Οι μάρτυρες και ο Άγιος Στέφανος για την αυτοθυσιαστική αγάπη

Μάρτυς του Χριστού Πέτρος και οι μαζί με Αυτόν σήμερα εορταζόμενοι Άγιοι Μάρτυρες, μαρτύρησαν κατά τα μέσα του τρίτου μετά Χριστόν αιώνος επί του Αυτοκράτορα Δεκίου. Από διάφορες πατρίδες ορμώμενοι, την ίδια προς τον Χριστό ομολόγησαν πίστη ενώπιον των τυράννων και των ίσων αξιώθηκαν μαρτυρικών στεφάνων. Ο Πέτρος, ο οποίος καταγόταν από την πόλη Λάμψακο, οδηγήθηκε στον άρχοντα της πόλεως της Αβύδου, που ήταν στα Δαρδανέλια, και προστάχθηκε να θυσιάσει στην Αφροδίτη. Επειδή όμως δεν υπάκουσε και ομολόγησε τον Χριστό, συντρίφθηκε καθ' όλο του το σώμα με ξύλα, αλυσίδες και τροχούς και κατά τα βασανιστήρια αυτά παρέδωσε την αγία του ψυχή στα χέρια του Θεού

έτσι έλαβε από Αυτόν τον της κλήσεως αμαράντινο στέφανο. Οι δε Άγιοι Παύλος και Ανδρέας κατάγονταν από τη Μεσοποταμία, ήταν στρατιώτες υπό τον Άρχοντα Δάχνο, με τον οποίο πήγαν στην Αθήνα. Όταν λοιπόν βρίσκονταν εκεί, συνέβη να συλληφθούν και να ριχθούν στη φυλακή οι Άγιοι Διονύσιος και Χριστίνα, προς την οποία οι Παύλος και Ανδρέας κινήθηκαν με ανήθικες διαθέσεις. Αλλά η Αγία δεν κάμφθηκε· αντίθετα δε, με τις νουθεσίες της οδήγησε αυτούς στη μετάνοια και την πίστη του Χριστού. Γι' αυτό οι μεν Παύλος, Ανδρέας και Διονύσιος λιθοβολήθηκαν, η δε Χριστίνα αποκεφαλίστηκε. Οι δε Ηράκλειος, Παυλίνος και Βενέδημος ήταν Αθηναίοι.

Κήρυτταν τον Λόγο του Ευαγγελίου και παρακινούσαν τους ασεβείς και ειδωλολάτρες να αποστραφούν τη ματαιότητα και την πλάνη των ειδώλων. Γι' αυτό συνελήφθηκαν, παραδόθηκαν στον άρχοντα και, αφού δάρθηκαν δυνατά και σε πολλά άλλα υποβλήθηκαν βασανιστήρια, μετά ρίχτηκαν σε αναμμένο καμίνι, όπου φυλάχθηκαν αβλαβείς από τη Χάρη του Θεού. Τελευταία αποκεφαλίστηκαν και έτσι έλαβαν οι μακάριοι τους στεφάνους του μαρτυρίου.

Παρθένος και Μάρτυς Τεκούσα και οι άλλες επτά Άγιες Παρθένες και Μάρτυρες, οι οποίες άθλησαν μαζί της, κατάγονταν από την Άγκυρα της Γαλατίας της Μικράς Ασίας, από την οποία καταγόταν και ο Άγιος Μάρτυς Θεόδοτος, ο οποίος, αν και ήταν έγγαμος, δεν αμελούσε την ευσέβεια και την άσκηση της αρετής. Ιδιαίτερα δε έκαμνε το εξής: αγόραζε σιτάρι και, αφού ζύμωνε και έκαμνε ψωμιά, από αυτά τα πρώτα και καλύτερα πρόσφερε στο Θεό, μετά δε μοίραζε και στους πτωχούς, επειδή ο άρχοντας της Αγκύρας Θεότεκνος διέταξε να ραντίζουν και να μολύνουν με τις σπονδές και θυσίες των ειδώλων τις τροφές οι οποίες πουλούνταν στους χριστιανούς. Αλλά και στις φυλακές πήγαινε ο μακάριος

στερέωνε στην πίστη του Χριστού τους εκεί κρατούμενους χριστιανούς και έδινε σε αυτούς τα για τη συντήρησή τους αναγκαία. Εκεί δε βρήκε φυλακισμένες και τις παρθένες που προαναφέρθηκαν, μία από τις οποίες, η ονομαζόμενη Τεκούσα, ήταν κατά σάρκα θεία του Αγίου. Αυτές λοιπόν οδηγήθηκαν στον άρχοντα επειδή δεν θέλησαν να θυσιάσουν στα είδωλα, παραδόθηκαν στους στρατιώτες για να τις ατιμάσουν. Όμως με τη χάρη του Χριστού διαφυλάχτηκαν αβλαβείς και άφθορες. Μετά, αφού έδεσαν σε αυτές πέτρες, τις έριξαν στο βάθος της εκεί ευρισκόμενης λίμνης και έτσι έλαβαν οι μακάριες τους στεφάνους της αθλήσεως. Τα ιερά τους λείψανα πήραν μερικοί χριστιανοί

από τους οποίους ήταν και ο Άγιος Θεόδοτος, και τα ενταφίασαν με τις πρέπουσες τιμές. Έτσι και για τον λόγο αυτό καταδόθηκε ο Άγιος Θεόδοτος στους ειδωλολάτρες· καθώς δεν τον καταζητούσαν, παρουσιάστηκε ο Άγιος αυθόρμητα σε αυτούς. Οδηγήθηκε στον άρχοντα Θεότεκνο και, επειδή ομολόγησε τον Χριστό Θεό αληθινό, κρεμάστηκε ψηλά και ξεσκίστηκε. Μετά έριξαν στις πληγές του αλάτι και ξύδι και τελευταία αποκεφαλίστηκε. Του δε άρχοντα η σκληρότητα δεν σταμάτησε μέχρι εκεί, αλλά προχώρησε και, αφού έβγαλε από τους τάφους τα λείψανα των παρθένων, τα κατέκαψε.

Επίσης σήμερα εορταζόμενος Στέφανος ο Νέος, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ήταν γιος του Βασιλέα Βασιλείου του Μακεδόνος, ο οποίος βασίλευσε κατά τα έτη 867 με 886. Υπήρξε μαθητής του Μεγάλου Φωτίου, του οποίου χρημάτισε και σύγκελλος, και μετά τη δεύτερή του Πατριαρχία, το 886, ευδοκία Θεού και με την κρίση και την ψήφο της Ιεράς Συνόδου και του Βασιλέα, χειροτονήθηκε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ο Πατριάρχης Στέφανος διακρινόταν για τη βαθιά του ευσέβεια.

Κάποτε αρρώστησε βαριά και θεραπεύτηκε με το αγίασμα της Ζωοδόχου Πηγής. Από ευγνωμοσύνη δώρισε στο ναό της τα

πολυτιμότατα άμφιά του, με τα οποία, αφού κατάλληλα τα μετέτρεψε, περιέβαλε την Αγία Τράπεζα του Ναού εκείνου κατά την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Ακόμη φάνηκε άγρυπνος φύλακας και ποιμένας αληθινός της ποίμνης του Χριστού, ποιμένοντας τα λογικά πρόβατα στον θαλερό λειμώνα της Ορθοδόξου Πίστεως. Τους συγγενικούς βασιλικούς δεσμούς χρησιμοποίησε όσο ήταν δυνατόν υπέρ των πτωχών. Βοηθούσε τις χήρες, προστάτευε τα ορφανά, ελευθέρωνε τους αδικουμένους από τα χέρια των ισχυρών. Έτσι πολιτευόμενος και ευαρεστώντας με όλα του τα έργα τον Θεό, απήλθε προς Αυτόν κατά τον Μάιο του 893.

ΕΝΕΝΙΝΤΑ ΤΡΙΑ

Το οποίο θα μπορούσε να επισημανθεί στο σύντομο συναξάρι του σήμερα εορταζομένου Αγίου Στεφάνου του Νέου, αλλά και εύκολα να διακρίνει στη ζωή όλων των Αγίων, είναι ότι με την πίστη και τα έργα του ευαρεστούσε στο Θεό. Δεν μπορεί να νοηθεί αγία ζωή χωρίς τον πόθο και τον αγώνα προς ευαρέστηση Θεού. Η ζωή της αμαρτίας είναι ζωή εγωιστική. Ο άνθρωπος στην περίπτωση αυτή προσπαθεί και κινείται για να ικανοποιήσει τον εαυτό του. Σκοπός των ενεργειών του είναι αυτός να αναπαυθεί, αυτός να ευχαριστηθεί, αυτός να κερδίσει. Κινείται, όπως λέμε, ιδιοτελώς. Κέντρο και

σκοπός της ζωής του είναι ο εαυτός του. Αυτός όμως ο εγωισμός είναι η καταστροφή του προσώπου, εγκλωβισμός στα στενά όρια του ατόμου, αποξένωση από τα άλλα πρόσωπα και προπαντός από το Θεό, που είναι η πηγή κάθε αγαθού, της αληθινής, της αιωνίου ζωής. Και αυτή η αποξένωση είναι κόλαση και θάνατος. Ός γαρ εάν θέλει την ψυχήν αυτού σώσει, απολέσει αυτήν. Αντίθετα, η αληθινή ζωή του ανθρώπινου προσώπου είναι η κατ' εικόνα της Αγίας Τριάδος κοινωνία της αγάπης και προπαντός κοινωνία με το Θεό της αγάπης, από τον οποίο και εμπνέεται και ενισχύεται για αυτή τη ζωή.

Η αγάπη αυτή είναι θυσία. Η αγάπη ου ζητεί τα εαυτής, δεν ζητά το ίδιον συμφέρον, δηλαδή εδώ έχουμε εξαφάνιση της ιδιοτέλειας και δόσιμο, προσφορά προς τον άλλον. «Ός δ' αν απολέσει την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού και του Ευαγγελίου, σώσει αυτήν». Χάνοντας κανείς βρίσκει και με το να μη επιδιώκει το συμφέρον του, χάνει και κερδίζει ό,τι πιο συμφέρον για τον εαυτό του. Έτσι οι Άγιοι ζούσαν για να ευαρεστήσουν στους αδελφούς και στο Θεό. Ευαρεστώντας τους ανθρώπους, ευαρεστούσαν στο Θεό. Και όταν ευαρεστούσαν στο Θεό, ήταν ευεργετικοί και στους ανθρώπους.

Διαφορετική θα ήταν η κοινωνία μας, εάν είχε και εφάρμαζε τον κανόνα αυτών των Αγίων. Πόσο διαφορετικοί θα ήμασταν κι εμείς ως χριστιανοί, εάν είχαμε σαν σύνθημά μας το να επιδιώκουμε όχι αυτό που ευχαριστεί εμάς, αλλά εκείνο που ευχαριστεί, που αναπαύει το Θεό και τον πλησίον. Οι ευκαιρίες για να εφαρμόσουμε τον κανόνα αυτό στην καθημερινή μας ζωή είναι πάμπολλες. Οι Άγιοι με τα συναξάρια και τις ευχές τους μπορούν να μας βοηθήσουν. Και εμείς αξίζει καθημερινά να το επιχειρούμε.

The martyr of Christ Peter, together with the holy martyrs commemorated with him today, suffered martyrdom in the middle of the third century after Christ, during the reign of Emperor Decius. Though they came from different homelands, they confessed the same faith in Christ before their persecutors and were counted worthy of equal crowns of martyrdom. Peter, who came from the city of Lampsacus, was brought before the ruler of Abydos, on the Dardanelles, and ordered to sacrifice to Aphrodite. When he refused and confessed Christ, his whole body was crushed with clubs, chains, and wheels. During these tortures, he gave up his holy soul into the hands of God.

Thus he received from God the unfading crown of his calling. Saints Paul and Andrew came from Mesopotamia. They were soldiers under the ruler Dacnus and accompanied him to Athens. While they were there, Saints Dionysius and Christina were arrested and thrown into prison. Paul and Andrew approached Christina with immoral intentions. But she did not give in. Through her counsel, she led them to metanoia, to repentance, and to faith in Christ. For this, Paul, Andrew, and Dionysius were stoned, while Christina was beheaded. Heraclius, Paulinus, and Benedimus were Athenians.

They preached the Word (Logos) of the Gospel and urged the ungodly idol worshippers to turn away from the emptiness and error of idols. So they were arrested and brought before the ruler. They were beaten severely and subjected to many other tortures, then thrown into a blazing furnace, where the grace of God kept them unharmed. At last they were beheaded, and so these blessed men received the crowns of martyrdom.

The virgin martyr Tecusa and the seven other holy virgin martyrs who struggled alongside her came from Ancyra in Galatia, in Asia Minor. The holy martyr Theodotus came from the same city. Though he was married, he did not neglect his devotion to God or the cultivation of virtue. In particular, he would buy wheat, knead dough, and bake bread. He offered the first and best loaves to God, then distributed bread to the poor. He did this because Theotecnus, the ruler of Ancyra, had ordered that the food sold to Christians be sprinkled and defiled with offerings and sacrifices to idols. The blessed Theodotus also went to the prisons.

There he strengthened the imprisoned Christians in their faith in Christ and gave them what they needed to live. He found the virgins mentioned earlier imprisoned there as well. One of them, Tecusa, was his aunt by blood. Because they refused to sacrifice to idols, they were brought before the ruler and handed over to soldiers to be violated. But by the grace of Christ they were kept safe and unharmed. Then stones were tied to them, and they were thrown into the depths of a nearby lake. Thus these blessed women received the crowns of their struggle. Some Christians recovered their holy relics.

Saint Theodotus was among them, and they buried the relics with due honor. For this, Theodotus was reported to the idol worshippers. Though they were not searching for him, he presented himself to them of his own accord. He was brought before the ruler Theotecnus. Because he confessed Christ as the true God, he was hung up and torn with hooks. Then salt and vinegar were poured into his wounds, and finally he was beheaded. Even this did not satisfy the ruler’s cruelty. He had the virgins’ relics taken from their graves and burned.

Also commemorated today is Stephen the New, Patriarch of Constantinople. He was the son of Emperor Basil the Macedonian, who reigned from 867 to 886. Stephen was a disciple of Photios the Great and served as his synkellos. After Photios’s second patriarchate, in 886, by God’s good pleasure and by the judgment and vote of the Holy Synod and the emperor, Stephen was ordained Patriarch of Constantinople. Patriarch Stephen was known for his deep devotion to God.

Once he became gravely ill and was healed by water blessed at the Life-Giving Spring. In gratitude, he donated to its church his

most precious vestments. He had them suitably altered and used them to cover the holy altar of that church on the feast of the Exaltation of the Precious Cross. He also proved to be a watchful guardian and a true shepherd of Christ’s flock, guiding his spiritual sheep through the flourishing pasture of the Orthodox faith. He used his ties to the imperial family as much as he could to help the poor. He helped widows, protected orphans, and freed those who suffered injustice at the hands of the powerful. Living in this way and pleasing God in all his deeds, he departed to Him in May 893.

Ninety-three.

One thing stands out in the brief account of Saint Stephen the New, whom we commemorate today. We can also see it easily in the lives of all the saints: through his faith and his deeds, he pleased God. A holy life cannot be imagined without the desire and the struggle to please God. A life of sin is a selfish life. A person then strives and acts to satisfy himself. His actions aim at his own comfort, his own pleasure, his own gain. He acts, as we say, out of self-interest. The center and

purpose of his life is himself. But this selfishness destroys the person. It confines him within the narrow limits of the individual and cuts him off from other people and, above all, from God, who is the source of every good thing and of true, eternal life. This separation is Hell and death. For whoever wants to save his life will lose it. By contrast, the true life of the human person is a communion of love in the image of the Holy Trinity. Above all, it is communion with the God of love, who inspires and strengthens us to live this way.

This love is sacrificial. Love does not seek its own. It does not pursue its own advantage. Self-interest falls away, and we give ourselves and offer what we have to another. ‘But whoever loses his life for My sake and the Gospel’s will save it.’ In losing, a person finds. By ceasing to pursue his own advantage, he gives something up and gains what is best for him. This is how the saints lived: to please their brothers and sisters and to please God. In pleasing people, they pleased God. And in pleasing God, they brought good to people.

How different our society would be if it lived by the example of these saints. How different we Christians would be if our guiding aim were to seek what pleases God and our neighbor, rather than what pleases ourselves. We have countless opportunities to live this way each day. The saints can help us through the accounts of their lives and through their prayers. It is worth trying every day.