Άγιος Αντίπας Περγάμου και η ζωή εν Χριστώ

Λέβης, καλέ Μάρτυς Αντίπα, ως σε φλογίζειν, ου κερατίζειν έχει. Ο Άγιος Ιερομάρτυς Αντίπας έζησε κατά τους χρόνους του βασιλέου Δομητιανού, ο οποίος βασίλευσε από το 81 μέχρι το 96 μετά Χριστόν, ήταν δε σύγχρονος των Αγίων Αποστόλων. Από αυτούς χειροτονήθηκε επίσκοπος Περγάμου της Μικράς Ασίας, της οποίας την εκκλησία κυβέρνησε με πολύ ζήλο και αγάπη Χριστού. Τα γερατιά είχαν κυρτώσει το σώμα του, αλλά η ενεργετικότητά του διατηρούσε όλη της τη δύναμη. Στήριζε τους πιστούς, υπεράσπιζε και διέδιδε την αλήθεια του Ευαγγελίου. Οδηγούσε και έφερε στον Χριστό μέσω αυτού φωτιζομένους ειδωλολάτρες,

των οποίων τους σοφούς και ιερείς με θάρρος έλεγχε στις συζητήσεις. Το έργο του ήταν δυσκολότατο, διότι η Πέργαμος είχε πολλούς λογίους που καλλιεργούσαν φανατικά τα αρχαία φιλοσοφικά συστήματα, ήταν δε από τα μεγάλα κέντρα της ειδωλολατρείας. Αλλά ο καλός πρεσβύτης, παραμένοντας στον δρόμο του, μαχόμενος πάντοτε, αγωνιώντας πολλές φορές, αλλά και επιμένοντας, έβρισκε με τη χάρη του Θεού τρόπους να επεκτείνει καθημερινά το έργο του Θεού. Αυτό άναψε εναντίον του την οργή των εκεί θρησκευτικών και πολιτικών ειδωλολατρών αρχόντων. Κατά την εποχή κατά την οποία ο αυτοκράτορας Δομητιανός κίνησε διωγμό κατά των χριστιανών,

προσκλήθηκε ο Άγιος να παρουσιαστεί στον τότε διοικητή. Οι διώκτες νόμιζαν ότι θα μπορούσαν να μεταπείσουν τον Αντίπα. Ο ηγεμόνας προσπάθησε να τον μεταπείσει, λέγοντας ότι τα αρχαιότερα είναι και τιμιότερα και ότι κατά συνέπεια η μεν θρησκεία των ειδώλων, ως παλαιά και καθώς αυξήθηκε μέσω των αιώνων, ήταν καλύτερη, η δε πίστη των χριστιανών, καθώς εμφανίστηκε κατά τα τελευταία έτη και έγινε αποδεκτή από λίγους, ήταν χειρότερη. Στον λόγο αυτό αποκρίθηκε ο Άγιος προσφυέστατα, φέρνοντας ως παράδειγμα την ιστορία του Κάιν, διότι είπε: «Καθώς ο αδελφοκτόνος Κάιν μισήθηκε από όλους τους μετέπειτα ανθρώπους και όλοι τον αποστρέφονται,

και είναι αρχαιότερος κατά τους χρόνους από όλους τους μεταγενέστερους, έτσι και η ειδωλολατρεία είναι μισητή από τους μεταγενέστερους χριστιανούς, αν και είναι κατά τους χρόνους αρχαιότερη». Τον λόγο αυτό, καθώς άκουσαν ο άρχοντας και οι ειδωλολάτρες, οργίστηκαν πολύ και έριξαν τον Άγιο μέσα σε πυρακτωμένο χάλκινο βόδι. Εκεί μέσα ο Άγιος προσευχόταν προς τον Θεό και δοξολογούσε τη μεγάλη του δύναμη, ευχαριστώντας διότι αξιώθηκε να πάθει για την αγάπη του. Μεταξύ δε των άλλων τα οποία προσευχόταν, ζήτησε από τον Θεό τη χάρη, καθένας που θα θυμόταν και θα επικαλούνταν το όνομά του, να ελευθερώνεται από τις ασθένειες και τα πάθη, μάλιστα δε από τον ανυπόφορο πόνο των δοντιών. Ακόμη ευχήθηκε

όσοι εορτάζουν τη μνήμη του να λάβουν συγχώρηση των αμαρτιών τους και να βρουν έλεος κατά την ημέρα της κρίσεως. Αφού επέτυχε να εισακουστεί η δέησή του από τον Κύριο, απήλθε προς αυτόν. Το δε Άγιο του Λείψανο ενταφιάστηκε στην εκκλησία της Περγάμου, όπου αναβλύζει μύρα και επιτελεί θεραπείες. Κατά την εποχή κατά την οποία ο θείος Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος έγραψε την Αποκάλυψη, εξορισμένος στο νησί της Πάτμου, ο Άγιος Αντίπας είχε ήδη τελειώσει τον δρόμο του μαρτυρίου. Αυτός ο Άγιος είναι ο άγγελος της εν Περγάμω εκκλησίας, για τον οποίο ο Χριστός με το προφητικό στόμα του Ιωάννου είπε: «Εν ταις ημέραις εν αις

Αντίπας ο μάρτυς μου ο πιστός, ος απεκτάνθη παρ' υμίν, όπου ο Σατανάς κατοικεί». Αξιοσημείωτο δε ότι την έκφραση «ο μάρτυς μου ο πιστός» για κανέναν άλλον ο θείος Ιωάννης δεν τη χρησιμοποίησε, παρά μόνο για τον Κύριο και τον Άγιο αυτόν Αντίπα. Μυροβλύτην των θείων και μαρτύρων τον σύναθλον, τον πανευκλεή Ιεράρχην και Περγάμου τον Πρόεδρον, τιμήσωμεν Αντίπαν οι πιστοί, ως τάχιστον και μέγαν ιατρόν, της δεινής οδόντων νόσου, και προς αυτόν από ψυχής βοήσωμεν: Δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σου πάσιν ιάματα.

Ημάς, νεκρούς όντας τοις παραπτώμασιν και τη ακροβυστία της σαρκός υμών, συνεζωοποίησεν ημάς συν αυτώ. Ενώ ήμασταν νεκροί, ο Θεός με την πολλή του αγάπη μας έδωσε ζωή. Αυτό ήταν και είναι το έργο του Χριστού.

Δεν ήρθε μόνο για να μας διδάξει μερικές αλήθειες, να μας απαλύνει τον πόνο, να θεραπεύσει τις σωματικές μας αρρώστιες κλπ. Αλλά ήρθε για να ζωοποιήσει εμάς τους νεκρούς πνευματικά ανθρώπους. Αυτό δεν είναι μια απλή κατάπαυση της αμαρτίας και απαλλαγή από τη δουλεία στον πονηρό, αλλά κάτι πολύ παραπάνω. Είναι η ζωοποίηση με τη δική του ζωή,

το να ζούμε τη θεϊκή ζωή, και συνιστά τη μακαρία θέωση, η οποία είναι η σωτηρία του ανθρώπου. Ό,τι ο Θεός είναι κατ' ουσίαν, ο άνθρωπος γίνεται κατά μετουσίαν, κατά χάριν, με τη μετοχή της χάριτος του Θεού. Ο σκοπός της δημιουργίας του ανθρώπου είναι η ένωσή του με τον Θεό, της οποίας ενώσεως αυτής αρχή επρόκειτο να είναι η υποστατική ένωση του Θείου και ανθρωπίνου στον Χριστό. Οι Άγιοι χρησιμοποιούν πολλές εκφράσεις για να δηλώνουν αυτό το μεγάλο ανακαινιστικό έργο του Χριστού, όπως ανάπλασης, ανάκλησης, επάνοδος, ανόρθωσης, αποκατάστασης, αναμόρφωσης, ανακαίνισης, αναγέννησης, ανακεφαλαίωσης και υιοθέτησης.

Αληθινή Ζωή. Αυτής της νέας, της αληθινής ζωής, μέτοχος ήταν ο Άγιος Αντίπας και αυτή μαρτύρησε με τον λόγο, το μαρτύριο, τα θαύματά του. Αυτή τη θεϊκή ζωή ασυνείδητα όλοι μας επιθυμούμε, διότι γι' αυτή είμαστε πλασμένοι. Πόσοι όμως συνειδητά την ποθούμε και πόσοι και πόσο την επιδιώκουμε;

The cauldron, noble Martyr Antipas, can set you aflame, but cannot gore you. Saint Antipas, the holy bishop and martyr, lived during the reign of Domitian, who ruled from AD 81 to 96. He was a contemporary of the holy Apostles, who ordained him bishop of Pergamum in Asia Minor. He shepherded its Church with great zeal and love for Christ. Old age had bent his body, but his vigor remained undiminished. He strengthened the faithful, defended and spread the truth of the Gospel, and led idol worshippers to Christ, through whom they received illumination.

He boldly challenged their sages and priests in debate. His work was extremely difficult. Pergamum had many learned people devoted to the ancient schools of philosophy, and it was a major center of idolatry. Yet the good elder stayed his course. He struggled constantly and often faced anxiety, but he persevered. By the grace of God, he found ways each day to extend God's work. This stirred the anger of the pagan religious and civil authorities. When the emperor Domitian began his persecution of Christians,

Saint Antipas was summoned before the governor. His persecutors thought they could change his mind. The governor argued that what is older is more worthy of honor. Since idol worship was ancient and had grown over the centuries, he said, it was better; the Christian faith had appeared only recently and been accepted by few, so it was worse. Saint Antipas answered with great insight, pointing to Cain: “Cain murdered his brother, and all later generations have hated and rejected him,

yet he lived before them all. In the same way, Christians reject idolatry, even though it is older than they are.” When the governor and the idol worshippers heard this, they became furious and threw Saint Antipas into a bronze bull heated until it glowed. Inside, he prayed to God and praised His great power, giving thanks that he had been counted worthy to suffer for love of Him. Among his prayers, he asked God to grant that anyone who remembered him and called upon his name might be freed from illnesses and the passions, especially the unbearable pain of toothache. He also prayed

that those who celebrated his memory might receive forgiveness of their sins and find mercy on the day of judgment. Having received the Lord’s answer to his prayer, he departed to Him. His holy relics were buried in the Church of Pergamum, where they stream myrrh and bring about healings. By the time the holy Apostle and Evangelist John the Theologian wrote the Apocalypse while in exile on the island of Patmos, Saint Antipas had already completed his course of martyrdom. He is the angel of the Church in Pergamum of whom Christ spoke through John’s prophetic voice: “In the days when

Antipas, My faithful martyr, was killed among you, where Satan dwells.” It is striking that John used the words “My faithful martyr” for no one else but the Lord and this Saint Antipas. Let us, the faithful, honor Antipas, the myrrh streaming companion of the holy martyrs, the renowned bishop and shepherd of Pergamum, a swift and great healer of severe toothache. Let us cry to him from our hearts: “Glory to Christ who glorified you; glory to Him who crowned you; glory to Him who works healing for all through you.”

“Though we were dead in our trespasses and the uncircumcision of our flesh, He made us alive together with Him.” While we were dead, God, in His great love, gave us life. This was, and still is, the work of Christ.

He came to do more than teach us certain truths, ease our pain, or heal our bodily illnesses. He came to give life to us, who were spiritually dead. This means more than simply putting an end to sin and freeing us from bondage to the evil one. It means being made alive with His own life,

living the divine life. This is blessed theosis, our union with God by grace, and it is our salvation. What God is in His essence, we become by participation, by grace, through sharing in the grace of God. We were created for union with God, and the beginning of that union was to be the hypostatic union of the divine and the human in Christ. The Saints use many words for this great work of Christ, which makes us new: re-creation, calling back, return, raising up, restoration, reshaping, renewal, rebirth, gathering all things together, and adoption as children.

True Life. Saint Antipas shared in this new and true life, and he bore witness to it through his words, his martyrdom, and his miracles. Deep down, we all desire this divine life, because we were made for it. But how many of us consciously long for it? And how earnestly do we seek it?