Ἀταύτιστη Ὁμιλία 2

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

We are now in the second chapter of the Book of Esther.

Remember with me how easily Xerxes sent away his wife Vashti, the queen, because she would not give in to his demand that she appear publicly before a gathering of drunken people, first of all men, and men who were drunk and carousing.

And feeling her dignity as a woman, she refused. Of course, this refusal, as we saw last time, led to Vashti's downfall. That is, she lost her royal throne. Now it may perhaps strike us how something like this could happen, sounding to us today almost like a fairy tale. But if we take into account what a queen was in that era, and what a king was, then we would be able to explain a great deal.

For the king was the one who governed everything. The queen was simply the king's wife. In the East she was not a person of any great standing, a person who could play some role of her own, the way today it is the queen who will take counsel with her husband, and so on and so forth. The queen was merely an object of fleshly satisfaction, and nothing more. You will see this, in fact, as the subject unfolds. And so, if the queen did not indulge the king's whims and caprices, she was sent away. This is why we cannot understand the matter if we approach it with our modern picture of a king and a queen. We have to go back to that old reality.

Nevertheless, Vashti was dismissed. The king's advisers pressed him very hard, arguing that if the king did not send away his wife the queen, then their own wives would take this as a bad example and set a precedent, so that they would no longer obey their husbands.

Saint Nikodemos the Hagiorite was right when he notes in the Pedalion, in the sections concerning divorce and so on, that it was men who framed the laws, and so they did not take women into account. For example, that adultery should not be reckoned a grave thing for a man, while it should be reckoned a grave thing for a woman.

This is contrary to the Gospel. My dear ones, there is no Gospel for men and a Gospel for women. There is one Gospel for all human beings. Therefore adultery carries the same weight, both for the man and for the woman. If you will, this holds true even today. In our common way of thinking it is still like this today, and it will always remain so. What do we say? Let the man have his fun, let him do as he pleases; but the woman, oh no. Why? Why not the woman, or rather, why should the man be the one to transgress the commandments of God and not the woman?

The man is supposed to break the commandments of God, and not the woman. So you see that we have had the Gospel for two thousand years, and we still have not understood it. It was men who made the laws, says Saint Nikodemos, and they were biased. How much more so in a distant age, and in the East no less, among hard and rough peoples such as the kings of the Persians, who were harsh kings. So you can understand what this is really about: it is a matter of the sexes.

And so the king's wife was sent away, as I told you, and now a new one had to be found. We have a gap of four years. This took place in the third year of the reign of Xerxes, and the marriage to a new wife took place in the seventh year of the reign of Xerxes. She is Esther, of whom we are speaking. Now, Esther's preparation lasted a year. So we have a gap of two years. What is this gap? Indeed, the marriage took place in 478, and the dismissal of Vashti took place in 481. How is this gap to be explained?

These are the years when Xerxes had campaigned against Greece, and when the naval battle of Salamis was fought in 480 B.C., and so on. This is how it is explained. You see how beautifully things fit together in history. This is why Xerxes delayed those years before he married.

Of course, here it makes no mention of any of this, no campaign against the Greeks. It says nothing of any naval battle at Salamis, nothing of all these things. But we know them from the Greek writers, such as Herodotus, who gives us many details of the life of the Persians. Xenophon too, and Plutarch, above all Xenophon and Herodotus, give us many details. In any case, we are in 478 to 479, and it was proposed to the king, for the marriage took place in 478, it was proposed to the king that a new bride be found. The fact that a woman could be chosen from anywhere at all shows you what the position of the queen was within the kingdom and at the side of the king.

She was simply the first among many other women in the king's harem. Nothing more. Nothing more at all. Indeed, the queen could fall into disfavour and the king might pay her no attention whatsoever. And what is more, as we shall see further on, the queen did not have the right to go and seek out the king herself. What wife does not have the right to go and find her own husband? Nor was there the shared table and the shared bed that husband and wife have today, and whose absence today creates an estrangement between spouses. It was nothing like that.

Therefore the choice was made solely and only for the various fleshly satisfactions of the king. They had to find women from among the people, and naturally even from among the captives, from that vast empire, the Persian one.

So a message was sent out that a woman be found. And she had to be, as the sacred text says here, let there be sought out for the king, let there be sought out for the king young maidens, undefiled and fair in appearance. They were to be virgins, young girls, and very beautiful.

Here the sacred text does not spell the matter out for us, but it emerges at once that this was not a simple public proclamation. Today we would say it was like a beauty contest, where girls appear, whoever we might wish, of course, to compete for the prize of beauty. But it was something quite different. It was rather like the child-levy carried out by the Turks, who took the little boys to make them janissaries. That is to say, there was violence involved. You could not say, if someone saw that your daughter was a beautiful girl, that you could tell her, my child, go and become a possible queen, or simply go and fill the harem, the women's quarters, of the king. It was not like that; they took your child by force. So there was violence, the sacred text does not say it, but it is clear from the context.

This, please note, is very important; it shows on how low a level the woman stood. But beyond this, in order for this woman to be offered to the king, she had to be prepared for a whole year. You will ask me, what sort of preparation is this? For six months she had to have myrrh applied with great care, and all of this. We would say, creams and oils and baths and special washings. Because she might be some country girl, or I do not know what, and they would work on her, I do not know how. And another six months amid the perfumes, so as to become more beautiful than beautiful, to be offered to the king. When a woman is valued in this way, like a product, like something processed.

Of the ointments, the creams, and the perfumes. Now don't imagine these things belong only to that age. They belong to our own age too. Yes, yes, to our own age as well. How do they belong? Oh, how they belong! When our girl has just finished the gymnasium, just finished high school, and we want to marry her off, how many things do we allow to be done to our girl, with the fashion, the earrings, and all the rest, so that she can find a husband? Don't imagine otherwise. We stand in the very same category. But for us the matter is graver, because we are Christians. Far graver. And so, when a girl is valued, as I told you, valued for her perfumes, her creams, and so on and so on, so that she can be offered, this shows how much worth we give to a woman. A woman is not valued by these things. She is valued by what every human being ought to value, by her personality, by who she is as a person.

That is, first of all she is the image of God, and then, whether she has qualities, whether she has worth as a human being. Not because we have dressed a girl up, made her over however we made her over, and now we say, ah, she suits me. How does she suit you, my dear? Whether she matches your character, ah, ah, ah. Do you want proof that things are wretched? The multitude of divorces, which shows that our criteria are not right. For if the woman were chosen as a person, as a person, as a character, as a human being, then perhaps we would have no divorces at all.

But because the criteria are cheap, they are poor, they are filthy, for this very reason divorces exist as well. In any case, the wretched Esther fell into this category. How did this thing come about?

There was a certain man, a Jew of the tribe of Benjamin. We could say that the Benjaminites, together with the Judaeans, since they belonged to the Southern Kingdom, were people of the same quality. You will remember our saying that the Southern Kingdom preserved a considerable piety, for at least a hundred years longer than the Northern Kingdom, and that in general, throughout its course, it did not fall into idolatry as the Northern Kingdom fell into idolatry, the Northern Kingdom which was taken captive by the Ninevites, the Assyrians. And so the Southern Kingdom had more pious people, and its kings too were more pious than the Assyrians.

Mordecai, then, was a pious man, one of the captives — though he was not himself a captive directly. His great-grandfather had been the captive. That is, in the year 588 the captivity of Jerusalem had taken place, under Nebuchadnezzar. By now the Babylonians are no longer here; they were conquered by the Persians. The Babylonians had passed off the stage of history, and we now stand at the year 480 — that is, roughly a hundred and ten years later.

So he is that man's great-grandson, because four of Mordecai's ancestors are named here, and the last of them is Kish, who was taken captive from the Southern Kingdom. Mordecai, then, is the great-grandson of Kish; and these men were devout.

At first it strikes us that this is the fourth generation still in the Captivity. You will say to me, did the Captivity last four generations? No, the Captivity lasted seventy years. But when the decree was given — by the Persians, not by the Babylonians — that the Hebrews should return to Jerusalem, as Zerubbabel and the others did, not all the Hebrews went back; only a few returned. Most of them preferred to remain in the land of the Captivity, because by then they had settled in. They had their routine, as we were saying, and they preferred to stay there. And you know, this was a bad thing. If only they had cast a glance back at their own history, to imitate their forefather Abraham,

all of them, my dear ones, would have returned to Jerusalem. Do you know why? Because the Hebrew is, in truth, the man who follows the commandments of God. What did God say to Abram? Go out from your kindred and from your land, from your homeland, and I will show you the place where you shall dwell. But the Hebrews, the descendants of Abram, had by now become people who loved their fields, their comfort, their life — that is, the things of the present age. So you see, some people go off to Australia, some go off to America, and they settle there. How do they begin? You know how they begin: they say we will go over there, make our money, and come back. But then they settle in; five or ten years pass, they come to like it, they have their children, and after that they never leave — they are rooted there for good.

And in the end, when it comes to Scripture, this matters far less to us Greeks than it did to the Jews. Because for the Jew the land of the Promise carried enormous importance. And yet the heirs of the Promise did not return. That is the first thing. The second is that even though four generations had passed, at least at the point in the story where we now stand. And Mordecai is the fourth descendant of the man who was taken captive by Nebuchadnezzar. Even so, he keeps a tradition of piety. My beloved, do not leave Greece, do not leave. But if you do leave, be careful. I don't know; no one is forbidden to go. There are no religious reasons against it either. It is good for us to be here, as I told you.

For once you are abroad — take care that we preserve our spiritual tradition, in our children and our grandchildren and our great-grandchildren, as far as we are able. Because our children usually adapt to the new climate and do not take up what their parents hold. Of course, in our day these things are very difficult. I would be most unjust if I did not say this and did not know it. It is very difficult. But it seems to me that where there are well-grounded parents, parents who truly ache for their children to be saved — not merely to get established, but to be saved — then they will surely attend to this point. And so Mordecai is a pious man, a zealous man, as his story will show us further on.

He had a young girl — not his daughter, but the daughter of his father's brother, and therefore his first cousin. Her name was Esther, Esther in Hebrew, and in both Hebrew and Persian it corresponds to the Greek word Aster, which means star. She was the daughter of Aminadab, who was Mordecai's uncle. She was a wonderful maiden — indeed the maiden was fair in appearance — a shapely girl, a very beautiful girl, and he raised her from her early years. Her parents, it seems, had died; the sacred text tells us nothing more. In any case she was a foster-child — say a foster-child — a kind of, well, here the matter shifts about many times in the Hebrew text, and we cannot always pin it down with precision, like the question of niece or cousin, niece or cousin. It appears he had adopted her,

or else he simply raised her because he was making her his wife, for it says a little further on that he trained her up for himself as a wife. That is, he had helped her to become a sound person so that he might take her as his wife.

But as I told you, in the sacred text the question of kinship is never clearly stated. When today we say nephew, uncle, cousin, and so on, here in the sacred text and in other books of the Old Testament the matter is somewhat unclear.

But the fact that it says for himself as a wife rather rules out the case of adoption. It rather rules it out, for if he had adopted her, how could he marry his own child? Yet notice this — it is striking. He trained her up for himself as a wife. He formed her, he schooled her, in order to make her his wife. She was of course younger, perhaps considerably younger than his own age. It is what we call forming her in character, forming her as a person, in order to make her his wife. Would you like to see the contrast between the people of God and the people of the world — how the kings and the Persians prepared women to make them their wives?

With perfumes, with creams and lotions, and, as I told you, a whole year of it. But Mordecai forms his prospective wife: he trained her — not by dunking her in a bath of milk to freshen her skin, but he trained her, he schooled the maiden. So then: do not fatten up your daughters to make them plump and pampered so as to offer them as brides. Form them, so that they become persons. Otherwise it is mere flesh that you are offering. You are not offering a person, a human being, but flesh — and this is a fearful thing. It is a debasement. Would you want your daughter to be debased, to become merchandise? No, I do not think so. But am I to say that you would do it? Of course we always say others do it, others are the guilty ones. Yet if I put it to you that this is a grievous thing — because our Christians, sometimes false Christians, people who for whole years have heard the word of God, cook up such things — what would you say? I tell you that many times it disheartens me, when I see Christian mothers,

women who have been confessing for years, thinking in this way. My lady, you are going to offer a human being, a person — not flesh. So then: he trained her up for himself as a wife. But there is something more I must tell you. What I am about to say is not absolute.

Many times a man says, I will take a girl, but I will shape her myself. There is some weight to this, but very little. Xenophon, for instance, in his Oeconomicus, says that there he shapes his wife, helping her to learn how to manage her household. But mark me well: marriage is not a place where we conduct an experiment. We do not enter into marriage unprepared, so as to get ourselves ready afterward. Into marriage we enter already prepared. It is one thing for there to be a few small shortcomings and for us to say we will smooth them out together. But take note of this: let us never say, I will shape my wife myself, or I will shape my husband myself.

You take a man who blasphemes, a man who never goes to church, a man who is I do not know what. And you say — because you are drawn to him, because he is rich, because you love him, because he is handsome — you say, I will shape him. I assure you that you will suffer for it. I have seen women who wail over it, and do you know what they confessed? They said it themselves: Ah, I was proud. I imagined that I would shape my husband. I never managed it. And so we counsel you: into marriage we enter already prepared.

And the command of the king went out — that girls were to be chosen. Here it does not tell us in so many words, but it was a violent rounding-up of girls. Yet when we see that Mordecai, for his part, is preparing a woman who is to become his own wife, how could he ever possibly offer her to the king? Is it ever possible? Three things argue against it. First, that he is preparing Esther to become his own wife. Second, Deuteronomy forbade an Israelite woman to be given to an idolater. And third, since Esther was his kinswoman, the law again said that the inheritance was not to pass into a foreign tribe — supposing he had wished to take an Israelite, a Hebrew woman, but one from another tribe.

The inheritance had to remain within the same tribe, the same kin, the same family. These three reasons, then, argue the point; and since Mordecai shows himself a keeper of the commandments of God — this, we might say, is a fourth argument — they argue that Mordecai did not offer Esther. As though he would say, I have heard this command; come along, my girl, let me take you to find your fortune. No, my dear — the pious Hebrew does not think in terms of such fortune; for him it is no fortune at all. And yet the girl was given up, or rather found herself, in the hands of the chief eunuch who was gathering the girls — Gai he was called — the one charged with selecting the finest girls and preparing them, that year-long preparation I mentioned to you, so that they might be offered to the king.

And so the poor Esther found herself within the women's quarters of the king. Difficult things indeed. But sometimes, within these harsh and difficult things, there lies the plan of God. God's plan is far-reaching. Sometimes we watch a misfortune unfold before us — a misfortune, and I do not mean merely a car accident, but something in life that we would not have wanted, when things come at us all the wrong way — and then we say, what a calamity. How many times this happens, and God either permits it or wills it. He has two wills: either He permits it, or He wills it — so that it may become the starting point of a plan of His providence. And this I do not say on my own; Mordecai himself will say it here, further on.

He will say it to Esther. When the fitting moment comes, the fullness of time, he will tell her — he will say, now I understand: God chose you to become queen so that you might play a part. You know that we human beings cannot; we have a finite mind, and we do not know the counsels of God. God knows all things, God sees the whole of history, for with God there is no time. Past, present, and future — all of it lies open before Him. We cannot, therefore, know how God is at work. But when the hour comes, the hour for the chief thing God wills to be accomplished, then it is revealed — not everything, but much of it is revealed to the eyes of men, of pious men: that it was the love, the providence of God, that wrought these things.

And then, you know what we have — of course we do not then have the philosophy of history; that stands outside the courtyard of God. It has its worth, but it stands outside the courtyard of God. What we then have is the theology of history, and the whole of Holy Scripture is nothing other than a theology of history. The Hebrew, in the Old Testament, theologizes upon history. He always asks why this chastisement came about, and answers: because he transgressed the commandments of God. He theologizes upon history, upon the events. And so Mordecai will say — it seems, he now senses it — that God chose you to play a part. And as I told you last time, Esther is a type of the Most Holy Theotokos.

And just as the Most Holy Theotokos played a part in our salvation — a foundational and essential part — so too Esther played a part in the salvation of her people. The Most Holy Theotokos, for the salvation of the people of God: those who would hear the voice of Christ and be saved. These are the people of God. And so Mordecai has only a few things to say to Esther — and they are most weighty.

Listen to me. He told her: you will not say that you are a Jewess. You will keep it hidden. That is, neither your homeland nor your people. And as for her people, she could be a Jewess without coming from Palestine; she could be a Jewess of the Diaspora, from many years back, I don't know exactly.

You will not even mention your homeland, that we came here four generations back from Jerusalem. Nor even that you are a Jewess. Take care. These two things you will not say. And listen, she kept them. As it says: Esther did not reveal her people, nor her homeland, for Mordecai had commanded her not to tell. Mordecai instructed her: you will say nothing.

And she said nothing; she held it in. Here we have obedience to Mordecai's commands. It is a little glimpse, a small crack through which we can see. Through which we can see what upbringing Mordecai had given to Esther.

Do you want something more still? A crack into Esther's soul as well, where we see that Esther had one fundamental and basic virtue, and if a person does not have it, he simply cannot be taught. It makes no difference if he sat for five hundred years in this chair, five hundred years in this chair, incapable of learning.

It goes in one ear and out the other. What is this virtue? Humility and obedience. You saw it: Esther obeyed. Mordecai told me, that settles it, I will make nothing known. She had obedience, and for that reason I said she was most receptive to teaching.

And she became a great character, a great person, a great woman, even though she found herself in the harem of a barbarian king. Mordecai, of course, could no longer have direct contact with her. But he did keep in touch with her indirectly, through the women who served, through certain eunuchs and men and others who served there. He had some contact, though not the most direct; he could not.

That is why it says that Mordecai walked about every day near the courtyard, the women's courtyard, watching to see what would happen to Esther. He went every day to learn the news, to see how things stood with Esther; he kept watch over her, to see what would come next.

The man was in anguish. You see, people who love, people who truly care. Let me say something now, since it is the start of the school year. A new law has come out. I heard it, I heard that now all the primary-school children will pass. Will anyone be held back a grade? What joyous news! Where are the children in this? No one will be held back, unless he has very many sins, I mean absences; that is, if the school days number two hundred and he is absent for a hundred and ninety-eight, meaning he shows up at school only twice a year, then of course he will be kept in the same grade.

Otherwise, he is not held back in the same grade.

I don't know; I am no pedagogue, I am no educator, I am not the right person to judge. But from what I can tell, all these laws are meant to cast us down into illiteracy.

That is how I understand it with my poor mind. That is what I think, and I may be wrong. Perhaps it is a wise policy. But I see them as dangerous laws, insidious ones, out to pull us down. Be that as it may, which child, I ask you, which child today is going to study?

As for the child, the Wisdom of Sirach says: You shall bend the neck of your son. Because the child, the child is, do you know what the child is? The child is the true child of Adam. He is man after the Fall, fallen man. He must be cultivated.

Know that if the child is not set within the framework of proper upbringing, how will he become a real human being? When I say everything has turned into a free-for-all, where is the upbringing? How is upbringing even understood anymore? What, after all, is this freedom? Which child will study today, I ask you? Suppose you have a child. You will say to your children, my child, sit down and study. And tomorrow, what will you say? The teacher will call on you in class and you had better know the lesson. And the child will say, so what, either way I will be promoted. One day we will simply file an application to be handed a university degree.

And in the application we will add a plea, in a postscript at the bottom, that, so we need not even take the trouble to go and collect the degree, they should mail it to us, once we have covered the postage. That is where things will end up.

Illiteracy, and this is exactly what our enemies want. They will enslave us through our illiteracy, through the loss of our historical memory, and so on and so forth. They are cutting us off from our roots, you understand. So, my dear ones, this is how it stands at the start of the school year. We are in September, and the private schools have opened.

If Mordecai had been allowed to see Esther, he would have seen her face to face. But he is not allowed. So he goes and asks from outside, every day. Tell me, do you ever go to the school to ask how your child is doing? Do you go? And even so, up to this year at least a report card could still be sent home, and a notice that the child will be held back a grade, that he isn't studying. Now that things are becoming so lax, tell me, do we go and ask? I have quite a few, quite a few listeners here who are teachers, women and men, present right here.

Do you know what their complaint is? That the parents should come and ask how their child is doing, not come to quarrel with the teacher, the woman or the man, because she imposed this or that on the child, or scolded the child.

If I called on some teacher right now, a man or a woman, they would tell you, because we know, they have said it. Let a teacher stand up now and say: I scolded a child, and his father came and cursed me. If we go and abuse the teacher, woe to us, take note, we are not defending our child; we are only abusing the teacher.

If we take this stance, woe to us; we are being selfish, and we will pay dearly for it. Our child will grow into a vulgar egoist. Instead, we should go and work together with the teacher, the man and the woman. We should earnestly ask them to help our child and to tell us how he is doing.

And when the child, the teacher, forgive me, when the teacher tells us the child isn't studying, that he isn't doing well, let us not say to the teacher, it's your fault. Because that is what some parents do, and I will tell you this as well, allow me to say it: many times the teachers cannot, they cannot speak up today, you know they cannot speak up, because the parents go straight to the inspector.

And the teacher says to herself, 'Any day now I could get transferred somewhere else, so what do I care whether the child learns his letters or not? Why should I have to put up with any trouble from the inspector?' So the parents go and say to the teacher, 'You, the other day, my child isn't learning his letters.' Now this teacher, who supposedly isn't teaching your child his letters, first of all, why do you say such a thing? The fault is your own; you don't know how to bring up your own children. I have parents right here who have their children in school, and that's why I'm telling you these things. You're the local branch of the association here, you're in Larissa. I have parents, and because I hear so many stories, over and over again, I'm going to say these things out loud; I have a great deal in mind, and that's why I'm telling you, my dear. I surround the teacher with much tenderness, with much love; he's someone who suffers for his work, and the honest, upright teacher truly suffers for the children. Believe me, there's no more exhausting profession, no more exhausting labor, than the labor...

of the good, dear teacher and educator I love so much. Now then, Mordecai would go every single day to see how Esther was doing. For a whole year he went, right up until this fearful ordeal, this preparation, was to take place. The time came, the days passed, and Esther was to be presented, together with other young women of course, before the king, so that he himself could make his choice.

When Esther appeared, she immediately drew the king's attention. 'For Esther was finding favor in the eyes of all who beheld her.' So this favor, what was it? Something roughly like a beauty pageant, you see. You see, we condemn Xerxes, and yet we ourselves hold beauty pageants and put beauty on display. In any case, these people were captives; Esther was a captive, forced into all this. But this favor 'in the eyes of all,' what kind of grace was it? There are beautiful people, my dear ones, who, as they say, measure women with every measuring tape to find the right proportions, so that the winner comes out first in the contest.

But if you look at such a face and it turns out to be a cold face, then you see that this grace does not refer so much to outward qualities. It refers to the soul, which pours itself outward. In other words, it is the seal of the personality. Esther had personality; she was not merely a beautiful girl, she had personality. And that is the weight of the matter; that is the grace. When Holy Scripture uses the word 'grace,' it does not mean what the word has fallen to today, 'a charming person,' where our mind does not even go, when someone says 'a charming girl,' our mind does not even go to the graces of God, to the grace of the Holy Spirit, but only, 'charming' meaning pretty, lively, and so on. No, my dear ones, she had the grace of God.

If you like, this beauty is a blessing of God, but it fits so fully within the framework of virtue. And so at once Esther became the focus, 'and Esther went in to Xerxes,' I told you that this comes from Xerxes, a mistake of the translators, it is Xerxes, 'to Xerxes the king in the twelfth month,' the twelfth month in which she underwent her trial, 'which is Adar, in the seventh year of his reign.'

In the seventh year of the reign, you see, 'and the king loved Esther,' the king loved her, he loved her. 'And he placed upon her the diadem of the women,' he set upon her the woman's crown of the queen. She was crowned queen, and the king held a reception and a banquet for seven days, and he exalted the wedding of Esther. That is, he gave honor to this wedding of his, and he also granted a remission to those under his rule, those well-known measures, a lightening of taxes, perhaps he even released some prisoners from the prisons, and so on and so forth. And so Esther is the queen.

So had she ever seen in her dream that she would become queen? Queen of the Persian realm? Even if that queen was not what a queen is today, like the Queen of England, or even though she had a king for a husband, nonetheless, did Esther see this in her dream? As they say in common speech, not even in your dreams. And yet God raised her up. Why? God has his plan. But there, amid the celebrations, how many handmaids, how many servant-girls, how many attendants and how many eunuchs must have worked for her, she rose high; did she become proud? My dear ones, notice this, hear it once more. Esther, forgive me, Mordecai now again does not see her, but he is nonetheless inside the palace, perhaps an official, perhaps not, the Greek text is not clear, 'he was serving in the court,' it says, perhaps an official.

But Esther did not disclose her homeland, for so Mordecai had commanded her; that is how Mordecai told her, 'Take care, you will not say where you come from or who you are.' Now listen to something else. What did Mordecai command her? 'To fear God and to do his commandments,' to fear God and to keep his commandments.

Mordecai, you are out of touch with reality, you are out of touch with reality! Now your niece, who is inside the palace under such conditions, the well-known conditions, what are you saying now, to fear God and to keep God's commandments? How could she possibly keep God's commandments? And yet this is exactly what Mordecai commands her: she will fear God and she will keep the commandments.

And here is something else they say to him: Mordecai, you are out of touch with reality. Why not just sit still now, captive that you are, gnaw on a bone in the royal courts, and keep quiet? But Mordecai does not think that way. Mordecai is not the one out of touch with reality. The ones out of touch with reality are those who bite at the bait that hides the devil's hook, and it catches them, so that they come to love this present age. That is the bait. That is where the devil hooks them, to make them love this age and become the people of the fall. And there is something else. What does the Scripture say about her? "While she was with him, Esther did not change her way of life." Oh, my, my, my. Did you hear that? Just as it was in the time when Esther lived with Mordecai, she did not change

her manner of life. Truly this is heroism. Blessed are the girls and blessed are the young people who, in our times, can hold high the banner of faith, of the spiritual life, and of purity.

Blessed are these young ones. However high they may rise, if they likewise hold high the banner of Christ, they are blessed. I think you should have no other object for your prayers for your children, at the very least, than this. Pray, of course, that your children succeed in their schools, but tell me, when you send your children off to become university students, and then they drag themselves along the sidewalks like drug addicts, like corrupt ones, like politicized ones, like this and like that, what would you say? Would you say you would rather your children still be students, or would you say a thousand times over, let my son be a shoeshine boy and my daughter a seamstress, rather than a philologist and a lawyer and I do not know what else? Would you say that? You would say it. But this is your great success, not that your child reaches the point of studying. Your child, if he studies, will either go out into life tomorrow or will attain high positions. Let him attain positions; why should he not? But take care, let him hold high the banner of Christ.

This has very great value and very great significance. If you stand in this way, my dear ones, then one day, at the end of your life, you will be able to say to God, 'Lord, you gave me some children. One, two, three, five, ten, however many you gave me. Let me tell you only this one thing. Of the children you gave me, I lost not one, I lost not one, I did not lose a single one. Here are the children; I hand them back to you.'

Sometimes. And the misfortune, may God forgive me, I will say it, is when you ask clergy. May God forgive me. 'Father, how are you, how are you doing?' 'Glory to God, I am very well. I have, say, three children. All three of my children became professionals. They hold great positions, they have good salaries. Glory to God. I am a successful man. I have nothing else to ask of God.'

There we stop, my dear Father. There we stop. They simply have good positions and good salaries. A misfortune, a misfortune, a misfortune. When the devil sees good things, my dear ones, he envies them; he envies what is good. The devil envies them. It is what the Wisdom of Sirach again says, that the envious eye darkens the good things, the evil eye blackens them. The devil is envious, and he has many people as his instruments, who are ready to serve his plans.

to serve his plans. Amid all these fine things, where Esther is queen and Mordecai is at her side, but without any of it becoming known. They know nothing. Perhaps some people know something, but they are very few. The matter is kept quiet. Two eunuchs of the king grew resentful.

Now tell me, with the things we are recounting about the conduct and the behavior of Esther and of Mordecai, will you leave saddened on account of these two persons? No, I rejoice. These two grew resentful. It is envy. Not this kind of grief. They grew resentful, listen, the chief bodyguards, eunuchs of the king; why? Because Mordecai had been promoted, and they sought, they kept seeking, to kill Artaxerxes the king. Wait, I am not certain now. How was Mordecai promoted? First of all, there was already the promotion of his relative, let us say his daughter, let us say his niece, his cousins; she had become queen. And he, well, he was inside the palace after all, quietly, but they grew envious. So you see that they grew resentful because he had been promoted.

Do you want to know whether at some point you have fallen into sorrow? There are many kinds of sorrow. If we feel sorrow over another person's good, know this well: it is one hundred percent, twenty-four carat, we might say, envy. When you feel pain simply because you saw someone else doing well, that is envy. And if we do not run quickly to root it out, woe to us. In any case, where were these men now to turn? They turned against Mordecai. But they could not kill the queen. So what did they devise? They aimed higher and set out to assassinate Artaxerxes, Xerxes, to murder him. Besides, it is well known that not only in the courts of the Persians but in the other courts as well, not only in the East, though far more in the East, intrigues and assassinations were not rare in the royal courts.

And so they hatched a plan to assassinate Xerxes. Mordecai heard of it, he understood what was afoot, and he sent word, a message to Esther, that they were plotting to kill the king: 'See that you tell him.' So Esther told the king, and there he ordered an investigation; at once the men were seized, and he had them hanged and put to death.

Let me stay here a little. Did Mordecai do well to go and denounce them? Was he an informer, as they say, 'that man is an informer'? My dear ones, there are cases where we will not speak, which the general public calls being an informer. But there are cases where we will give an account to God if we do not speak. Let us know this. When we see people preparing evil, we will expose them. Know this. We will not cover for people who are preparing evil, because otherwise we too become co-responsible. So Mordecai did well to reveal the plan of assassination. You will tell me that he had his own interests. Of course; people who always want to find a justification will find one.

Yes, of course he had his own interests at stake. His cousin had become queen, and Mordecai stood to lose everything, so it was to his advantage to speak. But that is not the point. The point is that when we become aware of evil, we must bring it to light.

The king, of course, showed the two eunuchs no mercy and simply had them hanged. You see that the monarchs of that time were indeed barbaric; they had terrible faults. With a single command he could put a whole people to death, as we shall see further on.

But they also had good qualities; today there is no one who is one hundred percent evil. And the king commanded that a record be entered as a memorial in the royal library, in honor of Mordecai's good service, with words of praise. The king gave orders that this deed of Mordecai be entered into the royal archives, and this too was the providence of God.

Mordecai, that is, with commendation, with praise for having done this good deed, and so on. Notice something: such things often happen, and the proud man takes it upon himself. The humble man does not.

The genuine man will not rush to say, 'Oh, don't write it down, don't put it in the book of praises.' No, no. There is only one thing that matters: that I not take it upon myself. God allowed it. No, God did not merely allow it; it is precisely within the plan of God.

Because this very record that will be preserved, this good deed of Mordecai, will become the means of salvation, not only for Mordecai later on against his enemies, but for all the Jews throughout the whole Persian empire. Everything, you see, is placed into the service of God; God works all things.

Here, then, we will stop, where the second chapter also ends, and we will see what finally became of this whole story. Mordecai remains in happiness, Esther remains in happiness, but here the matter was set right. These two men had been envious. But behind these two, were there no others? There were others, my dear ones.

And with a great grudge, in fact, right there inside the palace, a very great grudge indeed, there were those who would not rest, and Mordechai and Esther would find themselves in terrible danger. And then God would step in and use all those things that His love and His providence had been preparing along the course of events.

so that not only these two people would be saved, but all the Jews as well. But these things, God willing, we will speak of at our next meeting.

of the Son and of the Holy Spirit, now and ever and unto the ages of ages. Of the Theotokos, the God-bearer.

Today, by telephone, our preacher called me and told me this: 'Do you remember that in the newspaper he had published some articles against the Hoenites, that is, the Hoen of Larissa, who are Protestants?' As you know, under the direction of Hasiotis and so on, we had dealt with the subject very thoroughly.

These articles, at the urging of many, he wants to turn into a small volume, a little booklet, so we can hand it out around our diocese. This has been in the works for a while now, of course; the idea was already there back at the start of the summer. And now, with the new school year coming up, people are rallying together and they want to get it printed.

Ευρισκόμεθα εις το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου «Εστήρα».

Ενθυμήστε με πώς είναι ευκολία ο Ξέρξης απέπεμψε τη γυναίκα του την Αστίν, την Βασίλισσα, επειδή δεν ήθελε να ενδώσει εις τις απαιτήσεις του να εμφανιστεί δημοσίως σε μία ομήγυρη ανθρώπων μεθυσμένων, καταρχάς ανδρών και ύστερα μεθυσμένων και ευομολογούντων.

και αισθανωμένη την αξιοπρέπειά της στην γυναικεία, ηρνήθη. Βεβαίως, τη σήμερα αυτή η άρνηση, το είδαμε την περασμένη φορά, ότι εξέπεσε η Αστίν. Έχασε δηλαδή το βασιλικό της θρόνο. Βέβαια ίσως να μας κάνει εντύπωση πώς αυτό μπορεί να συμβεί σήμερα μια σαν παραμύθη. Αν λάβουμε υπόψη τι σήμερα βασίλισσα την εποχή εκείνη και τι σήμερα Βασιλεύς, τότε θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε πολλά πράγματα.

Διότι ο Βασιλεύς ήταν αυτός που κυβερνούσε τα πάντα Η Βασίλισσα ήταν απλώς η γυναίκα του Βασιλέως Δεν ήταν το πρόσωπο πολύ παραπάνω στην Ανατολή Το πρόσωπο που μπορούσε να παίξει κάποιο ρόλο Όπως σήμερα είναι η Βασίλισσα που θα συμβοληθεί με τον άντρα της και λοιπά και λοιπά Ήταν αντικείμενο μόνο σαρκικών ικανοποιήσεων η Βασίλισσα και τίποτε άλλο Θα το δείτε εξάλλου στη συνέχεια το θέμα Συνεπώς, εάν δεν έκανε τα γούστα, τα καπρίτσια του Βασιλέως, η Βασίλισσα, απεπέμπετο Έτσι, δεν μπορούμε να καταλάβουμε το θέμα, εάν έχουμε την σύγχρονη εικόνα Βασιλέως και Βασιλίσσης Πρέπει να πάμε σε εκείνη την παλιά πραγματικότητα

Ωστόσο, η Αστίν απεπέμφθη. Επέμειναν πάρα πολύ οι σύμβουλοι του Βασιλέως με το επιχείρημα ότι εάν ο βασιλεύς δεν διώξει τη γυναίκα του τη βασίλισσα, τότε οι γυναίκες, οι δικές των, θα πάρουν κακό παράδειγμα, θα δημιουργήσουν ένα προηγούμενο, ώστε δεν θα ακούν πλέον τους συζύγους των.

Είχε δίκιο ο Άγιος Νικόδημος, ο Αγιορείτης που σημειώνει εις το πηδάλιον εκεί στα θέματα περί διαζυγίου και λοιπά ότι άνδρες νομοθέτησαν και συνεπώς δεν λογάριασαν τις γυναίκες. Επί παραδείγματι να μην λογαριάζεται βαρύ πράγμα η μοιχεία για τον άνδρα ενώ να λογαριάζεται βαρύ πράγμα για την γυναίκα.

Αυτό είναι αντιευαγγελικό. Δεν υπάρχει αγαπητοί μου, Ευαγγέλιον άνδρων και Ευαγγέλιον γυναικών. Υπάρχει Ευαγγέλιον των ανθρώπων. Συνεπώς, η μοιχεία έχει την ίδια βαρύτητα. Και δια τον άνδρα και δια τη γυναίκα. Αν το θέλετε μέχρι σήμερα είναι αυτό. Στην αντίληψή μας είναι μέχρι σήμερα. Και θα είναι πάντως. Τι λέμε; Ας τον άνδρα να γλεντήσει, να κάνει τι θέλει η γυναίκα. Α, όχι η γυναίκα. Γιατί. Γιατί όχι η γυναίκα ή καλύτερα γιατί ο άνδρας πρέπει να παραβαίνει τις εντολές του Θεού και όχι η γυναίκα.

Ο άνδρας πρέπει να παραβαίνει τις αντολές του Θεού και όχι η γυναίκα. Βλέπετε λοιπόν ότι έχουμε δυο χιλιάδες χρόνια Ευαγγέλιο και ακόμα δεν το καταλάβαμε. Άνδρες ενωμοθέτησαν λέει ο Άγιος Νικόδημος και εμερολήπτησαν. Πόσο μάλλον σε μια μακρινή εποχή, μάλιστα στην Ανατολή, σε λαούς σκληρούς και τραχείς όπως ήσαν οι βασιλείς των Περσών, οι οποίοι ήσαν σκληροί βασιλείς. Καταλαβαίνετε λοιπόν περί φύλους πράγματα.

Έτσι, απεπέμφθη βεβαίως η γυναίκα, σας είπα, του Βασιλέως και τώρα πρέπει να βρεθεί μια καινούργια Έχουμε ένα κενό τεσσάρων ετών Στο τρίτον έτος της Βασιλείας του Ξέρξου σημειώθηκε αυτό Και στο έβδομο έτος της Βασιλείας του Ξέρξου έγινε ο γάμος με μια καινούργια γυναίκα Η οποία είναι η Εστήρ και περί της οποίας ο λόγος Βέβαια η προετοιμασία της Εστήρ κράτησε ένα χρόνο Συνεπώς, έχουμε ένα κενό δύο ετών. Αυτό το κενό ποιο είναι; Μάλιστα, ο γάμος έγινε το 478. Το 481 έγινε η αποπομπή της Αστίν. Αυτό το κενό πως δικαιολογείται;

Είναι τα χρόνια που είχε εξτρατεύσει ο Ξέρξης εναντίον της Ελλάδας και είχε δοθεί η ναυμαχία της Σαλαμίνος το 480 π.Χ. Αντιστού. Έτσι δικαιολογείται, βλέπετε τι ωραία που ταιριάζουν στην ιστορία τα πράγματα. Έτσι δικαιολογείται γιατί ο Ξέρξης καθυστέρησε αυτά τα χρόνια για να παντρευτεί.

Βεβαίως εδώ δεν αναφέρει τίποτα καμιά εξτρατεία εναντίον των Ελλήνων. Δεν λέει καμιά ναυμαχία στην Σαλαμίνα, δεν λέει τίποτα από όλα αυτά. Τα ξέρουμε όμως από τους Έλληνας συγγραφείς, όπως και ο Ηρόδοτος, μας αναφέρει πολλά στοιχεία από τη ζωή των Περσών Και ο Ξενοφόν και ο Πλούταρχος, προπαντός ο Ξενοφόν και ο Ηρόδοτος, μας αναφέρουν πολλά στοιχεία Ωστόσο, ευρισκόμεθα στο 478-479 και επροτάθη στον βασιλέα, γιατί το 478 έγινε ο γάμος του Επροτάθη εις τον Βασιλέα, να βρεθεί μια καινούρια νύφη. Το γεγονός ότι μπορούσε να εκλεγεί μια γυναίκα από οπουδήποτε, καταλαβαίνετε ποια είναι η θέση της βασίλισσας μέσα εις το Βασίλειο και παρά το πλευρό του Βασιλέως.

Απλώς, είναι η πρώτη μεταξύ πολλών άλλων γυναικών μέσα εις το χαρέμι του Βασιλέως. Τίποτε άλλο. Τίποτε άλλο, τίποτε. Μάλιστα, μπορούσε να πέσει στη δυσμένεια και να μην την προσέχει καθόλου τη βασίλισσα Και μάλιστα δεν είχε, θα δούμε στη συνέχεια, το δικαίωμα η βασίλισσα να πάει να βρει τον βασιλέα του Πικάτη Ποια γυναίκα δεν έχει δικαίωμα να πάει να βρει τον άνδρα της, ο του Πικάτη Ούτε υπήρχε η κοινή τράπεζα και το κοινοκρεβάτι που υπάρχει σήμερα εις τους συζύγους και που όταν αυτά δεν υπάρχουν έχουμε μια διάσταση ανάμεσα στους συζύγους. Δεν ήταν αυτό.

Συνεπώς η εκλογή θα γίνεται μόνο και μόνο για τις ποικίλες σαρκικές ικανοποιήσεις του Βασιλέως. Έπρεπε να βρουν γυναίκες από το λαό, φυσικά ακόμη και από τους αιχμαλώτους, από το απέραντο εκεί το κράτος, το Περσικόν.

Εστάλη μήνυμα λοιπόν να βρεθεί γυναίκα. Και αυτή έπρεπε να είναι, όπως λέει εδώ το Ιερόν Κείμενον, ζητηθήτω τω βασιλεί, ζητηθήτω τω βασιλεί κοράσια, άφθορα, καλά τω εἴδει Να είναι παρθένες, να είναι νέες κοπέλες και πολύ ωραία

Εδώ δεν μας σημειώνει το Ιερόν Κείμενον το πράγμα, αλλά βγαίνει αμέσως ότι αυτό δεν ήταν στην απλή διακήρυξη του πράγματος Όπως σήμερα θα λέγαμε θα είχαμε τα καλλιστεία, να εμφανιστούν κοπέλες όποιος θα θέλαμε φυσικά για να διεκδικήσουν πρωτεία καλονής Ήταν κάτι διαφορετικό, ήταν κάπως όπως το παιδομάζωμα από τους Τούρκους που παίρναν τα μικρά αγόρια για να τα κάνουν γενιτσάρους Δηλαδή υπήρχε η βία, δεν μπορούσες να πεις αν έβλεπε ο άλλος την κόρη σου να είναι ωραία κοπέλα να πεις ότι θες κορίτσι μου να πας να γίνεις πιθανή βασίλισσα ή απλώς να γεμίσεις το χαρέμι τον γυναικονίτη του βασιλέως Δεν ήταν τέτοιο το Θεό, σου το έπαιρναν το παιδί. Συνεπώς υπήρχε βία, δεν το λέει το ιεροκείμενο αλλά φαίνεται από τα συμφραζόμενα

Αυτό παρακαλώ είναι πολύ σημαντικό, αυτό δείχνει σε πιο χαμηλό επίπεδο ευρίσκετο η γυναίκα Αλλά μόνον αυτό, προκειμένου να προσφερθεί αυτή η γυναίκα στον βασιλέα έπρεπε να προετοιμαστεί ένα ολόκληρο χρόνο Θα μου πείτε τέτοια προετοιμασία, έξι μήνες έπρεπε να βάζει σμίγμα με πολλή επιμέλεια σε όλα αυτά Θα λέγαμε, κρέμες και λυθές και λουτρά και μπάνια ειδικά Γιατί μπορεί να είναι μια χωριά της, σαν δεν ξέρω τι Να την κάνουν δεν ξέρω πως Και άλλους έξι μήνες μέσα στα αρώματα Για να γίνει πιο όμορφη από όμορφη Να προσφερθεί στον Βασιλέα Όταν η γυναίκα έτσι εκτιμάται Σαν ένα προϊόν Σαν μια επεξεργασία

Των αλοιφών Των κρεμών Και των αρωμάτων Μην νομήσετε πως τα πράγματα ανήκουν στην εποχή εκείνη Και στην εποχή μας ανήκουν, Ναι ναι και στην εποχή μας ανήκουν, Πως ανήκουν, Α πως ανήκουν, Όταν την κοπέλα μας μόλις βγάλει το Λύκειο το γυμνάσιο, Θέλουμε να την παντρέψουμε, Πόσα πράγματα επιτρέπομε να γίνουν στην κοπέλα μας, Με τη μόδα με τα αυτιά σύνδια κλπ. Για να βρει γαμπρό, Μην νομίζετε, Στην ίδια κατηγορία βρισκόμεθα, Αλλά για εμάς είναι το πράγμα βαρύτερο, Γιατί είμαστε χριστιανοί, Με πολύ βαρύτερο, Έτσι λοιπόν, Όταν μια κοπέλα εκτιμάται, όπως σας είπα, εκτιμάται από πλευρά αρωμάτων, κρεμών και λοιπά και λοιπά για να προσφερθεί, αυτό δείχνει πόσο αξία δίνομε εις τη γυναίκα. Η γυναίκα δεν εκτιμάται από αυτά. Εκτιμάται από ότι θα εκτιμά ο πας άνθρωπος, από την προσωπικότητά του.

Εάν δηλαδή, πρώτα-πρώτα είναι η εικόνα του Θεού, Αν και ύστερα, Αν έχει προσόν, Αν έχει αξία σαν άνθρωπος, Όχι γιατί φτιάξαμε μια κοπέλα, Την κάναμε πως την κάναμε και τώρα λέμε Α, αυτή κάνει για μένα, Πώς κάνει Κύριε μου για σε, Αν ταιριάει στο χαρακτήρα σου, Α, Α, Α, Θέλετε απόδειξη ότι τα πράγματα είναι ελεϊνά, Η πληθύς των διαζυγίων που δείχνει ότι τα κριτήρια μας δεν είναι, Διότι αν διαλέγεται η γυναίκα σαν πρόσωπο Πρόσωπο, σαν χαρακτήρα, σαν άνθρωπο, τότε ίσως και καθόλου δεν θα είχαμε διαζύγια.

Αλλά επειδή τα κριτήρια είναι φτηνά, είναι φτωχά, είναι βρώμικα, γι' αυτόν τον λόγο υπάρχουν και τα διαζύγια. Ωστόσο η ταλαίπωρη Εσθήρ έπεσε σε αυτή την κατηγορία. Πώς έγινε αυτό το πράγμα;

Ήτο κάποιος άνθρωπος εβραίος από τη φυλή Βενιαμίν. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Βενιαμήτε με τους Ιουδαίους επειδή ήτανε το Νότιο Βασίλειο, ήταν της αυτής ποιότητας ανθρώπων Εν θυμίζετε που είχαμε πει ότι το Νότιο Βασίλειο διατήρησε μια αρκετή ευσέβεια, τουλάχιστον ακόμα 100 χρόνια παραπάνω από το Βόρειο Βασίλειο και ότι γενικά στην όλη του πορεία δεν ιδωλολάτρησε όπως ιδωλολάτρησε το Βόρειο Βασίλειο, το οποίο εχμαλωτίστηκε από τους Νινεβήτας, τους Ασυρίους και έτσι το Νότιο Βασίλειο είχε πιο πολλούς ευσεβείς ανθρώπους αλλά και οι βασιλείς του ήσαν περισσότεροι οι ευσεβείς από τους Ασυρίους.

Ο Μαρδοχέος λοιπόν ήταν ευσεβής άνθρωπος, είτε από τους αιχμαλώτους, Αλλά δεν ήταν όμως αιχμάλωτος άμεσα, Ο προπάπος του ήτου αιχμάλωτος, Δηλαδή το 588 είχε γίνει η αιχμαλωσία της Ιερουσαλήμ, Από τον Ναβουχοδονόσορα, Τώρα δεν υπάρχουν εδώ πέρα οι Βαβυλόνοι φύγανε, Εκυριεύθησαν από τους Πέρσες, Έβγανε από το ιστορικό προσκήνιο οι Βαβυλόνοι και βρισκόμεθα τώρα εις το 480, Δηλαδή θα λέγαμε 110 περίπου χρόνια αργότερα.

Είναι, συνεπώς, ο δισέγγονος εκείνου, γιατί αναφέρονται εδώ τέσσερις πρόγονοι του Μαρδοχέου και ο τελευταίος είναι ο Κεισαίος, αυτός αιχμαλωτίσθη από το Νότιο Βασίλειον. Συνεπώς, ο Μαρδοχέος είναι δισέγγονος του Κεισαίου, αυτοί ήσαν ευσεβείς.

Καταρχάς μας κάνει εντύπωση ότι είναι η τετάρτη γενεά στην Αιχμαλωσία Θα μου πείτε τέσσερις γενεές κράτησε η Αιχμαλωσία Όχι, η Αιχμαλωσία κράτησε 70 χρόνια Αλλά όταν το διάταγμα εδόθηκε από τους Πέρσες, όχι από τους Βαβυλωνίους Να επιστρέψουν πίσω στην Ιερουσαλήμ οι Εβραίοι, όπως είναι ο Ζοροβάβελ κλπ Δεν εγύρισαν όλοι οι Εβραίοι, εγύρισαν λίγοι Επροτίμησαν οι περισσότεροι να μείνουν στην γη της Αχμαλωσίας, διότι πλέον είχαν εγκατασταθεί Και είχανε τη σειρά τους όπως τα λέγαμε και προτίμησαν να μείνουν εκεί Αυτό το πράγμα ξέρετε ήταν κακό πράγμα Αν έπρεπε να ρίξουν μια ματιά στην ιστορία τους πίσω, να μιμηθούν τον πρόγονο τους τον Αβραάμ

Θα γύριζαν όλοι οι αγαπητοί εις την Ιερουσαλήμ Ξέρετε γιατί, διότι ο Εβραίος στην πραγματικότητα είναι ο άνθρωπος που ακολουθεί τις εντολές του Θεού Τι είπε ο Θεός τον Αβράμ, βγες εκ της συγγενείας σου και εκ της γης σου, της πατρίδας σου, πατρίδα σου και άλλα να σου δείξω τον τόπο που θα μείνεις Αλλά οι Εβραίοι πια είχαν οι απόγονοι του Αβράμ, είχαν γίνει άνθρωποι που αγαπούσαν τα χτήματά τους, την καλοπερασία τους, τη ζωή τους Δηλαδή, του παρόντος αιώνος. Έτσι βλέπετε, πάνε κάποιοι άνθρωποι στην Αυστραλία, πάνε κάποιοι άνθρωποι στην Αμερική, εγκαθίστανται εκεί, πώς ξεκινάνε, ξέρετε πώς ξεκινάνε πρώτα, ξεκινάνε ότι θα πάμε εκεί, να κάνουμε αμερικά χρήματα, να γυρίσουμε, εγκαθίσταντο όμως, περάνε 5-10 χρόνια, τους αρέσει, κάνουν και τα παιδιά τους, μετά δεν φεύγουν, πάθονται εκεί.

Και στο τέλος της Γραφής, για εμάς τους Έλληνες δεν έχει πάρα πολύ σημασία, όσο έχει και τους Εβραίους. Διότι για τον Εβραίον η γη της Επαγγελίας είχε πάρα πολύ μεγάλη σημασία. Αλλά δεν γύρισαν οι κληρονόμοι της Επαγγελίας. Το ένα είναι αυτό. Το δεύτερον είναι ότι παρότι πέρασαν τέσσερις γενεές, τουλάχιστον στην ιστορία που βρισκόμαστε. Και ο Μαρδοχείος είναι ο τέταρτος απόγονος εκείνου που αιχμαλωτίσθηκε από τον Ναβουχοδονόσορα. Διατηρεί παράδοση ευσεβείας. Αγαπητοί μου, μην φύγετε από την Ελλάδα, μην φύγετε. Αλλά εάν φύγετε, προσέξτε, δεν ξέρω, δεν απαγορεύεται να φύγει κανείς. Ούτε υπάρχουν λόγοι θρησκευτικοί, καλό είναι να είμαστε εδώ, σας είπα.

Γιατί έξω, αλλά προσέξτε να διατηρήσουμε την πνευματική μας παράδοση Στα παιδιά μας και στα εγκόνια μας και στα δισέγγονά μας όσων μπορούμε Γιατί τα παιδιά μας συνήθως προσαρμόζονται στο νέο κλίμα και δεν παίρνουν εκείνο το οποίο να έχουν οι γονείς τους Βέβαια στην εποχή μας τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα Θα ήμουνα πολύ άδικος αν δεν το έλεγα αυτό και δεν το ξερα Είναι πολύ δύσκολο Αλλά μου φαίνεται όμως ότι αν υπάρχουν γονείς συγκροτημένοι Γονείς οι οποίοι πραγματικά πονάνε τα παιδιά τους να σωθούν Όχι απλώς να αποκατασταθούν, να σωθούν τότε αυτό το σημείο θα το προσέξουν οπωσδήποτε. Έτσι λοιπόν ο Μαρδοχέος είναι ευσεβής άνθρωπος, είναι ζηλωτής άνθρωπος, θα το πει παρακάτω η ιστορία του

Αυτός είχε μια κοπέλα, όχι η κόρη του, αλλά η κόρη του αδελφού του πατέρα του, συνεπώς πρώτη του εξαδέλφη Την έλεγαν Εστίρ, Εστέρ εβραϊκά και τόσο εβραϊκά όσο και περσικά ταιριάζει με την ελληνική λέξη Αστήρ, θα πει Αστέρι Αυτή ήτο κόρη του Αμιναδάβ, που ήταν θείος του Μαρδοχέου, ήτο θαυμάσιον κοράσιον και είναι το κοράσιον καλόν τω είδει Ήταν μια καλοκαμωμένη κοπέλα, πολύ ωραία κοπέλα, τη μεγάλωσε από μικρή Οι γονείς φέρεται, πέθαναν, δεν μας λέει τίποτα περισσότερο το ιερό κείμενο πάντως ήτο θρεπτή, πες θρεπτή, δηλαδή σαν ένα είδος, ένα είδος, εδώ εξάλλου το πράγμα εναλλάστηκε πολλές φορές στο εβραϊκό κείμενο, δεν μπορούμε πάντα να το καθορίζουμε με την ακρίβεια, όπως το θέμα ανιψιά οι εξαδέλφοι, ανιψιά οι εξαδέλφοι, φαίνεται ότι την είχε υιοθετήσει

ή ακόμη απλώς την μεγάλωνε γιατί την κάνει η γυναίκα του, διότι λέει λίγο παρακάτω ότι επαίδεψεν αυτήν εαυτό εις γυναίκα. Δηλαδή την είχε βοηθήσει να γίνει σωστός άνθρωπος για να την πάρει η γυναίκα του.

Αλλά σας είπα πάντα στο Ιερό Κείμενο δεν είναι σαφές το θέμα της συγγενίας. Όταν λέμε σήμερα ανιψιός, θείος, εξαδέλφη κτλ., εδώ στο Ιερό Κείμενο και σε άλλα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης το πράγμα είναι λίγο ασαφές.

Αλλά το ότι λέει εαυτό εις γυναίκα, μάλλον αποκλεί την περίπτωση υιοθετήσεως Μάλλον αποκλεί διότι αν την υιοθετούσε πως θα παντρευόταν το παιδί του Προσέξτε όμως, μας κάνει εντύπωση το εξής Επαίδεψεν αυτήν εαυτό εις γυναίκα Την παιδαγώγησε για να την κάνει η γυναίκα του Ήτο μικρότερη βεβαίως, ίσως και σημαντικά μικρότερη από την ηλικία τη δική του Είναι αυτό που λέμε, την έφτιαχνε σαν χαρακτήρα, σαν άνθρωπο για να την κάνει η γυναίκα του Θέλατε να δείτε την αντίθεση των ανθρώπων του Θεού και των ανθρώπων του κόσμου Πώς προετοίμαζαν τις γυναίκες οι βασιλείς και οι Πέρσοι για να τις κάνουν γυναίκες τους

Με αρώματα, με κρέμες και σούπα και μου είπες ένα ολόκληρο χρόνο Φτιάχνει ο Μαρδοκαίος την υποψήφια γυναίκα του Παίδευσεν, όχι τη βουτούσε μέσα στο μπάνιο με το γάλα για να γίνει φρέσκη η επιδερμίδα της Αλλά επέδευσεν, επαιδαγώζησεν κουδαίο Έτσι λοιπόν, όχι να τρέφετε τις κόρες να γίνουν πουπουλάτες για να τις προσφέρετε για νύφες Να τις παιδαγωγείτε, να γίνουν πρόσωπα Αλλιώτικα, κρέας προσφέρετε Δεν προσφέρετε πρόσωπον άνθρωπο, αλλά κρέας προσφέρετε Και αυτό είναι φοβερό πράγμα Είναι υποτίμηση Θα θέλατε να υποτιμηθεί η κόρη σας να γίνει εμπόρευμα, Ε δεν το νομίζω, Να πω όμως ότι εσείς θα το κάνετε, Βέβαια πάντα λέμε ξερούνται ή παρόνται, Αν σας πω όμως το πράγμα ότι είναι θλιβερόν γιατί οι χριστιανοί μας κάποτε ψευδείς χριστιανοί, Κάποτε που ακούνε χρόνια ολόκληρα λόγω Θεού οι άνθρωποι μας σκαρώνουν τέτοια πράγματα, Τι θα έλεγατε, Εγώ σας λέγω ότι πολλές φορές απογοητά, Όταν βλέπω χριστιανές μητέρες,

Που χρόνια εξομολογούνται να σκέπτονται με τον τρόπον αυτών. Κυρία μου, θα προσφέρεις άνθρωπον, πρόσωπον, όχι κρέα. Λοιπόν, επαίδεψεν αυτήν εαυτό εις γυναίκα. Αλλά και κάτι ακόμη πρέπει να σας πω. Αυτό που θα σας πω δεν είναι απόλυτο.

Πολλές φορές ένας άντρας λέει ότι θα πάρω μια κοπέλα, αλλά θα τη φτιάξω εγώ. Έχει κάποια βαρύτητα το πράγμα, αλλά πολύ μικρή. Ο Ξενοφών, επί παραδείγματος, στον οικονομικό του, λέγει ότι εκεί φτιάχνει τη γυναίκα του, τη βοηθάει πώς να χειρίζεται τον οικοκυριό της Αλλά προσέξτε με όμως, ο γάμος δεν είναι ένας χώρος που κάνουμε πείραμα Στο γάμο δεν θα μπούμε απροετοίμαστοι για να ετοιμαστούμε κοιμές Στο γάμο μπαίνουμε προετοιμασμένοι Άλλο να υπάρχουν κάποιες μικρές ελλείψεις και να πούμε ότι θα φτιαχτούμε Προσέξτε τούτο, μη πούμε ποτέ θα τη φτιάξω τη γυναίκα μου εγώ ή θα το φτιάξω τον άνδρα μου εγώ

Παίρνεις έναν άνδρα βλάσιμο και έναν άνδρα αλειτούργητον και έναν άνδρα δεν ξέρω τι Και λες εσύ γιατί σου αρέσει, είναι πλούσιος, τον αγαπάς, ξέρω εγώ, είναι όμορφος και λες θα τον φτιάξω Σας βεβαιώνω ότι θα την πάθετε Έχω δει γυναίκες που οδύρονται και ξέρετε τι ομολόγησαν, το είπαν μόνοι Α, ήμουν εγωίστρια. Νόμιζα ότι εγώ θα τον έφτιαχνα τον άνδρα μου. Δεν τον κατάφερα αυτό. Συνεπώς σας προσέχουμε, μέσα εις τον γάμον μπαίνουμε προετοιμασμένοι.

Και ηκούσθη το πρόσταγμα του βασιλέως. Ότι διαλέγουν κοπέλες. Εδώ δεν μας λέγει ότι έγινε καμία, ήταν ένα μάζεμα βίαιο κοριτιών. Αλλά όταν βλέπουμε όμως ότι ο Μαρδοχέος από τη μία μεριά ετοιμάζει μια γυναίκα η οποία θα γίνει γυναίκα του Πώς είναι δυνατόν ποτέ να την προσφέρει στο βασιλιά, είναι δυνατόν ποτέ Τρία συνηγορούν, πρώτον, ότι ετοιμάζει την Εστήρ να γίνει τη γυναίκα δική του Δεύτερον, το δευτερονόμιο απηγόρευε, να δοθεί Ισραηλίτισσα σε ιδωλολάτρη Και τρίτον, εφόσον ήτο συγγενής του Εστήρ, πάλι ο νόμος έλεγε ότι δεν έπρεπε να περιέλθει η περιουσία σε ξένη φυλή Αν υποτεθεί ότι θα ήθελε να πάρει Ισραηλίτισσαν Εβραίαν, αλλά από άλλη φυλή

Έπρεπε να περιέλθει η περιουσία στην ίδια φυλή, στο ίδιο σόι, την ίδια οικογένεια Αυτοί οι τρεις λόγοι, λοιπόν, συνηγορούν και εφόσον εμφανίζεται ο Μαρδοκαίος τηρητής των εντολών του Θεού Συνηγορούν, τέταρτο θα λέγαμε αυτό το επιχείρημα, συνηγορούν ότι δεν προσέφερε ο Μαρδοκαίος την Εστήρ Σαν να έλεγε, άκουσα το πρόσταγμα αυτό, άντε κοπέλα μου να σε πάω να βρεις την τύχη σου Όχι αγαπητή μου, ο ευσεβής Εβραίος δεν σκέπτεται τέτοια τύχη, γι' αυτόν δεν είναι τύχη Ωστόσο, η κοπέλα εδόθηκε καλύτερα και βρέθηκε στα χέρια του αρχιευνούκου που μάζευε κοπέλες και ο οποίος, Γαΐ ελέγετο, αυτός ο οποίος ήταν υπεύθυνος να διαλεχτούν οι καλύτερες κοπέλες, να προετοιμαστούν προετοιμασία ενός έτους, που σας ανέφερα, για να προσφερθούν εις τον βασιλέα.

Έτσι η καημένη Εστήρ ευρέθηκε μέσα στον γυναικονίτη του βασιλέως Ξέρεις, δύσκολα πράγματα Αλλά κάποτε μέσα σε αυτά τα τραχιά και δύσκολα πράγματα υπάρχει το σχέδιο του Θεού Το σχέδιο του Θεού είναι μακρόπνοο Κάποτε βλέπουμε να γίνεται μπροστά μας ένα δυστύχημα Δυστύχημα όχι αυτοκινητιστικό απλώς Κάτι δηλαδή που δεν θα μας άρεσε στη ζωή Να μας έρθουν ανάποδα τα πράγματα Και τότε να πούμε τι δυστυχία Πόσες φορές γίνεται αυτό, το επιτρέπει ο Θεός ή το θέλει ο Θεός Έχει δυο θελήματα, ή το επιτρέπει ή το θέλει Για να γίνει αφετηρία ενός σχεδίου προνοίας του Θεού Αυτό δεν το λέω από μόνος μου, θα το πει εδώ πιο κάτω ο Μαρδοχέος

Θα το πει στην Εστήρα Όταν θα έρθει η κατάλληλη στιγμή το πλήρωμα του καιρού Θα της το πει, θα της πει τώρα καταλαβαίνω Ο Θεός σε διάλεξε να γίνεις βασίλισσα για να παίξεις ένα ρόλο Ξέρετε ότι δεν μπορούμε οι άνθρωποι, έχουμε πεπερασμένο μυαλό, δεν ξέρουμε τις βουλές του Θεού Ο Θεός ξέρει τα πάντα, ο Θεός βλέπει την ιστορία, γιατί ο Θεός δεν υπάρχει χρόνος Παρελθόν, παρόν και μέλλον, όλα μπροστά Του είναι Δεν μπορούμε λοιπόν να ξέρουμε πως ο Θεός εργάζεται Όταν όμως έρθει η ώρα, η ώρα να πραγματοποιηθεί το κύριο που θέλει ο Θεός Τότε αποκαλύπτεται, και όχι όλα, πολλά όμως, αποκαλύπτονται στα μάτια των ανθρώπων, των ευσεβών ανθρώπων, ότι τα εργάστηκε αυτά η αγάπη, η πρόνοια του Θεού

Και τότε ξέρετε τι έχουμε, βεβαίως δεν έχουμε τότε τη φιλοσοφία της ιστορίας, αυτή υπάρχει έξω από την αυλή του Θεού, κρίσιμη είναι, αλλά είναι έξω από την αυλή του Θεού Έχουμε τότε τη θεολογία της ιστορίας και ολόκληρη η Αγία Γραφή δεν είναι παρά μια θεολογία της ιστορίας Ο Εβραίος, στην Παλαία Διαθήκη, θεολογεί πάνω στην ιστορία Πάντα λέγει γιατί συνέβη αυτή η τιμωρία, διότι παρέβη τις εντολάς του Θεού Θεολογεί πάνω στην ιστορία, πάνω στα γεγονότα Έτσι λοιπόν ο Μαρδοχέος θα πει, φαίνεται, θα νοιώνει είναι πια, ότι ο Θεός σε διάλεξε να παίξεις ένα ρόλο Και όπως σας είπα την περασμένη φορά η Εστήρη είναι τύπος της Παναγίας

Και όπως η Παναγία έπαιξε ένα ρόλο στη σωτηρία μας, θεμελιώδη και βασικόν Έτσι και η Εστήρη έπαιξε ένα ρόλο για τη σωτηρία του λαού της Η Παναγία για τη σωτηρία του λαού του Θεού Εκείνοι που θα ήκουαν τη φωνή του Χριστού και θα σωθούν. Αυτή είναι ο λαός του Θεού. Έτσι, ο Μαρδοχέος δεν έχει παρά να πει μερικά πράγματα εις την Εστήρα. Είναι αξιολογότατο.

Ακούστε με. Της είπε, δεν θα πεις ότι είσαι Εβραία. Θα το αποκρύψεις. Δηλαδή, ούτε την πατρίδα σου, ούτε τον γένος σου. Και το μείγενος, ηδύνατο να είναι Εβραία, αλλά να μην κατάγεται από την Παλαιστίνη, Αλλά να ήτο Εβραία από τη Διασπορά, από πολλά χρόνια δεν ξέρω τι.

Δε θα πεις ούτε την πατρίδα σου, ότι ήρθαμε από Τετάρτης Γενεάς πίσω από την Ιερουσαλήμ. Ούτε ακόμη ότι είσαι Εβραία. Πρόσεξε. Αυτά τα δυο δεν θα τα πεις. Ακούστε, και αυτή τα ετήρησε. Και ούχι πέδειξεν εστίρ το γένος αυτής, Ουδέ την πατρίδα, Ο γάρ Μαρδοχέος, Ενεφίλατο αυτοί μη απαγγείλε Της παρήγγειλε ο Μαρδοχέος, δεν θα πεις τίποτε.

Και εκείνη, δεν είπε τίποτε, το εκράτησε. Εδώ έχουμε μια συμμόρφωση στις εντολές του Μαρδοχέου. Είναι ένα κομματάκι, μια χαραμάδα που μπορούμε να δούμε. Που μπορούμε να δούμε τι παίδευση έκανε ο Μαρδοχέος στην Εστήρ.

Θέλειτε ακόμη και κάτι άλλο; Και μία χαραμάδα στην ψυχή της Εστήρ, που βλέπουμε ότι η Εστήρ είχε μια θεμελιώδη και βασική αρετή, που άμα δεν την έχει κανείς, είναι ανεπίδεκτος παιδεύσεως. Δεν πάει να κάθισε 500 χρόνια σε αυτήν την καρέκλα, 500 χρόνια να κάθισε αυτήν την καρέκλα, ανεπίδεκτος μαθήσεως.

Όπως μπαίνεις βγαίνεις, ποια είναι αυτή η αρετή, η ταπείνωση και η υπακοή. Είδατε, η Εστήρη υπήκουσε, μου το είπε ο Μαρδοχέος, τέρμα, δεν θα ανακοινώσω τίποτα. Είχε υπακοή, για αυτό το λόγο, είπα επιδεκτικοτάτη παιδεύσεως.

Και έγινε σπουδαίος χαρακτήρας, σπουδαίο πρόσωπο, σπουδαία γυναίκα, αν και βρέθηκε μέσα στο γυναικωνίτη ενός βαρβάρου βασιλέως. Ο Μαρδοχέος βεβαίως δεν μπορούσε πλέον να έχει άμεση επαφή μαζί της. Είχε όμως επαφή μαζί της, έμμεσα, μέσω των γυναικών που υπηρετούσαν κάποιων ευνούχων, ανδρών και τα λοιπά που υπηρετούσαν, είχε μια επαφή, όχι όμως αμεσοτάτη, δεν μπορούσε.

Γι' αυτό λέγει ότι ο Μαρδοχέος καθ' εκάστην ημέραν περιεπάτει κατά την αυλήν, την γυναικείαν επισκοπών, τι Εσθήρ συμβήσεται. Πήγαινε κάθε μέρα να μάθει νέα, τι γίνεται με την Εστήρ, την παρακολουθούσε, να δει τι θα γίνει παρακάτω.

Είχε αγωνία ο άνθρωπος, βλέπετε οι άνθρωποι που αγαπούν, οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται, να πω κάτι τώρα που είναι αρχή του σχολικού χρόνου. Βγήκε ένας καινούριος νόμος. Τον άκουσα, τον άκουσα, ότι τώρα τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου θα περνάνε όλα. Θα μείνει κανένα στην τάξη; Χαράς Ευαγγέλιο. Πού τα παιδιά. Δεν θα μένει κανένα στην τάξη, εκτός αν έχει πάρα πολλές αμαρτίες, δηλαδή, απουσίες, δηλαδή, αν τα μαθήματα, οι σχολικές μέρες είναι 200, και απουσιάσει τις 198, λέει πάει δύο φορές μόνο το χρόνο στο σχολείο, τότε βεβαίως θα μείνει στην ίδια τάξη.

Κατά τα άλλα δεν μένει στην ίδια τάξη.

Δεν ξέρω, ούτε παιδαγωγός είμαι, ούτε εκπαιδευτικός είμαι, ούτε κατάλληλο πρόσωπο είμαι. Αλλά από ό,τι καταλαβαίνω όλοι αυτοί οι νόμοι είναι για να μας ρίξουν στην αγραμματοσύνη.

Έτσι το καταλαβαίνω με το φτωχό μου τον μυαλό. Έτσι νομίζω, έξω. Μπορεί να είναι σοφή γνώμη. Αλλά εγώ τους βλέπω νόμους επικίνδυνους, υποβολιμαίους, που πάνε να μας γκρεμίσουν. Ας είναι, ποιο παιδί παρακαλώ σήμερα θα διαβάσει το παιδί;

Το παιδί λέει η Σοφία Σειράχ· Θα κάμψεις τον τράχηλο του γιού σου. Γιατί το παιδί, το παιδί είναι, ξέρετε το παιδί; Το παιδί είναι το γνήσιο παιδί του Αδάμου. Είναι ο μεταπτωτικός άνθρωπος. Πρέπει να καλλιεργηθεί.

Ξέρε πως αν το παιδί δεν μπει μέσα στα πλαίσια της παιδαγωγίας, πώς θα γίνει άνθρωπος, όταν πω άντε ξεφραγγαμπέλι τα πάντα, πού είναι η παιδαγωγία, πώς εννοείται πλέον η παιδαγωγία, τέλος πάντων τι είναι αυτή η ελευθερία, ποιο παιδί θα διαβάσει σήμερα, σας ερωτώ, κάνε ένα παιδί, θα λέτε στα παιδιά σας, παιδί μου κάτσε να διαβάσεις, αύριο τι θα πεις, θα σε σηκώσει ή δασκαλό δάσκαλο στο μάθημα και θα ξέρεις δεν πεις μάθημα, και θα πει Και το παιδί, και όχι είμαι αυτό, ούτως ή άλλως εγώ θα προβιβαστώ. Κάποτε θα κάνουμε μια αίτηση να μας δίνουν ένα πτυχίο πανεπιστημιακό.

Και θα παρακαλούμε στην αίτηση, σε υστερόγραφον από κάτω, ότι για να μην κάνουμε τον κόπο να πάμε να το πάρουμε και το πτυχίο, να μας το στείλουν ταχυδρομικώς, εμβάζοντας τα ταχυδρομικά. Εκεί θα φτάσουν.

Αγραμματοσύνη, και οι εχθροί μας αυτό θέλουν. Θα μας υποδουλώσουν εξαιτίας της αγραμματοσύνης μας. Της ανιστορικότητός μας, κλπ, κλπ. Μας κόβουν από τις ρίζες, το καταλαβαίνετε. Λοιπόν, έτσι αγαπητοί μου, είναι η αρχή του σχολικού χρόνου. Βρισκόμεθα στο Σεπτέμβριο, τα ιδιωτικά σχολεία έχουν ανοίξει.

Εάν επιτρεπόταν εμείς τον Μαρδοχέ να την έβλεπε την Εστίρ, θα την έβλεπε κατάφατσα. Δεν του επιτρέπεται όμως. Πάει και ρωτάει απ' έξω, κάθε μέρα, τι μου λέτε, πάτε καμιά φορά στο σχολείο να ρωτήσετε τι κάνει το παιδί σας, πάτε, και τι, μέχρι φέτος που τέλος πάντων μπορούσα να σταλεί κι ένας έλεγχος στο σπίτι και μια ειδοποίηση ότι το παιδί θα μείνει στη ίδια τάξη, δεν διαβάζει, αφού τώρα τα πράγματα γίνονται τόσο χαλαρά, πέστε μου, πάμε να ρωτήσουμε, έχω αρκετούς, έχω αρκετούς ακροατάς, διδασκάλισσες και διδασκάλους, είναι παρόντες εδώ.

Ξέρετε το παραπονό τους ποιο είναι, να πάνε οι γονείς να ρωτήσουν τι κάνει το παιδί τους. Όχι να πάνε να μαλώσουν τη δασκάλα και το δάσκαλο γιατί στο παιδί επέβαλε αυτό και εκείνο ή το μάλωσε το παιδί.

Αν σήκωνα αυτή τη στιγμή κάποιο δάσκαλο ή κάποιο δασκάλο θα το έλεγε, γιατί ξέρουμε, τα έχουν πει. Να σηκωθεί τώρα ένας δάσκαλος και να πει μάλωσα ένα παιδί και ήρθε ο πατέρας του και με έβρισε. Αν πάμε να βρίσουμε το δάσκαλο, θα αλίμονόμαστε, προσέξτε, δεν θα υπερασπιστούμε το παιδί μας, το δάσκαλο.

Αν πάρουμε αυτή τη στάση, αλίμονόμαστε, είμαστε εγωιστές και θα πληρώσουμε σπασμένο. Το παιδί μας θα γίνει ένας προστυχής εγωιστής, αλλά θα πάμε να συνεργαστούμε με τον δάσκαλο και με τη δασκάλα. Θα παρακαλέσουμε πολύ να βοηθεί στο παιδί μας, να μας πει πως πάει.

Και άμα το παιδί, η δασκάλα, συγγνώμη ο δάσκαλος μας πει το παιδί δεν διαβάζει, δεν πάει καλά, μη πούμε στη δασκάλα, εσύ φταις. Γιατί αυτό κάνουνε μερικοί γονείς, θα σας το πω και αυτό, επιτρέψτε να το πούμε· πολλές φορές οι δάσκαλοι δεν έχουνε Δεν μπορούν να μιλήσουν σήμερα, ξέρετε δεν μπορούν να μιλήσουνε, πάνε στον επιθεωρητή οι γονείς.

Και σου λέει, εκεί που θα μου γίνει καμιά μετάθεση, τι με νοιάζει να μάθει ή να μην μάθει γράμματα το παιδί; Προκειμένου εγώ να υποστώ καμιά ταλαιπωρία από τον επιθεωρητή. Πάνε λοιπόν οι γονείς και λένε στη δασκάλα: «Εσύ, χθες, δεν μαθαίνει το παιδί μου γράμματα». Η δασκάλα αυτή, που δεν μαθαίνει το παιδί σου γράμματα — πρώτα-πρώτα γιατί το λες αυτό το πράγμα; Είναι δικό σου το φταίξιμο, δεν ξέρεις να παιδαγωγείς τα παιδιά σου. Έχω εδώ γονείς που έχουν τα παιδιά τους στο σχολείο, γι' αυτό σας τα λέγω αυτά. Είσαι το τοπικό εδώ του σωματείου, είσαι στη Λάρισα. Έχω γονείς, και επειδή ακούω πολλές και επανειλημμένες ιστορίες, θα σας τα λέω στο βρόντο αυτά· έχω πολλά υπόψη μου, γι' αυτό σας τα λέγω, αγαπητή μου. Τον δάσκαλο τον περιβάλλομαι με πολύ στοργή, με πολύ αγάπη· είναι άνθρωπος που παθαίνεται, και ο τίμιος και ο σωστός δάσκαλος παθαίνεται πραγματικά για τα παιδιά. Πιστέψτε με, δεν υπάρχει πιο κουραστικό επάγγελμα, πιο κουραστική εργασία από την εργασία...

του σωστού, του φιλωτή μου διδασκάλου εκπαιδευτικού. Λοιπόν, ο Μαρδοχέος πήγαινε κάθε μέρα να ειδεί τι κάνει η Εστήρ. Ένα χρόνο πήγαινε, ώσπου να γίνει αυτή η φοβερή δοκιμασία, η προετοιμασία. Ήρθε η ώρα, πέρασε ο καιρός, να παρουσιαστεί η Εστήρ μαζί με και άλλες κοπέλες φυσικά ενώπιον του βασιλέως για να γίνει φυσικά από τον ίδιο η εκλογή.

Όταν ενεφανίστηκε η Εστήρ, αμέσως προσύλκησε την προσοχή του Βασιλέου, Ην γάρ, Εστήρ, Ευρίσκουσα χάριν παρά πάντων των βλεπώντων αυτήν Άρα για αυτή η Χάρις, τι να είναι το, κάτι περίπου σαν τα καλλιστεία, βλέπετε, βλέπετε, κατηγορούμε τον Ξέρξη και εμείς κάνουμε καλλιστεία και παρουσιάζουμε ομορφιές Τέλος πάντων αιχμάλωτοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι, η Εστήρη ήταν αιχμάλωτος, με το ζόρι αυτά, αλλά αυτοί οι χάριες παρά πάντων, τι είδους χάρις να είναι το αυτό Υπάρχουν όμορφοι άνθρωποι αγαπητοί μου, που έχουν όπως λένε που μετράνε τις γυναίκες με όλες τις μεζούρες για να βρουν τις αναλογίες για να βγει η πρώτη στο διαγωνισμό

Αλλά εάν κοιτάξεις κανείς αυτό το πρόσωπο να είναι ένα ψυχρό πρόσωπο, αυτή η χάρη δεν αναφέρεται εις τα εξωτερικά προσόντα τόσο Αναφέρεται στην ψυχή η οποία ξεχύνεται προς τα έξω, είναι με άλλα λόγια η σφραγής της προσωπικότητας Η Εστήρ είχε προσωπικότητα, όχι απλώς μια ωραία κοπέλα, είχε προσωπικότητα Και αυτό είναι το βάρος του θέμα, αυτή είναι η χάρης, όταν η Αγία Γραφή βάζει τη λέξη χάρης δεν εννοεί εκείνο που ξέπεσε τη σημερινή λέξη, χαριτωμένος άνθρωπος και δεν πάει καν το μυαλό μας, χαριτωμένη λέει η κοπέλα, δεν είπε πάει καν το μυαλό μας στις χάριτες του Θεού, στη χάρη του Αγίου Πνεύματος, αλλά τι, χαριτωμένη θα πει όμορφη, πεταχτή κτλ. Όχι, αγαπητοί, είχε χάρη Θεού

Αν το θέλετε, η ομορφιάκη αυτή είναι μια ευλογία του Θεού, αλλά τόσον εντάσσεται μέσα στα πλαίσια της αρετής, ώστε λοιπόν αμέσως στάθηκε στόχος η Εστήρ και εισήλθεν Εστίρ προς τον Ξέρξιν, σας είπα ότι απ' τα Ξέρξις, λάθος των μεταφραστών, είναι ο Ξέρξις, προς Ξέρξιν τον Βασιλέα το 12ο μηνί, στο 12ο μήνα που υπέστηκε τη δοκιμασία της, ός εστίν Αδάρ το 7ο έτη της βασιλείας αυτού.

Στο εβδόμω έτει της Βασιλείας, ξέρεις, και ηράστη ο βασιλεύς Εστήρ, ηράστη ο βασιλεύς την αγάπησε Και της επέθηκε το διάδημα των γυναικείων, της έβαλε το γυναικείο στέμα της βασιλής Εστέφθη βασίλισσα και έκανε δοχήν και πότον ο βασιλιάς, 7 μέρες και ύψωσε τους γάμους Εστήρ Δηλαδή έδωσε τιμή εις τους γάμους του αυτούς και άφεσιν επίσης της υπό την βασιλείαν αυτού, εκεί τα γνωστά εκείνα, ελάφρυνση φόρων, ίσως και από τις φυλακές να άφησε κάποιους φυλακισμένους και λοιπά και λοιπά, ώστε η Εστήρ είναι η βασίλισσα.

Άρα για το έχει δει καμιά φορά στον Ενύπνιο της να γίνει η βασίλισσα, Τι η βασίλισσα του Περσικού κράτους, Έστω και αν η βασίλισσα δεν ήταν εκείνο που είναι σήμερα η βασίλισσα, Όπως είναι η βασίλισσα της Αγγλίας, Ή έστω και αν έχει σύζυγον βασιλέα, Παρ' όλα αυτά, Το είδες στον Ενύπνιό της η Εστήρ αυτό όπως δεν είναι στην κουβέντα τη λαϊκή, Ούτε στον Ενύπνιο, Κι όμως ο Θεός την ύψωσε, Γιατί, έχει τον σχεδιό του ο Θεός, Αλλά εκεί που π Πανηγύρια, πόσες θεραπαινίδες, πόσες δούλες, πόσες αύρες και πόσοι ευνούχοι πρέπει να δούλευαν για αυτήν, υπερηφανέθηκε, ανέρθηκε ψηλά, είπε, είπε, αγαπητοί προσέξατε το, ακούσατε για μια ακόμη φορά, ιδέες θύρ, συγγνώμη, ο Μαρδοχέος τώρα πάλι δεν τη βλέπει, αλλά υπάρχει όμως μες στο παλάτι, ίσως υπάλληλος, ίσως, μπορεί και όχι, δεν είναι σαφές το γερώνο κείμενο, εθεράπευεν εν τη αυλή λέει, ίσως υπάλληλος

Η δε Εστήρ, ούχι υπέδειξε την πατρίδα αυτής, ούτως γαρ ενετείλατο αυτή Μαρδοχέος, έτσι της είπε ο Μαρδοχέος, πρόσεξε δεν θα πεις από που κατάγεσαι, ποια είσαι, ακούστε κάτι άλλο, τι ενετείλατο Μαρδοχέος αυτή, εις αυτήν, φοβήστε τον Θεό και ποιείν τα προστάγματα αυτού, να φοβάσαι το Θεό και να τηρείς τις εντολές του,

Μαρδοχέ, Είσαι εκτός πραγματικότητα, Είσαι εκτός πραγματικότητα. Τώρα η ανιψιά σου που είναι μες στο παλάτι κάτω από τέτοιες συνθήκες, Ήες ή γνωστές, τι λέτε τώρα να φοβείτε τον Θεό και να τηρείτε τις εντολές του Θεού. Πώς θα μπορείτε να τηρείτε τις εντολές του Θεού. Και όμως ο Μαρδοχέος αυτό της παραγγέλει, θα φοβηθεί τον Θεό και θα τηρήσει τις εντολές.

Ακόμη κάτι άλλο, Μαρδοχέ είσαι εκτός πραγματικότητας, δεν κάθισε τώρα σαν αιχμάλωτος που είσαι, να γλύψεις και κάνει ένα κόκαλο στις βασιλικές αυλές εκεί και μη μιλάς Ο Μαρδοχέος δεν σκέπτεται έτσι, ο Μαρδοχέος δεν είναι εκτός πραγματικότητας, εκτός πραγματικότητας είναι εκείνοι οι οποίοι τσιμπούν το δόλωμα που κρύβεται το αγκίστρι του διαβόλου και τους πιάνει για να αγαπήσουνε τον αιώνα. Αυτό είναι το δόλωμα. Τους πιάνει ο διάβολος από εκεί να αγαπήσουν τον αιώνα και να γίνουν οι άνθρωποι της πτώσεως. Και κάτι άλλο. Τι της είπε. Καθώς ην μετ' αυτού και Εστήρ, ου μετήλλαξε την αγωγή αυτής. Πω πω πω πω. Ακούσατε. Όπως ήταν το καιρό που ζούσε η Εστήρ με τον Μαρδοχαίο δεν άλλαξε

την αγωγή της, πραγματικά αυτό είναι ο ηρωισμός σου. Ευτυχισμένες οι κοπέλες και ευτυχισμένοι οι νέοι που στην εποχή μας μπορούν να κρατούν ψηλά τη σημαία της πίστεως, της πνευματικής ζωής και της αγνότητας.

Ευτυχισμένοι είναι αυτοί οι νέοι. Όσο ψηλά και να ανεβούν, αν κρατούν ομοίως υψηλά τη σημαία του Χριστού είναι ευτυχισμένοι. Νομίζω ότι άλλο αντικείμενο δεν πρέπει να έχετε προσευχές για τα παιδιά σας, τουλάχιστον από αυτό, να εύχεστε βέβαια να πετύχουν τα παιδιά σας στις σχολές, αλλά πεςτε μου, όταν θα δίνετε τα παιδιά σας να γίνονται φοιτηταί και μετά να σέρουν στα πεζοδρόμια σαν ναρκομανείς, σαν διεφθαρμένοι, σαν πολιτικοποιημένοι, σαν σαν σαν, τι θα λέγατε, θα λέγατε να ήταν ακόμη τα παιδιά σας φοιτηταί ή θα λέγατε χίλιες φορές να είμαι λούστρος το παιδί μου και μοδίστρα η κόρη μου παρά φιλόλογος και νομικός και δεν ξέρω τι. Θα το λέγατε αυτό, θα το λέγατε. Αλλά αυτή είναι μεγάλη η επιτυχία σας. Όχι το παιδί σας να φτάσει να σπουδάσει. Το παιδί σας εάν σπουδάζει ή αύριο θα βγει στη ζωή ή θα κατακτήσει αξιώματα. Να κατακτήσει αξιώματα γιατί να μην κατακτήσει. Αλλά προσέξτε, να κρατάει ψηλά τη σημαία του Χριστού.

Αυτό έχει πάρα πολύ αξία και πάρα πολύ σημασία. Αν έτσι, αγαπητοί μου σταθείτε, τότε θα μπορείτε να πείτε στο Θεό μια μέρα στο τέλος της ζωής σας Κύριε, μου έδωσες κάποια παιδιά. Ένα, δυο, τρία, πέντε, δέκα, δεν ξέρω όπως μου έδωσες, ένα μόνο αυτό να σου πω Τα παιδιά που μου έδωσες, ουδένα απώλεσα, ουδένα απώλεσα, δεν έχασα κανένα. Να τα παιδιά, στα παραδίδω.

Καμιά φορά. Και το δυστύχημα, να με συγχωρέσει ο Θεός, θα το πω, ρωτάς κληρικούς. Να με συγχωρέσω. Πάτερ μου, πως πάτε, τι κάνετε. Δόξα τω Θεό, είμαι πάρα πολύ καλά. Έχω, ξέρω εγώ, τρία παιδιά. Γίνηκανα επιστήμονα στα παιδιά μου. Έχουνε μεγάλες θέσεις, έχουνε καλό μισθό. Δόξα τω Θεό. Είμαι επιτυχημένος άνθρωπος. Δεν έχω τίποτα άλλο παρακαλέ στον Θεό.

Εκεί σταματάμε παππούλι μου, Εκεί σταματάμε, Απλώς έχουν καλές θέσεις και έχουν καλούς μισθούς, Δυστύχημα, Δυστύχημα, Δυστύχημα, Τα πράγματα αγαπητοί, Όταν τα βλέπει ο διάβολος, Τα ζηλεύει τα καλά, Τα ζηλεύει ο διάβολος, Είναι εκείνο που λέει πάλι η Σοφία Σειράχ, Ότι τα αγαθά τα καλά λέει αμαυρώνει, Μαυρίζει το βάσκανο μάτι, Ο διάβολος είναι φθονερός, Και έχει πολλούς ανθρώπους όργανά του, Οι οποίοι είναι πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν τα σχεδιά του.

Υπηρετήσουν τα σχεδιά του. Σε όλα αυτά τα ωραία που η Εστίρ βρίσκεται βασίλισσα, ο Μαρδοχέος είναι πλάι, αλλά χωρίς να είναι κάτι που να γίνει γνωστό. Δεν ξέρουν τίποτα. Ίσως κάποιοι άνθρωποι κάτι ξέρουν, αλλά ελάχιστοι είναι αυτοί. Το πράγμα τηρείται αθόρυβο. Δύο ευνούχοι του βασιλέως, ελυπήθησαν.

Δεν μου λέτε με αυτά που διηγούμεθα για τη διαγωγή και τη συμπεριφορά, της Εστίρ και του Μαρδοχέου, θα φύγετε λυπημένοι για τα δύο αυτά πρόσωπα. Χαιρώ. Αυτοί οι δύο λυπήθηκαν. Είναι ο Φθώνας. Όχι αυτός ο Φθώνας. Λυπήθηκαν, ακούστε, οι αρχισωματοφύλακες, ευνούχοι του βασιλέως, γιατί, ότι προήχθη ο Μαρδοχέος και εζήτει, εζήτουν, αποκτείναι, Αρταξέρξην τον βασιλέα. Παραία ξέρω τώρα. Γιατί προεί Προήχθη ο Μαρδοχέος, πως προήχθη, καταρχάς ήδη η προαγωγή της συγγενούς του, ας πούμε η κόρη του, ας πούμε η ανιψιά του, οι ξαδέρφοι του, έγινε βασίλισσα Και αυτός, ε, μέσα στο παλάτι τέλος πάντων, αθορύβος μεν, αλλά αυτοί ζήλεψαν, είδατε λοιπόν ότι ελυπήθησαν γιατί προήχθη

Θέλετε να δείτε αν καμιά φορά λυπηθείτε. Υπάρχουν πολλές λύπες. Αν λυπηθούμε στο αγαθό του αλλουνού, να το ξέρετε. Ο 100%! 24 χαρατίων θα λέγαμε. Φθόνος. Άμα λυπηθείς, σαν αυτό που είδες τον άλλον καλό. Είναι φθόνος. Και αν δεν τρέξουμε γρήγορα να το ξεριζώσουμε, αλίμονόμαστε. Πάντως αυτοί, πού τώρα να στραφούν. Να στραφούν αντίον του μαρδοχέου. Δεν μπορούν όμως να σκοτώσουν τη Βασίλισσα. Και τι εσκέφθηκαν, πήγαν ψηλά να δολοφονήσουν τον Άρτα Ξέρξη, τον Ξέρξη. Να τον δολοφονήσουν. Εξάλλου είναι γνωστό ότι όχι μόνο στις αυλές των Περσών αλλά και στις άλλες αυλές, όχι μόνο στην Ουνατολή, πολύ παραπάνω στην Ουνατολή, οι δολοπλοκίες, οι δολοφονίες δεν ήταν αισπάνιες στις βασιλικές αυλές.

Και έτσι συνέλαβαν το σχέδιο να δολοφονήσουν τον Ξέρξη. Ο Μαρδοχέος το άκουσε, το αντελήφθη και δίνει μαντάτο, είδηση στην Εσθήρ ότι σκοπεύουν να δολοφονήσουν τον Βασιλέα, φρόντισε να του το πεις. Η Εσθήρ λοιπόν το είπε στον Βασιλέα, εκεί τους διέταξε ανακρίσεις, αμέσως τους συνέλαβαν και τους εκρέμασε και εσκότωσε.

Εδώ να μείνω λιγάκι, έκανε καλά ο Μαρδοχέος που πήγε και κατέδωσε, ήταν καρφί, όπως λένε αυτός άνθρωπος είναι καρφί λέγει Αγαπητοί μου υπάρχουν περιπτώσεις που δεν θα μιλήσουμε και τις οποίες ο πολύς ο κόσμος τις λέει καρφί Υπάρχουν περιπτώσεις όμως που θα δώσουμε λόγο εις τον Θεό εάν δεν μιλήσουμε Αυτό να το ξέρουμε Όταν δούμε ανθρώπους που ετοιμάζουν το κακό θα τους φανερώσουμε Αυτό να το γνωρίζετε Δεν θα καλύψουμε τους ανθρώπους που ετοιμάζουν το κακό Γιατί αλλιώτητα είμεθα και εμείς συνυπεύθυνοι Ο Μαρδοχέος λοιπόν καλώς εφανέρωσε το σχέδιο της δολοφονίας Θα μου πείτε είχε συμφέροντα Βέβαια οι άνθρωποι οι οποίοι θέλουν πάντοτε να βρουν, θα βρουν

Είχε συμφέροντα βέβαια. Η ξαδέρφη του έγινε βασίλισσα. Θα έχανε τα πάντα ο Μαρδοχέος. Τον συνέφερε λοιπόν. Το θέμα δεν είναι εκεί, το θέμα είναι ότι όταν αντιληφθούμε το κακόν πρέπει να το φανερώσουμε.

Ο Βασιλεύς, βεβαίως, δεν κοίτασε τους δύο ευνούχους και κρέμασε λαυτούς μόνον Βλέπετε ότι οι μονάρχες τότε ήσαν βέβαια βάρβαροι, είχαν φοβερά ελαττώματα. Σε ένα πρόσταγμα μπορούσε να σκοτώσει ολόκληρο λαό, όπως θα το δούμε τη συνέχεια.

Αλλά είχαν όμως και αγαθά, σήμερα δεν υπάρχει άνθρωπος 100% κακός. και προσέταξεν ο Βασιλεύς, καταχωρήσε εις μνημόσυνον εν τη βασιλική βιβλιοθήκη υπέρ της εὐνοίας Μαρδοχεού εν εγκωμίων. Έδωκε εντολήν ο Βασιλεύς να καταχωρηθεί εις τα αρχεία στα βασιλικά οι πράξεις αυτή του Μαρδοχεού και αυτό πρόνοια του Θεού.

Ο Μαρδοχέος εν εγκωμίου δηλαδή με έπαινε ότι έκανε αυτή την καλήν πράξη και λοιπά και λοιπά. Προσέξτε, πολλές φορές τέτοια πράγματα γίνονται, ο υπερήφανος άνθρωπος το παίρνει απάνω του. Ο ταπεινός δεν το παίρνει.

Ο αληθινός δεν θα τρέξει να πει. Α, μην το γράψετε, μην το γράψετε στο βιβλίο των εγκωμίων. Όχι, όχι, ένα είναι. Εγώ να μην το πάρω επάνω μου. Το έπαιτρεψε ο Θεός Όχι απλώς το επέτρεψε ο Θεός. Είναι ακριβώς μέσα στο σχέδιο του Θεού.

Γιατί αυτό ακριβώς το αρχείο που θα διατηρηθεί. Αυτή η καλή πράξη του Μαρδοχέου θα γίνει το σημείο της σωτηρίας, όχι του Μαρδοχέου παρακάτω, εναντίον εχθρών, αλλά και όλων των Ιουδαίων εις ολόκληρη την Περσική αυτοκρατορία. Όλα μπαίνουν βλέπετε μέσα στην υπηρεσία του Θεού, όλα τα εργάζεται ο Θεός.

Εδώ λοιπόν θα σταματήσουμε που τελειώνει και το δεύτερο κεφάλαιο και θα δούμε τι απέγινε τελικά η όλη αυτή η ιστορία. Παραμένει εν ευτυχία ο Μαρδοχέος, παραμένει η Εστίρ εν ευτυχία, αλλά εδώ το πράγμα διορθώθηκε. Αυτοί οι δύο είχαν εφθονήσει. Από πίσω από αυτούς τους δύο δεν υπήρχαν άλλοι. Υπήρχαν κι άλλοι αγαπητοί.

Με μεγάλο δόντι μάλιστα μέσα στο παλάτι, πολύ μεγάλο δόντι, οι οποίοι δεν θα ησυχάσουν και ο Μαρδοχέος και η Εστήρ θα βρεθούν σε τρομερό κίνδυνο. Και τότε ο Θεός θα μπει να χρησιμοποιήσει όλα εκείνα που η αγάπη Του και η πρόνοιά Του στην πορεία των γεγονότων έφτιαξε.

για να σωθούν όχι μόνο τα δύο αυτά πρόσωπα, αλλά και όλοι οι Εβραίοι. Αλλά αυτά, πρώτα ο Θεός, θα τα πούμε την ερχομένη συνάντηση.

του Υιου και του Αγίου Πνεύματος, νῦν καὶ ἀεί, στους αιώνες των αιώνων, της Θεοτόκου.

Σήμερα, κάτι ως τηλέφωνο, ο ιεροκήρυκας μας και μου είπε το εξής. «Ενθυμίστε που στην εφημερίδα είχε δημοσιεύσει κάποια άρθρα εναντίον των χοναιητών, δηλαδή τις Χοέν Λαρίσεις που είναι πρωτεστάντες». Όπως ξέρετε, υπό την διάθεση Χασιώτη κλπ, το είχαμε πει το θέμα πολύ καλά.

Τα άρθρα αυτά, η παρακίνηση πολλών, θέλει να τα κάνει ένα τομίδιο, ένα βιβλιαράκι, να το μοιράσουμε στη Μητροπολή μας. Αυτό είναι από καιρό βέβαια, από την αρχή του καλοκαιριού είχε και αυτό το θέμα. Και τώρα εν όψει της νέας σχολικής χρονιάς μαζεύονται οι άνθρωποι θέλουν να το τυπώσει.