Μάρτυρες της 29ης Νοεμβρίου και η πνευματική διδασκαλία του Αγίου Πιτυρίωνος

Σήμερα, 29 του μηνός Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας επιτελεί τη μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Παραμόνου και των συναθλητών του 370 μαρτύρων, του Αγίου Μάρτυρος Φιλουμένου, του Αγίου Νικολάου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του Αγίου Ιερομάρτυρος Ιωάννου του εις την Περσία, των Αγίων Έξι Μαρτύρων, τους οποίους διωκομένους υποδέχθηκε πέτρα ραγείσα, του Αγίου Ουρβανού Επισκόπου Μακεδονίας, του Αγίου Ιερομάρτυρος Διονυσίου Επισκόπου Κορίνθου, του Οσίου Παγκοσμίου, του Οσίου Πιτυρίωνος, του Αγίου Μάρτυρος Ουαλερίνου, του Αγίου Μάρτυρος Φέδρου και του Οσίου Νεκταρίου Επισκόπου του Σπηλαιώτου του Ρώσου.

Ο Μάρτυς Παράμονος και οι Άγιοι Μάρτυρες που άθλησαν μαζί του έζησαν κατά τα μέσα του τρίτου μετά Χριστόν αιώνος, όταν βασιλέας ήταν ο Δέκιος, άρχοντας δε της Ανατολής ο Ακυλίνος. Αιτία του μαρτυρίου τους υπήρξε η ακόλουθη. Στη Βαλσατία, η οποία σήμερα λέγεται Μπάστρα ή Βασόρα, βρίσκεται στη συμβολή του Τίγρητος ποταμού προς τον Εφράτη και ανήκει τώρα στο Ιράκ, στον τόπο που ονομάζεται Ιερό, αναβλύζουν πλούσια θερμά νερά, τα οποία γιατρεύουν διάφορες αρρώστιες. Εκεί λοιπόν πήγε ο άρχοντας Ακυλίνος για να γιατρευτεί από κάποια σωματική ασθένεια που τον ενοχλούσε. Πρόσταξε δε να τον ακολουθήσουν από τη Νικομήδεια,

χριστιανοί ήταν εκεί δεμένοι για την πίστη του Χριστού. Όταν δε πήγε στο ναό της ψευδοθεάς Ίσιδος και έκανε τις μιαρές θυσίες, πρόσταξε και τους μάρτυρες του Χριστού να θυσιάσουν στα είδωλα και επειδή εκείνοι δεν πείστηκαν, πρόσταξε να τους θανατώσουν όλους και έτσι έλαβαν οι γενναίοι τους στεφάνους της αθλήσεως από τον Παμβασιλέα Χριστό. Ήταν δε κατά τον αριθμό τριακόσιοι εβδομήντα. Βλέποντας λοιπόν αυτούς ο Άγιος Παράμονος έτσι άσπλαχνα να θανατώνονται, με μεγάλη φωνή φώναξε και είπε: «Βλέπω μέγιστη ασέβεια, διότι ο μιαρός αυτός άρχοντας τόσους πολλούς δικαίους και μάλιστα ξένους τους κατασφάζει σαν να ήταν άλογα ζώα».

Ο άρχοντας, όταν άκουσε αυτά, άναψε από θυμό και αμέσως πρόσταξε να τον θανατώσουν. Τη διαταγή αυτή δεν την γνώριζε ο Μάρτυς. Εκεί που άφοβα περπατούσε, τον συνέλαβαν οι απεσταλμένοι και άλλοι μεν τον τρυπούσαν με τις λόγχες τους, άλλοι δε τρυπούσαν τη γλώσσα και τα άλλα μέλη του με κοπτερότατα καλάμια.

Τον θανάτωσαν μπροστά στον άρχοντα και έτσι τον απέστειλαν προς τις ουράνιες μονές για να χαίρει αιωνίως με τους άλλους 370 μάρτυρες. Το Άγιο του Λείψανο ενταφιάστηκε με τα Λείψανα των άλλων μαρτύρων.

Ο Άγιος Μάρτυς Φιλούμενος έζησε κατά τους χρόνους του βασιλέα Αυριλιανού, κατά το δεύτερο ήμισυ του τρίτου μετά Χριστόν αιώνος. Καταγόταν από τη Λυκαωνία, η οποία είναι μέρος της ευρύτερης Καππαδοκίας, είχε δε ως έργο του το να μετακομίζει σιτάρι στη χώρα της Γαλατίας. Αυτός λοιπόν κατηγορήθηκε στον ηγεμόνα της Άγκυρας Φήλικα και αφού παρουσιάστηκε μπροστά του, ομολόγησε ότι ήταν χριστιανός. Γι' αυτό κάρφωσαν πρώτα τα πόδια του με σίδερα και τον έδειραν. Μετά τον κρέμασαν και τον χτυπούσαν με ξύλινα σπαθιά και μετά τον έβαλαν σε αναμμένο καμίνι. Επειδή δε με τη δύναμη του Χριστού παρέμεινε αβλαβής, του κάρφωσαν την κεφαλή, τα χέρια και τα πόδια.

Κατόπιν τον ανάγκασαν να τρέχει σε μεγάλη απόσταση και ο αθλητής του Χριστού λιποθύμησε καθοδόν και έτσι παρέδωσε την Αγία του ψυχή στα χέρια του Θεού, από τον οποίο και έλαβε τον αμαράντινο στέφανο του μαρτυρίου.

Ο Όσιος Πατέρας μας Πιτυρούν ή Πιτυρίων υπήρξε μαθητής του Μεγάλου Αντωνίου, έκανε δε και προϊστάμενος των ασκητών, οι οποίοι ασκήτευαν σε υψηλό βουνό της Θηβαΐδος, πάνω από τον ποταμό Νείλου, βουνό μεγάλο και πετρώδες, το οποίο είχε κρημνούς, σπήλαια και τρύπες, μέσα στα οποία έμεναν και ασκήτευαν οι ασκητές αυτοί. Ήταν δε ο Αγιότατος αυτός αββάς Πιτυρίων ένας από τους εξαίρετους μαθητές του Μεγάλου Αντωνίου και τρίτος στην τάξη. Αυτός ο Άγιος γιάτρευε καθημερινά με την προσευχή του κάθε ασθένεια και έδιωχνε όσο κανείς άλλος τα δαιμόνια. Διότι αφού έγινε διάδοχος του Μεγάλου Αντωνίου και του Θαυμαστού Αμμονίου

διαδέχθηκε αυτούς και στα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, τα οποία είχαν εκείνοι οι θειότατοι πατέρες. Ήταν δε το φαγητό του οσίου αυτού λίγο αλεύρι ανακατεμένο με νερό, αλλά και αυτό δυο φορές μόνο την εβδομάδα, Κυριακή και Πέμπτη. Ο θαυμάσιος αυτός Πιτυρίων παρέδωσε στους μαθητές του πολλές και διάφορες ψυχοφελείς διδασκαλίες. Κοντά δε στα άλλα, δίδασκε και τα εξής: Να ξέρετε, παιδιά μου, ότι για κάθε πάθος του ανθρώπου υπάρχουν και τα ανάλογα δαιμόνια, τα οποία παρακολουθούν και επιτηρούν τα πάθη αυτά, δηλαδή δαιμόνιο στην υπερηφάνεια, δαιμόνιο στη φιλαργυρία, δαιμόνιο στη φιληδονία και γαστριμαργία.

Παρόμοια δε και στα άλλα πάθη, τα οποία δαιμόνια, όποιος θέλει να τα διώξει από πάνω του, είναι ανάγκη να ξεριζώσει τα πάθη από την καρδιά του, στην οποία καρδιά του αυξάνουν τα πάθη από τους πονηρούς λογισμούς. Έτσι νουθετώντας και διδάσκοντας στους μαθητές του ο Όσιος Πιτυρίων και μέχρι τέλους της ζωής του αγωνιζόμενος, απήλθε προς τον Κύριο. Ευχαριστώ.

Ο Πιτυρίων, ως θεοφώτιστος διδάσκαλος της πνευματικής ζωής, ορθοτομεί και μας δείχνει τη σωστή στάση που πρέπει να παίρνουμε απέναντι στο μισόκαλο και αρχαίο εχθρό μας. Πολλοί αγνοούν ή θέλουν να παραβλέπουν την ύπαρξη του πονηρού ως προσώπου, απλώς κάνουν λόγο για το κακό. Έτσι όμως αγνοούν και τις μεθοδίες του διαβόλου και έτσι πέφτουν εύκολα θύματά του. Άλλοι παραδέχονται την ύπαρξη του διαβόλου ως προσώπου, όμως πιάνουν το άλλο άκρο και τον θεωρούν μοναδικό αίτιο της αμαρτίας και γενικότερα του κακού. Ο Όσιος μας παρουσιάζει τη μεγάλη και αποφασιστική σημασία που έχει ο ανθρώπινος, ο δικός μας παράγοντας.

Ο διάβολος είναι η αρχική αιτία, ο αρχικός υποκινητής της αμαρτίας. Όμως δεν μπορεί να κάνει τίποτε αν δεν βρει το κατάλληλο έδαφος, αν δεν βρει κάποιο πάθος, κάποια δική μας αδυναμία για να την ερεθίσει και να μας ωθήσει στη διάπραξη της αμαρτίας. Και το μέσο με το οποίο μας διοχετεύει την πονηρή του ενέργεια είναι κυρίως οι λογισμοί που μας υποβάλλει και τους οποίους, εάν δεν προσέξουμε και συγκατατεθούμε, οδηγούμαστε στην κατ' ενέργεια διάπραξη της αμαρτίας.

Γι' αυτό χρειάζεται η προσοχή και η άμεση απομάκρυνση των υποβαλλόμενων λογισμών, ώστε να μένουμε προσβαλλόμενοι μεν, άτρωτοι δε και ήδη να τον ωφελούμενοι από τις σατανικές επιθέσεις του.

Today, November 29, our Church commemorates Saint Paramonus the Martyr and the 370 martyrs who suffered with him; Saint Philoumenus the Martyr; Saint Nicholas, Archbishop of Thessalonica; Saint John the Hieromartyr in Persia; the Six Holy Martyrs who, while fleeing persecution, were received into a rock that split open; Saint Urban, Bishop of Macedonia; Saint Dionysius the Hieromartyr, Bishop of Corinth; Venerable Pangosmios; Venerable Pityrion; Saint Valerinus the Martyr; Saint Phaedrus the Martyr; and Venerable Nektarios the Russian, Bishop of the Caves.

The martyr Paramonus and the holy martyrs who suffered with him lived in the middle of the third century after Christ, when Decius was emperor and Aquilinus governed the East. Their martyrdom came about in this way. At Balsatia, now called Bastra or Basra, near the meeting of the Tigris and Euphrates rivers in present-day Iraq, there is a place called Hieron. There, abundant hot springs rise from the ground and heal various illnesses. Aquilinus went there to seek a cure for a bodily ailment that troubled him. He ordered Christians who were being held in Nicomedia for their faith in Christ to follow him.

When he went to the temple of the false goddess Isis and offered his defiled sacrifices, he ordered the martyrs of Christ to sacrifice to the idols as well. They refused, so he ordered them all to be killed. Thus those courageous souls received the crowns of martyrdom from Christ, the King of all. They numbered 370. Seeing them put to death so mercilessly, Saint Paramonus cried out in a loud voice: “I see a terrible act of impiety! This vile governor is slaughtering so many righteous people, strangers in this land, as though they were unreasoning animals.”

When the governor heard this, he burned with anger and immediately ordered Paramonus killed. The martyr knew nothing of the order. As he walked along without fear, the governor’s men seized him. Some pierced him with their spears, while others pierced his tongue and the rest of his body with very sharp reeds.

They killed him before the governor, and so sent him to the heavenly dwellings, where he rejoices forever with the other 370 martyrs. His holy relics were buried with theirs.

Saint Philoumenus the Martyr lived during the reign of Emperor Aurelian, in the second half of the third century after Christ. He came from Lycaonia, a region of greater Cappadocia, and his work was to transport wheat to Galatia. He was denounced to Felix, the governor of Ancyra. Brought before him, Philoumenus confessed that he was a Christian. For this, they first drove iron spikes through his feet and beat him. Then they hung him up and struck him with wooden swords before putting him into a blazing furnace. When the power of Christ kept him unharmed, they drove spikes into his head, hands, and feet.

After that, they forced him to run a great distance. This athlete of Christ collapsed on the way and gave up his holy soul into the hands of God, from whom he received the unfading crown of martyrdom.

Our venerable father Pityrun, or Pityrion, was a disciple of Saint Anthony the Great. He became the leader of the ascetics who lived on a high mountain in the Thebaid, above the Nile. It was a large, rocky mountain, with cliffs, caves, and crevices where they lived and practiced their ascetic discipline. This most holy abba Pityrion was among Anthony’s outstanding disciples and was third in succession. Every day, through his prayer, he healed every kind of illness and drove out demons as no one else could. For, having succeeded Saint Anthony the Great and the wonderworking Saint Ammonius,

he also succeeded them in the gifts of the Holy Spirit that those holy fathers possessed. His food was a little flour mixed with water, and he ate even that only twice a week, on Sunday and Thursday. This wonderful Pityrion gave his disciples many teachings for the good of their souls. Among other things, he taught them this: “Know, my children, that each of the human passions has its corresponding demons. There is a demon that exploits pride, one that exploits love of money, and others that exploit the love of pleasure and gluttony.”

The same is true of the other passions. Anyone who wants to drive these demons away must uproot the passions from the heart, where they grow through evil logismoi, intrusive thoughts. Venerable Pityrion continued to counsel and teach his disciples and to struggle until the end of his life. Then he departed to the Lord. Thank you.

Pityrion, as a teacher of the spiritual life illumined by God, speaks rightly and shows us how to face our ancient enemy, who hates all that is good. Many people are unaware of the evil one as a person, or choose to overlook his existence, and speak only of evil in general. In doing so, they fail to recognize the devil’s schemes and easily fall victim to him. Others accept that the devil exists as a person, but go to the opposite extreme and regard him as the sole cause of sin and of evil more broadly. Our venerable father shows us how great and decisive our own part in this is.

The devil is the original cause, the first instigator of sin. Yet he can do nothing unless he finds fertile ground: some passion, some weakness of our own that he can stir up and use to drive us into sin. The chief means by which he passes on his evil influence is the logismoi, the intrusive thoughts he plants in us. If we are not watchful and we consent to them, they lead us to commit sin in deed.

That is why we must be attentive and reject these intrusive thoughts as soon as they arise. Then, even when the devil attacks us, we can remain unharmed and even be edified through his satanic assaults.