα που υπάρχουν Ήδη, Ως παρόντα, Και Α, μέλλει, Γίνεσθαι μετά ταύτα, Και εκείνα που πρόκειται να γίνουν, Να γίνουν μετά ταύτα, Δηλαδή, Ως μέλλοντα, Παρελθόντα, παρόντα, Μέλλοντα, Στην ίδια εικόνα, Στην ίδια, Ένα εικόνα. Γι' αυτό θέλει προσοχή στην ερμηνεία. Πόσες φορές σας το είπα και την περασμένη και την προπερασμένη φορά και πέρσι και πρόπερσι. Το σημείο αυτό. Επιμένω στον τρόπο ερμηνεία. Λέγει απάνω στο σημείο αυτό που φαινομενικά μοιάζει ότι προηγείται ο Αντίχριστος και ο Ψευδοπροφήτης στο θέμα της κολάσεως. Γράφει ο Ανδρέας Κεσαρίας.

Εύδηλον ως ούτοι των κοινών ουκ αποθνήσκουσι θανάτων, αλλ' εν ριπή οφθαλμού αποθανατιζόμενοι, τω δευτέρω θανάτω τη λίμνη του πυρός καταδικάζονται, εν αφθάρτω σώματι, μετά την καταργηθείσαν αυτών υπό του Θεού δυναστείαν.

Είναι φανερό λέγει, ότι αυτοί δεν πεθαίνουν των κοινών θάνατων, όπως θα πεθάνουμε όλοι, αλλά τι, θα αποθανατιστούν εν ριπή οφθαλμού, θα αποκτήσουν σώμα άφθαρτο, το ίδιο σώμα τρόποντινά, προσέξτε, το σώμα που θα έχουν, ποιο, εκείνο που θα έχουν όταν θα ζουν.

Δεν λέει ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος, εμείς οι περιλειπόμενοι δεν θα πεθάνουμε όταν θαρθεί ο Χριστός, αλλά θα αλλαχθούμε; Πράγμα που δείχνει ότι ο Αντίχριστος, για να αλλάξει από φθαρτό σε άφθαρτον και να βρεθεί κατ' ευθείαν στην κόλαση, είναι στα έσχατα των εσχάτων της ιστορίας, ακριβώς στο σημείο που θα τελειώσει η ιστορία, διότι θα έχουμε την Ανάσταση των νεκρών. Θα πάρουν άφθαρτα σώματα, οι ζώντες θα μεταλλαχθούν σε αφθάρτους και αθανάτους.

Άρα δεν μένει περιθώριο μετά τον Αντίχριστο να έρθουνε χίλια χρόνια. Και επειδή και σε ορθόδοξα βιβλία μας, σε ορθόδοξα, ορθόδοξοι κάποιοι θεολόγοι σημειώνουν ερμηνευτικά ότι μετά τον Αντίχριστο θα ακολουθήσουν χίλια χρόνια.

Είναι λάθος. Αναφέρει σαφώς ο Μπρατσιώτης ότι υπάρχουν σε Ορθοδόξους δύο απόψεις, αλλά αυτή την άποψη ότι μετά τον Αντίχριστο θα ακολουθήσουν χίλια χρόνια δεν συμφωνεί με το πνεύμα της Αγίας Γραφής, καθόλου Αγίας Γραφής, δηλαδή της όλης Αγίας Γραφής.

Γι' αυτό και η Εκκλησία δεν το αποδέχεται αυτό. Η Εκκλησία αποδέχεται ότι ο Αντίχριστος, ο Ψευδοπροφήτης και ο Σατανάς θα δικαστούν την ημέρα που θα δικαστούν και οι άνθρωποι. Την ημέρα της κρίσεως. Και δεν έχουμε με τα ταύτα καμία χιλιετή περίοδο, καμία χιλιετή περίοδο, τέρμα της ιστορίας και τελεία παύλα. Τίποτα περισσότερο.

Αλλά, σχετικά με αυτόν τον τρόπο της ερμηνείας, σημειώνει ο Οικουμένιος, σας αναφέρω Ανδρέα Κεσαρίας, σας αναφέρω Αρέθα, σας αναφέρω Οικουμένιον. Αυτοί δε οι τρεις, σημειώσατε, αντιγράφουν παλαιούς πατέρας, μεγάλους πατέρες, που είναι ακριβώς η ερμηνεία της Εκκλησίας.

Σας το είπα, αυτό και όταν αρχίσαμε να ερμηνεύουμε το βιβλίο της Αποκαλύψεως, εγώ ο φτωχός, δεν κάνω καμία δική μου ερμηνεία, αναμφισβήτητα. Λέγει λοιπόν ο Οικουμένιος, ως εν πίνακι ζωγραφικής θεωρεῖ ο Ευαγγελιστής τα νοητῶς ενεργηθέντα υπό του Κυρίου κατά του Διαβόλου.

Δηλαδή τι σημαίνει αυτό, σημαίνει ότι σαν να έχει μπροστά του ένα πίνακα ζωγραφικής ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Και τώρα τι κάνει, βλέπει ένα τμήμα του πίνακος και το περιγράφει, πηγαίνει παραπέρα, βλέπει άλλο τμήμα του πίνακος και το περιγράφει.

Αλλά τα περιγράφει τώρα πλέον με γράμματα, σε βιβλίο, ένας που διαβάζει έχει την εντύπωση ότι υπάρχει ιστορική αλληλουχία. Δεν υπάρχει ιστορική αλληλουχία, αλλά όλα αυτά είναι ταυτόχρονα, είναι ταυτόχρονα, το υπογραμμίζω.

Και ο πατήρ Χαράλαμπος Βασιλόπουλος που έγραψε την Αποκάλυψη με ερμηνεία, πέντε τόμους αν έχετε και διαβάζετε, το ίδιο πράγμα λέγει. Και ο Άνθιμος Ιεροσολύμων το ίδιο πράγμα λέγει, όλοι το ίδιο πράγμα λέγουν, δηλαδή είναι η ερμηνεία της Εκκλησίας, το υπογραμμίζω, αλλιώς πως κινδυνεύουμε να πέσουμε στην αίρεση του χιλιασμού, είτε με την παχυλή μορφή που λέγουν οι χιλιαστές θα ζήσουμε και θα τρώμε και θα πίνουμε, είτε με την πνευματική μορφή που μερικοί πάλι πατέρες Εκκλησίας μας, όπως είναι με μερικοί πατέρες, ας μην σας αναφέρω ονόματα, και αυτοί μίλησαν με τη πνευματική έννοια, περί χιλιετούς βασιλείας, αλλά η Εκκλησία δεν αποδέχεται τη διδασκαλία τους.

Προσέξτε, δεν αποδέχεται τη διδασκαλία τους.

Ώστε, η κάθειρξις του σατανά, από πότε αρχίζει;

Η κάθειρξις του σατανά δεν είναι καταρχάς τιμωρία, διότι η τιμωρία του θα είναι στην κόλαση.

Αρχίζει η κάθειρξις, όχι η τιμωρία, διότι το ρίψιμο του σατανά εις την άβυσσον δεν είναι η κόλαση, δεν μπαίνει κάπου στην κόλαση και ξαναβγαίνει πάλι από την κόλαση, δεν είναι η κόλαση, δεν είναι η τελική και η οριστική τιμωρία του σατανά, αλλά εκεί μόνο ο Αντίχριστος, είπαμε, φαινομενικά ότι προηγούνται ο Αντίχριστος και ο ψευδοπροφήτης είναι, ο διάβολος δεν τιμωρείται, αλλά μένει κρατούμενος.

Μόνο κρατούμενος. Τι σημαίνει αυτή η κάθειρξις; Από πού αρχίζει; Αρχίζει με την Ανάσταση του Χριστού. Και πού τελειώνει; Με το τέλος της Ιστορίας. Ώστε αυτά είναι τα χίλια χρόνια, αυτά είναι τα χίλια χρόνια. Θα το δούμε τώρα. Αυτό εκφράζεται από τον Ιερόν Ευαγγελιστή, εδώ στην Αποκάλυψη, το δέσιμο του Σατανά, με την εικόνα του κλειδιού της Αβύσσου, τη μεγάλη αλυσίδα, τη σύλληψη του Σατανά, Το δέσιμό του, το κλείσιμό του και το σφράγισμα του στομίου της Αβύσσου.

Σαν να μοιάζει τα πηγάδια, Άβυσσος, και σφραγίζουμε από πάνω το στόμιον για να είναι μέσα ο σατανάς να μην μπορεί να βγει. Προσέξτε, είναι μία εικόνα, είναι μία εικόνα αυτό. Η συντριβή του σατανά έγινε σε τρεις φάσεις.

Οι δύο πραγματοποιήθηκαν, μένει η τρίτη.

Η πρώτη συντριβή του σατανά έγινε όταν σαν άγγελος φωτός διενοήθη να υπερηφανευτεί και να συντρίψει τον Θεό και όπως μας λέει η Αγία Γραφή εξέπεσε της ανωφωτοφορίας, από τη Θεία Δόξα ξέπεσε. Αυτό το λέγει ο ίδιος ο Κύριος ως εξής, παρότι αναφέρεται σε κάτι που είναι εις το παρόν, ανήκει όμως εις το παρελθόν.

Όταν γύρισαν οι Εβδομήκοντα και του είπαν, Κύριε, στο όνομά σου και τα δαιμόνια υποτάσσονται, υπογραμμίστε αυτό, και τα δαιμόνια υποτάσσονται, δέσιμο λοιπόν, ο Κύριος είπε, εθεώρουν τον Σατανά ως αστραπήν εκ του ουρανού πεσόντα, έβλεπα τον Σατανά σαν την αστραπή, δηλαδή με ταχύτητα, να πέφτει από τον ουρανό, πού, πεσόντα λέει, πού, στη γη, στη γη, από την ανωφωτοφορία.

Αυτό έγινε πριν γίνει η δημιουργία του ανθρώπου και πιθανώς και πριν γίνει και ο υλικός κόσμος, πιθανώς.

Ίδιο πράγμα, αυτό που λέει ο Κύριος το αναφέρει ο Ιερός Ευαγγελιστής στην Αποκάλυψη με την εξής εικόνα. Σας το διαβάζω, το έχουμε κάνει, είναι στο 12 κεφάλαιο, 7 έως 9, χωρίς ερμηνεία, ανάγνωση. Και εγένετο πόλεμος εν τω ουρανώ· ο Μιχαήλ και οι άγγελοι αυτού του πολεμήσαι μετά του δράκοντος, του σατανά.

Και ο δράκων επολέμησε και οι άγγελοι αυτού, δηλαδή οι δαίμονες. Και ουκ ίσχυσε, ουδέ τόπος ευρέθη αυτώ έτι εν τω ουρανώ, δεν είχε πια τόπο στον ουρανό. Και εβλήθη ο δράκων εις την γη. Και οι άγγελοι αυτού μετ' αυτού εβλήθησαν, έπεσε στη γη επάνω, δηλαδή μέσα στη δημιουργία.

μέσα στη δημιουργία, όχι στον ουρανό. Το ίδιο πράγμα μας το λέγει ο Ευαγγελιστής με αυτή την εικόνα, με αυτόν τον τρόπο. Ώστε λοιπόν, σας ξαναλέγω άλλη μία φορά, είναι οι πτώσεις του σατανά προ της δημιουργίας των πρωτοπλάστων και ίσως και ολοκλήρου της υλικής δημιουργίας.

Η δευτέρα συντριβή του σατανά είναι αυτή που μας περιγράφει τώρα που σας διάβασα στο 20ο κεφάλαιο, με την εικόνα του δεσίματος. Είναι αυτό που γράφει ο Άγιος, ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, ως εξής. Δεν είναι πολύ δύσκολος ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, είναι πριν από 200 χρόνια.

Ακούστε, ανάγνωση· αυτή η περικοπή σημαίνει την μετά Χριστόν γενομένη κάθειρξη του διαβόλου. Μετά Χριστόν κάθειρξη, φυλάκιση του σατανά μετά Χριστόν. Δηλαδή από την Ανάσταση του Χριστού, για να μην πω από τον δημόσιο βίο του Χριστού, και την ακρωτηρίασιν της δυνάμεως αυτού, ακρωτηριασμός της δυνάμεώς του, υπέστη μίαν παράλυσιν και την κατάργησιν των έργων αυτού, τα οποία έπαθε, σαρκωθέντος του Κυρίου ημών.

Προ μεν της Σαρκώσεως του Χριστού, είχε ο διάβολος δύναμιν φοβεράν, προ της Σαρκώσεως, και αναγκάζουσαν τους ανθρώπους εις το λατρεύειν αυτόν, και θύειν τοις ειδώλοις, και ανάγκαζε τους ανθρώπους να ειδωλολατρούν· σαρκωθείς δε ο Υιός του Θεού, ως εστίν ο ισχυρότερος αυτού, που είναι ο ισχυρότερός του, ούτως επελθών, ενίκησεν αυτόν, ήρθε ο Χριστός και ενίκησε το διάβολο, είναι η δευτέρα συντριβή του σατανά.

Σε αυτή τη Δευτέρα Συντριβή του Σατανά, τα Ευαγγέλια λένε τα εξής, βλέπετε παίρνω Αποκάλυψη, παίρνω Ευαγγέλια, για το δέσιμο της Μαρτυλίας, προσέξτε, Ματθαίος 12,29, ενδεικτικός γιατί είναι πολλά σημεία, λέει ο Χριστός, Πῶς δύναταί τις εισελθείν εις την οικίαν του ισχυρού και τα σκεύη αυτού αρπάσαι, εάν μη πρώτον δήσει τον ισχυρόν; και τότε την οικίαν αυτού διαρπάσει.

Εγώ ήρθα να νικήσω το διάβολο, λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, εις τούτο ελήλυθεν ο Υιός του Θεού, ίνα λύσει τα έργα του διαβόλου. Πώς θα λύσει τα έργα του διαβόλου εάν υποτεθεί ότι ο Χριστός δεν είναι ισχυρότερος;

Πρέπει λοιπόν να δέσει τον διάβολο για να αρπάξει το σπίτι του, δηλαδή τα λάφυρά του, δηλαδή τους ανθρώπους. Τους ανθρώπους. Κοιτάξτε εκείνη η συγκύπτουσα γυναίκα, τι κάνει ο Χριστός; Την ελευθερώνει από το σκύψιμο εκείνης, την καμπούρα της.

Και τι είπε; Την είχε δέσει ο διάβολος 18 χρόνια. Τώρα τι κάνει ο Χριστός; Δένει το διάβολο και ελευθερώνει τη γυναίκα. Θυμηθείτε τον Γεργεσηνό. Διώχνει ο Χριστός τους δαίμονες, ελευθερώνει τον άνθρωπο. Αλλά για να διώξει τους δαίμονες, όταν οι δαίμονες λέγουν, Έα, τι ημίν και σοι, Υιέ του Θεού; Άσε μας, έα, άσε μας, τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα σε σένα και σε εμάς, άσε μας. Και μετά τρέμουν οι δαίμονες, μη μας στείλεις στην άβυσσο, στείλε μας, λέει, στα γουρούνια. Σημαίνει ο Κύριος έδεσε τον ισχυρόν, τον διάβολο, τον έδεσε. Αυτό είναι το δέσιμο της Αβύσσου που λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Αλλού, Λουκάς 10-18.

Αυτό είναι το δέσιμο της Αβύσσου, που λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Αλλού, Λουκάς 10-18, γυρίζουν οι εβδομήκοντα και λέγουν, Κύριε, και τα δαιμόνια υποτάσσεται ημίν εν τω ονόματί σου, και τα δαιμόνια υποτάσσονται στο όνομά σου.

Λουκάς 11-21-22, λέει ο Κύριος, Όταν ο ισχυρός καθωπλισμένος φυλάσσει την εαυτού αυλήν, όπως ο διάβολος φυλάσσει την αυλή του, εν ειρήνη εστίν τα υπάρχοντα αυτού, τα υπάρχοντά του είναι ειρήνη, επάν δε ο ισχυρότερος αυτού επελθών, όταν όμως θα έρθει ο ισχυρότερός του, νικήσει αυτόν, την πανοπλίαν αυτού αίρει, του βγάζει την πανοπλία, εφ' ή επεποίθει, επάνω στην οποία είχε την επίθυσή του, και τα σκύλα αυτού διαδίδωσι, και του αρπάζει τα σκύλα, τα λάφυρα, αυτό κάνω ο Χριστός, και λαφυραγώγησε τον διάβολο και εδώ στη γη, τον λαφυραγώγησε και κάτω στον Άδη. Του πήρε όλους τους απ' αιώνος νεκρούς, του πήρε όλους, τους δικαίους εννοείται. Αλλού, Ιωάννης 12-31, λέει ο Χριστός, λίγο προ του πάθους, Νυν κρίσις εστί του κόσμου τούτου. Αυτό το νυν είναι κατά κυριολεξία, τώρα. Πότε τώρα; Τώρα, τώρα που ομιλώ, εγώ ο Ιησούς, τώρα που ομιλώ, νυν κρίσις εστί του κόσμου τούτου, υπάρχει κρίσις, νυν ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται,

πετιέται έξω, τώρα, τώρα, τώρα, τώρα ο άρχοντας του κόσμου τούτου θα πεταχτεί έξω, πού έξω; στην Άβυσσο, πότε τώρα, τώρα που εγώ θα σταυρωθώ εις το σταυρό, θα είναι του τέρατος, του δράκοντος, ο τελευταίος παροξυσμός, θα με καρφώνει στο σταυρό, εγώ όμως θα τον λαφυραγωγήσω στον Άδη, θα τον νικήσω, θα τον συντρίψω, και συνεπώς, το δέσιμο του σατανά από πότε αρχίζει; από την Ανάσταση του Χριστού, να τα χίλια χρόνια, από εκεί αρχίζ Θα είναι δεμένος, λέει, χίλια χρόνια. Από πού αρχίζει; Αρχίζει από την Ανάσταση του Χριστού. Θα μου πείτε έχουν περάσει δύο χιλιάδες χρόνια. Θα σας πω παρακάτω. Είναι συμβολικός αριθμός. Η τρίτη συντριβή του Σατανά και τελευταία, η οριστική πια συντριβή του Σατανά, περιγράφεται στο ίδιο αυτό κεφάλαιο του 20, στίχος 10. Και λέει εκεί, θα το δούμε αυτό τον Οκτώβριο, πρώτα ο Θεός, αν ζήσουμε.

και ο διάβολος, ο πλανών αυτούς, τους λαούς, τα έθνη, εβλήθη εις την λίμνην του πυρός και του θείου, όπου και το θηρίον και ο ψευδοπροφήτης, δηλαδή στην κόλαση, και βασανισθήσονται ημέρας και νυκτός εις τους αιώνας των αιώνων, η έκφραση, μέρα και νύχτα, αιώνες αιώνων, δείχνει την αιωνιότητα, χωρίς τέρμα, χωρίς λήξη, αυτή είναι η τρίτη συντριβή του Σατανά, η οριστική, η τελευταία.

Ακόμη, αυτό που λέγει ο Κύριος στα Ευαγγέλια, για την τρίτη συντριβή του Σατανά, η τρίτη συντριβή, τι λέγει; Πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι, εις το πυρ το αιώνιον το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού.

Τότε ετοιμάστηκε, οι ασεβείς μαζί με το διάβολο και τους δαίμονες, θα πάνε στην κόλαση. Τότε είναι η οριστική συντριβή, δεν έχουμε λοιπόν παρακάτω να έχουμε έκταση και να ζήσουμε πάνω στη γη, και μάλιστα με υλιστικό τρόπο που λέγουν οι χιλιαστές, το θέμα δεν το εξαντλώ τώρα, θα το ξαναπάρουμε τον Οκτώβριο, είναι μεγάλο θέμα, είναι μεγάλο θέμα, τώρα εν παρόδω σας λέγω μερικά γιατί πέσαμε στη λέξη χίλια έτη, αναφέρονται τα χίλια έτη και πιο κάτω.

Το δέσιμο λοιπόν του σατανά δεν είναι τι άλλο παρά ότι ο διάβολος μένει ανενέργητος. Προσέξτε αυτό, δεν εξαφανίζεται, αλλά μένει ανενέργητος με ακροτηριασμένη τη δύναμη και με δέσμευση της τόλμης του.

Ο διάβολος μπροστά σε έναν πιστόν άνθρωπο τρέμει ολόκληρος. Γι' αυτό λέγουν και ο Κύριος το είπε και οι πατέρες το λέγουν. Μη φοβείσαι το διάβολο. Δεν μπορεί να σου κάνει τίποτα. Έχεις τη σφραγίδα του Χριστού, τον Τίμιο Σταυρό, το Χρίσμα, το Βάπτισμα. Μη φοβείσαι το διάβολο. Ο διάβολος κινείται. Αυτή είναι η άβυσσος. Ποια η άβυσσος; Ότι μένει ανενέργητος, για τους πιστούς όπως θα δούμε. Αλλά προσέξτε, τι δέσμευσή τους σας είπα, διαρκεί χιλιά χρόνια, θα το δούμε παρακάτω, είναι ο χρόνος, του Ευαγγελικού κηρύγματος μέσα στην Εκκλησία. Αλλά ίσως δημιουργηθεί η εξής απορία. Κατά πόσον ιστορικά επαληθεύεται το έβαλεν αυτόν εις την άβυσσον και έκλεισεν και εσφράγισεν επάνω αυτού, ίνα μη πλανά έτι τα έθνη, άχρι τελεσθή τα χίλια έτη. Αυτό ιστορικά πώς το βλέπουμε, θα μου πείτε, θα σας πω. Προσέξτε, προσέξτε πολύ.

Ο Χριστός έφερε τη σωτηρία για όλους τους ανθρώπους, έδεσε το σατανά για όλους τους ανθρώπους, γιατί ο Θεός πάντας θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν, έφερε τα χίλια χρόνια του δεσίματος του διαβόλου για όλους τους ανθρώπους.

Πρέπει όμως η σωτηρία να γίνει κτήμα του καθενός, έχει προϋπόθεση το πράγμα, με τη μετάνοια, το βάπτισμα, την πίστη και τη χριστιανική ζωή.

Όλοι όμως οι άνθρωποι δεν θα δεχθούν το Ευαγγέλιο, όπως και όλοι οι λαοί δεν θα δεχθούν το Ευαγγέλιο. Για αυτούς ο διάβολος δεν είναι δέσμιος, για αυτούς ο διάβολος δεν είναι, υπογραμμίζω, δεν είναι δέσμιος.

Για αυτούς που δεν πίστεψαν, έχει όλη τη δύναμή του ο διάβολος για αυτούς και ασκεί σε αυτούς την καταλυτική του ενέργεια. Αν δεν βαφτίστηκες δεν πίστεψες και δεν ζεις χριστιανικά, ασκεί ο διάβολος όλη τη δύναμή του επάνω σου.

Για εκείνους όμως που βρίσκονται μέσα στην Εκκλησία, ο διάβολος είναι ανίσχυρος να ενεργήσει. Ακούστε πως το είπε ο Χριστός. Λουκάς 10-19. Ιδού, δίδωμι υμίν, να σας δίνω την εξουσίαν του πατείν επάνω όφεων και σκορπίων και επί πάσαν την δύναμιν του εχθρού.

Ο εχθρός είναι ο διάβολος. Και ουδέν υμάς ου μη αδικήσει. Σε τίποτα δεν θα σας βλάψει ο διάβολος. Γιατί, εγώ πάτησα τον διάβολο και εσείς πατάτε πάνω στον διάβολο, γιατί φέρετε το όνομά μου και την πίστη μου.

Ώστε ο διάβολος είναι δέσμιος για τους πιστούς, αλλά δεν είναι δέσμιος, το λέω για δεύτερη και τρίτη φορά, δια τους απίστους ή δια τους ζώντας αμαρτωλή ζωή.

Εξάλλου, αυτή η απιστία που θα υπάρχει στον κόσμο, στο τέλος θα λύσει τον διάβολο από την άβυσσο ή στα έσχατα, για να πλανήσει τους ανθρώπους άλλη μία φορά. Πράγματι, όχι μόνο αυτοί που δεν δέχθηκαν το Ευαγγέλιο, αλλά και οι πιστοί δυστυχώς, ως έχοντες ελευθέραν βούληση, προαίρεση, θα τον λύσουν. Η αγάπη των θα ψυγεί και η πίστη των θα χαλαρώσει.

και όπως ο διάβολος αγαπητοί μου εισήχθη στη ζωή των πρωτοπλάστων και επετράπη δικαιοδοσία επάνω τους προς τιμωρίαν των πρωτοπλάστων, έτσι και τότε στα έσχατα, παρά την Ευαγγελική προσφορά και τα μυστήρια της Εκκλησίας, οι άνθρωποι αμαρτάνοντες θα επιτραπεί και πάλι να κυριαρχήσει επάνω τους ο διάβολος.

Αυτό σημαίνει ότι ο διάβολος θα λυθεί, αυτό σημαίνει θα λυθεί και θα αρχίσει πάλι το καταλυτικό του έργο όπως και προ Χριστού με δύναμη και μανία σφοδρά.

Αυτή την έδεια έχει και εκείνο το δει, δει λυθήναι, πρέπει να λυθεί, όχι μόνο ως το δει, ως προφητεία που πρέπει οπωσδήποτε να γίνει, αλλά και σαν μια ηθική συνέπεια των χριστιανών που θα έχουν χαλαρώσει από την πνευματική τους ζωή και από την πίστη.

Δεν είπε ο Χριστός, όταν θα έρθω λέγει θα βρω την πίστη πάνω στη γη; Δεν είπε ο Χριστός, η αγάπη των πολλών, ποιων πολλών, των χριστιανών; Ψυγήσεται, θα γίνει ψυγείο. Αυτούς θα βρει στη χαλάρωσή τους ο διάβολος, θα επιτρέψει για τιμωρία τους ο Χριστός.

Να επικρατήσει ο διάβολος επάνω τους, που σημαίνει θα λυθεί ο διάβολος

Άξιο παρατηρήσεως ότι ο διάβολος πλανά τα έθνη ή όπως λέγει πιο πάνω στο κείμενο που διαβάσαμε Την οικουμένη, που δείχνει ότι δεν είναι μόνο η επίδρασή του επί των προσώπων, αλλά και επί των εθνών Και όχι μόνο επί των εθνών των μακράν του Χριστού, αλλά και επί των λεγομένων χριστιανικών εθνών Και στο δικό μας το λαό φοβάμαι ότι ο διάβολος κάθισε στο σβέρκο του, το φοβούμαι Γιατί να το πω εγώ, το καταλαβαίνετε και μόνοι σας Ο λίγος χρόνος λοιπόν που θα μείνει λυτός ο διάβολος, τι είναι; Είναι ο χρόνος που θα φέρει τον Αντίχριστο Ώστε λοιπόν εκείνο που λέγει λίγο θα λυθεί, λίγο χρόνο θα λυθεί, είναι ο χρόνος του Αντιχρίστου, τότε θα έρθει ο Αντίχριστος

Αλλά και εδώ βλέπετε τα προθύστερα, τα χρονικά, γιατί εδώ πάλι μιλάω για τον Αντίχριστο, μα σας εξήγησα Γράφει ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, ανάγνωση μετά την περαίωση τούτου του χρονικού διαστήματος, μετά το τέλος των χιλίων δηλαδή ετών, του μόνο Θεό εγνωσμένου, που είναι γνωστό το διάστημα αυτών των χιλίων ετών, γιατί είναι συμβολικός αριθμός, μόνο ο Θεός ξέρει πότε θα τελειώσει, ελεύσεται ο Αντίχριστος. Ώστε λοιπόν τα χίλια χρόνια που είναι, από την πρώτη παρουσία του Χριστού, την Ανάσταση του Χριστού, μέχρι την ημέρα που θα έρθει ο Αντίχριστος, αυτά είναι τα χίλια χρόνια.

Μετά θα λυθεί ο διάβολος και θα φέρει τον Αντίχριστο Αλλά θα είναι μικρό το διάστημα Και βασιλεύσει καιρόν ολίγον Ως προείρηται εν βίβλω Δανιήλ του Προφήτου Όπως τα γράφει και ο Δανιήλ Καιρόν και καιρούς και ήμισυ καιρού Τουτέστι χρόνων ένα και δύο και ήμισυ χρόνου, ήτοι τρεις ήμισυ χρόνους Τρεις ήμισυ χρόνια Μερικοί λένε δεν είναι τρεις ήμισυ, είναι επτά Άλλοι λένε τριάντα, άλλοι λένε πενήντα Είναι τρισήμισι χρόνια

Ει γαρ μη εκολοβώθησαν αι ημέραι εκείναι, ουκ αν εσώθη πάσα σαρξ Δια δε τους εκλεκτούς κολοβωθήσονται αι ημέραι εκείναι, ως προέφη ο Κύριος Κολοβώνω θα πει μικραίνω, κουτσουρεύω Δηλαδή οι ημέρες θα μικρύνουν, δηλαδή θα είναι λίγο το διάστημα Το είπε ο Χριστός αυτό, το είπε ο Χριστός Που σημαίνει ότι το διάστημα του Αντιχρίστου θα είναι λίγο Εν εκείνω ουν τω λίγω του καιρού, δια το πληθυνθήναι την αμαρτία, εδώ τώρα είναι το κλειδί, παραχωρήσαντος του Θεού, αφεθήσεται ο διάβολος ενεργήσαι όσα και πρώτης εν σαρκί οικονομίας.

Επειδή θα έχει πληθύνει, λέει ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, θα έχει πληθύνει η αμαρτία, θα παραχωρήσει ο Θεός, το ίδιο πράγμα λέει και ο Ανδρέας Κεσαρίας, Τότε θα παραχωρήσει ο Θεός να αφεθεί ο διάβολος ελεύθερος, όπως πριν από τη σάρκωση του Χριστού.

Άρα θα ξαναγυρίσει η ειδωλολατρία, άρα θα ξαναγυρίσει η ειδωλολατρία, και έχει αρχίσει να γυρίζει η ειδωλολατρία και στην πατρίδα μας. Και με την ωμή της μορφή, αν θέλετε. Και ερχόμεθα τώρα με λίγα λόγια, αγαπητοί μου, χωρίς να εξαντλήσουμε το θέμα, δεν θα το εξαντλήσουμε, θα μείνουμε τον Οκτώβριο, πρώτα ο Θεός.

Θα το δούμε καλά, αν ζήσουμε, και έχουμε ειρήνη και θέλει ο Θεός. Να δούμε με λίγα λόγια αυτά τα χίλια έτη. Γράφει ο Ανδρέας Καισαρείας. Χίλια δε έτη, ου πάντως τοσαύτα τον αριθμόν, ούτε εύλογον ούτως, αλλ' ή των πολλών ή του τελείου σημαντικόν είναι τον των χιλίων αριθμόν ηγούμεθα.

Βέβαια λέγει, όταν αναφέρει η Αγία Γραφή χίλια χρόνια, είναι εύλογο να σκεφτούμε ότι δεν πρόκειται του αριθμού χίλια. και ή απλώς φανερώνει την ποσότητα ή τον τέλειον, σημαντικό, σημαίνει δηλαδή, τον τέλειον αριθμό. Κοιτάξτε εδώ, ή την ποσότητα ή τον τέλειο αριθμό, γιατί ο χίλια είναι τέλειος αριθμός, δεν έχει τετράγωνο, δεν έχει τετράγωνο το χίλια, αλλά είναι τέλειος, 10 επί 10 επί 10. Με αυτή την έλεγε τέλειος αριθμός, 10 ή 10 κάτω, 10 ή 100 χίλια, όχι ως τετράγωνο.

Πολλά μεν γαρ ταυτά πρωτοκηρυχθήνε πανταχού εν όλο το κόσμο το Ευαγγέλιο και ριζωθήνε εν αυτό τα της ευσεβίας σπέρματα. Είναι, λέγει, αρκετά αυτά χρόνια για να κηρυχθεί το Ευαγγέλιο και να ριζώσει η ευσέβεια σε όλο το κόσμο.

Χίλια έτη τίνιν, ώστε λοιπόν τα χίλια χρόνια, αυτό να θυμάστε που θα λέω τώρα, ο από της του Κυρίου ενανθρωπίσεως χρόνος μέχρι της του Αντιχρίστου Ελεύσεως. Τι είναι λοιπόν τα χίλια χρόνια; Είναι η απόσταση, η χρονική, από την ενανθρώπιση του Χριστού, μέχρι το χρόνο που θα αρχίσει ο Αντίχριστος.

Αυτά είναι τα χίλια χρόνια, συμβολικός αριθμός, συμβατικός αριθμός. Και ερμηνεύοντας τον Ανδρέα Κεσαρίας ο Άνθιμος ο Ιεροσολύμων, σημειώνει. Τα χίλια έτη εντάφθα, ού σημαίνει τας δέκα εκατοντάδας, δεν σημαίνει εδώ δέκα φορές το εκατό, αλλά την τελειότητα του αριθμού.

του αριθμού και τη συμπλήρωση πάντων των αριθμητικών διαστημάτων μονάδων, δεκάδων και εκατοντάδων, ώστε να πληρωθούν άπαντα τα των καιρών του Ευαγγελικού Κηρύγματος και τη συμπλήρωση της ποσότητας των ευσεβών.

Τι σημαίνει αυτό; Ο Χριστός είπε δέκα παρθένες, ο Χριστός είπε εκατό πρόβατα, τις παραβολές, τα θυμόσαστε, ο Χριστός είπε τις δέκα δραχμές, είπε τα πέντε τάλαντα και άλλα πέντε, δέκα τάλαντα, όλα αυτά τα νούμερα που ο Χριστός είπε σαν σύμβολα είναι κάτω του χίλια.

Είναι κάτω του χίλια. Όταν λέει τώρα χίλια, λέει εδώ ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, το παίρνουμε από τον Ανδρέα Κεσαρίας. Του δύο πράγμα λέει και εκείνος. Ό,τι, ό,τι. Μέσα στον αριθμό χίλια, δηλαδή μέσα στον χρόνο του Ευαγγελίου, θα έχει εκπληρωθεί ό,τι προβλέπει ο Θεός για τη σωτηρία των ανθρώπων. Θα έχει τελειώσει δηλαδή η σωτηρία των ανθρώπων. Και τίποτε άλλο. Αυτό είναι όλο. Αυτό σημαίνει ο αριθμός χίλια, που είναι εκφραστικό των εκατοντάδων, λέει, των δεκάδων και των μονάδων. Και συνεχίζει. Όχι, έως εκεί. Και ακόμα, συγγνώμη, ναι, και τη συμπλήρωση της ποσότητας των ευσεβών.

Η συμπλήρωση της ποσότητας των ευσεβών. Θυμόσαστε εκεί που λέγουν, πότε Κύριε θα εκδικηθεί το αίμα μας, λέγουν εκείνοι οι μάρτυρες. Περιμένετε λίγο, έως ότου συμπληρωθούν και άλλοι, που θα σφαγούν και τη μαρτύρια τη δική μου.

Όταν συμπληρωθεί ο αριθμός, που είναι γνωστός μόνος το Θεό, των δικαίων και των μαρτύρων, τότε αγαπητοί μου, τότε αγαπητοί μου, θα τελειώσει η περίοδος των χιλίων ετών. Δηλαδή, η περίοδος του Ευαγγελίου.

Αυτό αν το θέλετε ακόμη, όλα αυτά που σας είπα, όλα αυτά που σας είπα, με μια φρασούλα. Είναι στο 17 κεφάλαιο που το είχαμε αναλύσει, στίχος 8, ο Άγγελος λέει στον Ευαγγελιστή Ιωάννη. Το θηρίον ο είδες, εδώ τώρα το καταλάβετε πολύ καλά, το θηρίο που είδες, στο οποίο κάθεται η πόρνη γυναίκα, η Βαβυλώνα Ρώμη, είναι και ουκέστη, ήτο και δεν υπάρχει, και μέλη αναβαίνει εκ της Αβύσσου και πρόκειται να ανέβει πάλι από την Άβυσσο, το καταλαβαίνουμε τώρα πολύ καλά τι είναι από την Άβυσσο, και εις απώλειαν υπάγει.

Λοιπόν, τι θα πει το θηρίο που είδες ήτο; Δρούσε προ Χριστού. Τώρα ήρθε ο Χριστός, τώρα λέει δεν υπάρχει, δηλαδή είδες την Άβυσσο. Θα έρθει όμως ο καιρός που θα βγει από την Άβυσσο, δηλαδή είναι τα τρισήμισα αυτά χρόνια.

Και τότε θα δράσει διά του Αντιχρίστου και του Ψευδοπροφήτου, αλλά λίγο, μετά πηγαίνει εις την Απώλεια, δηλαδή στην Αιωνία Κόλαση. Στην Αιωνία, οριστικώς πλέον, στην Αιωνία Κόλαση, να το χωρίον. Το θηρίον ην και ουκ έστι, και μέλλει αναβαίνειν εκ της Αβύσσου και εις απώλειαν υπάγειν. Ωραιότατα και συμφωνότατα στην Αγία Γραφή βλέπει κανείς, Καινή και Παλαιά Διαθήκη.

Βλέπει κανείς ακόμα τα Ευαγγέλια και την Αποκάλυψη να συμφωνούν πληρέστατα με ακριβώς αυτό που δέχεται η Εκκλησία μας. Περί των χιλίων ετών. Αγαπητοί μου, έχουμε τελειώσει.

Τελειώσαμε στον Άγιο Τριαδικό Θεό. Πρέπει να σας πω ότι πραγματοποιώντας με τη δύναμη του Θεού 26 ωριαία θέματα, τόσο ο αριθμός όσο και το ενδιαφέρον σας έμειναν αμείωτα. Γι' αυτό ειλικρινά έχω να σας επαινέσω.

Αλλά δεν θα ήθελα να σας αφήσω νηστικούς το καλοκαίρι. Γι' αυτό, όπως σας προανήγγειλα, θα συνεχίσουμε τις ομιλίες μας στο μοναστήρι κάθε Τρίτη. Σήμερα έχουμε το τελευταίο μας θέμα. Δεν θα επανέλθουμε.

Αυτό εννοούσα, τελείωσα. Έχουμε το τελευταίο μας θέμα. Θα επανέλθουμε πάλι πρώτα ο Θεός τον Οκτώβριο. Αλλά το καλοκαίρι θα έχουμε ομιλίες στο μοναστήρι κάθε Τρίτη, βάζουμε Τρίτη, εξαιτίας κάποιου καινούριου, ενώ κάναμε Τετάρτη στο Στόμιο.

Αλλά με την περιπέτεια πέρσι του ματιού μου διακόψαμε τα θέματα του Στομίου, τα θέματα του Στομίου δηλαδή είναι Αλλά θα μεταφέρω από το Στόμιο επάνω, για πολλούς λόγους πιο ανετότερα, θα το δείτε εδώ στη συνέχεια.

Δηλαδή θα λέγαμε ότι βάζουμε Τρίτη, όχι Τετάρτη, για να είναι το απόγευμα ελεύθερο να έρχεστε και άνδρες ή εργαζόμενες γυναίκες.

Η ώρα θα είναι έξι με, συγγνώμη, πεντέμιση θα έρχεστε, θα αρχίζουμε αμέσως τον εσπερινό, μία ώρα περίπου εσπερινός, εξήμιση, εφτά παρά και ευθύς μετά θα είναι η ομιλία, μία ώρα, και μετά από την ομιλία, αν δίδεται η ευκαιρία, μπορώ να σας κάνουμε και μια προβολή.

Συγκεκριμένα, αρχίζουμε αυτή την Τρίτη, δηλαδή μεθαύριο, δηλαδή μεθαύριο, το πρόγραμμα πώς θα ξεκινήσετε, πού και τα λοιπά, θα είναι το ίδιο, δεν ξέρω, κανονίστε εσείς, εσείς μεταξύ σας ξέρετε, δεν ξέρω, αλλά πρώτα θέλω, αυτή την Τρίτη, μεθαύριο, δηλαδή σήμερα έχουμε 29 του μηνός, 30 έχουμε αύριο, 31 Μαΐου.