Ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Ἰωάννου 66

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

After that, my beloved, the parenthetical interruption found in the third beatitude, which, as you will remember from last time, comes from the Apocalypse, the Book of Revelation, those beatitudes of the faithful who are spiritually watchful and adorned with the virtues, continues with one more verse: the sixth plague, which comes from the pouring out of the sixth bowl that we had examined last Sunday, just a single verse, and then we move into the seventh and final plague of the Apocalypse. "And he gathered them together to the place called in Hebrew Armageddon," and he gathered them to that place which is called in Hebrew Armageddon.

Who gathered them? First of all, since the noun is neuter, it is the spirits, and we have an Attic construction here, "the spirits gathered," the spirits gathered. That is, those evil spirits had come out, you will remember, like frogs from the mouths of the Dragon, the devil, the Antichrist, and the Pseudoprophet. And these evil spirits now gathered, they assembled whom? The kings, the rulers, of all the nations, into one place. And this place is called Armageddon.

In this place, Armageddon, in the more Greek form we say Armageddon, the Great War will take place, which will also be the last war of history, and it will happen on the eve of the Second Coming of Christ.

In this place of Armageddon, the most terrible and the greatest slaughter that has ever occurred in the history of mankind will take place. It will be a mutual tearing apart of this very humanity, which entirely, apart from the faithful of course, will have followed the Antichrist.

And indeed, when the evil spirits come out of the mouth, as the holy Evangelist sees them, like frogs, out of the mouth of the devil, of the Antichrist, and of the Pseudoprophet, it means that his joy, in the final analysis, would be to see the people of the earth bathed in blood, slaughtered, and destroyed.

It is not without significance when the Lord said that the devil is a murderer of man from the beginning, he is a murderer of man. From the beginning, he says, he is a murderer of man, and this because he led Adam into death.

This creature of God, this image of God, he led man into death. For he wanted to see, that most murderous one, the creature of God, man, no longer under the love of God, but under the wrath of God and under the curse of God.

You have, regarding Nero, forgive me, regarding Caligula, the Emperor of Rome. By now I believe you have understood, because very frequently we refer to this Babylon-Rome. And the emperors were nothing other than the type of the worship of Caesar within history, which in the end will culminate in the worship of this Antichrist.

Caligula, then, used to say that he wished the whole Roman Empire had a single head, so that he could take off that head with one stroke of the sword, clean through.

So you understand, my dear ones, what kind of men governed the world. Criminal men. You know the whole story of Nero, who from antiquity was regarded, he is the one who beheaded the Apostle Paul, Nero, from antiquity Nero was regarded as a type of the Antichrist, the one who literally tortured the Christians.

This Nero, then, so it is said, in order to be inspired, in order to write poems, a pathological character, he was mad, set fire to Rome, by burning it, to watch it burning, so that he might be inspired and write verses.

And because accountability was demanded by the Roman Senate, he found it easy to blame the Christians, or if you like, the Jews; and the Jews in turn, to escape, said, we are not the ones responsible, it is the Christians. Terrible men, terrible criminals. So these characters, who are possessed by demons, love to see humanity bathed in blood. How much more, then, the Antichrist, forgive me, the devil, who even puts forward this Antichrist as well, to lead humanity into mutual slaughter.

But let us see what this notorious Armageddon is. As you know, frequent mention is made of Armageddon by the heretics, and especially by the Chiliasts, and they make, if you will, even savage exploitation of this Armageddon.

So let us see what this Armageddon is. Armageddon is a compound Hebrew word, which means Mountain of Megiddo, or Megiddo, which was a city, at the edge of the Plain of Esdraelon, and it was probably at the foothills of Mount Carmel. In this plain, the Plain of Esdraelon, the land had undergone many bloody battles and clashes of the Jews, both glorious and inglorious. There, in this plain, near this city, since it was at the foothills of Carmel, the Prophet Elijah slaughtered the priests of shame, the priests of Baal; in this same place Barak and Deborah defeated the Canaanites, and Gideon routed the Midianites.

But in this same place Saul was slain by the Philistines, and Josiah, the king of Judah, was defeated and humbled and slain by Pharaoh Necho. For this reason, then, this place, a place of bloody clashes, glorious and inglorious, became a legendary place.

Yes, in the national history of the Jews. So this place, Ar-Mageddon, that is, the city Megiddo which is beside the mountain, Ar, Ar-Mageddon. So this place, Ar-Mageddon, this plain with the city beside it and the mountain alongside, the holy Evangelist now sees it, he envisions it just as his theme describes it to us, or in the twentieth chapter, which, when we reach it, God first, we shall see again; let me read it to you.

"Satan shall be loosed," it says in the twentieth chapter, though now we are already in the sixteenth chapter. "And he shall go out to deceive the nations which are in the four corners of the earth, Gog and Magog."

"To gather them together to battle, the number of whom is as the sand of the sea. And they went up over the breadth of the earth, and there they encircled the camp of the saints and the beloved city."

Then, it says, Satan shall be loosed. We shall see, when we reach there, what this means. And then he will go out to deceive the nations that are in the four corners of the earth, at the four points of the horizon. Consequently, all the peoples of the earth.

Gog and Magog. Do you remember what I told you last time? That Gog is a son of Japheth, and Magog a descendant of Gog, and they are of the Japhetic race; and we Greeks are of the Japhetic race, as you know, we are descended from Japheth, Shem, Ham, Japheth, we are descended from Japheth. And indeed, let me put it to you roughly: the Greek does not have this word, but he has the root epsilon-lambda, epsilon-lambda, the root. He was a son of Japheth, from whom we Greeks are descended.

We are, then, of the Japhetic race. Gog and Magog are tribes, as I told you last time, those peoples who were spread out somewhere there around the Caspian Sea, in Armenia, in northern Asia Minor.

But under the figures of Gog and Magog he means all the nations. Consider that the Hebrews are of the Semitic race; these names are types, they have become types, they have become symbols, mark this well, they have become symbols that mean all the nations. Gog and Magog. Besides, he said it already, that he will deceive the nations, the four points of the horizon, and then he adds this too, almost as a repetition, we might say. It is Gog and Magog. The devil will gather them, to gather them for war. What kind of war? A civil war. Well, not civil. How shall I put it. They will fight among themselves in this warlike mass, which will be something else altogether. And their number is as the sand of the sea. How many people does the earth hold today? At this moment it holds four billion people. Their number is as the sand of the sea.

And they went up over the breadth of the earth, and there they surrounded the camp of the saints and the city of the saints. What is the camp of the saints and the holy city? It is Jerusalem.

And as we shall see further on, we will see this, that Jerusalem is mentioned right below in the text we are now analyzing. But in order to surround Jerusalem, clearly they are situated on this plain of Armageddon.

Armageddon, or "of Armageddon." So we see that here we are dealing with a terrible war. But let us look carefully at all of this, at all the forces set against God, gathered under the general name of Babylon. All these forces opposed to God that will turn against Jerusalem, all of this has a geographical dimension.

And the dimension is this: that truly all the peoples who will gather on that plain, to strike, will be against Jerusalem absolutely. My beloved, many interpreters do not give weight to this geographical sense of the word, such as Armageddon and so on, but to the allegorical sense, and it is nothing other than that the anti-God powers will turn against the city of Jerusalem, which is nothing other than the Church.

That is, the meaning of Armageddon is, I will say it once more, that all the anti-God powers will turn against the Church. It is the beloved city that I read to you, which he speaks of in the twentieth chapter, verse seven.

In order to strike her and to wipe her out, the Church. That is, a persecution against the Christians. That is all. But what will become of these people? There the twentieth chapter says, a little further down, in verse nine: fire came down from heaven, from God, and devoured them. Fire came down from heaven and destroyed them. What is this? We have a type here, as you will know, because all these things that are to happen have their historical, their historical types.

In Holy Scripture, when once some military men went to seize the prophet Elijah, then the prophet Elijah brought down fire from heaven. A captain had gone up with fifty men, a commander of fifty: get ready and come down to the king, the king wants you down there. Then the prophet Elijah brought down fire from heaven and burned all fifty. Another fifty were sent; they suffered the same. Yet others were sent. And then the leader of the fifty soldiers says to the prophet: man of God, have mercy on us, have mercy on us, we are carrying out our duty, the king is sending us, what can we do, have mercy on us. God says to the prophet Elijah: go with him. And the prophet Elijah went with him. This is a type, but a historical type, mark this, it is historical; that is, I want you to understand that, even if there are allegories in Holy Scripture,

and even if there are metaphors, I want you to understand that these things are not thin air, since we have historical precedents, that all these things likewise will come to pass historically, even if the events appear under images that many times leave us wondering what this means and what that means. We will have historical phenomena, just as the antitypes too stood as historical phenomena.

This is what I wanted to tell you.

All the anti-God powers, in the last days of the world, this is the meaning of Armageddon, will be destroyed at Armageddon. It does not matter what place this will be, it has no importance at all. What matters is this, that they will be destroyed.

Armageddon is a type and an image. The anti-God powers will be destroyed, which for them will be the beginning of eternal punishment. And now, my beloved, we come to the seventh and last plague, of the seventh bowl.

The seventh poured out his bowl into the air, and there came a great voice out of the temple of heaven, from the throne, saying: It is done. And there were lightnings and voices and thunders, and there was a great earthquake, such as was not since men were upon the earth, so mighty an earthquake and so great. And the great city was split into three parts, and the cities of the nations fell, and great Babylon was remembered before God, to give to her the cup of the wine of the fury of his wrath; and every island fled away, and the mountains were not found. And great hail, about the weight of a talent, came down out of heaven upon men; and men blasphemed God because of the plague of the hail, for the plague of it was exceedingly great. These are verses seventeen to twenty-one of the sixteenth chapter. Now a very brief translation.

And the seventh angel pours out his bowl into the air, and a voice came forth from the throne of the temple that was in heaven: It is done, Gegone, it is done. And then there were lightnings, voices, and thunders in the air, and on the earth a great earthquake, so great that there has been none since men existed upon the earth. And the great city was cut into three, the cities of the nations fell, the great city Babylon was remembered before God, to be given the cup of the wine of the fury of his wrath; she was punished. And every island disappeared, every mountain vanished. Hail very great, about the weight of a talent, we shall see what a talent is, fell from heaven to the earth, upon men, and men blasphemed God because of this plague of the earthquake and the hail, for this hail was exceedingly great.

Let us look, my beloved, at the sacred text, to discover whatever we can discover, because, as I explained to you last time, the horizon of the prophet grows darker and darker. And he himself takes care to conceal, as carefully as he can, the things he is about to write.

And do you know why? Because all these things he writes concern Rome, historical Rome. It is another matter that this Rome stands as a type of the Last Things; but it has as its prototype, so to speak, the coming of the Antichrist and the anti-God powers within history.

The prototype is Rome. For understandable reasons, then, he conceals what he writes in his book, so that it should not be perceived by the unbelievers that the Church is turning against Rome, or that in some way the Church is prophesying the destruction of Rome.

Do you know what it meant for someone to stand up and say that Rome would be destroyed? In that age, in that terrible, iron empire. Once, Saint Kosmas Aitolos, just to give you a picture, a taste, whom Ali Pasha loved very much.

You have heard of Saint Kosmas Aitolos; Ali Pasha loved him.

Once Ali Pasha asked him what would happen with his own future. "Ah," he says to him, "my lord, my king, my master, you will go to Constantinople too." Pay attention. Veli Pasha was eyeing becoming Sultan. And it is well known that he had revolted against the Sultan. This is very well known.

And Veli Pasha, the son of Ali Pasha, who was a tyrant here in Tyrnavos, in whose days Saint Gedeon was martyred, and Saint George of Rapsani. In fact Saint George of Rapsani came first, on the fifth of March, in that same year, in 1818.

So what did they take from this? Well, the holy man says to him, 'My lord, you will go to Constantinople, and you will go wearing a red fez.' So he tells him the prophecy that he will go to Constantinople, and he adds, 'with a red fez.' And what is he really telling him? That the Sultan will slaughter you, and your head will be carried off, the hair and the beard soaked and red with blood, and that is how you will reach Constantinople. In other words, you will never become Sultan; instead the Sultan will take your head, and as an exemplary punishment they will carry your head to Constantinople and say, this is how those who rebel against the Sultan are punished. So you will go to Constantinople indeed, but with a red fez. He hid it. He prophesies, it is true, yet he conceals the truth.

Because his task was not to tell it to the Sultan, to tell Ali Pasha, the Sultan will slaughter you. This is what Saint John the Evangelist does, my dear ones; he speaks about Rome. Rome will fall, wretched Rome, which deceives the whole inhabited world; but at one point he calls her Babylon, at another he calls her the harlot who sits upon a scarlet Beast, who sits upon waters, upon certain hills, upon this and that. He scrambles the things together.

That is why I must tell you, and I have told you and have ventured to say, that we have difficulty, my dear ones, in deciphering the Book of the Apocalypse. Indeed it is difficult, but time will always reveal the reality.

When did they remember the prophecy of Saint Kosmas Aitolos? When the Sultan took his head. And they carried the bloodstained head of Ali Pasha to the City, to the Sultan. Then they said: behold, the prophecy of Saint Kosmas.

And when the things Saint John speaks of come to pass, the faithful will say: behold, the prophecy of the Apocalypse. That is it. Let us look more closely at the main text. "And the seventh poured out his bowl into the air, and a great voice came out of the temple of heaven, from the throne, saying, It is done."

This plague, when the angel pours out his bowl into the air, as you saw, brings with it terrible atmospheric and geological phenomena.

This plague resembles the seventh Egyptian plague, Exodus 10:22: "And Moses stretched out his hand toward heaven, and there was darkness, gloom, and storm over all the land of Egypt for three days." This plague also resembles the first trumpet, that is, of the second triad.

The great voice that came out of the throne in the heavenly temple is the voice of God. What did the voice say? "It is done," Gegone. This "It is done" has a very great significance, which we shall see at once. Likewise, upon the Cross, of the same significance, is the "It is finished," Tetelestai, the "It is done." And it does not refer only to the fulfillment of the seven plagues, that is, that we are now at the seventh and last plague and therefore all that God had in His plan has been completed, but also to something else: that God's plan, both for the vindication of the pious and the punishment of the impious, and for the renewal of the universe and the establishment of His Kingdom, are realities.

Even though they have not yet come. How is this so? Just as the "It is finished" of the Lord, as you know, Tetelestai, that mysterious word, which means, it has been completed, it is finished. The work of salvation has been accomplished through the sufferings of Christ; Christ upon the Cross, already crucified, and His Crucifixion will grant salvation. The work, then, of His sufferings grants salvation; Tetelestai, it is finished.

Salvation is completed on the Cross, that is beyond dispute; yet was something not still lacking? The Resurrection, the Ascension, Pentecost. And yet the Lord said, Tetelestai, it is finished. Consequently, the "It is finished" does not have only a limited character, only for the Cross, but for the whole work of salvation.

In a similar way here too, when the voice of God says "It is done," it does not mean the fulfillment of the seven plagues, but the unalterable counsel of God concerning the end of world history, the punishment of the impious and the vindication of the pious.

That is why Andreas of Caesarea writes: "It is done", that is to say, the divine decree has been accomplished. What does "It is done" mean? It means that the divine decree, the divine plan, has been carried out. The divine counsel is unalterable; history comes to an end, the world comes to an end.

And so sometimes, you know, upon this "It is done" — it is awesome. If one at some point grasps it, deepens into it, my dear ones, he draws certain conclusions, that everything comes to an end. But on this point, when you see the nations making plans — which does not mean we should not make plans, just as it does not mean that now, hearing these things, we will go home and do no work and fold our hands.

As for us, to sit waiting — this very thing happened in the days of the Apostle Paul. When he had spoken to them about the Second Coming of Christ, they expected it to be coming at any moment. And what did they do? They closed up their shops and went around from house to house and from shop to shop, those gentlemen who had not closed theirs, in an idleness that bred chatter and sin. And he writes to them: the hour has not yet come.

First the Antichrist will come, and then Christ will come. That is why he writes that famous passage of his concerning the Antichrist, which gives us such important details about the personality of the Antichrist.

It does not mean, then, my dear ones, that we will fold our hands. It does not mean that we will remain inactive. God forbid. But you see the nations making plans, not five-year and ten-year plans, but telling you this or that, and "we will prevail" — long-term plans, long-term. There are plans among the nations, held for whole centuries, and the moment comes for their plan to be realized. What else does Zionism do, tell me what else international Zionism does, since the time these people were enslaved — by the Babylonians in the sixth century, the Persians, the Greeks, the Byzantines, the Arabs, the Europeans —

two thousand five hundred years have passed; they labor, and they kept saying, we will gain a homeland, and there are expansionist designs. And as I have told you before, they will devour everything — I am not playing politics — Syrias and Lebanons and Egypt; the Jews will devour everything one day, it is in their plan; they will devour the whole earth, they will rule. These are the great, long-term plans. But read the second Psalm to see what it says there: men say, you search, you build, you do; the Lord will laugh them to scorn, and in His righteousness God will shatter them with His rod of iron, He will crush them. So I see, my dear ones, some planning conquest upon conquest, men who carry on — but do not think it; it is the philosophy that speaks of history having no end.

Holy Scripture speaks of the end of history. When philosophy speaks of history having no end, then it follows that one would draw up such schemes of conquest within history. But those who know the truth, those who have the Spirit of God, grieve for those who think in this way.

And there came lightnings and voices and thunders, and there was a great earthquake, such as had never happened since people came to be upon the earth; so mighty an earthquake, so great.

We see the beginning of the plague, framed by that familiar, stock phrase of the Evangelist, 'lightnings and voices and thunders,' which is then followed by the great earthquake.

Lightnings, voices, thunders: phenomena that are purely meteorological.

But the weight of the plague does not fall on the meteorological phenomena. The weight of the plague strikes in the great earthquake, with the added detail that such an earthquake has never happened in all of human history.

From the time man first appeared upon the earth, such an earthquake has never occurred. This is what Daniel speaks of in the twelfth chapter: there shall be a time of tribulation, such tribulation as has not happened since there was a people upon the earth, until that time. There will be such tribulation, such temptation, such evil, the like of which has not happened since peoples came to be upon the earth, right up to then.

Something similar. And the Lord said, in Matthew 24:21, 'For then shall be' — for then it will be. When? When the plagues come about, above all the seven last plagues, and especially this earthquake, which will be the last plague: 'great tribulation, such as has not been from the beginning of the world until now, no, nor ever shall be.' From the time there was man upon the earth, it has neither happened nor will it happen, until the moment this plague comes. Someone may ask, but what a terrible thing this will be! It must be stressed, must it not, the sixth and the seventh seal. There too the sacred text says that an earthquake took place, and indeed at the sixth seal it says that a great earthquake took place.

A great earthquake came to pass. But these earthquakes, the ones in the earlier plagues, cannot be compared with this earthquake, which has no precedent in history. The Lord said, you will hear of wars, you will hear of earthquakes. Those are the things that are always happening, military operations and earthquakes, the ordinary state of affairs. These, the Lord says, are not it; do not be troubled, these are the beginnings of evil. These are not it. So what are these things that this plague speaks of here? That is, an earthquake which, as I told you, has no historical precedent. Let us see now what effects this earthquake will have.

The great city was divided into three parts, and the cities of the nations fell. Who are these great cities? Many think it is Babylon. But it is not Babylon, because Babylon is spoken of further down. Rather, 'the great city' is Jerusalem. Jerusalem is great, not because it is large — Jerusalem is not a large city — but because in this city world-historical events took place, such as the Crucifixion, the Burial, the Resurrection of Christ, and Pentecost.

As you may know, to give you a fuller picture, the ancient Greeks used to say that the navel of the earth is Delphi. There was even a replica found there — I do not know in which museum, perhaps the museum of Delphi. It is like an egg cut in half, with carvings upon it, a kind of marker, I think. The Greeks said this was the replica of the navel of the earth, which is Delphi, the center of the earth, the center of the earth's surface. My dear friends, the navel of the earth is Golgotha. For the events of Golgotha are truly world-historical. For by virtue of the sacrifice of Christ we have the renewal of all things, of the whole universe — not of our earth, not of Palestine, not of our earth, but of the entire universe, of heaven, everything created. Everything created will be renewed, all by virtue of the sacrifice of Christ. And so Jerusalem is a great city,

not in terms of its buildings and its population, but in terms of the world-historical events that took place there. Listen to how Andreas of Caesarea puts it: 'By the great city we understand' — we mean — 'not in the multitude or the size of its buildings, but in godliness, the most ancient and greatest city, Jerusalem.'

'As being magnified by the sufferings of Christ and set in contrast to the cities of the nations' — because there the sufferings of Christ took place, there the Son of God, having become man, walked. And it is set in contrast, it stands apart, it is distinguished both from Babylon the symbol and from the cities of the nations.

In any case, what is noteworthy — listen to this — is that Jerusalem too, the historical Jerusalem, this also will be destroyed by this great earthquake. It is noteworthy that no special attention or importance is given to the pan-Christian relics kept there.

What are these pan-Christian relics that are preserved there? The All-Holy Sepulchre, and all the rest, but above all the All-Holy Sepulchre. These will be destroyed. However important they are in themselves, they do not procure salvation if the believer does not live the Gospel. Do you know what this means? That a noteworthy reminder is given to people, to the faithful, that along with the Gospel — to make sacred pilgrimages, to go to Jerusalem, to go to the All-Holy Sepulchre, to become hadjis and hadjissas, to use the old expression people used, and they would boast about it, that they have the privilege of salvation. Pay attention to this point. You cannot, my brother, have the privilege of salvation

by boasting and saying that I went and venerated the All-Holy Sepulchre. This, of course, holds all the more for every pilgrimage journey.

Observe, observe the following: when in our own day — and this happened in the past too — when we go on sacred pilgrimages, to holy monasteries, to Jerusalem, unfortunately we have no reverence. A considerable irreverence marks us.

They must understand this thing. How many times do pilgrims set off somewhere by coach? It is meant to be a pilgrimage, and first thing in the morning they put songs on inside. They put them on, so to speak, and they dance in the aisle of the bus.

And these people are going, they are going on a pilgrimage. They are making a pilgrimage journey. And they have the sense, they have a certainty within them, that this procures salvation for them. And we say, 'You know where I went, you know where I went, you know what I did.' Oh my brothers, sacred pilgrimages have value, they have much value.

Not so that we may boast, nor to reassure ourselves that, simply because we made these sacred pilgrimages, we will surely be saved, but they have their value in awakening us and in stirring our heart and our mind toward a renewal of our faith and toward a living out of the Gospel.

To go and feel more strongly, as I venerate at the All-Holy Sepulchre, that truly, so tangibly, the Son of God became man. This shakes me to the core. And not to return and say to others, to my fellow countrymen, 'You know where I went.' Not that, but that it should shake me, as I feel this reality more deeply, so that I may be saved, so that I may set out, so that I may live according to the Gospel. To all that I have told you comes the interpretation of Andreas, on this cutting of the city into three because of the earthquake, which I mentioned, to show that the earthquake divided even the Holy City, Jerusalem, as the result of the foul life of the Christians and the unbelief of the Jews.

What I was just telling you here now — listen to how he puts it.

This division means, we hold, we think it reveals, that this city was cut into three: the Christians, the Jews, and the Samaritans within it. There are the firm in faith, who defiled their Baptism with filthy deeds, and there are the Jews who in no way received the proclamation.

The firm believers are those who hold their faith steadfastly. 'Firm believer' is a medieval term, those who hold their faith as certain. They say, I am a Christian, I make the sign of the Cross, Christ is risen, Christ is risen. But they have a filthy life, a defiled life; their life is not according to the Gospel. And the others, the Jews and the Samaritans, who did not believe in the Gospel. For this reason the city will be destroyed, the city, because the Christians are defiled, inconsistent in their spiritual life, and the Jews have not believed in the Gospel. But the cities of the nations will also fall, and Babylon too, the symbol, falls to her knees.

What does this fall of the cities of the nations mean? Hear again what Andreas of Caesarea writes: the cities of the nations, in falling, signify either their own dissolution, or the vanishing of the worldly state, before the presence of the Divine Kingdom, which, according to Daniel, the Saints shall possess.

To understand what Andreas is saying here, which means, he says, either the doing away with the nations, or the disappearance of the secular order, so that the Kingdom of God may be established, the Kingdom that will belong to the pious, the righteous, the Saints, according to Daniel, to understand what Andreas is saying, listen to what the most esteemed interpreter of the Apocalypse (the Book of Revelation) says,

And every island fled away, and the mountains were not found. Every island vanished, and every mountain was wiped away.

From Holy Scripture itself we know that under the words 'island' and 'mountain' the kingdoms are revealed. This means, always figuratively, that through the ages we will have the fall or dissolution of small and great states that always represent the anti-God power.

The same will happen to Babylon as well; it happened to the historical Babylon, and it happened to Babylon-Rome, which represents this anti-God power through the ages.

But Babylon-Rome and the cities of the nations, as a contemporary interpreter very aptly observes, are one age and one Babylon. This means that in every age the peoples are subject to dissolution and to disappearance.

We could see this, my beloved, from that wonderful vision that Nebuchadnezzar saw and that Daniel interpreted. It is that statue that Nebuchadnezzar saw and Daniel interprets it: they are the successive empires that rise up and disappear, while the Kingdom of God spreads out and does not pass away.

I saw, he says, the head of gold, the chest of silver, the bronze belly, the iron legs. A stone came, it shattered this, it became dust, the wind carried it away, this stone that struck the statue. And it was cut on its own from a mountain without hands, and it grew, and grew, and grew, and it conquered the whole earth.

My king, he tells him, these are the various world empires. The first, the golden one, is you. After you another will come, it was the Medo-Persian; then another will come, it is the Greek empire of Alexander the Great, the bronze one; then another will come, it is the iron one of the Romans. In that kingdom the Kingdom of God will come; then Christ came, in the times of the Roman Empire. Listen now: in the days of Caesar Augustus a census took place. Here is the prophecy, here is the history, and the Saviour of the world was born. The empires pass, the states dissolve, the states rise up and disappear, but the Kingdom of God does not pass away. Listen how Daniel says this in the interpretation he gives: the God of Heaven will raise up a kingdom which shall never be destroyed for ever, it will not grow old.

And this kingdom shall not be left to another people; it will not give place to be succeeded by another kingdom. It shall break in pieces and winnow all the kingdoms, and it itself shall stand for ever. It shall break in pieces and winnow, it shall thresh, it shall put them on the threshing floor; the horses will pass over, the oxen will pass over to trample, and then, the image set before us, this winnowing, the farmer will lift up what has been trodden there, and the wind will carry off the chaff, the straw.

This is what the cities, the peoples of the earth, will come to resemble. The Kingdom of God will remain. Look: mountains and islands vanished, and that means the dissolution of the nations. Chrysostom cries out and says, where are the dreaded persecutors? The methods they used, the methods they used against us, to wipe out the faith, the frying pans, he says, on which they roasted the martyrs, the cauldrons, the torture wheel, where are all these things now? Where are the Neros? Where are the Diocletians? They have all fallen silent, every one of them has gone quiet, hushed, stilled, they have all fallen silent. Nothing is heard from them. Where is Nero? Where is Caligula? Caligula used to say that with a single sword stroke he would take off the head of the Roman Empire, and yet the Church, the spark of the Gospel, shines brighter than the sun. And someone, I read it in a history of Paris, they compare the earth to a cauldron with beans boiling inside it, and just as the beans boil, you see, the ones at the bottom come up to the surface, and the ones that

are at the surface go back again to the bottom. So do the peoples resemble, my beloved. They ascend, they descend. They come and they pass away. There is fluidity and dissolution. In this sense, the great earthquake is always being accomplished within this history.

Taken figuratively, it means that peoples vanish. But pay attention, we must also say something else: this earthquake does not carry only the figurative meaning, it also has a physical dimension. For when the Lord spoke of earthquakes and wars, He left no room for any allegory. So the Great Earthquake is also the disappearance of peoples and nations, of all that sets itself against God within history. That is why the Greek people too must take care, the Greek people must take care, not to stand against God, so that we are not wiped out. But the earthquake also has physical dimensions; that is, it is a real earthquake. In any case, it is worth noting that the city of Jerusalem is broken into pieces, into clear pieces, yet it is not wiped out. This is worth noting. What we shall see in the chapters above,

following chapters? While everything will have perished, Babylon-Rome, the cities of the nations, everything will have been ruined, and of course the historical Jerusalem too, this will also have been destroyed, I told you this earlier as well. But there will come the Jerusalem not made with hands, the one that descends from heaven, incorruptible, radiant; it is the Kingdom of God, as the Evangelist John describes it to us in the last chapters of the Apocalypse.

This is the meaning, my beloved, of this last historical plague, where we see that after the judgment of the peoples and the nations we will have the establishment of the Kingdom of God. He speaks of hail, of hail weighing a talent, but because the hour...

Μετά, αγαπητοί μου, την παρενθετική διακοπή που ανεφέρεται εις τον τρίτον μακαρισμό, όπως θα ενθυμίσετε την περασμένη φορά της Αποκαλύψεως, αυτών των μακαρισμών των πνευματικά γρηγορούντων και με αρετές υπαρτισμένων πιστών, συνεχίζεται με ένα ακόμη στίχο η έκτη πληγή που είναι από την έκχυση της έκτης φιάλης που είχαμε αναλύσει την περασμένη Κυριακή ένας μόνος στίχος και μετά μπαίνουμε στην εβδόμη και τελευταία πληγή της Αποκαλύψεως και συνήγαγε αυτούς εις τον τόπον των καλούμενων Εβραϊστή Αρμαγεδών και τους μάζεψε αυτούς στον τόπο εκείνων που λέγεται Εβραϊκά Αρμαγεδών

Ποιος τους μάζεψε; Καταρχάς, επειδή είναι ουδέτερον, το ουσιαστικό είναι ουδέτερον, είναι τα πνεύματα, έχουμε αττική σύνταξη, τα πνεύματα συνήγαγεν, τα πνεύματα συνήγαγεν, δηλαδή τα πονηρά εκείνα πνεύματα βγήκαν, θα θυμόσαστε, από τα στόματα δίκην βατράχων του δράκοντος, του διαβόλου, του αντιχρίστου και του Ψευδοπροφήτου. Και αυτά τα πνεύματα, τα πονηρά, τώρα συνήγαγε, συγκέντρωσαν ποιους; Τους βασιλείς, κυβερνήτας, όλων των εθνών, σε ένα τόπο. Και αυτός ο τόπος λέγεται Αρμαγεδόν.

Εις τον τόπον αυτόν, τον Αρμαγεδόνα, επί το ελληνικότερο λέμε τον Αρμαγεδόνα, θα γίνει ο Μέγας Πόλεμος, ο οποίος θα είναι και ο τελευταίος πόλεμος της Ιστορίας και θα πραγματοποιηθεί τις παραμονές της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας.

Εις τον τόπον αυτόν του Αρμαγεδόνος, θα γίνει η φοβερότερη και η μεγαλύτερη σφαγή, που ποτέ έγινε μέσα στην ιστορία, της ανθρωπότητας. Θα είναι αλληλοσπαραγμός αυτής της ιδίας της ανθρωπότητας, η οποία ολόκληρη, πλην των πιστών εννοείται, θα έχουν ακολουθήσει τον Αντίχριστον.

Και πράγματι, όταν τα πονηρά πνεύματα βγαίνουν από το στόμα, όπως βλέπει, σαν βατράχια, ο Ιερός Ευαγγελιστής, από το στόμα του διαβόλου, του Αντιχρίστου και του ψευδοπροφήτου, σημαίνει ότι η χαρά του στην τελευταία ανάλυση θα ήταν αυτοί να ιδούν τους ανθρώπους της γης να αιματοκυλίονται και να σφάζονται και να καταστρέφονται.

Δεν είναι άνευ σημασίας, όταν ο Κύριος είπε ότι ο διάβολος, Ανθρωποκτόνος απ' αρχής, Ανθρωποκτόνος εστί. Από την αρχή λέγει, είναι Ανθρωποκτόνος, και τούτο διότι οδήγησε τον Αδάμ εις τον θάνατον.

Αυτό το πλάσμα του Θεού, αυτή την εικόνα του Θεού, οδήγησε τον άνθρωπο εις τον θάνατον. Διότι ήθελε να ιδεί, φονικότατος, το πλάσμα του Θεού, τον άνθρωπο, να μην είναι κάτω από την αγάπη του Θεού. Αλλά κάτω από την οργή του Θεού και κάτω από την κατάρα του Θεού.

Έχετε δια τον Νέρονα, συγγνώμη, δια τον Καλιγούλα, τον Αυτοκράτορα της Ρώμης. Μέχρι τώρα πιστεύω το έχετε αντιληφθεί, γιατί πάρα πολύ πυκνά αναφερόμεθα εις αυτήν την Βαβυλώνα Ρώμη. και οι Αυτοκράτορες δεν ήσαν παρά ο τύπος της Καισαρολατρείας μέσα στην ιστορία, που στο τέλος θα λατρευτεί αυτός ο Αντίχριστος.

Έλεγε λοιπόν ο Καλιγούλας ότι επιθυμούσε όλη η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να είχε ένα κεφάλι και να το παίρνει το κεφάλι αυτό με μια σπαθιά πέρα για πέρα.

Δηλαδή καταλαβαίνετε αγαπητοί μου τι άνθρωποι κυβέρνησαν τον κόσμο. Εγκληματικοί άνθρωποι. Ξέρετε όλη την ιστορία του Νέρονος, ο οποίος από την αρχαιότητα θεωρήθηκε, είναι εκείνος ο οποίος απεκεφάλισε τον Απόστολο Παύλο, ο Νέρων, από την αρχαιότητα ο Νέρων εθεωρήθη τύπος του Αντιχρίστου, ο οποίος κυριολεκτικώς εβασάνισε τους Χριστιανούς.

Αυτός λοιπόν ο Νέρων, έτσι λέγει, για να εμπνευστεί, για να γράψει ποιήματα, παθολογικός τύπος, τρελός ήταν, έβαλε φωτιά στη Ρώμη, με την κάψη, να τη βλέπει να καίγεται, να εμπνευστεί και να γράψει στίχους.

και επειδή εζητήθησαν ευθύνες από τη σύγκλητο τη Ρωμαϊκή, εύκολο το είχε να κατηγορήσει τους χριστιανούς, θέλετε, τους Εβραίους, και οι Εβραίοι με τη σειρά τους για να ξεφύγουν, είπαν, δεν είμαστε εμείς υπεύθυνοι, είναι οι χριστιανοί, φοβεροί, εγκληματίες φοβεροί, έτσι αυτοί οι τύποι που είναι δαιμονοκρατούμενοι, αγαπούν να βλέπουν την ανθρωπότητα να αιματοκυλίεται, πόσο περισσότερο είναι ο Αντίχριστος, συγγνώμη, ο δ Διάβολος, ο οποίος βάζει και αυτόν τον Αντίχριστο ακόμη, να οδηγήσουν την ανθρωπότητα εις την αλληλοσφαγή.

Αλλά για να δούμε τι είναι αυτός ο διαβόητος Αρμαγεδόν. Όπως τα ξέρετε, ότι συχνά γίνεται μνεία του Αρμαγεδόνος από τους αιρετικούς και μάλιστα από τους χιλιαστάς και κάνουν, αν το θέλετε, και αγρίαν εκμετάλλευση αυτού του Αρμαγεδόνος.

Για να δούμε λοιπόν τι είναι αυτός ο Αρμαγεδόν. Αρμαγεδόν, Είναι μία σύνθετος Ευαϊκή λέξης, Που σημαίνει, Όρος της Μαγεδόν, Ή Μαγεδόν, Ή το μία πόλης, Ή στο άκρο της Πεδιάδος Εσδρυλών, Και πιθανώς ήταν παρά τους πρόποδας, Του Καρμήνου όρους, Στην Πεδιάδα αυτή, Την Εσδρυλών, Είχαν λάβει η χώρα πολλές εμπατηρές μάχες, Και συγκρούσεις των Ευαγγεδών, Εβραίων, και ένδοξες και άδοξες. Εκείνη, σε αυτή την πεδιάδα, αν θέλετε κοντά σε αυτή την πόλη, αφού ήταν στους πρόποδες του Καρμήλου, ο προφήτης Ηλίας κατέσφαξε τους ιερείς της Αισχύνης, τους ιερείς του Βάαλ, εις αυτόν τον ίδιο τόπο, ο Βαράκ και η Δεβόρα κατενίκησαν τους Χαναναίους και ο Γεδεών κατετρόπωσε τους Μαδιανίτας.

Αλλά εις αυτόν τον ίδιο τόπο εφονεύθηκε ο Σαούλ από τους Φιλισταίους Και ο Ιωσίας, ο βασιλιάς του Ιούδα, κατενικήθη και ταπεινώθη και εφονεύθη από τον Φαραώ Νεχώ. Γι' αυτό λοιπόν, ο τόπος αυτός, τόπος αιματηρών συγκρούσεων, ενδόξων και αδόξων, έγινε τόπος θρυλικός.

Ή στην εθνική ιστορία των Εβραίων. Αυτόν λοιπόν τον τόπον, Αρ Μαγεδόνα, δηλαδή η πόλις Μαγεδόν που είναι παρά το όρος Αρ, Αρ Μαγεδόν. Αυτόν λοιπόν τον τόπον, τον Αρ Μαγεδόνα, αυτή την πεδιάδα με την πόλη δίπλα και το βουνό πλάι, τον βλέπει τώρα ο Ιερός Ευαγγελιστής, τον οραματίζεται όπως ακριβώς μας περιγράφει το θέμα του, Ή στο 20ο κεφάλαιο, που όταν θα φτάσουμε πρώτα ο Θεός, θα το δούμε ξανά, να σας το διαβάσω.

Λυθήσεται ο Σατανάς, λέει στο 20ο κεφάλαιο, τώρα ήδη βρισκόμαστε εις το 16ο κεφάλαιο. Και εξελεύσεται πλανήσαι τα έθνη τα εν ταις τέσσαρσιν γωνίαις της γης, τον Γωγ και τον Μαγώγ.

Συναγαγείν αυτούς εις τον πόλεμον, ων ο αριθμός αυτών ως η άμμος της θαλάσσης. Και ανέβησαν επί το πλάτος της γης. Και εκεί εκύκλευσαν την παρεμβολήν των Αγίων και την πόλιν την ηγαπημένην.

Τότε θα λυθεί, λέει, ο Σατανάς. Θα το δούμε, μόλις θα φτάσουμε εκεί, τι σημαίνει αυτό. Και τότε θα βγει να πλανήσει τα έθνη που είναι στις τέσσερις γωνιές της γης. Στα τέσσερα σημεία του ορίζοντος. Συνεπώς, όλους τους λαούς της γης.

Γόγω και τον Μαγώγω Θυμάστε τι σας είχα πει την περασμένη φορά; ότι ο Γωγ είναι Υιός του Ιάφεθ, ο δε Μαγώγ απόγονος του Γωγ και είναι Ιαπετικής φυλής, και εμείς οι Έλληνες Ιαπετικής φυλής είμεθα, όπως τα ξέρετε, καταγόμεθα από τον Ιάφεθ, Σημ Χαμ Ιάφεθ, εμείς καταγόμεθα από τον Ιάφεθ και μάλιστα, να σας το πω έτσι χοντρικά, ο Έλληνας δεν έχει αυτή τη λέξη, αλλά έχει τη ρίζα έψιλον λάμδα, έψιλον λάμδα, τη ρίζα, Ήτανε Υιός του Ιάφεθ, από όπου καταγόμεθα εμείς οι Έλληνες.

Είμεθα λοιπόν η Απαιτικής φυλής, ο Γόχ και ο Μαγόχ, είναι τίθε, πάρθει, όπως σας έλεγα την περασμένη φορά Εκείνα τα φύλα που ήσαν απλωμένα κάπου εκεί στην Κασπία θάλασσα, στην Αρμενία, στη Βόρειο Μικρά Ασία.

Αλλά υπό των τύπων Γωγ και Μαγώγ, εννοεί όλα τα έθνη, αν λάβετε υπόψη, ότι οι Εβραίοι είναι σημιτικής φυλής, αυτά είναι τύποι, έχουν γίνει τύποι, έχουν γίνει σύμβολα, προσέξτε, έχουν γίνει σύμβολα, που σημαίνει όλα τα έθνη, Γωγ και Μαγώγ, εξ άλλου, το είπε, ότι θα πλανήσει τα έθνη, τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος, βάζει και τούτο, πλεοναστικά θα λέγαμε, Είναι Γωγ και Μαγώγ. Θα τους μαζέψει ο διάβολος, συναγαγείν αυτούς εις πόλεμον. Τι πόλεμος; Εμφύλιος πόλεμος. Όχι εμφύλιος. Πώς θα το πω. Θα μαλώνουν μεταξύ τους σ' αυτό το σύμπλεγμα το πολεμικό που θα είναι άλλο πράγμα. Και ο αριθμός αυτών ως η άμμος της θαλάσσης. Πόσους ανθρώπους έχει σήμερα η Γη; Αυτή τη στιγμή έχει 4 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Ων ο αριθμός αυτών ως η άμμος της θαλάσσης.

και ανέβηκαν επί το πλάτος της γης και εκεί εκύκλωσαν την παρεμβολή των Αγίων και την πόλη των Αγίων. Ποια είναι η παρεμβολή των Αγίων και η πόλις η Αγία; Η Ιερουσαλήμ.

Και όπως θα δούμε στη συνέχεια, θα το δούμε αυτό, ότι αναφέρεται η Ιερουσαλήμ ευθύς παρακάτω στο κείμενό μας τώρα που αναλύουμε. Αλλά για να κυκλώσουν την Ιερουσαλήμ προφανώς βρίσκονται στην πεδιάδα αυτή της Αρμαγεδόν.

Αρμαγεδόν ή του Αρμαγεδόν. Οπότε, βλέπουμε ότι εδώ έχουμε ένα φοβερό πόλεμο. Αλλά ας δούμε όμως, πράγματι, πράγματι, όλα αυτά που αποτελούν τις αντίθεες δυνάμεις, με τη γενική ονομασία Βαβυλών, όλα αυτά που θα στραφούν αυτές οι αντίθεες δυνάμεις εναντίον της Ιερουσαλήμ, όλα αυτά έχουν γεωγραφική διάσταση.

και η διάσταση, δηλαδή πράγματι, όλοι οι λαοί όσοι θα μαζευτούν σε εκείνη την πεδιάδα, για να χτυπήσουν, να είναι η απόλυτη Ιερουσαλήμ, αγαπητοί μου, πολλοί ερμηνευταί δεν δίδουν σημασία εις αυτήν την γεωγραφική έννοια της λέξεως, όπως Αρμαγεδόν κτλ, αλλά αλληγορική, και δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ότι θα στραφούν οι αντίθεες δυνάμεις, Εναντίον της πόλεως Ιερουσαλήμ, που δεν είναι άλλο παρά η Εκκλησία.

Δηλαδή, το νόημα του Αρμαγεδόνος είναι, θα το πω άλλη μια φορά, ότι όλες οι αντίθεες δυνάμεις θα στραφούν εναντίον της Εκκλησίας. Είναι η πόλης η ηγαπημένη που σας διάβασα, του λέγει στο 20ο κεφάλαιο, στίχος 7.

Δια να την πλήξουν και να την εξαφανίσουν, την Εκκλησία. Δηλαδή διωγμή εναντίον των Χριστιανών. Αυτό είναι όλο. Αλλά τι θα γίνει όμως με αυτούς; Εκεί λέγει το 20ο κεφάλαιο, λίγο πιο κάτω, στον 9 στίχο, κατέβη πυρ εκ του Ουρανού, από του Θεού, και κατέφαγεν αυτούς. Κατέβηκε φωτιά από τον Ουρανό και τους κατέστρεψε. Τι είναι αυτό; Έχουμε έναν τύπο εδώ, όπως θα ξέρετε, γιατί όλα αυτά που θα γίνουν έχουν τους ιστορικούς τους, ιστορικούς τους τύπους.

Στην Αγία Γραφή, όταν πήγανε κάποτε να συλλάβουν, άνδρες στρατιωτικοί, τον προφήτην Ηλία, τότε ο προφήτης Ηλίας κατέβασε φωτιά από τον ουρανό. Είχε πάει ένας, με τη λοχία, με πενήντα άνδρες, πεντηκόνταρχος, ετοιμάσου να κατέβει στο βασιλιά, σε θέλω βασιλιάς κάτω, τότε ο προφήτης Ηλίας κατέβασε φωτιά από τον ουρανό, και τους έκαψε και τους πενήντα, εστάλησαν άλλοι πενήντα, έπαθαν το ίδιο, εστάλησαν άλλ Και τότε ο αρχηγός των 50 στρατιωτών λέει στον προφήτη, άνθρωπε του Θεού λυπήσου μας, λυπήσου μας, υπηρεσία εκτελούμε, ο βασιλιάς μας στέλνει, τι να κάνουμε, λυπήσου μας. Του λέει ο Θεός του προφήτη Ηλία, πήγαινε μαζί του, και πήγε ο προφήτης Ηλίας μαζί του. Αυτό είναι ένας τύπος, είναι ιστορικός όμως τύπος, προσέξτε, είναι ιστορικός, δηλαδή θέλω να καταλάβετε, ακόμα και αλληγορίες να υπάρχουν στην Αγία Γραφή,

και μεταφορές να υπάρχουν, θέλω να καταλάβετε ότι αυτά τα πράγματα δεν είναι φρέσκος αέρας, εφόσον έχουμε ιστορικά προηγούμενα, ότι όλα αυτά ομοίως θα γίνουν ιστορικά, έστω κι αν εμφανίζονται τα γεγονότα κάτω από εικόνες που πολλές φορές αναρωτιόμαστε τι σημαίνει αυτό και τι σημαίνει εκείνο, Ότι θα έχουμε ιστορικά φαινόμενα, όπως και τα αντίτυπα εστάθηκαν ιστορικά φαινόμενα.

Αυτό θα θέλω να σας πω.

Όλες οι αντίθεες δυνάμεις, κατά τις τελευταίες ημέρες του κόσμου, αυτό το νόημα του Αρμαγεδόνος, θα καταστραφούν στον Αρμαγεδόνα. Δεν έχει σημασία ποιος τόπος θα είναι αυτός, δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει τούτο, ότι θα καταστραφούν.

Είναι τύπος και εικόνα ο Αρμαγεδόν. Θα καταστραφούν οι αντίθεες δυνάμεις, που θα είναι για αυτούς η αρχή της αιωνίου τιμωρίας. Και ερχόμεθα τώρα, αγαπητοί μου, εις την εβδόμη και τελευταία πληγή, της εβδόμης φιάλης.

Ο εβδομός εξέχεε την φιάλην αυτού επί τον αέρα, και εξήλθε φωνή μεγάλη εκ του ναού του ουρανού, από του θρόνου, λέγουσα, Γέγονε. Και εγένοντο αστραπαί και φωναί και βρονταί, και σεισμός εγένετο μέγας, οίος ουκ εγένετο αφ' ου οι άνθρωποι εγένοντο επί της γης, τηλικούτος σεισμός ούτω μέγας. Και εγένετο η πόλις η μεγάλη εις τρία μέρη, και αι πόλεις των εθνών έπεσαν, και Βαβυλών η μεγάλη εμνήσθη ενώπιον του Θεού δούναι αυτή το ποτήριον του οίνου του θυμού της οργής αυτού, και πάσα νήσος έφυγε, και όρη ουχ ευρέθησαν. Και χάλαζα μεγάλη ως ταλαντιαία καταβαίνει εκ του ουρανού επί τους ανθρώπους, και εβλασφήμησαν οι άνθρωποι τον Θεόν εκ της πληγής της χαλάζης, ότι μεγάλη εστίν η πληγή αυτή σφόδρα. Είναι οι στίχοι 17-21 του 16ου κεφαλαίου. Μια πολύ σύντομη μετάφραση.

Και ο έβδομος Άγγελος εξέχει τη φιάλη του στον αέρα, και βγήκε μια φωνή από το θρόνο του ναού που ήταν στον ουρανό, έχει γίνει, Γέγονε, έχει γίνει. Και τότε σημειώθηκαν στον αέρα αστραπές, φωνές, βροντές, στη γη σεισμός μεγάλος, τόσο μεγάλος που δεν έχουμε αφότου άνθρωποι υπήρξαν πάνω στη γη, Και η μεγάλη πόλης κόπηκε στα τρία, η πόλης των Εθνών έπεσαν, η μεγάλη πόλης Βαβυλών θυμήθηκε μπροστά στο Θεό να δώσει το ποτήρι του κρασιού του θυμού της οργής της, τιμωρήθηκε, και κάθε νησί εξαφανίστηκε, κάθε βουνό χάθηκε, χαλάζι πολύ μεγάλο όσο ένα τάλαντο, θα δούμε τι είναι το τάλαντο, Έπεσε από τον Ουρανό στη γη, επάνω στους ανθρώπους, και οι άνθρωποι εβλασφήμησαν τον Θεό από την πληγή αυτή του σεισμού και της χαλάζης, γιατί αυτή η χάλαζα ήταν υπερβολικά μεγάλη.

Ας δούμε, αγαπητοί μου, το ιερό κείμενο, για να ανακαλύψουμε ό,τι μπορούμε να ανακαλύψουμε, γιατί όπως σας εξήγησα την περασμένη φορά, ο ορίζων του προφήτου διαρκώς σκοτεινιάζει. Φροντίζει δε ο ίδιος να αποκρύπτει όσο μπορεί επιμελέστερα εκείνα τα οποία θα γράψει.

Ξέρετε δε γιατί; Γιατί όλα αυτά τα οποία γράφει αφορούν στην Ρώμη, την ιστορική Ρώμη. Άλλο τώρα, ότι αυτή στέκεται τύπος εσχάτων, αλλά αυτή έχει ως πρότυπο, για να μιλήσετε, τον ερχόμό του Αντιχρίστου και τις αντίθεες δυνάμεις μέσα στην ιστορία.

Πρότυπο είναι η Ρώμη. Δι' ευνοήτους λοιπόν λόγους, αποκρύπτει ό,τι γράφει στο βιβλίο του. Για να μην γίνει αντιληπτό από τους μη πιστούς ότι στρέφεται η Εκκλησία εναντίον της Ρώμης. Ή ότι κατά κάποιο τρόπο προφητεύει η Εκκλησία την καταστροφή της Ρώμης.

Ξέρετε τι σήμαινε να σηκωθεί κάποιος και να πει ότι η Ρώμη θα καταστραφεί; Την εποχή εκείνη, σ' αυτήν την φοβερή, σιδερένια Αυτοκρατορία. Κάποτε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, για να πάρετε μία εικόνα, μία γεύση, που τον αγαπούσε πολύ ο Αλήπασας.

Είδατε τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, τον αγαπούσε ο Αλήπασας.

Κάποτε τον ερώτησε ο Αλήπασας, τι θα συμβεί με το μέλλον το δικό του. Α, του λέει, η αρχοντιά μου, βασιλιά μου, αρχοντά μου, θα πας και στην Κωνσταντινούπολη. Προσέξτε. Ο Βελήπασας εποφθαλμούσε να γίνει Σουλτάνος. Και είναι γνωστό ότι είχε επαναστατήσει εναντίον του Σουλτάνου. Είναι πολύ γνωστό.

Και ο Βελήπασας, ο γιος του Αλήπασα, που ήταν εδώ τύραννος στον Τύρναβο, που στις ημέρες του εμαρτύρησε ο Άγιος Γεδεών και ο Άγιος Γεώργιος ο Εκραψάνης. Προηγήθηκε μάλιστα ο Άγιος Γεώργιος ο Εκραψάνης, 5 Μαρτίου, του ιδίου έτους, του 1818.

Τι ήραν οι αυτοί Λοιπόν Του λέει ο αρχοντά μου Θα πας στην Κωνσταντινούπολη Και θα πας Με κόκκινο φέση Του είπε λοιπόν Την προφητεία ότι θα πάει στην Κωνσταντινούπολη Και του προσθέτει με κόκκινο φέση Τι θα του πει Ότι θα σε σφάξει ο σουλτάνος Και θα πάει το κεφάλι σου Τα μαλλιά και τα γένια αιματωμένα κόκκινα και έτσι θα φάσει η Κωνσταντινούπολη δηλαδή δεν θα γίνεις ποτέ Σουλτάνος αλλά θα σου πάρει το κεφάλι ο Σουλτάνος και για παραδειγματική τιμωρία θα το πάνε το κεφάλι σου στην Κωνσταντινούπολη και να πούν έτσι τιμωρούνται εκείνοι οι οποίοι επαναστατούν αντίον του Σουλτάνου θα πας λοιπόν στην Κωνσταντινούπολη αλλά με κόκκινο φύση το κρύψε Προφητεύει, είναι αλήθεια, την κρύβει όμως την αλήθεια

Γιατί η δουλειά δεν ήταν να λέγε στον Σουλτάνο, να λέγε στον Αλήπασα, θα σε σφάξει ο Σουλτάνος. Αυτό κάνει ο Άγιος Γιάννης ο Ευαγγελιστής αγαπητοί μου, μιλάει για τη Ρώμη, θα πέσει η Ρώμη, η ταλαίπωρη η Ρώμη, που πλανάει την οικουμένη, αλλά μια τη λέει Βαβυλώνα, μια τη λέει η πόρνη που κάθεται πάνω σε ένα κόκκινο θηρίο, ότι κάθεται πάνω σε νερά, σε κάτι λόφους, σε τούτο ή εκείνο, τα μπερδεύει τα πράγματα.

Γι' αυτό πρέπει να σας πω, και σας το έχω πει και άδεξα να πω, ότι δυσκολευόμαστε αγαπητοί μου να αποκρυπτογραφήσουμε το βιβλίο της Αποκαλύψης. Πράγματι είναι δύσκολο, αλλά ο χρόνος πάντοτε θα αποκαλύπτει την πραγματικότητα.

Πότε θυμήθηκαν την προφητεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού; Όταν του πήρε το κεφάλι ο Σουλτάνος. Και το πήγαν, το σουλτάνι, το κεφάλι του Αλήπασα, αιματόφυρτο, στην Πόλη. Τότε είπαν, να η προφητεία του Αγίου Κοσμά.

Και όταν θα γίνονται αυτά που λέει ο Άγιος Ιωάννης, θα λένε οι πιστοί, να η προφητεία της Αποκαλύψεως. Αυτό είναι, ας το δούμε από πιο κοντά το κύριο κείμενο. Και ο έβδομος εξέχεε την φιάλην αυτού επί τον αέρα, και εξήλθε φωνή μεγάλη εκ του ναού του ουρανού, από του θρόνου, λέγουσα, γέγονε.

Η πληγή αυτή, όταν ο άγγελος εκχέει τη φιάλη του στον αέρα, όπως το είδατε, συνεπάγεται τρομερά ατμοσφαιρικά και γεωλογικά φαινόμενα.

Η πληγή αυτή ομοιάζει με την έβδομη Αιγυπτιακή πληγή, έξοδος 10,22. Εξέτεινε δε Μωυσής την χείρα εις τον ουρανόν και εγένετο σκότος, γνόφος, θύελλα επί πάσαν γην Αιγύπτου τρεις ημέρας. Επίσης ομοιάζει αυτή η πληγή και με το πρώτο σάλπισμα, της Δευτέρας Τριάδος δηλαδή.

Η μεγάλη φωνή που εξήλθε από τον θρόνο που βρίσκεται στον ουράνιο ναό είναι η φωνή του Θεού. Τι η φωνή είπε, Γέγονε, Έχει γίνει, Αυτό το Γέγονε, Έχει μια πάρα πολλή σημασία, Την οποία ευθύς θα δούμε Επίσης επάνω εις τον Σταυρόν, είναι της ίδιας σημασίας, το Τετέλεσται, το Γέγονε. Και δεν αναφέρεται, κήμα το Τετέλεσται μόνο, ή το Γέγονε, συγγνώμη, το Γέγονε, δεν αναφέρεται μόνο εις την πλήρωση, των επτά πληγών, ότι δηλαδή τώρα βρισκόμαστε στην εβδόμη και τελευταία πληγή και συνεπώς ολοκληρώθηκε ότι ο Θεός είχε στο σχέδιό του, αλλά και κάτι άλλο, ότι το σχέδιο του Θεού και διά την δικαίωση των ευσεβών και την τιμωρία των ασεβών και την ανακαίνιση του σύμπαντος και την εγκατάσταση της βασιλείας του είναι πραγματικότητες.

Ενώ ακόμα δεν έχουν έλθει. Πόσο είναι αυτό; Όπως το τετέλεσται του Κυρίου, όπως τα ξέρετε, τετέλεσται, αυτός ο μυστηριώδης, αυτή η μυστηριώδης λέξις, που θα πει, έχει τελειώσει, τετέλεσται, έχει τελειώσει. Πάθηκε το έργο της Σωτηρίας, με τα παθήματα του Χριστού, ο Χριστός επί του Σταυρού, ήδη εσταυρώθη, και η σταύρωσή του, θα δώσει τη Σωτηρία, Το έργο, λοιπόν, των παθημάτων του δίνει τη Σωτηρία, τετέλεσται, έχει τελειώσει.

Τη Σωτηρίας τελειώνει στον Σταυρόν, αναμφισβείται τα, όχι Τι που λείπεται, οι Ανάστασες, οι Ανάληψεις, οι Πεντηκοστοί Όμως ο Κύριος είπε, τετέλεσται, έχει τελειώσει. Συνεπώς, το τετέλεσται δεν έχει μόνο περιορισμένο χαρακτήρα, μόνο δια τον Σταυρόν, αλλά για ολόκληρο το έργο της Σωτηρίας.

Κατά παρόμοιο τρόπο και εδώ, όταν λέγει η φωνή του Θεού γέγονε, δεν εννοεί την πλήρωση των επτά πληγών, αλλά την αμετάθετον βουλή του Θεού περί του τέλους της παγκοσμίου ιστορίας, της τιμωρίας των ασεβών και της δικαιώσεως των ευσεβών.

Γι' αυτό γράφει ο Ανδρέας Καισαρείας, γέγονε, τουτέστι το θείον τετέλεσται πρόσταγμα. Τι σημαίνει γέγονε; Δηλαδή, ότι έχει τελεστεί το θείον πρόσταγμα, το θείο σχέδιο. Η θεία βουλή, αμετάθετη, η ιστορία τελειώνει, ο κόσμος τελειώνει.

Έτσι που καμιά φορά, ξέρετε, πάνω σ' αυτό το γέγονε, είναι τρομερό. Αν κανείς κάποτε το καταλάβει, το βαθύνει, αγαπητοί μου, βγάζει κάποια συμπεράσματα, ότι όλα τελειώνουν. Αλλά επάνω σ' αυτό, όταν βλέπετε τους λαούς να προγραμματίζουν, χωρίς δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προγραμματίζουμε, όπως δεν σημαίνει ότι τώρα που ακούμε αυτά θα πάμε στο σπίτι μας και δεν θα κάνουμε καμία δουλειά και θα σταυρώσουμε τα χέρια.

Για μας, να περιμένουμε το φαινόμενο αυτό συνέβη στους χρόνους του Αποστόλου Παύλου. Όταν τους είχε μιλήσει για τη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία, την περίμεναν κάπου να έρχεται. Και τι έκαναν; Κλείσαν τα μαγαζιά τους και γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και από μαγαζί σε μαγαζί, οι κύριοι που δεν τα είχαν κλείσει, σε μια αργία η οποία κατέργησε φλυαρία και αμαρτία. Και τους γράφει, δεν ήρθε ακόμα η ώρα.

Πρώτα θα έρθει ο Αντίχριστος και μετά θα έρθει ο Χριστός. Γι' αυτό γράφει εκείνη την περίφημη περικοπή του για τον Αντίχριστο, που μας δίνει τόσο σημαντικά στοιχεία για την προσωπικότητα του Αντίχριστου.

Δεν σημαίνει λοιπόν, αγαπητοί μου, θα σταυρώσουμε τα χέρια. Δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε ανενέργητοι. Ο Θεός να φυλάξει. Αλλά να βλέπετε τους λαούς να προγραμματίζουν, όχι πενταετή και δεκαετή σχέδια, αλλά να σου λέει τούτο ή εκείνο και θα υπερισχύσουμε μακροπρόθεσμα σχέδια, μακροπρόθεσμα, υπάρχουν σχέδια στους λαούς, κρατιούνται ολόκληρες εκατονταετίες, και έρχεται η στιγμή για να πραγματώνεται το σχέδιό τους. Τι άλλο κάνει ο σιωνισμός, πέστε μου τι άλλο κάνει ο σιωνισμός, ο διεθνής σιωνισμός, από τον καιρό που υποδουλώθησαν οι άνθρωποι αυτοί, τους Βαβυλωνίους τον έκτον αιώνα, τους Πέρσας, τους Έλληνας, τους Βυζαντινούς, τους Άραβας, τους Ευρωπαίους,

έχουν περάσει το 2.500 ετών, εργάζονται και έλεγαν θα αποκτήσουμε πατρίδα, και υπάρχουν επεκτατικές σκέψεις. Και όπως σας το έλεγα κι άλλοτε, θα τα φάνε όλα, δεν πολιτικολογώ, και Συρίες, και Λιβάνους, και την Αίγυπτο, θα τα φάνε όλα μια μέρα οι Εβραίοι, είναι στο σχέδιό τους, ολόκληρη τη γη θα φάνε, θα κυβερνήσουν. Αυτά είναι τα μεγάλα, μακροπρόθεσμα σχέδια. Διαβάστε όμως τον δεύτερο ψαλμό να δείτε τι λέει εκεί πέρα, άνθρωποι λέγουν, ψάχνετε, φτιάχνετε, κάνετε, εκγελάσετε αυτούς ο Κύριος, ως και δικαιωμόνως θα συντρίψει με το σιδερένιο του μπαστόνι ο Θεός, θα τους σακίσει. Έτσι βλέπω με αγαπητοί μου κάποιους να σχεδιάζουν κτήσεις επί κατακτήσεων, άνθρωποι που πηγαίνετε, αλλά μην νομίσετε, είναι η φιλοσοφία που ομιλεί δια του ατελεύτητου της ιστορίας.

Η Αγία Γραφή ομιλεί περί του τέλους της ιστορίας. Όταν η φιλοσοφία ομιλεί περί του ατελευτήτου της ιστορίας, τότε επόμενον να καταστρώνει κανείς τέτοια κατακτητικά σχέδια μέσα στην ιστορία. Αλλά εκείνοι που γνωρίζουν την αλήθεια, εκείνοι που έχουνε πνεύμα Θεού, λυπώνται για εκείνους οι οποίοι έτσι σκέπτονται.

Και εγένοντο αστραπαί και φωναί και βρονταί, και σεισμός εγένετο μέγας, οίος ουκ εγένετο αφ' ου οι άνθρωποι εγένοντο επί της γης, τηλικούτος σεισμός ούτω μέγας.

Βλέπουμε την αρχή της πληγής που πλαισιώνεται από τη γνωστή αυτή στερεότυπη φράση του Ευαγγελιστού, αστραπαί και φωναί και βρονταί, για να επακολουθήσει ο μέγας σεισμός.

Αστραπές, φωνές, βροντές, φαινόμενα καθαρώς μετεωρολογικά.

Αλλά το βάρος της πληγής δεν πέφτει στα φαινόμενα τα μετεωρολογικά. Αλλά το βάρος της πληγής πλήττει εις τον μεγάλον σεισμόν Με την προσθήκη ότι τέτοιος σεισμός δεν έγινε ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία

Αφότου ο άνθρωπος βρέθηκε πάνω στη γη Τέτοιος σεισμός ουδέποτε έγινε Είναι αυτό που αναφέρει ο Δανιήλ στο 12ο κεφάλαιο στη Ρωσένα Και έστε καιρός θλίψεως, θλίψεις, γίναν ου γέγονεμ, αφού γεγέννητε έφνωσεμ τη γη, έως του καιρού εκείνου, θα γίνουν τέτοια θλίψεις, θα υπάρξει τέτοιος πειρασμός, τέτοιο κακό, και δεν έγινε αφού του βρέθηκαν λαοί επάνω στη γη, έως τότε

Κάτι παρόμοιο. Και ο Κύριος είπε, Ματθαίος 24,21, Ἔσται γὰρ τότε, Διότι τότε θα είναι, Πότε τότε, Όταν θα γίνονται πληγές προπαντός, Οι 7 τελευταίες πληγές, Και προκειμένου ο σεισμός αυτός, Που θα είναι η τελευταία πληγή, θλίψις μεγάλη, Ήλια, Η οποία, οὐ γέγονεν, ἀπ' ἀρχῆς κόσμου, ἕως τοῦ νῦν, οὐδ' οὐ μὴ γένηται, Από τον καιρό που υπήρξε άνθρωπος πάνω στη γη Ούτε έχει γίνει, ούτε θα γίνει, τότε που θα γίνει αυτή η πληγή Θα πει κανένας, μα τι φοβερό πράγμα θα είναι αυτό Πρέπει να τονιστεί, μη γοντο, η έκτη και η εβδόμη σφραγίδα Και εκεί λέγει το ιερό κείμενο ότι εσημειώθηκε σεισμός Και μάλιστα στην έκτη σφραγίδα λέγει ότι εσημειώθηκε σεισμός μέγας

Σεισμός μέγας εγένετο. Αλλά οι σεισμοί αυτοί, οι προηγουμένων πληγών, δεν συγκρίνονται με αυτόν τον σεισμό, ο οποίος δεν έχει το προηγούμενό του στην ιστορία. Ο Κύριος είπε, θα ακούσετε πολέμους, θα ακούσετε σεισμούς. Είναι εκείνα τα οποία πάντοτε γίνονται, οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι σεισμοί, οι συνηθισμένες καταστάσεις. Δεν είναι, λέγει, αυτά ο Κύριος· μη θροείσθε, αρχές του κακού. Δεν είναι αυτά. Ποια είναι αυτά που λέει εδώ αυτή η πληγή; Δηλαδή, σεισμός που δεν έχει, όπως σας ανέφερα, το ιστορικό του προηγούμενο. Για να δούμε τώρα, τι αποτελέσματα θα έχει αυτός ο σεισμός.

Ἐγένετο η πόλις, η μεγάλη, εις τρία μέρη Και οι πόλεις των εθνών έπεσαν Ποιοι είναι αυτοί οι μεγάλοι πόλεις Πολλοί νομίζουν ότι είναι η Βαβυλώνα Δεν είναι όμως η Βαβυλώνα, διότι λόγος περί της Βαβυλώνας γίνεται έφταση παρακάτω Αλλά πόλις η μεγάλη είναι η Ιερουσαλήμ. Είναι μεγάλη η Ιερουσαλήμ, όχι διότι είναι μεγάλη, δεν είναι μεγάλη πόλις η Ιερουσαλήμ, αλλά διότι σε αυτήν την πόλη διαδραματίστηκαν κοσμοϊστορικά γεγονότα, όπως είναι η Σταύρωσις, η Ταφή, η Ανάστασις του Χριστού και η Πεντηκοστή.

Όπως θα ξέρετε, για να πάρετε έτσι, μια πληρέστερη εικόνα, οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι ο ομφαλός της γης είναι η Δελφή Εκεί μάλιστα υπήρχε και ένα ομοίωμα το οποίο βρέθηκε, δεν ξέρω σε ποιο μουσείο, ίσως το Δελφών το μουσείο να είναι Είναι ένα σαν αυγό κομμένο στη μέση, με σκαλίσματα επάνω, νομίζω ένα σημαίνιο Αυτό ελέγετο από τους Έλληνας ότι είναι το ομοίωμα του ομφαλού της γης που είναι η Δελφή, Είναι το κέντρο της γης, το κέντρο της επιφανείας της γης Αγαπητοί μου, ο ομφαλός της γης είναι ο Γολγοθάς, Διότι τα γεγονότα του Γολγοθά είναι πραγματικά κοσμοϊστορικά Διότι δυνάμει της θυσίας του Χριστού, Έχουμε την ανακαίνιση των πάντων, Του σύμπαντος κόσμου, Όχι της γης μας, Όχι της Παλαιστίνης, Όχι της γης μας, Αλλά ολοκλήρου του σύμπαντος κόσμου, Του εμάς του Ουρανού, Ό,τι κτιστόν, Ό,τι κτιστόν, Θα ανακαινιστεί, Ότρο δυνάμει της θυσίας του Χριστού, Ώστε λοιπόν, Η Ιερουσαλήμ, Είναι μεγάλη πόλη,

Όχι σαν οικοδομές και σαν πληθυσμός, αλλά σαν κοσμοϊστορικά γεγονότα που λάβαν χώρα εκεί. Ακούστε πῶς το λέγει αυτό ο Ανδρέας Καισαρείας. Πόλιν δε μεγάλην, ου πλήθει μεγέθει οικοδομημάτων, αλλά θεοσεβεία, αρχαιοτάτην και μεγίστην, την Ιερουσαλήμ υπολαμβάνομεν, εννοούμε.

Άτε μεγαλυνθείσα τοις Χριστού Παθήμασι και αντιδιαστελλομένη τις εθνικές πόλεις, επειδή εκεί γίναν τα Παθήματα του Χριστού, εκεί περιεπάτησε ο ενανθρωπήσας Υιός του Θεού και αντιδιαστέλλεται, ξεχωρίζει, διακρίνεται και από τη Βαβυλώνα σύμβολον και από τις πόλεις των Εθνών.

Πάντως, εκείνο που είναι αξιοσημείωτο, είναι, ακούσατε το, ότι και η Ιερουσαλήμ, η ιστορική Ιερουσαλήμ, και αυτή θα καταστραφεί, από τον μεγάλο αυτόν σεισμό, είναι αξιοσημείωτο, ότι δεν δίδεται ιδιαιτέρα προσοχή και σημασία, εις τα εκεί φυλασσόμενα πανχριστιανικά κειμήλια.

Ποια είναι αυτά τα διαφυλασσόμενα πανχριστιανικά κειμήλια; Ο Πανάγιος Τάφος, και όλα τα άλλα, αλλά προπαντός ο Πανάγιος Τάφος. Αυτά θα καταστραφούν. Όσο σπουδαία και είναι, καθεαυτά, δεν προσπορίζουν τη σωτηρία, εάν ο πιστός δεν βιώσει το Ευαγγέλιο. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ότι δίδεται μία αξιόλογος υπόμνησις, στους ανθρώπους, στους πιστούς, ότι με τον Ευαγγέλιο, να εκτελούν ιερές αποδημίες, να πάμε στα Ιεροσόλυμα, να πάμε στον Πανάγιο Τάφο, να γίνουμε χατζήδες και χατζίνες, να μιλήσω με την παλιά έκφραση που έλεγαν οι άνθρωποι, και καυχόντο γι' αυτό, ότι έχουν το προνόμιο της σωτηρίας. Προσέξατε αυτό το σημείο. Δεν μπορείς αδελφέ μου να έχεις το προνόμιο της σωτηρίας,

καυχώμενος να λες ότι εγώ πήγα και προσκύνησα τον Πανάγιο Τάφο. Αυτό βέβαια ισχύει για κάθε προσκυνηματικό ταξίδι κατά περισσότερο λόγο.

Παρατηρείτε, παρατηρείτε το εξής, όταν πηγαίνουμε στην εποχή μας, και στο παρελθόν γίνεται αυτό, όταν πηγαίνουμε σε ιερά προσκυνήματα, σε ιερές μονές, στα Ιεροσόλυμα, δυστυχώς δεν έχουμε ευλάβεια. Μας χαρακτηρίζει ικανή ανευλάβεια.

Πρέπει να καταλάβουν αυτό το πράγμα. Πόσες φορές πηγαίνουν με τα πούλμαν οι προσκυνητές κάπου; Θα είναι ένα προσκύνημα και βάζουν πρωί-πρωί τραγούδια μέσα. Βάζουν, για να πω, και χορεύουν μέσα στο διάδρομο του αυτοκινήτου.

Και πάνε αυτοί οι άνθρωποι, πάνε για προσκύνημα. Κάνουν προσκυνηματικό ταξίδι. Και έχουνε και την συναίσθηση, έχουνε μια βεβαιότητα μέσα τους, ότι αυτό τους προσπορεί στη σωτηρία. Και λέμε, ξέρεις εγώ πού πήγα, ξέρεις πού πήγα, ξέρεις τι έκανα. Ω αδελφοί μου, οι ιερές αποδημίες έχουν αξία, έχουν πολλή αξία.

Όχι για να καυχηθούμε, ούτε για να σιγουρευτούμε ότι οπωσδήποτε, επειδή κάναμε αυτές τις αποδημίες τις ιερές, θα σωθούμε, αλλά έχουν την αξία τους στο να μας αφυπνίσουν και να μας παρακινήσουν την καρδιά μας και το νου μας για μια αναβάπτιση της πίστεώς μας και για μια ευαγγελική βίωση.

Να πάω να νιώσω πιο ισχυρά, πηγαίνοντας στον Πανάγιο Τάφο να προσκυνήσω, ότι αλήθεια, τόσο αισθητά, ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος. Αυτό με συγκλονίζει. Και όχι να γυρίσω και να λέω στους άλλους, στους πατριώτες μου, ξέρετε πού πήγα. Όχι αυτό, αλλά να με συγκλονίσει, αισθανόμενος βαθύτερη αυτή την κατάσταση, για να σωθώ, να βάλω μπροστά, να ζήσω ευαγγελικά, Σ' όλα αυτά που σας είπα, έρχεται η ερμηνεία του Ανδρέου, σ' αυτήν την τομή, στα τρία της πόλεως, λόγω του σεισμού, όπου σας ανέφερα, για να αποδείξει ότι ο σεισμός διαίρεσε και την Αγία Πόλη, την Ιερουσαλήμ, το αποτέλεσμα ρυπαρού βίου των χριστιανών και απιστίας των Ιουδαίων.

Αυτό που σας έλεγα εδώ τώρα, ακούσατε το πῶς το λέγει.

Αυτή η τομή δηλοί, ηγούμεθα, νομίζομεν ότι φανερώνει, κόπηκε στα τρία αυτή η πόλις, των εν αυτή χριστιανών και Ιουδαίων και Σαμαρειτών, οι βεβαιόπιστοι, ρυπαρές πράξεις συμμολυνάντων το βάπτισμα, και τον μηδόλως δεξαμένων Ιουδαίων το κήρυγμα.

Οι βεβαιόπιστοι είναι οι κοίλοι που έχουν σταθερή την πίστη. Βεβαιόπιστος, μεσαιωνικός όρος, οι οποίοι έχουν βεβαία την πίστη σου, λέει, είμαι ο Χριστιανός, κάνω το Σταυρό μου, ο Χριστός Ανέστη, Χριστός Ανέστη, Αλλά έχουνε ρυπαρό βίο, έχουνε βρώμικο βίο, η ζωή τους δεν είναι Ευαγγελική, και οι άλλοι, οι Ιουδαίοι και οι Σαμαρείτες, οι οποίοι πίστεψαν στο Ευαγγέλιο, Γι' αυτό η πόλη θα καταστραφεί, η πόλις, επειδή οι χριστιανοί είναι βρώμικοι, ασυνεπείς στην πνευματική τους ζωή και οι Ιουδαίοι δεν έχουν πιστέψει στο Ευαγγέλιο, αλλά θα πέσουν και οι πόλεις των Εθνών, θα πέσει και η Βαβυλώνα, σύμβολων, γονατώνει.

Τι σημαίνει αυτή η πτώση των πόλεων των Εθνών; Ακούσε πάλι τι γράφει ο Ανδρέας Καισαρείας, Αἱ δε των Εθνών Πόλεις, πίπτουσαι, δηλούσιν, ή την αυτών κατάλυσιν, ή της Εθνικής Πολιτείας την έκλειψιν, την παρουσία της Θείας Βασιλείας, ην καθέξουσιν, κατά τον Δανιήλ, οι Άγιοι.

Για να το κατανοήσουμε αυτό που λέγει ο Ανδρέας, που σημαίνει, λέει, ή την εγκατάλυση των εθνών, ή την έκλειψη της εθνικής πολιτείας, για να εγκαθιδρυθεί η Βασιλεία του Θεού, την οποία θα έχουν οι ευσεβείς, οι δίκαιοι, οι Άγιοι, κατά τον Δανιήλ, για να το κατανοήσουμε αυτό που λέγει ο Ανδρέας, ακούστε τι λέγει ο πιο έγκριτος ερμηνευτής της Αποκαλύψεως,

Ήψεως και πάσα νήσος έφυγε και ορί ούχε βρέθησαν. Κάθε νησί χάθηκε και κάθε βουνό εξαλείφθηκε.

Από την ίδια την Αγία Γραφή γνωρίζομε ότι υπό τας λέξεις νήσος και όρος φανερώνονται τα κράτη. Που σημαίνει εικονικά πάντοτε ότι δια μέσου των αιώνων θα έχουμε πτώση ή διάλυση μικρών και μεγάλων κρατών που εκπροσωπούν πάντοτε την αντίθεη δύναμη.

Το ίδιο θα συμβεί και στην Βαβυλώνα, και στην ιστορική Βαβυλώνα συνέβη και στην Βαβυλώνα Ρώμη, η οποία εκπροσωπεί αυτήν την αντίθεη δύναμη δια μέσου των αιώνων.

Αλλά Βαβυλώνα Ρώμη και Πόλεις Εθνών, όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ένας σύγχρονος ερμηνευτής, είναι μια εποχή και μια Βαβυλώνα, που σημαίνει ότι σε κάθε εποχή υπόκεινται οι λαοί σε διάλυση και σε εξαφάνιση.

Αυτό θα μπορούσαμε να το ειδούμε αγαπητοί μου, από εκείνο το θαυμάσιο όραμα που είδε ο Ναβουχοδονόσορ και που ερμήνευσε ο Δανιήλ, είναι εκείνο το άγαλμα που είδε ο Ναβουχοδονόσορ και το ερμηνεύει ο Δανιήλ, είναι οι αλλεπάλληλες αυτοκρατορίες που αναδύονται και εξαφανίζονται, ενώ η Βασιλεία του Θεού εξαπλούται και δεν παρέρχεται.

Είδα, λέγει, το κεφάλι το χρυσό, το στήθος το ασημένιο, την χάλκινη κοιλιά, τα σιδερένια πόδια. Ήρθε μια πέτρα, γκρέμισε αυτό, έγινε σκόνη, το πήρε ο άνεμος, αυτή η πέτρα που χτύπησε το άγαλμα. Και κόπηκε μόνη της από ένα βουνό αλατόμητο, αυτή μεγάλωσε, μεγάλωσε, μεγάλωσε και κατέκτησε όλη τη γη.

Βασιλιά μου, του λέγει, είναι οι διάφορες κοσμοκρατορίες, η πρώτη η Χρυσή είσαι εσύ, μετά από εσένα θα έρθει μιαν άλλη, ήταν η Μηδοπερσική, μετά θα έρθει μιαν άλλη, είναι η Ελληνική του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Χάλκινη, μετά θα έρθει μιαν άλλη, είναι η Σιδερένια των Ρωμαίων, στη Βασιλεία εκείνη θα έρθει η Βασιλεία του Θεού, τότε ήρθε ο Χριστός, στους χρόνους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ακούστε τώρα την ισ Καίσαρος Αυγούστου, εγένετο απογραφή, να η Προφητεία, να η Ιστορία, και γεννήθηκε ο Σωτήρας του Κόσμου, περνάνε οι Αυτοκρατορίες, διαλύονται τα κράτη, αναδύονται και εξαφανίζονται τα κράτη, αλλά η Βασιλεία του Θεού δεν παρέρχεται, ακούστε πως το λέγει αυτό ο Δανιήλ, στην ερμηνεία που κάνει, αναστήσει ο Θεός του Ουρανού βασιλείαν, ήτις εις τους αιώνας ου διαφθαρήσεται, δεν θα παλιώσει,

Και η βασιλεία αυτού λαώ ετέρω ουχ υπολειφθήσεται, δε θα δώσει τόπο να τύχει διαδοχής από μια άλλη Βασιλεία. Λεπτυνεί και λικμήσει πάσας τας βασιλείας, και αυτή αναστήσεται εις τους αιώνας. Λεπτυνεί, θα λεπτύνει και θα λικμήσει, θα αλωνίσει, θα βάλει στο αλώνι, θα περάσουν τα άλογα, θα περάσουν τα βόδια να πατήσουν, και θα σηκώσει, η εικόνα που έκειται, το λικμίζω, θα σηκώσει ο γεωργός εκεί, πατημένο εκεί, και θα πάρει το χνούδι, το άχυρο, ο άνεμος.

Έτσι θα μοιάσουν οι πολιτείες, οι λαοί της γης. Η Βασιλεία του Θεού θα μείνει. Κοιτάξτε, όρη και νήσοι εξαφανίστηκαν, που σημαίνει διάλυση των εθνών. Ο Χρυσόστομος αναφωνεί και λέγει, πού είναι οι τρομεροί διώκτες; Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν, που μου χρησιμοποιούσαν, για να εξαφανίσουν την πίστη, τα τηγάνια, λέει, που ψήναν τους μάρτυρες, οι κανάλες, η τροχή, πού είναι όλα αυτά; Πού είναι οι Νέρωνες; Πού είναι οι Διοκλητιανοί; Όλα σιγήσανε, όλα έχουν σιγάσει, σιωπάσει, σιωπήσει, όλα σιώπησαν, Τίποτα δεν ακούγεται. Πού είναι ο Νέρων; Πού είναι ο Καλιγούλας; Ο Καλιγούλας έλεγε με μια σπαθιά να πάρει το κεφάλι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ενώ η Εκκλησία, του Ευαγγελίου ο σπινθήρ, λάμπει υπέρ τον ήλιον, και κάποιος, διάβασα σε μια ιστορία της Παρίσης, παρομοιάζουν τη γη με ένα καζάνι που βράζουν φασόλια μέσα, όπως βράζουν τα φασόλια, βλέπετε, εκείνα που είναι στον πυθμένα έρχονται στην επιφάνεια, και εκείνα που

Έχουν στην επιφάνεια που είναι πάλι στον πυθμένα. Έτσι μοιάζουν οι λαοί, αγαπητοί μου. Αναβαίνουν, κατεβαίνουν. Έρχονται και παρέρχονται. Υπάρχει η ρευστότης και η διάλυσις. Με αυτή την έννοια, ο Μέγας Σεισμός πάντοτε επιτελείται σε αυτή την ιστορία.

Εικονικά όμως λαμβανόμενος, ότι εξαφανίζονται οι λαοί, αλλά προσέξτε, πρέπει να πούμε και κάτι άλλο, ότι ο σεισμός αυτός δεν έχει μόνο την εικονική σημασία, έχει και φυσική διάσταση, διότι ο Κύριος όταν μίλησε για σεισμούς και πολέμους, δεν άφησε κανένα περιθώριο για καμιά αλληγορία, συνεπώς, ο Μέγας Σεισμός είναι και η εξαφάνιση των λαών και των κρατών, το αντίθεον μέσα στην ιστορία, γι' αυτό και πρέπει και ο ελληνικός λαός να προσέχει, ο ελληνικός λαός να προσέχει, να μη στέκεται αντιθέως, για να μην εξαφανιστούμε, αλλά και φυσικές διαστάσεις έχει ο σεισμός, είναι πραγματικός δηλαδή σεισμός, είναι πάντως αξιοπρόσεκτο, ότι η πόλη Ιερουσαλήμ γίνεται κομμάτια, σαφή κομμάτια, αλλά δεν εξαφανίζεται, είναι αξιοπρόσεκτο αυτό, τι θα δούμε, στα επάνω,

Επόμενα κεφάλαια, ενώ όλα θα έχουν φθαρεί, η Βαβυλώνα Ρώμη, οι πόλεις των εθνών, όλα θα έχουν χαλάσει, βεβαίως και η ιστορική Ιερουσαλήμ, και αυτή θα έχει καταστραφεί, σας το είπα και προηγουμένως, αλλά θα έλθει η αχειροποίητη Ιερουσαλήμ, αυτή που κατεβαίνει από τον ουρανό, άφθαρτη, λαμπρά, είναι η Βασιλεία του Θεού, όπως μας την περιγράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, στα τελευταία κεφάλαια της Αποκάλυψης.

Αυτό το νόημα, αγαπητοί μου, αυτή η τελευταία ιστορική πληγή που βλέπουμε ότι μετά από την κρίση των λαών και των εθνών θα έχουμε την εγκατάσταση της Βασιλείας του Θεού. Μιλάει για χαλάζι, για χαλάζι ταλαντιαίο, αλλά επειδή η ώρα...