Περὶ τοῦ Ἀντιχρίστου 4

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

We find ourselves...

We are at the fifteenth catechesis of Saint Cyril. In it he tells us that Christ will come again, and since He will come again, our faith must hold that on the eve of Christ's Coming we will have the presence of the Antichrist.

This is what the fifteenth catechesis of Saint Cyril takes up, and he sets it before us in a most wonderful way.

But he does not tell us simply about the subject of the Antichrist alone, toward which we have shown a certain curiosity without taking any corresponding stance toward the coming of his person.

Rather, Saint Cyril places the subject within a framework of spiritual life and of knowledge.

So we were saying last time, as Saint Cyril lays it out for us, that this world has already been polluted. Not, of course, by the detergents that have multiplied and have spoiled and dirtied the seas and the land and the atmosphere.

Rather, this world has been polluted by sin. As he says, since corruption and theft and adultery and every kind of sin have been poured out upon the earth, blood has been mingled with blood in the world, everything has been filled with moral filth.

So that this wondrous dwelling place should not remain filled with lawlessness, this world passes away, so that a better one may be brought forth.

For this reason, because he says that this wondrous dwelling place, our earth, should not remain full of lawlessness, this world passes away so that a better world may be brought forth.

The main point, then, is that the world passes away.

Of course, I would like to say to you in just a couple of words that this dwelling place, that is, our earth, is wondrous. It is a matter of perspective; if you like, it is a matter of the heart. Because if we were to say that the universe, or rather our earth, let me not go all the way to the universe, that our earth is ugly, it is either because sin has made it ugly, or because there is sin within us and we cannot see this truly wondrous dwelling place of God as it would have come from the hands of the Creator. You cannot see the universe except with the eyes of purity.

My beloved, only purity of heart secures a true vision of the object, that is, not a muddling of this knowledge of the whole creation. I will give you just one example, which is both very characteristic and very striking.

The reproductive act, the act of union, in both animals and man.

When man had an absolutely pure heart, he could see this reproductive act as the wisest work of God.

But because man became corrupted, he now sees this reproductive act with countless filthy eyes, in countless impure ways. He becomes wicked, and then he can no longer see creation rightly. And the fact that he can no longer see creation rightly is a consequence of the Fall of the first-created.

So, if we could have those eyes as God fashioned them, with an absolutely pure heart, we would see in an entirely different way. I remind you only, as, we might say, a reinforcement of the matter, of this statement of Holy Scripture.

What does His word say? It says that Adam and Eve were naked and were not ashamed, because there was no wickedness.

Thus they saw the whole human body with not a trace of wickedness present. But as soon as they sinned, they began to feel shame; wickedness had entered in.

But now, understand, they sinned with respect to the commandment of God, not in a sexual sense, and there is no sin in that. Then they came to themselves; they came to themselves after Paradise. But, but man had to be guarded against a corruption that would take place within him rapidly, and God puts shame in place so that the rapid corruption of man would not occur, because he would no longer see rightly; and shame comes as a check on the downward slide he is taking, and death is a punishment, yet at the same time it is also a benefactor.

For evil does not become eternal and immortal. And so it is with shame. What does this mean? God came, at man's fall, when his heart had been defiled, to set up a barrier and to protect man himself as much as possible.

We can no longer see creation as it came from the hands of God. However much we try, the full hundred percent no longer exists. It is finished for us.

But this world, regardless of the fact that we look upon it with a certain guile, is a wondrous dwelling place, as Saint Cyril says. And only the Saints can truly appreciate this, only the Saints. Don't tell me that if we go out to the countryside to watch a sunrise over the sea,

and a magnificent morning with all its colors, the way the sun paints them, or a sunset. Don't tell me that there we can draw out the full beauty of creation; we merely touch that beauty, we only feel it.

We only touch the true beauty of creation; we can no longer really see it. The proof is that man invented, in all the religious systems he built, that thing we spoke about during the question time, what do you call it, the phenomenon of dualism.

The God of Good and the God of Evil. Go and look at all the idolatrous systems, the philosophical ones, the religious ones, and everywhere you will find a seal that leaves nothing unsealed, that stamps itself on everything. Dualism. The God of Good and the God of Evil. Yet God is the creator both of matter and of the spirit.

This is what we have lost, because we can no longer see, we cannot see rightly. And we say, for example, in the age of the Manichaeans, and we will speak today about the Manichaeans as well, they held that marriage was impure.

And the divinely inspired Apostle Paul, though Manichaeism came later, yet truly so, since this element already existed in Gnosticism, was moved to say that a time will come when people will call marriage impure.

forbidding, hindering people from coming together in marriage.

And further, that foods will be impure. Or that you would be committing murder if you ate a piece of fruit you had cut from the tree. He weaves myths out of these things. And do not imagine otherwise: dualism exists to this very day, but outside of Christianity.

So that you may understand what Christianity is: it opens the eyes, it cleanses the eyes and the heart, so that man may see the real creation as it truly is. But I will not dwell on this any longer, except to say that this dwelling place nevertheless remains wondrous, despite the ruin we have brought upon it, as we come close to turning our earth into a desert.

With our technological civilization, you see, there was once the notion that technological progress would bring about an improvement of nature. It is laughable, it is laughable. To say the least, it is laughable to claim that technological civilization brings an improvement of nature; rather it brings a condemnation of nature. Who denies this? No one, no one, no one. We all now speak of a death of our earth. You heard me: of a death, now, of our earth.

And if we manage to find a way, and I am speaking now the way people speak these days, to find a way to quickly invent something in space, to escape from the earth, even if only the last inhabitants of the earth, so as to go to other stars and live there, because by then our earth will be uninhabitable.

That is, it will no longer be able to be lived in. That is where technological civilization has brought it. Do you deny it? I believe no one does. So then, what was our earth like when it came fresh from the hands of the Creator? Well then, let us take joy in something. Whatever God creates, He never returns to nothing. Always keep this in mind. God returns nothing to nothing. Why? Because whatever He made is well made.

Everything is very good. And so, even when human wickedness comes to corrupt the earth and all that is upon the earth, God does not abandon His creation. And since it has become corrupted, He steps in, He sets things in order, He brings history to a halt, He sends the righteous.

He will send them into His Kingdom, and the sinners into Hell, and this universe He changes and brings back, not to its first form, but to a better form. And this better form, as I put it here, is the kallion, spelled with two lambdas, that is, the better world will be brought forth, and within this new creation the man of righteousness will dwell.

That is, the man of virtue, for righteousness means virtue, and there will no longer be any evil disposition; the good disposition will have been made firm and settled, nor will there be the devil, nor the Antichrist, nor the sinners, who will be in eternal Hell.

And so this wonderful dwelling place is expected to become even better. Let me put it to you this way: a Second Edition.

The Second Edition of Creation astounds us and enchants us. When I first learned of this, and I have said this same thing before, but I cannot help recalling it, I had read and come to know that this is the future of creation: that creation will change and become new.

I was overwhelmed. A few things from the Word of God have overwhelmed me and overwhelm me still. I will tell you only two: the Resurrection of the Dead, with their bodies, of course, and the Re-creation of creation.

They have literally overwhelmed me and they keep me overwhelmed, and I would wish, until I depart from this present life, to be kept overwhelmed, because only if the Word of God overwhelms us in what it reveals to us, only then can we stand upright and glorify God and be diligent in keeping His commandments.

And so I too will pray for you, that these things may not leave you indifferent, but may overwhelm you, may hold you fast, and that you may live them daily, so that they may become the very foundation of your salvation. For how else will we avoid sin, how else will we come to love the Lord, except by knowing those things which the love, the power, and the wisdom of God is working.

Do you want to receive the proof from the sayings? he asks. Do you want to take your proof from the very things that the Word of God reveals?

Listen to Isaiah as he says: and the heaven shall be rolled up like a scroll, and all the stars shall fall like leaves from a vine, and as the leaves fall from a fig tree.

It is written in Isaiah, chapter 34, verse 4. But since Saint Cyril does not set down the whole prophecy, allow me to read it to you just as I copied it out from the Old Testament.

Together with what it says just before, because we are going to need those earlier words a little further on. So the text of the Seventy says: and all the powers of the heavens shall melt away. The word is takisontai, from tiko, I melt, tikomai, I am melted; and so all the powers of the heavens shall melt, they shall dissolve.

Some suppose that this word, powers, refers to the holy Angels, since Christ says that the powers of the heavens shall be shaken. But it is not speaking of the holy Angels, because here it is plain, we would say: will the holy Angels melt away? That would be strange.

Besides, the Apostle Peter gives such a fine description, which I will read to you afterward, and you will see that it is not speaking of the holy Angels, but of the powers of heaven, understand. Everything within the universe that makes up these powers: the stars.

Take an example: how does our earth hold its place? Where does it stand? The sun exerts its forces, and so our earth keeps its place; that is, when I say it stands still, it is turning around the sun, it revolves around the sun. All the stars that exist, hanging there unsupported. There are fearsome forces, my dear ones, within the universe, fearsome forces. You know them, you know all of this very well; we learn it at school, we know it even from primary school.

So he says these shall melt away. Why shall they melt? They will undergo a bending, an alteration; something will happen to the powers of the heavens, not in our galaxy alone, but in the whole universe. And the heaven shall be rolled up like a scroll. Eligisetai is the passive future of the verb elisso, or elissomai in the middle voice.

The Ionic form is eliso, epsilon and iota, with the rough breathing; elisso with two sigmas, and it matters, because from it comes the word eilitarion, the scroll, which we will speak of a little further on, like helix, something that turns, something spiral-shaped.

It matters a great deal, and that is why I am giving you the words derived from it. And you will see why. The heaven, it says, eligisetai, it shall be rolled up, it shall be turned round. That is how the word is rendered, eliso or elisomai, which means I revolve, I turn round, like a scroll; and all the stars shall fall, all the stars will fall, as the leaves of the vine fall and the leaves of the fig tree.

Have you seen it somewhere in autumn, in October, in November, when the leaves turn yellow, and a little breeze blows, how the leaves fall from the vine and from the fig tree?

It is astonishing. But let us look at this word of Isaiah, let us analyze it.

When he says that all the powers of the heavens shall melt away, he is telling us the very thing that the Apostle Peter said; but as I told you, we will look at that a little further down.

It shall be rolled up like a scroll. We must see what a book was like in that age. It did not have the form we know today, where it has the form of leaves, each leaf fastened along one edge to a common spine, giving us the familiar form of the book. I need not describe it.

The book in antiquity had the form of the eilitarion, the scroll, from which, as I told you, the very word eilitarion is derived, from the word eliso.

It was a single thing, because the material was of that kind; let us say we had the papyri.

Papyrus is a reed, one that grows there on the banks of the river Nile. They took its leaves from there, and so on. First they would work it, and even today papyrus still exists; in fact someone once gave me a piece of papyrus as a gift, and it moved me, for where else would I ever set eyes on papyrus. They glue the pieces together in the proper way; they are little strips, so to speak, fastened one to another, and once it is well worked you can write upon it.

A fair number of manuscripts on papyrus survive, of course, not only of Holy Scripture but also of other texts preserved from antiquity. After that we had parchment, made on the skin of animals, chiefly goats, indeed young goats, indeed goats before they were even born, from the embryos.

And because this method of making a book was invented at Pergamon in Asia Minor by the Greeks, this product, this making of the chartes, and chartes does not mean what we call paper: it is, in general, the form of material on which we write that is called chartes.

Now, in the end, what we call paper has kept the general name chartes. This thing that is made from wood shavings, you know, and from wool, from cotton, we make it today from many materials, we make our paper; but that other one was named after the city of Pergamon, the Pergamene, parchment.

The form was, as I told you, this straight thing, and it was a single sheet, a single sheet, which they had to gather up when they used it. They would roll it up like this, into a little roll, and they would put a string here and tie it. And the libraries of antiquity, like the library of Alexandria, or of Pergamon for example, were shelves, and they placed these little rolls on them.

Notice, they placed these little rolls in cases, and this was the form of the libraries of antiquity. But just as here they were written on the inside, on the inner surface, now the outside as well, since the writing material was very expensive.

And note that Pergamon invented parchment because, out of rivalry, Egypt would not sell papyrus, or sold it at a very high price, so that no other library could be created and only the Library of Alexandria would remain, out of jealousy.

And so the people of Pergamon invented parchment from animal skin, and animal skin is far better than papyrus. Now, how do we write? We wrote on the inside; we have to write on the outside part too. I unroll this.

Not only written on the inside; we have to write on the outside as well. So, when I unrolled it, having taken it rolled up from the library, I unroll it to read. And I turn it inside out, I hold it inside out and turn it inside out, and now I read.

Once I have finished the inside, I read the outside.

So this is the form of the books of the ancients. And the prophet Isaiah tells us that heaven will be rolled up like a book. That is, it will be turned like a book; that is, it will be turned inside out.

The scroll, the eilitarion, takes its meaning from there, from the verb 'eilo', from the verb 'eilo', spelled with a smooth breathing and an acute accent, written either with one lambda or with two. The middle voice is the verb 'eiloumai', always with epsilon-iota, 'eiloumai', and 'eilithisetai' is the passive future of the verb 'eiloumai'.

So notice: it means 'I contract', it means 'I revolve', it means 'I turn inside out'. I turn inside out, I contract, I gather in, and I revolve. Concerning the heavenly bodies, Aristotle writes the following, in the Timaeus.

Excuse me, no, no, I will not give that as the reference; no, the Timaeus is Plato's. 'The earth, wound about the axis stretched through the whole universe,' writes Aristotle. And it means the earth revolving about its own axis, as we would say in our own language today.

So I have spoken, analyzing even the words, in order to show you here something quite astonishing: that the universe will not depart from its place, but will be turned inside out like a scroll, or as a verse of the Psalms says.

"You shall roll it up like a garment." Notice how he called the coat a garment. Just as in the old days, so we wouldn't have to go to the tailor, we had one coat, right up until we died, we had only the one coat. And we would turn it inside out to make it new again, so it would last us the other thirty or forty years of our life.

So then, just as the overcoat is turned inside out and becomes new, so the universe will be turned inside out and become new. If you ask me how we can grasp this 'inside out', I will tell you it is comprehensible; that is what I will tell you, it is comprehensible.

We are simply given an image of how the universe will change, but we do not know how this change is to be understood. We know only the results of this change, and the results are that the universe will pass from corruption to incorruption.

And every living thing, like human beings, will pass from mortality to immortality. This alone is what we affirm. How this will happen, we honestly do not know. But just as it is with immortality,

This, through an image: 'in the twinkling of an eye', with the blink of the eyes, the Resurrection of the dead will take place. We understand it. These are images, so that we may enter in and rather grope our way toward the mystery.

Saint Cyril says: 'And the Gospel too says' — yes, the Gospel also says, 'the sun shall be darkened, and the moon shall not give her light, and the stars shall fall from heaven.' The Lord Himself says this in the Gospel according to Matthew, chapter 24, verse 29.

I must tell you that, first of all, Saint Cyril cites two or three passages from Holy Scripture, and I bring in something from the Fathers, some two or three passages. There are very many passages in Holy Scripture that speak of the change of the universe.

Notice, it is not a single, solitary passage, such that one might say perhaps we should interpret it in some other way. Rather, there are many passages that speak of the change of creation. What does the Gospel say, what does the Lord say? That the sun will be darkened, and the moon will not give its light, and the stars will fall from heaven.

Of course, this is not about shooting stars, those 'stars' that are nothing but stones, which enter the earth's atmosphere and there, coming into friction with the particles of the air, become white-hot, and we think they are stars that are falling. They are not.

Shooting stars are not real stars, not great bodies; but here he is speaking of the stars of heaven that will fall, that will pass away. As I told you, this is an image; we shall see what happens. Here Saint Cyril adds a word of consolation.

Let us not grieve, he says, as though we alone were dying; the stars too come to their end. Let us not grieve that only we human beings die; the stars die as well. The stars too die. I remember once a very fine book by an astronomer, translated into Greek some thirty years ago, by the Englishman Sir James Jeans. It was a beautiful book, "The Mysterious Universe" was its title, and it had a chapter that said, "The sun is dying." It made a deep impression on me; I was still a teenager, a young man, and that chapter, "The sun is dying," impressed me greatly. My beloved, science itself tells us that the universe is dying.

Of course, we have no need for science to tell us this, but even in this case it is striking here where Saint Cyril says that the stars too come to their end. Perhaps science will tell us that the stars do die, yet new ones are born.

But they cannot go on dying and being born forever, just as human beings die and new ones are born. Yet at some point the stars will only die. But here let me note something. Because the phenomenon of the falling away, or rather of the death of the universe,

according to the scientists, is very long. For example, the life of the sun is such that, if we say it will live a hundred years, our sun has already run through the age of five years. So it has ninety-five more years to live.

That is, by comparison you understand that it has not yet spent nineteen twentieths of its life, but only one twentieth. So the death of the universe will not be a symptom of a scientific, or better, a symptom of the decay of the universe, but it will be a symptom of the Second Coming of Christ.

If, for example, Christ were to come tomorrow, the universe would change. Not because it had grown old, but because its Creator came and changes it. That is to say, we do not have a change of the universe that would coincide with the natural running down of creation, because of energy, because the law of entropy comes into play. Let me put it to you this way as well: even if the energy within the universe is at the same level and the universe will die, it will not die by that process, but because the Creator will enter into his judgment and will change the universe.

So the stars too die, but perhaps they are raised again. He puts in a "perhaps," and I will explain to you why. Perhaps, he says, they rise again; when he says they rise, of course he means they are raised up. They will take their place once more. He puts in that "perhaps." Do you know why? Because he does so very rightly, most cleverly, and by divine inspiration.

Because we do not know what the form of the new universe will be.

Professor Bratsiotis, in his commentary on the Apocalypse, finds from the text that the form of the bodies in the universe will not be spherical. For there the Evangelist John says, though this is a bit of over-curiosity, but I simply mention it to you now,

that there is no longer anywhere the sun and the earth, the moon, nor the sea.

Everything has passed away. When Christ makes them new, he says, the old things have passed away, the old things are gone. And since the old things have passed, everything comes new. How will these new things be? How will these new things be?

Because it says that in the city, the New Jerusalem, they have no need of sun and moon. This is the fulfillment: Jerusalem, the Church, these are the new creations. It is the new universe, the one made new again.

And that there they no longer have need of the sun, because there will be the light of the person of Christ. It is the uncreated light, for the light that now exists within the universe is the light we know as energy, and this energy has a material reality.

Energy is another form of matter, but the light of the Transfiguration of Christ is not created light; it is the uncreated light, which flows forth from the essence of God. Consequently, since there will be no sun and moon, but the uncreated light of Christ, then what form will the universe have, if we speak of Paradise, with an allusion to the Kingdom of God, for Paradise is one thing and the Kingdom of God is another.

If we speak of Paradise, to which the Apostle Paul ascended, he says that the things God has prepared for those who love him, no eyes have seen, nor ears heard. So then there will be not only sight, but there will also be hearing.

Nor have they entered into the heart of man, this is the construction, that is, they have not become objects of desire, because they go beyond man's perception. And consequently it is a new world which no one can possibly describe.

Human language does not describe it; it is not permitted for man to speak of it; it is not possible for these things to be described in human language. That is why Saint Cyril does not know, and says that perhaps the new form will again have the stars, but it may also not have the stars.

But this material world, as a material world, as matter, will not lose even a single atom of matter. And when we say "lost," the verb "to lose" means to return to nothing. When we say a candle was lost because it burned, nothing was lost.

You know this from school, because it became something else. The candle as a form was lost; it became something else. Nothing is lost. Shall I remind you of Lavoisier? Surely we remember our first years at school. Nothing is lost. So here, when we say the stars will be lost, they will become something else. Nothing is lost, not one atom of matter. And consequently let us not grieve as though we alone were dying. Let us not grieve that only we perish, while the stars too come to their end.

But perhaps they are raised again. The Lord dissolves the heavens, not to destroy them, but to raise them up again more beautiful. So the Lord comes, not to destroy, not to lose, not to make the heavens vanish, but to bring them forth better than before. He raises them up more beautiful. This is a very beautiful thing.

So then, we pass from an aged world into a new one. This will coincide with the Second Coming of Christ. I am telling you this for the second time.

Note that the Fathers of our Church have of course spoken about this subject. It could not escape their attention; it is a matter of great importance. And now I come simply to tell you one or two passages from Holy Scripture.

Beyond what Isaiah says here, Saint Cyril will also draw one passage for us from the Psalms. And something from the Fathers.

The Apostle Peter says, in his Second Epistle, chapter three, verses ten to thirteen.

"But the day of the Lord will come like a thief in the night." The day of the Lord, he says, will come like a thief in the night, suddenly. And on that day the heavens will pass away with a rushing roar. This change will happen in an instant. And so, my beloved, since we have come into existence, we do not return again into nothingness. Our eyes still have many things to see. For this reason let us not grieve that we die. Once more we are raised up, once more we will rise in the Resurrection. Let us not grieve that we die.

The heavens, then, will pass away — they will pass away with a rushing roar. The word here means a great noise; they will pass with a crash. And the elements will be dissolved by fire: the elements of creation will be dissolved by burning. What does Isaiah say — I read it to you — and does not Saint Cyril say it too? Let me remind you again what it says: and all the powers of the heavens shall melt away.

What does the Apostle Peter say? "The elements shall be dissolved with burning heat." The elements of creation, once they are burned, will be dissolved. "Dissolved" means this: just as when I have a compound body, my beloved, and fire, or some other means, breaks it down into its individual elements. I bring about a release of elements. If I burn wood, I have a release of elements. How can I obtain the potash we spoke of last time?

If I burn the wood — otherwise I cannot obtain the potash — and when I take the ash from the wood, I obtain the potash. So the burning of the elements will yield something else. "And the earth and the works that are therein shall be burned up."

And the earth and everything that exists upon the earth, all of it will be dissolved. All of it through fire. What is this fire? I haven't noted that down.

But somewhere the Apostle Peter says this.

That within matter — and this is astonishing — that within this matter of these worlds and in the heavens, that is, in everything material, God has stored up fire. Back in the time when the Apostle Peter wrote these things, they were incomprehensible matters.

How had fire been stored up? Today we know. It is the energy that can be called forth from the material elements. It is understandable. These things were written two thousand years ago. Yet today we understand many things.

"Since all these things are being dissolved in this way" — when all of this is at last loosed and comes apart — "what kind of people ought we to be, living in holy conduct and godliness, as we look for and hasten the coming of the day of God, its very Parousia, for the sake of which the heavens, set ablaze, will be dissolved, and the elements, caught in the burning heat, will melt away."

Where can we take our stand? Nothing remains but godliness, my beloved, when amid this fearful event the heavens themselves are dissolved — not only the earth, but the heavens, everything. "But new heavens" — thank you very much, Mr. Constantine, I thank him.

It is in Second Peter, the chapter says: "the heavens and the earth which are now" — the present heavens and earth, children, what we call the sun, the moon, the stars, our galaxy, the other galaxies, the billions of galaxies that exist, and our Earth — listen, because here it says "heavens and the earth." "By the same word are kept in store, reserved unto fire." By His own word they are stored up; they hide fire within themselves like a treasure, as in a treasury. Do you hear it — the fire? Today, as I told you, we know it, because we draw this fire out of matter, this energy within it.

"Kept" — forgive me — "kept unto the day of judgment." This thing will come to pass; it is being preserved to happen on the day of Judgment. Then it will come "unto the day of judgment and perdition of ungodly men," and so on. Thank you.

"Nevertheless we, according to his promise, look for new heavens and a new earth, wherein dwelleth righteousness." New heavens, a new earth — according to His promise we await them, heavens and an earth in which now dwells virtue, righteousness; that is, holiness. Not righteousness in the narrow sense, but virtue, holiness.

Isaiah says this too, about the new heavens and the new earth. The Apocalypse (the Book of Revelation) says it as well; the Evangelist John says in chapter 21: 'And I saw a new heaven and a new earth, for the first heaven and the first earth had passed away, and there was no more sea.'

I saw a new heaven, a new earth. The first heaven no longer exists, the first earth no longer exists. They have passed away, and the sea no longer exists. Take note: they did not go off somewhere and have something else come in their place; rather, what exists is changed inside out.

It would be unthinkable for the old heaven and the old earth to go off somewhere and for something new to be made in their place. The old world itself becomes new.

What has grown old becomes new; that is why I dwelt so long on that 'it will be rolled up,' 'it will be dissolved,' and the rest. It turns inside out like a scroll, as Isaiah says. Now, my beloved, let us also look at something from the Fathers.

The Apostle Paul says, in his First Epistle to the Corinthians, chapter seven, verse thirty-one: "For not the hypostasis..."

There is also this from Saint Irenaeus, who draws on a passage from the Apostle Paul in First Corinthians 7:31. It is Saint Irenaeus, in fragment 96 in the Patrology. He says the following: for neither the substance nor the essence of creation vanishes away.

"For true and sure is the One who established it." Because neither the hypostasis nor the essence of creation vanishes away. We do not fall into nothingness; we do not return to nothingness, because the One who set it in place, who set creation in place, is true and sure. "I am the Amen and the sure one," says Christ.

The Father says this as well; that is, God the Word, who in the Old Testament is the Lord, Yahweh, the Amen, the Lord, the One who confirms and the Sure One. Whatever He makes, He does not turn back into nothingness; rather, as the Apostle Paul says, "the fashion of this world passes away." What is it that passes away? Not the essence of creation, but the fashion; that is, the form of the universe will change, it will change.

That is, through one transgression it came about that man grew old within it. In this realm man grew old with his sins. And for this reason this present form became transient, which form? The spherical one. It became transient, since God foreknew all things.

Because God foreknew what would come to pass. A small parenthesis: why, within this vast universe, did God make our earth so that we dwell here and feel cramped, and speak of the exhaustion of the earth's goods, the exhaustion of oil, the exhaustion of coal, of carbon, saying that the earth is not enough to feed us? So that we draw conclusions like those of Malthus and end up with Malthusianism, or neo-Malthusianism; that we must limit births; that the population grows by geometric progression while the products of the earth grow by arithmetic progression, and therefore, and therefore, and therefore...

...and so we quarrel because the earth is too small. Now someone will say, pay attention, the answer is very simple: since our home here is not permanent and will quickly pass away, beyond any doubt, there is no need for the earth to be any larger.

God keeps us here only as long as we need her provisions. After that, history will come to an end. Then there is the argument that wars break out because the earth is small, which is wrong. Could the earth not hold even four people, Adam, Eve, Cain, and Abel? Why did Cain kill Abel?

If wars break out, is it not because the passions exist? The passions, the passions, the passions. That is the reason, because the passions give birth to wars, and not simply the population of five or ten billion upon the earth. Take as an example how the distribution of food across the earth works, so that we may understand this.

We do not send food to those who are starving, because we want to keep the prices of our own goods high. And many other terrible things belonging to the so-called civilized world.

So then, this is why God made the earth small; yes, and for one more reason: so that we would place our hope in God. So that we would say, the earth is small, but God is our helper, the Creator of the universe. The Hebrews, some two million people out in the wilderness, who fed them? God did.

What was He training them for there? He was training them to place their hope and their dependence upon God. Some of them were found gathering more; for on the Sabbath, you know, no manna fell, so they were found gathering it ahead of time, since it was permitted to gather the day before for the Sabbath.

They were afraid that God might not send down the manna, so they gathered more, and it bred worms. Whereas the manna they gathered on Friday for the Sabbath did not breed worms. And God was angered, God grew wrathful, saying: after all this, do you still have no trust in Me?

The whole point is for man's trust in God to grow. Jesus Christ is in the wilderness, and His disciples say to Him: Lord, send the crowds away, for they are tired, they are hungry; let them go to the surrounding villages, since they would have to walk to find bread.

And then the Lord says: You yourselves give them something to eat. The holy John Chrysostom comments on this and says:

"The place is deserted." How beautiful this is. "The place is deserted, but He who feeds the whole inhabited world is present." The One who feeds the whole world is present. So God wished to have this at every moment: man's dependence upon God. That is the whole of it, and Saint Cyril puts it very beautifully here.

Once this present form has passed away and man has been renewed, he becomes a new man; and having come into full flower toward incorruption, so that he can no longer grow old, so that man can never age again, then there will be a new heaven and a new earth. A new heaven, a new earth.

"In the new things," in the new heavens, man abides. That is why I told you: the new universe will become the Kingdom of God. Man abides ever new, always new. "And conversing with God," he will have communion with God.

And we will see God in the person of Jesus Christ. For so Isaiah says. Isaiah says, 'For just as the new heaven and the new earth, which I make, remain before me, says the Lord.' That is, in the same way that the heaven is new and the earth is new, the things that I make remain before me, right in front of me.

And they no longer disappear; unto the ages of ages, in eternity, says the Lord. Isaiah 66:22. But something else is said as well, in the Didache, an old book from the beginning of the second century. And then the signs of the truth will appear. The signs of the truth: the first sign, an opening, a spreading out in heaven; then the sign of the trumpet's voice, for the Lord says an angel will sound the trumpet, the Apostle Paul says it, forgive me; and the third, the resurrection of the dead. Three signs of the truth. What are they? The world made new, the angel sounding the trumpet,

and the dead will be raised. These three. And as Saint Gregory the Theologian says so beautifully, from the thirty-first of his Theological Orations, he says: Two notable transformations of life have taken place in all of history, and they are called two covenants and earthquakes of the earth, because of how renowned the matter is; the one from idols to the Law, the other from the Law to the Gospel.

There occurred, he says, two transitions, two in all of history, and they are called two covenants and two earthquakes. The one is the passage from idolatry to the Law, the second from the Law to Christianity.

Through a new, third earthquake, Saint Gregory says, the transition from things here to things there will be accomplished. A third earthquake, a passing over from here to there, from the old to the new. My beloved, all these things, as you can perceive, are exceedingly great, exceedingly important, exceedingly beautiful.

When someone thinks about these things constantly in his mind, they take hold of him, they shake him to the core throughout his whole life. He looks at the universe and says: it will be made new; he looks at the earth: it will be made new. Then he has no concern for the present world, except for the case where people sin.

He himself, however, strives and struggles to live according to the will of God, so that he may live within these new heavens and the new earth. But the subject has not been exhausted; we will continue, God first, this coming Sunday.

Ευρισκόμεθα...

Βρισκόμεθα εις την 15η κατήχηση του Αγίου Κυρίλου. Σ' αυτήν αναφέρεται ότι ο Χριστός θα ξανάρθει και αφού θα ξανάρθει, τότε η πίστη πρέπει να είναι ότι στις παραμονές της Ελεύσεως του Χριστού θα έχουμε την παρουσία του Αντιχρίστου.

Με αυτά ασχολείται η 15η κατήχηση του Αγίου Κυρίλου και μας τα λέγει κατά έναν πολύ θαυμαστόν τρόπον.

Αλλά δεν μας λέγει απλώς μόνο το θέμα του Αντιχρίστου, για το οποίο έχουμε δείξει μια περιέργεια, χωρίς να παίρνουμε μια ανάλογη στάση απέναντι στον ερχομό του προσώπου του.

Αλλά ο Άγιος Κύριλλος τοποθετεί το θέμα μέσα σε ένα πλαίσιο πνευματικής ζωής και γνώσεως.

Έτσι λέγαμε την περασμένη φορά, όπως μας εκθέτει ο Άγιος Κύριλλος, ότι ο κόσμος αυτός ήδη ερυπάνθη. Όχι βεβαίως από τα απορρυπαντικά που έχουν αυξηθεί και έχουν χαλάσει και λερώσει τις θάλασσες και τις στεριές και την ατμόσφαιρα.

Αλλά έχει ρυπανθεί ο κόσμος αυτός από την αμαρτία. Όπως λέγει, επειδή γαρ και φθορά και κλοπή και μοιχεία και παν είδος αμαρτιών εχύθη επί της γης, αίματα εφ' αίμασιν εμίγη εν τω κόσμω, γέμισαν τα πάντα από βρωμιά ηθική.

Ίνα ούν μη μείνει το θαυμαστόν τούτο οικητήριον ανομίας πεπληρωμένον, παρέρχεται ο κόσμος ούτος, ίνα ο καλλίων αναδειχθεί.

Γι' αυτό επειδή λέει να μην μείνει αυτό το θαυμαστόν οικητήριον, η γη μας, γεμάτο από την ανομία, περνάει αυτός ο κόσμος για να αναδειχθεί ένας καλύτερος κόσμος.

Το κύριο θέμα λοιπόν είναι ότι ο κόσμος παρέρχεται.

Βέβαια θα ήθελαμε μόνο με δύο λόγια να σας έλεγα ότι το οικητήριον αυτό, δηλαδή η γη μας, είναι θαυμαστόν, είναι θέμα οπτικής γωνιάς, αν θέλετε είναι θέμα καρδίας. Διότι αν θα λέγαμε ότι το σύμπαν, καλύτερα η γη μας, να μην πάω στο σύμπαν, η γη μας είναι άσχημη, είναι γιατί ή η αμαρτία την έκανε άσχημη ή μέσα μας υπάρχει αμαρτία και δεν μπορούμε να δούμε αυτό το θαυμαστόν πράγματι οικητήριον του Θεού, όπως θα είχε βγει από τα χέρια του δημιουργού. Δεν μπορείς να δεις το σύμπαν παρά μόνο με τα μάτια της αγνότητας.

Αγαπητοί μου, μόνο η καθαρότητα της καρδίας εξασφαλίζει όρασιν εξ αντικειμένου αληθή, όχι δηλαδή ένα μπέρδεμα αυτής της γνώσεως, της δημιουργίας ολοκλήρου. Θα σας πω μόνο ένα παράδειγμα, το οποίο είναι και πολύ χαρακτηριστικό και πολύ κτυπητό.

Η γενετησία πράξης, μίξης και στα ζώα και στον άνθρωπο.

Όταν ο άνθρωπος είχε μίαν απολύτως καθαρή καρδιά θα μπορούσε να ειδεί αυτή τη γενετησία πράξη ως το σοφότερο έργο του Θεού.

Επειδή όμως επονηρεύθη ο άνθρωπος, αυτήν τη γενετησίαν πράξη, τη βλέπει με μύρια βρώμικα μάτια, με μύριους τρόπους ακαθάρτους. Πονηρεύεται και τότε δεν μπορεί πια να δει τη δημιουργία ορθά. Το ότι δεν μπορεί να δει τη δημιουργία ορθά, αυτό είναι μια επίπτωση της πτώσεως των πρωτοπλάστων.

Έτσι, αν μπορούσαμε να είχαμε τα μάτια εκείνα όπως ο Θεός τα έπλασε με μια καρδιά απολύτως καθαρή, θα βλέπαμε εντελώς αλλιώτικα. Σας θυμίζω μόνο σαν, θα λέγαμε, ενίσχυση του πράγματος τούτη τη θέση της Αγίας Γραφής.

Τι λέει ο λόγος του, λέει ότι ο Αδάμ και η Εύα ήσαν γυμνοί και ουκ ησχύνοντο διότι δεν υπήρχε πονηρία.

Έτσι έβλεπαν όλο το ανθρώπινο σώμα, μηδέ ίχνος πονηρίας να υπάρχει. Μόλις όμως αμάρτησαν, άρχισαν να ντρέπονται, μπήκε η πονηρία.

Αλλά τώρα, αμάρτησαν εννοείται ως προς την εντολή του Θεού, όχι γενετήσια, και δεν υπάρχει αμαρτία. Τότε συνήλθαν, συνήλθαν μετά από τον Παράδεισο, Αλλά, αλλά, ο άνθρωπος, ο άνθρωπος έπρεπε να προφυλαχθεί σε μια φθορά που θα γίνεται μέσα του ραγδαία και ο Θεός βάζει την ντροπή για να μην υπάρξει η ραγδαία φθορά του ανθρώπου, γιατί δεν θα έβλεπε πια σωστά και σαν ανασταλτικόν του κατηφόρου που παίρνει έρχεται η ντροπή και ο θάνατος είναι τιμωρία αλλά και ταυτόχρονα είναι ευεργέτης.

Διότι δεν γίνεται το κακό αιώνιο και αθάνατο. Έτσι και η ντροπή. Τι σημαίνει; Ήλθε ο Θεός στην πτώση του ανθρώπου που εμολύνθηκε η καρδιά του να βάλει ένα ανάχωμα και να προστατεύσει όσο μπορεί τον ίδιο τον άνθρωπο.

Δεν μπορούμε πια να δούμε τη δημιουργία όπως βγήκε από τα χέρια του Θεού. Όσο να προσπαθήσουμε το 100% δεν υπάρχει πια. Έχει τελειώσει για μας.

Αλλά ο κόσμος αυτός, ανεξάρτητα το ότι τον βλέπουμε με κάποια πονηριά, είναι θαυμαστόν οικητήριον, όπως λέγει ο Άγιος Κύριλλος. Και μπορούν αυτό να το εκτιμήσουν μόνο οι Άγιοι, μόνο οι Άγιοι. Μη μου πείτε ότι αν πάμε σε μια εξοχή να δούμε μια ανατολή ηλίου στη θάλασσα

και ένα πρωινό καταπληκτικό με τα χρώματά του, όπως ο ήλιος θα δημιουργεί, ή μια δύση. Μη μου πείτε ότι εκεί μπορούμε να βγάλουμε την ομορφιά της δημιουργίας, απλώς την ψηλαφούμε την ομορφιά της δημιουργίας.

Μόνο ότι ψηλαφούμε την αληθινή ομορφιά της δημιουργίας, δεν μπορούμε πια να τη δούμε, απόδειξη ότι ο άνθρωπος επενόησε σε όλα τα θρησκευτικά του συστήματα που έφτιαξε, εκείνα που λέγαμε την ώρα των αποριών, τι λέτε, το φαινόμενο της διαρχίας.

Ο Θεός του Καλού και ο Θεός του Κακού. Πηγαίνετε να ειδείτε σε όλα τα ειδωλολατρικά συστήματα, φιλοσοφικά, θρησκευτικά, θα βρείτε παντού μια σφραγίδα που δεν αφήνει πουθενά να μη σφραγίσει τα πάντα. Η Διαρχία. Ο Θεός του Καλού και ο Θεός του Κακού. Ο Θεός είναι ο δημιουργός και της ύλης και του Πνεύματος.

Αυτό το χάσαμε, γιατί δεν μπορούμε πια να ειδούμε, δεν μπορούμε να δούμε ορθά. Και λέμε τι επί παραδείγματι, στην εποχή των Μανιχαίων, θα κάνουμε λόγο σήμερα και για τους Μανιχαίους ότι ο γάμος ήτο ακάθαρτο.

Και ο Αγγελιστός Απόστολος Παύλος, ότι η Μανιχαία είναι μεταγενέστερη, αλλά πραγματικός διότι ήδη το στοιχείο αυτό υπήρχε στον γνωστικισμό. Να πει, θα έρθει καιρός που θα λέγουν οι άνθρωποι τον γάμον ακάθαρτον.

Κωλυόντων, εμποδιζόντων το να συνέρχονται εις τον γάμο.

Ακόμη οι τροφές θα είναι ακάθαρτες. Ή θα επιτελείς φόνο εάν φας ένα καρπό που θα τον κόψεις από το δέντρο. Μυθώνει πράγματα Και μην νομίσετε, η διαρχία υπάρχει μέχρι σήμερα έξω από το χριστιανισμό όμως.

Για να καταλάβετε τι είναι ο χριστιανισμός. Ανοίγει τα μάτια, καθαρίζει τα μάτια και την καρδιά για να ειδεί ο άνθρωπος την πραγματική δημιουργία όπως είναι. Δεν θα μείνω όμως πιο πολύ, παρά μόνο ότι αυτό το οικητήριον παραμένει ωστόσο θαυμαστόν, παρά τα χάλια που του έχουμε δημιουργήσει και κοντεύουμε να μεταβάλλουμε τη γη μας σε έρημον.

Με τον τεχνικό μας πολιτισμό βλέπετε κάποτε υπήρχε η άποψη ότι ο τεχνικός πολιτισμός θα δημιουργήσει βελτίωση της φύσεως. Είναι γελίο, είναι γελίο. Το λιγότερο είναι γελίο ότι ο τεχνικός πολιτισμός δημιουργεί βελτίωση της φύσεως αλλά καταδίκη της φύσεως. Ποιος το αρνείται αυτό; Κανείς, κανείς, κανείς. Όλοι μιλάμε για ένα θάνατο πια της γης μας. Ακούσατε, για ένα θάνατο πια της γης μας.

Και αν προλάβουμε να βρούμε έναν τρόπο, μιλάω όπως μιλάνε οι άνθρωποι αυτή την ώρα, να βρούμε έναν τρόπο να επινοήσουμε γρήγορα κάτι διαστημικά, να δραπετεύσουμε από τη γη, έστω οι τελευταίοι κάτοικοι της γης, για να πάμε σε άλλα αστέρια να ζήσουμε εκεί, γιατί πια η γη μας θα είναι ακατοίκητη.

Δηλαδή δεν θα μπορεί να κατοικηθεί. Εκεί την έφτασε ο τεχνικός πολιτισμός. Το αρνείστε; Πιστεύω, κανείς. Λοιπόν, πώς ήταν η γη μας όταν βγήκε από τα χέρια του Δημιουργού; Ε, λοιπόν, ας χαρούμε κάτι. Ο Θεός ό,τι δημιουργεί, στο μηδέν δεν ξαναγυρίζει. Αυτό να το ενθυμείστε πάντοτε. Ο Θεός δεν επιστρέφει στο μηδέν τίποτα. Γιατί; Ό,τι έκανε είναι καλώς καμωμένο.

Όλα είναι καλά λίαν. Γι' αυτό το λόγο, αν έρχεται η ανθρωπίνη κακία να φθείρει την γη και τα επί της γης, ο Θεός δεν εγκαταλείπει τη δημιουργία Του. Κι ως εφθαρμένη, μπαίνει στη μέση, βάζει μια τάξη, σταματάει την ιστορία, στέλνει τους δικαίους.

Θα τους στείλει στη Βασιλεία Του, τους αμαρτωλούς στην κόλαση, και αυτό το σύμπαν το αλλάζει και το ξαναφέρνει όχι στην πρώτη του μορφή αλλά σε μια καλυτέρα μορφή. Και αυτή η καλυτέρα μορφή, όπως το λέω εδώ, είναι ο καλλίων, με δύο λάμβδα, ο καλύτερος δηλαδή κόσμος θα αναδειχθεί και μέσα σε αυτή την καινούργια δημιουργία θα κατοικήσει ο άνθρωπος της δικαιοσύνης.

Δηλαδή της αρετής, δικαιοσύνη θα πει αρετή, και δεν θα υπάρχει πλέον ούτε η κακή προαίρεσις, θα έχει παγιωθεί η αγαθή προαίρεσις, ούτε ο διάβολος, ούτε ο Αντίχριστος, ούτε οι αμαρτωλοί οι οποίοι θα βρίσκονται εις την αιωνίαν κόλαση.

Ώστε λοιπόν αυτό το θαυμαστό οικητήριο αναμένεται να γίνει καλύτερον. Να σας το πω έτσι, Δευτέρα Έκδοσις.

Τι, η Δευτέρα Έκδοσις της Δημιουργίας μας καταπλήσσει και μας γοητεύει. Όταν πρωτοπληροφορήθηκα τόσο, το έχω ξαναπεί το ίδιο, αλλά δεν μπορώ να μην το θυμάμαι, είχα διαβάσει και έμαθα ότι το μέλλον της δημιουργίας είναι αυτό, δηλαδή να αλλάξει η κτίσις και να γίνει καινούρια.

Συγκλονίστηκα, με έχουν μερικά πράγματα συγκλονίσει από τον Λόγο του Θεού και με συγκλονίζουν ακόμη. Θα σας πω μόνο δύο, η Ανάσταση των Νεκρών με τα σώματά τους εννοείται και η Αναδημιουργία της Δημιουργίας.

Με έχουν κυριολεκτικά συγκλονίσει και με κρατούν συγκλονισμένο και θα ευχόμουν μέχρι που να φύγω από την παρούσα ζωή να με κρατούν συγκλονισμένο, διότι μόνο εάν μας συγκλονίζει ο Λόγος του Θεού σε εκείνα που μας αποκαλύπτει, μόνο τότε μπορούμε να σταθούμε όρθιοι και να δοξολογούμε τον Θεό και να φροντίζουμε για την τήρηση των εντολών Του.

Γι' αυτό και θα ευχηθώ κι εγώ σε εσάς αυτά να μην σας αφήσουν αδιαφόρους, αλλά να σας συγκλονίσουν, να σας συνέχουν και να τα ζείτε καθημερινά, ώστε αυτά να γίνουν και το υπόβαθρο της σωτηρίας σας. Γιατί πώς αλλιώς θα αποφύγουμε την αμαρτία, πώς αλλιώς θα αγαπήσουμε τον Κύριο, παρά μόνο εάν γνωρίζουμε εκείνα τα οποία η αγάπη, η δύναμη και η σοφία του Θεού εργάζεται.

Θέλεις λαβείν την απόδειξιν από των ρητών, λέγει. Θέλεις να πάρεις την απόδειξη από εκείνα τα οποία ο Λόγος του Θεού αποκαλύπτει.

Άκουε Ησαΐου λέγοντος, και ελιγήσεται ως βιβλίον ο ουρανός και πάντα τα άστρα πεσείται ως φύλλα εξ αμπέλου και ως πίπτει φύλλα από συκής.

Είναι γραμμένο στον Ησαΐα, στο 34 κεφάλαιο, στίχος 4. Όμως, επειδή ο Άγιος Κύριλλος δεν καταχωρεί ολόκληρη την προφητεία, επιτρέψατέ μου να σας τη διαβάσω όπως την αντέγραψα εγώ από την Παλαιά Διαθήκη.

Με εκείνα που λέγει πιο μπροστά, γιατί θα μας χρειαστούν αυτά τα πιο μπροστά, λίγο πιο κάτω. Λέγει λοιπόν το κείμενο των Εβδομήκοντα, και τακήσονται πάσαι δυνάμεις των ουρανών, τακήσονται, τήκω, λιώνω, τήκομαι, λιώνωμαι, και θα τακούν, θα λιώσουν πάσαι δυνάμεις των ουρανών.

Μερικοί νομίζουν αυτή η λέξις δυνάμεις ότι αναφέρεται στους Αγίους Αγγέλους, όπως λέει ο Χριστός ότι σαλευθήσονται δυνάμεις των ουρανών. Δεν πρόκειται περί των Αγίων Αγγέλων, διότι εδώ θα λέγαμε είναι φανερό, οι Άγιοι Άγγελοι θα λιώσουν; Είναι περίεργο.

Εξάλλου κάνει τόσο καλή περιγραφή ο Απόστολος Πέτρος που θα σας διαβάσω μετά και θα δείτε ότι δεν πρόκειται περί των Αγίων Αγγέλων, αλλά περί των δυνάμεων του Ουρανού εννοείται. Ό,τι υπάρχει μέσα στο σύμπαν που αποτελούν δυνάμεις, τα αστέρια.

Πάρτε παράδειγμα, πώς στέκεται η γη μας, πού στέκεται; Ασκεί δυνάμεις ο ήλιος, έτσι στέκεται η γη μας, δηλαδή όταν λέω στέκεται, ενώ στρέφεται περί τον ήλιον, περιφέρεται περί τον ήλιον, όλα τα αστέρια που υπάρχουν έτσι, ξεκρέμαστα, υπάρχουν φοβερές δυνάμεις, αγαπητοί μου, μέσα στο σύμπαν, φοβερές δυνάμεις, τις ξέρετε, ξέρετε όλα αυτά πολύ καλά, στο σχολείο μας τα ξέρουμε και από το δημοτικό σχολείο τα ξέρουμε.

Λοιπόν, αυτά λέει θα λιώσουν, γιατί θα λιώσουν, θα υποστούν μία κάμψη, μία αλλοίωση, θα γίνει κάτι, σε δυνάμεις των ουρανών, όχι στο γαλαξία μας, σ' ολόκληρο το σύμπαν, και ελιγήσεται ο ουρανός ως βιβλίον. Ελιγήσεται, είναι παθητικός μέλλων του ρήματος ελίσσω ή ελίσσομαι το μέσον.

Ο Ιονικός είναι Ηλίσο, Εψιλόν, Γιώτα και Δασία Ηλίσσω με δύο σίγμα έχει σημασία γιατί από εκεί παράγεται και το ειλητάριον. για το οποίο θα κάνουμε αμέσως παρακάτω λόγο όπως έλιξ, κάτι που γυρίζει, ελικοειδές.

Έχει πολύ σημασία, γι' αυτό σας παίρνω και τα παράγωγα της λέξεως. και θα δείτε γιατί, ότι ο Ουρανός λέγει, ελιγήσεται, θα περιστραφεί. Έτσι μεταφράζεται η λέξη, ελήσω ή ελήσομαι, που θα πει περιστρέφομαι, ως βιβλίο και πάντα τα άστρα πεσείται, όλα τα αστέρια θα πέσουν, όπως πέφτουν τα φύλλα του Αμπελιού και τα φύλλα της Συκιάς.

Είδατε κάπου εκεί το Φθινόπωρο, τον Οκτώβρη, τον Νοέμβρη, όταν κιτρινίσουν τα φύλλα, ένα αεράκι να φυσήξει πως πέφτουν τα φύλλα από το Αμπέλι και από τη Συκιά.

Είναι καταπληκτικό. Για να δούμε όμως να το αναλύσουμε αυτό του Ισαΐου.

Όταν λέγει ότι θα τακούν όλες οι δυνάμεις των ουρανών μας το λέει αυτό που είπε ο Απόστολος Πέτρος αλλά σας είπα θα το δούμε λίγο πιο κάτω.

Ελιγήσεται ως βιβλίο. Πρέπει να δούμε πώς ήταν το βιβλίο την εποχή εκείνη. Δεν είχε τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα, που έχουμε τη μορφή των φύλλων, που από τη μία του κάθε φύλλο, από τη μία του πλευρά, είναι κολλημένο σε μια κοινή ράχη και έχουμε τη γνωστή μορφή του βιβλίου. Να μην την περιγράφω.

Το βιβλίο στην αρχαιότητα είχε την μορφή του ηλιταρίου, δηλαδή που παράγεται και η λέξη ηλιτάριο σας είπα από τη λέξη ελίσω.

Ήτο ένα, επειδή η ύλη τέτοια ήταν, ας πούμε είχαμε τους Παπύρους.

Πάπυρος είναι ένα καλάμι, είναι που βγαίνει εκεί στις όχθες του Νήλου ποταμού, έπαιρναν από εκεί τα φύλλα του κτλ. Πρώτα επεξεργάζοντο και σήμερα ακόμη υπάρχει πάπυρος, που λέτε, μάλιστα μου έκαναν κάποτε δώρο ένα τεμάχιο παπύρου, με συνεκίνησε γιατί πού να έβλεπα πάπυρον, τα κολλούν καταλλήλως, είναι έτσι μικρές θα λέγαμε λωρίδες έτσι και είναι κολλημένες η μια με την άλλη και αυτό επεξεργασμένο καλά-καλά που μπορείς απάνω να γράψεις.

Σώζονται βεβαίως και χειρόγραφα επί παπύρου αρκετά, όχι μόνο στην Αγία Γραφή αλλά και άλλα κείμενα που διασώθησαν από την αρχαιότητα. Μετά είχαμε την Περγαμηνή επί δέρματος ζώων, κυρίως κατσικιών, μάλιστα μικρών κατσικιών, μάλιστα κατσικιών πριν γεννηθούν, από έμβρυα.

Και επειδή ο τρόπος αυτός κατασκευής βιβλίου επενοήθη στην Πέργαμον της Μικράς Ασίας από τους Έλληνες. Το προϊόν αυτό, η κατασκευή αυτή του χάρτου, χάρτη δεν θα πει αυτό που λέμε χαρτί. Είναι γενικά η μορφή ύλης που γράφουμε, λέγεται χάρτης.

Τώρα έμεινε τελικά αυτό που λέμε χαρτί, έμεινε με τη γενική ονομασία χάρτης. Αυτό το κατασκεύασμα που είναι από τα ροκανίδια, ξέρετε, και από μαλλιά, από μπαμπάκι, κάναμε από πολλές ύλες σήμερα, κάνουμε το χαρτί, αλλά εκείνο ονομάστηκε και από την πόλη Πέργαμον, Περγαμηνή.

Η μορφή δε ήτο, αυτό το, σας είπα, το ευθύγραμμο πράγμα και ένα μόνο φύλλο ήταν, ένα μόνο φύλλο, το οποίον έπρεπε να το μαζέψουν όταν το χρησιμοποιούσαν, το τύλιγαν έτσι, ένα τυλιχτάρι, αυτό, έβαζαν μια κλωστή εδώ και το έδεναν και οι βιβλιοθήκες αρχαιότητας όπως η βιβλιοθήκη της Αλεξανδρίας, επί παραδείγματι της Περγάμου, ήταν ράφια και έβαζαν αυτά τα τυλιχτάρια.

Προσέξτε, αυτά τα τυλιχτάρια τα βάζαν στις θήκες και ήταν αυτή η μορφή των βιβλιοθηκών της αρχαιότητας. Αλλά όπως εδώ τώρα ήταν γραμμένα από μέσα, από το μέσα μέρος γραμμένο, τώρα το απ' έξω αφού η γραφική ύλη ήτο πολύ ακριβή.

Σημειώστε δε ότι η Πέργαμος επενόησε την Περγαμηνή, επειδή από αντίπραξη η Αίγυπτος δεν επουλούσε πάπυρον ή πουλούσε πολύ ακριβά για να μην δημιουργηθεί άλλη βιβλιοθήκη παρά μόνο να παραμείνει της Αλεξανδρίας η Βιβλιοθήκη από αντιζηλία.

Και τότε οι Περγαμηνοί επενόησαν την Περγαμηνή από δέρμα ζώου και είναι πολύ καλύτερο το δέρμα του ζώου από ότι είναι ο πάπυρος. Πώς να γράψουμε τώρα, μέσα γράψαμε, πρέπει να γράψουμε και από το απ' έξω μέρος, το ξετυλίγω αυτό.

Όχι μόνο από μέσα γραμμένο, πρέπει να γράψουμε και από απ' έξω. Έτσι, όταν εγώ το ξετύλιγα τυλιγμένο, το πήρα από τη βιβλιοθήκη, το ξετυλίγω για να διαβάσω. Και το γυρίζω μέσα έξω, κρατήσω το μέσα έξω και το γυρίζω μέσα έξω και διαβάζω τώρα.

Αφού τελείωσα το μέσα, διαβάζω το απ' έξω.

Λοιπόν, αυτή είναι η μορφή των βιβλίων της αρχαιών. Και μας λέγει ο προφήτης Ησαΐας ότι ο Ουρανός ελιγήσεται ως βιβλίο. Δηλαδή, περιστραφεί σαν το βιβλίο, δηλαδή θα γυρίσει το μέσα έξω.

Το ειλητάριον από εκεί την σημασία του, από το ρήμα ειλώ, από το ρήμα ειλώ, ει, ψιλή οξεία, γράφεται και με ένα λάμδα, γράφεται και με δύο λάμδα. Το μέσον είναι το ρήμα ειλούμε, έψιλο γιώτα πάντα, ειλούμε και το ειληθήσεται είναι παθητικός μέλλον του ρήματος ειλούμε.

Προσέξτε λοιπόν, θα πει συστέλλομαι, θα πει περιστρέφομαι, θα πει γυρίζω μέσα έξω, γυρίζω μέσα έξω, συστέλλομαι, μαζεύομαι και περιστρέφομαι. Επί ουρανίων σωμάτων, ο Αριστοτέλης γράφει το εξής, στον Τίμιο.

Συγγνώμη, όχι, όχι, δεν θα λέω παραπομπή, όχι, ο Τίμιος είναι του Πλάτωνος. Γην ειλουμένην, γη ειλουμένην δε περί τον διαπαντός πόλον τεταμένον, γράφει ο Αριστοτέλης. Και σημαίνει περιστρεφομένη τη γη περί τον εαυτής άξονα, θα λέγαμε στη γλώσσα μας σήμερα.

Ώστε μίλησα αναλύοντας και τις λέξεις για να σας δείξω εδώ κάτι που είναι πολύ καταπληκτικό. Ότι το σύμπαν δεν θα φύγει από τη θέση του αλλά θα γυρίσει το μέσα έξω όπως ένα ειλητάριον ή όπως λέγει ένας στίχος ψαλμικός.

ειλήσεις αυτόν ως περιβόλαιον. Πώς είπε περιβόλαιο το παλτό. Όπως παλιά, για να μην πάμε στο ράφτη, είχαμε ένα παλτό, μέχρι που πεθάνουμε, είχαμε ένα παλτό μόνο. Και αυτό το γυρίζαμε μέσα έξω, για να το κάνουμε καινούργιο, να περάσουμε τα άλλα 30-40 χρόνια της ζωής μας.

Όπως λοιπόν γυρίζει το παλτό μέσα έξω και γίνεται καινούργιο, έτσι θα γυρίσει το σύμπαν, μέσα έξω και θα γίνει καινούργιο. Αν με ρωτήσετε πως μπορούμε να καταλάβουμε αυτό το μέσα έξω θα σας πω είναι κατανόητο, αυτό θα σας πω είναι κατανόητο.

Απλώς μας δίδεται μια εικόνα πως το σύμπαν θα αλλάξει, αλλά δεν ξέρουμε όμως πως εννοείται αυτή η αλλαγή. Ξέρουμε μόνο τα αποτελέσματα αυτής της αλλαγής και τα αποτελέσματα είναι ότι θα περάσει το σύμπαν από τη φθορά στην αφθαρσία.

Και ό,τι είναι ζωντανό πράγμα όπως οι άνθρωποι και από τη θνητότητα εις την Αθανασία. Αυτό μόνο ορίζουμε. Το πώς θα γίνει αυτό ομολογουμένως το αγνοούμε. Αλλά όπως και για την Αθανασία.

Αυτό με μια εικόνα εν ριπή οφθαλμού, με το ανοιγοκλείμα των ματιών θα γίνει η Ανάσταση των νεκρών. Το καταλαβαίνουμε. Είναι εικόνες αυτές για να μπούμε να ψηλαφήσουμε μάλλον το μυστήριο.

Λέγει ο Άγιος Κύριλλος. Και το Ευαγγέλιο φησίν, αλλά και το Ευαγγέλιο λέγει ο ήλιος σκοτισθήσεται και η σελήνη ου δώσει το φέγγος αυτής και οι αστέρες πεσούνται εκ του ουρανού. Λέγει ο ίδιος ο Κύριος εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, κεφάλαιον 24, στίχος 29.

Πρέπει να σας πω ότι εγώ, καταρχάς ο Άγιος Κύριλλος βάζει δυο-τρία χωρία από την Αγία Γραφή και εγώ κάτι επιστρατεύω από τους πατέρες, κανένα δυο-τρία σημεία χωρία. Υπάρχουν πάρα πολλά χωρία στην Αγία Γραφή που μιλούν για την αλλαγή του σύμπαντος.

Προσέξτε, δεν είναι ένα μοναδικό χωρίο να πει κανείς μήπως κάπως αλλιώτικα πρέπει να το ερμηνεύσουμε. Αλλά υπάρχουν πολλά χωρία που ομιλούν για την αλλαγή της δημιουργίας. Τι λέγει το Ευαγγέλιο, τι λέγει ο Κύριος; Ότι ο ήλιος θα σκοτιστεί και η σελήνη δεν θα δώσει τη λάμψη της και τα αστέρια θα πέσουν από τον ουρανό.

Βεβαίως δεν πρόκειται περί των διαττόντων αστέρων, αλλά τα αστέρια που δεν είναι παρά πέτρες, που μπαίνουν μέσα στην γήινη ατμόσφαιρα και εκεί ερχόμενες σε τριβή με τα μόρια του αέρος, πυρακτώνονται και νομίζουμε ότι είναι αστέρια που πέφτουν. Δεν είναι.

Οι διάττοντες αστέρες δεν είναι αστέρια πραγματικά, μεγάλα σώματα, αλλά εδώ μιλεί για τους αστέρες του ουρανού που θα πέσουν, που θα πάνε. Σας είπα εικόνα, θα δούμε τι θα γίνει. Εδώ μόνο ο Άγιος Κύριλλος βάζει μια παρηγορία.

Μη λυπηθώμεν, λέει, ως μόνοι τελευτώντες· και αστέρες τελευτώσι. Μη λυπηθούμε ότι μόνο εμείς οι άνθρωποι πεθαίνουμε και τα αστέρια πεθαίνουν. Και τα αστέρια πεθαίνουν. Θυμάμαι κάποτε ένα πολύ ωραίο βιβλίο ενός αστρονόμου που έχει μεταφραστεί ελληνικά εδώ και 30 χρόνια πίσω, του Άγγλου, Σερ Τζέιμς Γινς. Και ήταν ένα πολύ ωραίο βιβλίο αυτό, «Το μυστηριώδες σύμπαν» ήταν ο τίτλος του βιβλίου και είχε ένα κεφάλαιο που έλεγε «Ο ήλιος πεθαίνει». Με είχε εντυπωσιάσει πολύ, ήμουν έφηβος ακόμη, νέος, και με είχε εντυπωσιάσει πολύ αυτό το κεφάλαιο «Ο ήλιος πεθαίνει». Αγαπητοί μου, η ίδια η επιστήμη μας λέγει ότι το σύμπαν πεθαίνει.

Βέβαια δεν έχουμε ανάγκη να μας το πει η επιστήμη, αλλά και αυτή την περίπτωση κάνει εντύπωση εδώ που λέγει ο Άγιος Κύριλος ότι και αστέρες τελευτώσι. Ίσως θα μας πει η επιστήμη ότι πεθαίνουν μεν τα αστέρια, γεννιώνται όμως κάποια καινούργια.

Δεν μπορούν όμως πάντα να πεθαίνουν και να γεννιώνται, όπως ακριβώς και οι άνθρωποι πεθαίνουν και γεννιώνται καινούργοι. Αλλά κάποτε θα πεθαίνουν μόνο τα αστέρια. Αλλά εδώ να σημειώσω κάτι. Επειδή το φαινόμενο της πτώσεως ή μάλλον του θανάτου του σύμπαντος

κατά τους επιστήμονες είναι πολύ μακρύ, επί παραδείγματι η ζωή του ηλίου είναι τόση, ώστε αν πάρουμε ότι θα ζήσει 100 χρόνια, ήδη ο ήλιος μας έχει διανύσει την ηλικία των 5 ετών. Έχει λοιπόν να ζήσει ακόμα 95 χρόνια.

Δηλαδή συγκριτικά καταλαβαίνετε ότι τα 19/20 ακόμη δεν τα έχει δαπανίσει, τη ζωή του παρά μόνο το 1/20. Ότι ο θάνατος του σύμπαντος δεν θα είναι ένα σύμπτωμα επιστημονικής, καλύτερα ένα σύμπτωμα φθοράς του σύμπαντος, αλλά θα είναι ένα σύμπτωμα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας.

Εάν, επί παραδείγματι, αύριο έρθει ο Χριστός, το σύμπαν θα αλλάξει. Όχι γιατί γέρασε, αλλά γιατί ήρθε ο δημιουργός του και το αλλάζει. Ότι δεν έχουμε δηλαδή την αλλαγή του σύμπαντος, σαν που να συμπίπτει με την αύξηση της δημιουργίας, γιατί η ενέργεια, γιατί μπει και ο νόμος της εντροπίας, Να σας το πω και έτσι, και εφόσον η ενέργεια μέσα στο σύμπαν είναι επί του αυτού επιπέδου και θα πεθάνει το σύμπαν, όχι με αυτή την, αλλά γιατί θα μπει ο Δημιουργός μέσα στην κρίση του και θα το αλλάξει το σύμπαν.

Πεθαίνουν λοιπόν και τα αστέρια, αλλά ίσως πάλι εγείρονται, βάζει ένα ίσως, θα σας το εξηγήσω γιατί, ίσως λέει πάλι αναστήνονται, όταν λέει αναστήνονται, το εγείρονται βέβαια. Θα ξαναμπαίνουν στη θέση τους. Βάζει το ίσως. Ξέρετε γιατί; Διότι πολύ σωστά το βάζει, ευφυέστατα και θεοπνεύστως.

Διότι δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η μορφή του νέου Σύμπαντος.

Ο καθηγητής Μπρατσιώτης μέσα στην Αποκάλυψη που υπομνηματίζει βρίσκει από το κείμενο ότι δεν θα είναι η μορφή σφαιροειδής των σωμάτων μέσα στο Σύμπαν. Διότι λέει εκεί ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, αν και είναι μια πολυπραγμοσύνη, αλλά απλώς σας το λέω τώρα αυτό.

Ότι δεν υπάρχει πια πουθενά ο ήλιος και η γη, η σελήνη, ούτε η θάλασσα.

Όλα έχουν περάσει. Όταν ο Χριστός τα κάνει καινούργια λέγει τα αρχαία παρήλθε, τα παλιά πέρασαν. Και αφού πέρασαν τα παλιά όλα έρχονται καινούργια. Πως θα είναι αυτά τα καινούργια, πως θα είναι αυτά τα καινούργια;

Επειδή λέγει δεν έχουν ανάγκη στην πόλη, τη Νέα Ιερουσαλήμ, ανάγκη Ηλίου και Σελήνης. Αυτή είναι η απόλυση, η Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία, είναι οι νέες κτίσεις. Είναι το καινούργιο σύμπαν το ανακαινισμένο.

Και ότι εκεί δεν έχουν ανάγκη πλέον του Ηλίου, διότι θα υπάρχει το φως του προσώπου του Χριστού. Είναι το φως το άκτιστον, διότι το φως το τώρα που υπάρχει μέσα στο σύμπαν, είναι το γνωστό μας φως ως ενέργεια, η οποία ενέργεια έχει υλική υπόσταση.

Είναι μια άλλη μορφή της ύλης η ενέργεια, αλλά το φως της μεταμορφώσεως του Χριστού, δεν είναι το κτιστόν φως, είναι το άκτιστον φως, που απορρέει από την ουσία του Θεού. Συνεπώς, αφού δεν θα υπάρχει ο ήλιος και η σελήνη, αλλά το άκτιστον φως του Χριστού, τότε τι μορφή θα έχει το σύμπαν, εάν δια τον παράδεισον, με υπαινιγμό τη Βασιλεία του Θεού, γιατί άλλο παράδεισος, άλλο η Βασιλεία του Θεού.

Εάν δια τον παράδεισον που ανήλθε ο Απόστολος Παύλος, λέγει ότι εκείνα που ετοίμασε ο Θεός σε εκείνους που τον αγαπούν, ούτε μάτια είδαν, ούτε αυτιά άκουσαν, άρα λοιπόν δεν θα υπάρχει μόνο όρασης, αλλά θα υπάρχει και ακοή.

Ούτε επί καρδίαν ανθρώπου ανέβησαν αυτά, ανέβει για αυτή η σύνταξη, δηλαδή ότι δεν στάθηκαν αντικείμενο επιθυμίας, επειδή βγαίνουν από την αντίληψη του ανθρώπου. Και συνεπώς είναι ένας καινούριος κόσμος ο οποίος δεν είναι δυνατό να τον περιγράψει κανείς.

Ανθρωπίνη γλώσσα δεν περιγράφει, ουκ εξόν εστιν ανθρώπω λαλήσαι, δεν είναι δυνατόν αυτά να περιγραφούν με ανθρώπινη γλώσσα. Γι' αυτό ο Άγιος Κύριλλος δεν ξέρει, λέει ίσως η νέα μορφή να έχει πάλι τους αστέρας, μπορεί όμως και να μην έχει τους αστέρας.

Αλλά ο υλικός αυτός κόσμος, ως υλικός κόσμος, ως ύλη δεν θα χαθεί ούτε ένα άτομο ύλης. Και άμα λέμε χαθεί το ρήμα χάνω εννοεί επιστρέφω στο μηδέν. Όταν λέμε ένα κερί χάθηκε γιατί κάηκε, δεν χάθηκε τίποτα.

Το ξέρετε από το σχολείο αυτό, διότι έγινε κάτι άλλο. Το κερί σαν μορφή χάθη, έγινε κάτι άλλο. Δε χάνεται τίποτα. Να σας θυμίσω το Λαβουαζιέ; Έτσι δεν θυμηθούμε τα πρώτα τα σχολικά μας χρόνια. Δε χάνεται. Εδώ όταν λέμε θα χαθούν οι αστέρες, θα γίνουν κάτι άλλο. Δε χάνεται τίποτα. Ούτε ένα άτομο της ύλης. Και συνεπώς λυπηθώμεν ως μόνοι τελευτώντες. Μη λυπηθούν ότι μόνο εμείς χανόμαστε και αστέρες τελευτώντες.

Αλλά ίσως πάλι εγείρονται. Η λύσις δε τους Ουρανούς ο Κύριος, ουχί να απολέσει τούτους, αλλ' ίνα αυτούς πάλιν καλλίονας εγείρει. Αλλά έρχεται ο Κύριος, όχι δια να απολέσει, να χάσει, να εξαφανίσει τους Ουρανούς, αλλά να τους αναδείξει καλυτέρους. Είναι καλλίονας εγείρει. Είναι πολύ ωραίο αυτό.

Ώστε λοιπόν περνάμε από έναν παλαιωμένο κόσμο σε ένα καινούριο. Θα συμπέσει αυτό με τη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία. Σας το λέγω για δεύτερη φορά.

Σημειώσατε ότι οι πατέρες της Εκκλησίας μας έχουν βεβαίως μιλήσει για το θέμα αυτό. Δεν μπορούσε να εκφύγει της προσοχής των, είναι πολύ σπουδαίο. Και έρχομαι τώρα να σας πω μόνο κάτι, ένα δυο αγιογραφικά χωρία.

Πάρα πέρα από αυτά που λέει εδώ ο Ησαΐας, θα μας πάρει και ένα από τους ψαλμούς ο Άγιος Κύριλλος. Και κάτι από τους πατέρες.

Λέγει ο Απόστολος Πέτρος. Στη Δευτέρα του Επιστολή, τρία κεφάλαιο, δέκα έως δεκατρία στίχοι.

«Είξη δε η ημέρα Κυρίου ως κλέπτης εν νυχτή». «Θα έλθει, λέγει η ημέρα του Κυρίου, σαν όπως ο κλέπτης τη νύχτα, ευνηδίως». Εννή, εντιοπία δηλαδή ημέρα, ουρανοί ρυζιδών παρελεύσανται. Θα είναι ακαριέρα αυτή η μεταβολή. Δηλαδή, αγαπητοί μου, εφόσον ήρθαμε στην ύπαρξη, στο μηδέν δεν ξαναγυρίζουμε. Έχουν πολλά πράγματα να ειδούν τα μάτια μας. Γι' αυτό μη λυπηθούμε ότι πεθαίνουμε. Πάλι εγκυρώμεθα, πάλι θα αναστηθούμε. Μη λυπηθούμε ότι πεθαίνουμε.

Οι ουρανοί λοιπόν θα περάσουν, παρελεύσανε, θα περάσουν ριζιδάν. Ο ρίζας, τώρα είναι όμικρον γιώτα, θα πει θόρυβας. Θα περάσουν με τα πατάγου. Στοιχεία δε καυσούμενα λυθίσανται. Τα στοιχεία της δημιουργίας θα λυθούν με την καύση. Τι λέει ο Ισαΐας, σας διάβασα δεν το λέει ο Άγιος Κύριλος, τι λέει σας το ξαναθυμίζω και τα κίσονται πάσαι δυνάμεις των ουρανών.

Τι λέγει ο Απόστολος Πέτρος; Στοιχεία καυσούμενα λυθήσονται. Τα στοιχεία της Δημιουργίας αφού θα καούν, θα λυθούν. Θα πει θα λυθούν, όπως ακριβώς έχω ένα σύνθετο σώμα αγαπητοί μου, και η φωτιά ή κάποιος άλλος τρόπος το διαλύει αυτό στα επιμέρους στοιχεία του. Κάνω μια απελευθέρωση στοιχείων. Αν κάψω τα ξύλα, έχω μια απελευθέρωση στοιχείων. Πώς μπορώ να πάρω την ποτάσσα, για την οποία έγινε λόγο στην περασμένη φορά;

Αν κάψω το ξύλο, αλλιώτικα δεν μπορώ να πάρω την ποτάσσα και όταν το ξύλο παίρνω τη στάκτη, παίρνω την ποτάσσα. Η καύση λοιπόν των στοιχείων θα δώσει κάτι άλλο. Και η γη και τα εν αυτή έργα κατακαήσεται.

Και η γη και ό,τι υπάρχει πάνω στη γη όλα θα διαλυθούν. Όλα διά της πυράς. Ποια είναι αυτή η πυρά; Δεν το έχω σημειώσει.

Αλλά λέγει κάπου ο Απόστολος Πέτρος.

Ότι μέσα στην ύλη είναι καταπληκτικό. Ότι μέσα σε αυτήν την ύλη των κόσμων αυτών και στους ουρανούς, δηλαδή σε ό,τι υλικόν, έχει ο Θεός αποταμιεύσει το πυρ. Τότε τον καιρό που τα έγραφε αυτά ο Απόστολος Πέτρος ήταν ακατανόητα πράγματα.

Πώς αποταμίευε το πυρ; Σήμερα το ξέρουμε. Είναι η ενέργεια η οποία μπορεί να εκκληθεί από τα υλικά στοιχεία. Είναι κατανοητό. Αυτά εγράφησαν πριν 2.000 χρόνια. Σήμερα όμως καταλαβαίνουμε πολλά πράγματα.

Τούτον ουν πάντων λιωμένον, όταν όλα αυτά πια θα λύονται και θα διαλύονται, ποταπούς δι' υπάρχειν ημάς εν Αγίας Αναστροφές και Ευσεβίες, προσδοκώντας και σπέβδοντας την παρουσίαν της του Θεού ημέρας, δι' ειν, για την οποίαν ουρανοί πυρούμενοι λυθίσονται και στοιχεία καυσούμενα τίκεται.

Πού μπορούμε να σταθούμε; Δε μένει παρά μόνο η ευσέβεια, αγαπητοί μου, όταν μέσα σε αυτό το φοβερό πράγμα οι ουρανοί διαλύονται, όχι μόνο η γη, και οι ουρανοί τα πάντα. Καινούς δε ουρανούς, ευχαριστώ πολύ, κύριε Κωνσταντίνε, τον ευχαριστώ.

Είναι στην Β' Πέτρου κεφάλαιο, λέει, οι δε νυν ουρανοί και η γη, η νυν, οι τώρα ουρανοί και η γη, παιδιά αυτό που λέμε ο ήλιος, η σελήνη, τα αστέρια, ο γαλαξίας μας, οι άλλοι γαλαξίες, τα δισεκατομμύρια των γαλαξιών που υπάρχουν και η Γη μας, ακούστε, γιατί λέει εδώ ουρανοί και η Γη. Τω λόγω, τεθησαυρισμένοι εισί πυρί. Με το λόγο το δικό του είναι τεθησαυρισμένοι, κρύπτουν ως θησαυρόν δίκη θησαυρού πυρ. Τα ακούτε το πυρ; Σήμερα σας είπα το ξέρουμε, γιατί βγάζουμε από την ύλη αυτό το πυρ, αυτή την ενέργειά του.

Τηρούμενοι, συγγνώμη, τηρούμενοι εις ημέραν κρίσεως. Αυτό το πράγμα θα γίνει, θα διαφυλαχθεί να γίνει την ημέρα της Κρίσεως. Τότε θα γίνει εις ημέραν κρίσεως και απωλείας των ασεβών ανθρώπων κτλ. Ευχαριστώ.

Καινούς δε ουρανούς και γην καινήν κατά το επάγγελμα αυτού προσδοκώμεν. Εν οις δικαιοσύνη κατοικεί, καινούργιους ουρανούς, καινούργια γη, κατά την υπόσχεσή του περιμένουμε, εις τους οποίους ουρανούς και γη κατοικεί πια η αρετή, η δικαιοσύνη, δηλαδή η αγιότητα, όχι η δικαιοσύνη με τη στενή σημασία, η αρετή, η αγιότητα.

Το λέει και ο Ισαΐας αυτό, για τους καινούς ουρανούς και την καινή γη. Το λέει και η Αποκάλυψη αυτό, λέει στο 21 κεφάλαιο ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Και είδον ουρανόν καινόν, και γην καινήν. Ο γαρ πρώτος ουρανός και η πρώτη γη απήλθον, και η θάλασσα ουκ έστιν έτι.

Είδα καινούργιο ουρανό, καινούργια γη. Δεν υπάρχει ο πρώτος ουρανός, δεν υπάρχει η πρώτη γη. Πέρασαν, και η θάλασσα δεν υπάρχει πια. Προσέξτε, δεν πήγαν κάπου και γίνε στη θέση τους κάτι άλλο, αλλά αυτό που υπάρχει αλλάζει μέσα έξω.

Θα ήταν, δε, αδιανόητο να πάει ο παλιός ουρανός και η παλιά γη κάπου και να γίνει κάτι καινούριο. Ο παλιός κόσμος γίνεται καινούριος.

Ο παλαιωμένος γίνεται καινούριος, γι' αυτό επέμεινα πολύ σε εκείνο το ελιγήσεται, το λυθήσεται και τα λοιπά. Μέσα έξω γυρίζει ως βιβλίο που λέγει ο Ισαΐας. Για να δούμε τώρα, αγαπητοί μου, και κάτι από τους πατέρες.

Λέει ο Απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του 7,31. Ουγαρ η υπόστασης

Οὐδὲ εἶναι τοῦ Ἁγίου Εἰρηναίου, ποὺ χρησιμοποιεῖ ἕνα χωρίο τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ἀπὸ τὴν Πρώτη πρὸς Κορινθίους 7,31. Εἶναι ὁ Ἅγιος Εἰρηναῖος στὸ ἀπόσπασμα 96 στὴν Πατρολογία. Λέει τὸ ἑξῆς· οὐ γὰρ ἡ ὑπόστασις οὐδὲ ἡ οὐσία τῆς κτίσεως ἐξαφανίζεται.

Αληθής γαρ και βέβαιος ο συστήσας αυτήν. Διότι ούτε η υπόστασις, ούτε η ουσία της κτίσεως εξαφανίζεται. Δεν έχουμε το μηδέν, δεν γυρίζομαι στο μηδέν, γιατί εκείνος που την συνέστησε, την δημιουργία, είναι αληθής και βέβαιος. Εγώ είμαι ο αμήν και ο βέβαιος λέει ο Χριστός.

Το λέει και ο Πατήρ, δηλαδή ο Θεός Λόγος είναι, στην Παλαιά Διαθήκη, ο Κύριος, ο Γιαχβέ, ο Αμήν, ο Κύριος, ο Βεβαιών και ο Βέβαιος. Αυτός ό,τι κάνει στο μηδέν δεν το ξαναγυρνά, αλλά όπως λέει το Απόστολος Παύλος, το σχήμα παράγει του κόσμου τούτου. Τι περνάει; Όχι η ουσία της κτίσεως, αλλά το σχήμα, δηλαδή η μορφή του σύμπαντος θα αλλάξει, θα αλλάξει.

Του τέστην ενής παράβασης γεγονέν ότι επαλαιώθη ο άνθρωπος εναυτής. Σ' αυτόν τον χώρο του πάλιωσε ο άνθρωπος με τις αμαρτίες του. Και δια τούτο το σχήμα τούτο πρόσκαιρον εγένετο, ποιο σχήμα, το σφαιροειδές, έγινε πρόσκαιρον προειδότος τα πάντα του Θεού.

Επειδή προεγνώριζε ο Θεός τι θα γίνει. Μία μικρή παρένθεση. Γιατί μέσα στο αχανές αυτό σύμπαν ο Θεός έκανε τη γη μας να κατοικούμε και να αισθανόμεθα στενόχωρα και να μιλάμε περί εξαντλήσεως των αγαθών της γης, εξαντλήσεως του πετρελαίου, εξαντλήσεως του καρβούνου, του άνθρακος, ότι η Γη δεν μας φτάνει να τραφούμε, να βγάζουμε παρατηρήσεις όπως του Μάλθου και να έχουμε τον Μαλθουσιανισμό ή τον νέο Μαλθουσιανισμό και ότι πρέπει να έχουμε περιορισμό των γεννήσεων και ότι ο πληθυσμός αυξάνει κατά γεωμετρική πρόοδο ενώ τα προϊόντα της Γης αυξάνουν κατά αριθμητική πρόοδο και συνεπώς και συνεπώς και συνεπώς

και να μαλώνουμε γιατί η γη είναι πολύ μικρή. Θα πει κανείς, προσέξτε, η απάντηση είναι πολύ απλή. Αφού το σπίτι μας δεν είναι μόνιμο εδώ και γρήγορα θα περάσει, αναμφισβήτητα, δεν χρειάζεται να είναι η γη πιο μεγάλη.

Μας κρατάει τόσο ο Θεός όσο χρειαζόμαστε τα εφόδιά της. Μετά θα τελειώσει η ιστορία. Ύστερα, το επιχείρημα γιατί γίνονται οι πόλεμοι, γιατί γίνουν μικροί, λάθος. Μήπως δεν χωρούσε τέσσερις ανθρώπους, τον Αδάμ, την Εύα, τον Κάιν και τον Άβελ; Γιατί σκότωσε ο Κάιν τον Άβελ;

Αν γίνονται πόλεμοι δεν είναι γιατί υπάρχουν πάθη; Πάθη, πάθη, πάθη. Αυτό, γιατί τα πάθη γεννούν τους πολέμους και όχι απλώς ο πληθυσμός των 5 ή των 10 δισεκατομμυρίων πάνω στη γη. Πάρτε παράδειγμα πως είναι η κατανομή διατροφής της γης για να το καταλάβουμε αυτό.

Δεν στέλνουμε σε εκείνους που πεινούν γιατί θέλουμε να έχουμε υψηλά τις τιμές των προϊόντων μας. Και άλλα πολλά φοβερά του λεγομένου πολιτισμένου κόσμου.

Ώστε λοιπόν, γι' αυτό έκανε ο Θεός την γη μικρή, ναι και για ακόμα έναν λόγο, για να έχουμε την ελπίδα μας στο Θεό. Να λέμε είναι μικρή η γη αλλά ο Θεός είναι βοηθός, ο δημιουργός του σύμπαντος. Οι Εβραίοι, δύο εκατομμύρια άνθρωποι σαν στην έρημο, ποιος τους έτρεφε; Ο Θεός.

Εκεί τι τους επαιδαγώγει; Τους επαιδαγώγει να έχουν την ελπίδα τους και την εξάρτησή τους από το Θεό. Μερικοί βρέθηκαν, όταν το Σάββατο, ξέρετε, δεν έπεφτε μάννα, βρέθηκαν να μαζέψουν, όχι μόνο για το Σάββατο επιτρέπετο, για το Σάββατο την άλλη μέρα.

Φοβήθηκαν μήπως δεν ρίχνει ο Θεός μάννα και μάζευαν περισσότερο, αυτό σκουλήκιαζε. Ενώ το μάννα που μάζευαν την Παρασκευή για το Σάββατο δεν σκουλήκιαζε. Και θύμωσε ο Θεός, οργίστηκε ο Θεός λέγοντας επιτέλους δεν έχετε εμπιστοσύνη σε μένα.

Είναι να αναπτυχθεί η εμπιστοσύνη του ανθρώπου στο Θεό. Ο Ιησούς Χριστός είναι στην έρημο και του λέγουν οι μαθηταί Του Κύριε, απόλυσαν τους όχλους, διότι είναι κουρασμένοι, είναι πεινασμένοι, να πάνε στα γυρωχωριά, έπρεπε να περπατήσουν και να βρουν ψωμί.

Και τότε λέει ο Κύριος, δώσατε τους εσείς να φάνε. Σχολιάζει ο Ιερός Χρυσόστομος και λέγει

Ο έρημος ο τόπος. Τι ωραίο αυτό. Έρημος ο τόπος, Αλλ' ο τρέφων την Οικουμένην πάρεστι. Εκείνος που τρέφει την Οικουμένη είναι παρόν. Ήθελε λοιπόν ο Θεός να έχει αυτήν ανά πάσα στιγμήν εξάρτηση του ανθρώπου από το Θεό. Αυτό είναι όλο όλο και το λέει πολύ ωραία εδώ ο Άγιος Κύριλλος.

Παρελθόντος δε του σχήματος τούτου και ανανεωθέντος του ανθρώπου, γίνεται καινούργιος άνθρωπος, και ακμάσαντος προς την αυθαρσία, ώστε μη και τη δύνασθε πέρα απαλλαιωθήνε, να μην μπορεί πια να απαλλιώσει, ο άνθρωπος έστε θα είναι ο ουρανός καινός και η γη καινή. Καινούργιος ουρανός, καινούργια γη.

Εν τοις καινοίς, στους καινούργιους ουρανούς, αναμενεί ο άνθρωπος. Γι' αυτό σας είπα, το καινούργιο σύμπαν θα γίνει η Βασιλεία του Θεού. Αναμενεί ο άνθρωπος αεί καινός, πάντοτε καινούργιος. Και προσομιλών τω Θεώ, θα έχει την κοινωνία με το Θεό.

Και θα βλέπουμε το Θεό εμπροσώπο Ιησού Χριστού, φυσή γαρ Ισαΐας, γιατί λέει ο Ισαΐας «Ον τρόπον γαρ ο ουρανός κενός και η γη κενή, αεγοπιό μένει ενώπιόν μου» λέγει Κυρίως. Με τον τρόπο που ο ουρανός είναι καινούριος και η γη κενή, εκείνα που εγώ κάνω μένουν ενώπιόν μου μπροστά μου.

Και δεν εξαφανίζονται πια, εις τους αιώνας των αιώνων, στην αιωνιότητα, λέγει ο Κύριος. Ισαΐας 66,22. Αλλά λέει ακόμα και το εξής, το βιβλίο της Διδαχής, παλιό βιβλίο, αρχών του δευτέρου αιώνος. Και τότε φανήσεται τα σημεία της αληθείας, τα σημεία της αληθείας, πρώτον σημείον, εκπετάσεως εν ουρανώ, άπλωμα εκπετάσεως, ήτοι, σημείον φωνής σάλπιγγος, που λέει ο Κύριος θα σαλπίσει άγγελος, το λέει ο Απόστολος Παύλος, συγγνώμη, και το τρίτον Ανάσταση νεκρών, τρία σημεία αληθείας, αληθείας, ποια είναι αυτά, καινούργιος ο κόσμος, σαλπίσει άγγελος.

Και θα αναστηθούν οι νεκροί. Αυτά τα τρία, και όπως πολύ ωραία λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, είναι από τον 31ο του Θεολογικών Λόγων, λέει. Δύο γεγόνασι μεταθέσεις βίου επιφανείς εκ παντός αιώνος, και δύο διαθήκαι καλούνται και σεισμοί γης διά το του πράγματος περιβόητον, η μεν από των ειδώλων επί τον νόμον, η δε από του νόμου προς το Ευαγγέλιο.

Έγιναν, λέει, δύο μεταθέσεις, δύο σε όλη την ιστορία και δύο διαθήκες καλούνται και δύο σεισμοί. Η μία είναι από το πέρασμα της ειδωλολατρείας στον νόμο, η δευτέρα από τον νόμο στον χριστιανισμό.

Διά νέου τρίτου σεισμού θα πραγματοποιηθεί, λέει ο Άγιος Γρηγόριος, η εντεύθεν επί τα εκείσε μετάσταση. Τρίτος σεισμός, μετάθεσης από τα εδώ και στα εκεί, από τα παλιά στα καινούργια. Αγαπητοί μου, όλα αυτά όπως αντιλαμβάνεστε είναι πάρα πολύ μεγάλα, πάρα πολύ σπουδαία, πάρα πολύ ωραία.

Όταν κανείς αυτά σκέφτεται διαρκώς μέσα στο μυαλό του, τον συνέχουν, τον συγκλονίζουν σε ολόκληρη τη ζωή του. Βλέπει το σύμπαν και λέγει θα γίνει καινούργιο, βλέπει τη γη θα γίνει καινούργια. Τότε δεν υπάρχει για τον παρόντα κόσμο, παρά μόνο για την περίπτωση που οι άνθρωποι αμαρτάνουν.

Ο ίδιος όμως προσπαθεί και αγωνίζεται να ζει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Για να ζήσει μέσα εις αυτούς τους καινούριους ουρανούς και την καινούργια γη. Αλλά το θέμα δεν εξηντλήθη, θα συνεχίσουμε πρώτα Θεός την ερχομένη Κυριακή.