Ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Ἰωάννου 48

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· τὸ ἀναλλοίωτο ἑλληνικὸ πρωτότυπο εἶναι τὸ ἔγκυρο κείμενο.

Here we are.

My beloved, we find ourselves in the eleventh chapter of the book of Revelation, verse 15. "And the Seventh Angel sounded his trumpet, and there were great voices in heaven, saying: The kingdom of the world has become the kingdom of our Lord and of his Christ, and he shall reign unto the ages of ages."

With the trumpet blast of the Seventh Angel, the Seventh Plague does not begin at once, or if you like the Third Woe, the Third Alas; rather, an action in the heavens comes first, as a necessary spiritual preparation for the faithful in view of the appearance of the Antichrist, who is the very summit of evil, and the conflict that will come again in this world between the Antichrist and Christ, the Messiah.

In the passage that follows, the speaker tells of the Second Coming of Christ, of the universal Judgment, and of the final triumph of the Kingdom of God.

In contrast to the silence that followed in the heavens after the opening of the Seventh Seal, if you remember, now, with the trumpet of the Seventh Angel, great voices are heard in the heavens, as it says.

These great voices are the voices of heavenly beings. They are the cry of triumph of the heavenly beings over the coming victory. And what do these voices say? That the Kingdom of our God and of his Christ has prevailed in the world, and that now he shall reign unto the ages of ages.

It is heaven's victory prelude, sung for the victory over the Antichrist and over his powers that set themselves against God.

Note that throughout the book of Revelation, this victory is constantly spoken of as the victory of God and of his Christ, in order to point at every moment to the Messianic works of the second Person of the Holy Trinity, who took on our flesh and became man.

This victory, then, of God and of his Christ is set forth in a prophetic and wondrous way by the second psalm, whose Messianic character even the synagogue of the Hebrews accepts.

It is worth reading the greater part of it and pausing over certain points.

Those of you who read the Psalter know this psalm well; as I told you, it is the second. In truth it is the first, because the first is regarded as the prologue to the whole Psalter. And so the second is essentially counted as the first, because it is with this psalm that the true body of the book of Psalms begins.

"Why did the nations rage, and the peoples meditate on empty things?" I will give you only a very brief rendering. And please follow along to see how this psalm sets forth the whole meaning of Revelation.

For what purpose did the nations rage, and sit and confer and ponder and plot hollow things? The kings of the earth presented themselves, and the rulers gathered together as one against the Lord and against his Christ.

All the kings of the earth and the rulers came together in common council, to turn against God and against his Christ.

"Let us break their bonds asunder, and cast away their yoke from us," they say within their council. Let us break our bonds with God and with His Christ, and let us cast off from ourselves the yoke of God and of His Christ.

That is to say, apostasy. "He who dwells in the heavens shall laugh them to scorn, and the Lord shall mock them." The One who dwells in Heaven will laugh; He will deride them. And "the Lord" here, this is a Hebrew construction, "He who dwells," the Lord, then "mocks them." This verb, to mock, has to do with the nostrils, my nostrils, the nose; I make a sound through my nose, a snorting, that is, God will snort at them in scorn.

"Then shall he speak to them in his wrath, and in his anger he shall trouble them." Then God will speak with wrath, and they will be shaken by the wrath of God. "But I was established as king." Who, I? I the Messiah, I Christ, was established as king by him, by whom? by God; and where? "upon Zion, his holy mountain, declaring the commandment of the Lord." This is the first coming of Christ.

"The Lord said to me, You are my Son, today I have begotten you." The Lord said to me, that is, God said to me, to me who am the incarnate Son: you are my Son, today I have begotten you, you are my Son. It is as if he says to him: you are God, God speaking to God. So too says the hundred and ninth psalm, which the Lord took up as an argument to show and to prove his Messianic character. Explain to me, he says to the Pharisees and the scribes, what David means. Then he says, "The Lord said to my Lord, Sit at my right hand, until I make your enemies the footstool of your feet." What does it mean, "The Lord said to my Lord"? David is speaking, and he says, "The Lord said to my Lord": the one Person, Lord, speaking to the second Person, Lord.

The Pharisees had nothing to say, nothing at all. Note, too, that this Psalm was regarded as Messianic, and to this day Psalm 109 is regarded as Messianic. But as we said, the Hebrews are under a blindness. "You are my Son" points to the divinity; "today I have begotten you" points to the humanity. In other words, He told me that I am the God-Man. "Ask of me": ask of me as the God-Man, not as God, for as God you share the same throne with me, but as the God-Man, "ask of me and I will give to you" — you will have your inheritance and your possession, the ends of the earth. Ask of me and I will give you the nations as your inheritance, those who will have believed and become your flock; but also those who will not have believed, you will have the authority to punish, for as the Lord Himself said, the Father has given all judgment to the Son, and your possession, the ends of the earth.

That is, the whole of creation. "You shall shepherd them with a rod of iron; like a potter's vessels you shall dash them in pieces." You will shepherd them with a rod of iron, that is, with absolute discipline. Whoever will not submit to your shepherding, him you have the power to shatter, just as one shatters a clay vessel with an iron rod. That is, you will shepherd those who love you, and you will punish those who do not love you. This Psalm, my beloved, the second Psalm, comes to express the whole content of these afflictions; and now, in the book, in the Apocalypse, in the passage I read to you earlier, it comes to tell us this.

"And the twenty-four elders, who are before the throne of God, who sit upon their thrones, fell upon their faces and worshipped God, saying." And again, my beloved, we see that familiar heavenly image, where the twenty-four elders stand out, on either side of the throne of God, and there they too sit upon twenty-four thrones.

The number 24, you will remember we said, is twice twelve, which signifies a multitude of Saints; or as Michael Choniates notes: "These who distinguished themselves in the Old and in the New — and of the former the twelve tribal chiefs went before, and of the latter the twelve Apostles." They are the twelve Patriarchs of the Old Testament and the twelve Apostles of the New Testament. These, the 24 elders, at the trumpet of the Seventh Angel, fall down and worship the One seated upon the throne, reciting a prayer of thanksgiving, a doxology.

"We give thanks to You, Lord God Almighty, who is and who was and who is coming, because You have taken up Your great power and begun to reign. And the nations raged" — you see how it echoes the second Psalm — "and Your wrath came, and the time for the dead to be judged, and to give their reward to Your servants the prophets, and to the saints, and to those who fear Your name, the small and the great, and to destroy those who destroy the earth." I won't translate it for you now, because right after this we're going to work through it, taking up the parts of this prayer one by one.

It is a wonderful prayer, with very comprehensive and rich content, as we shall see. The prayer opens with a thanksgiving. "We give thanks to You, Lord, God the Almighty, who is and who was and who is to come" — You who exist, You who existed, You who come within history — "that You have taken Your power," because You have taken Your great power and have reigned. It is a thanksgiving owed to Christ, who fulfills His promise for the end of history.

than the Resurrection of the Dead, the Judgment, Hell for the ungodly, and the vindication of the godly. When the Lord was leaving his twelve disciples here on earth and was afterward taken up into the Heavens, he told them, "I will come again to take you," and he also said, "I am with you until the end of the age."

The end of the age is history; but the Apostles would not remain alive until then — which means the faithful who would believe in the preaching of the Apostles, who are the Church. "I am with you, even unto the end of the age."

It is a promise, 'and I will come to take you,' that 'in my Father's house there are many mansions.' You see, the Kingdom of God is here likened to a house and takes on the name of a house. 'There are many mansions,' many rooms; He speaks of a house. And I will come to take you, and you will be with Me; where I am, there you will be also, and you will behold My own glory, and you will dwell within My own blessedness.

These are words the Lord promised concerning the last things of history. And now, my beloved, He is glorified by the 24 elders, who were people upon the earth, because the hour has come for the promise of Christ concerning all these things to be fulfilled.

So let us look at a few points. "And the nations were angry, and Your wrath has come, and the time of the dead, that they should be judged, and that You should give reward to Your servants the prophets and to the saints and to those who fear Your name, small and great, and should destroy those who destroy the earth." This is a single verse, verse eighteen of chapter eleven.

This verse contains, most concisely, the whole work of the Universal Judgment — the whole work, most concisely. The nations rage, turning against Christ and against His Church, and so we have the culmination of the Apostasy. But where are those — note this — who maintain that as history advances we are moving toward better times and not worse times? They are always expecting an improvement. My beloved, these improvements are merely of a temporary and local character. We are not moving toward something better. Unfortunately, we are moving toward something worse. The days are becoming worse and worse. This is a documented fact.

Throughout Holy Scripture there is this same consistent teaching, from the Old Testament to the New Testament. Scripture says, as the Apostle Paul writes to Timothy, remember that 'in the last days perilous times will come,' difficult days. People will be this way and that way, and so on. In His turn, Christ fills the cup of His wrath against the apostates, once the time for metanoia, for repentance, has expired. Then comes the time, or the season, of the dead, as Saint Andrew of Caesarea says, the time of the dead, that is, the resurrection of the dead. After the resurrection comes the judgment, in which the rewards and the punishments will be given. Saint Andrew says again: 'While in the

"To each accordingly the wages will be given." The wages — always in the plural — means the reward of the hands. The wages, the reward of the hands. Whatever you did, the payment, the wage: you will be paid for what you did. If you did good, you will be paid with good; if you did evil, you will be paid with evil. But here, my beloved, note something that concerns us very greatly.

As I read you from the Sacred Text, there is a distinction among those who are saved, three categories; and this distinction agrees with the Lord's parable, the Parable of the Sower. Let me read you again the passage from the text of Revelation: to give the reward to your servants the prophets, and to the saints, and to those who fear your name.

The prophets, the saints, those who fear the Lord — "the small and the great," among the small and the great. Note this: this "small and great" is not two further categories, but is a subdivision, as we shall see, of the third category. So in essence there are three categories. This threefold division of the people who will be saved we see in the Parable of the Sower.

I read to you from the Evangelist Matthew 13:8 and 23, where the Lord interprets His parable to His disciples — the parable which they had not understood.

And some fell on good ground and yielded fruit: some a hundredfold, some sixty, and some thirty. The Lord explains to His disciples that the seed bears and produces fruit, some a hundredfold, some sixty, and some thirty. The seed falls on the good soil, on the good ground. And from that seed which fell there, one sprouted and produced one hundred grains of wheat. It became an ear of wheat with one hundred grains. Another became an ear with sixty grains. And another became an ear with thirty grains.

What does this mean? Here we have three categories of those who bear fruit in the soil of virtue. Not all people yield the same; everyone has a sowing, but not everyone has the same yield. In the first category, that of the hundredfold, are the prophets and the Apostles, as Saint Andrew and Arethas explain as well.

In the second category, of the sixty, are the Saints — all those Saints who are around us, whom we honor: Saint George, Saint Demetrios, Saint Charalambos, Saint Paraskevi, and so on. So it is all these Saints, whether martyrs or whatever they may be — and besides, the martyric element is always present within sanctity, inseparably.

In the third category, of the thirty, are those who fear the name of the Lord. Note this point: those who fear. Those who do not reach the height of a Saint, but who nevertheless bear fruit. It is this good person, who fears the name of God, says his prayer, lives a sacramental life, attends church, does not want to do evil, struggles, and is imperfect.

Of course he is imperfect. If you were to see him and tell him he has reached the height of a Saint from the well-known company of our Saints, he would tell you, "I — never." And we see this too. So he is not at the height of the sixty, but he is at the height of the thirty. That is, he is the one who fears the Lord. I do not know, my beloved, what God will bring forth within history from us — Saints, Martyrs, Great ones —

But we can say that when we hear the Word of God, and when we apply it, so to speak, and when we have philotimo, that generous eagerness, toward our Lord — as the Apostle Paul says, "aspiring," look what he puts, what word, what participle, "aspiring" — to have the philotimo to render our fruit-bearing to the Lord, then we belong to the category of those who fear the name of the Lord.

In other words, there is salvation. Notice this, it is a very joyful sign, a joyful testimony, and I consider it very joyful. Because once, though of course there is a relativity here, it would take much discussion and development, but I will say it, just a word or two. Reading Saint Symeon the New Theologian, he says that if you do not see God, Christ, in this present life, do not expect to see Him in the life to come either. That is discouraging, it is discouraging. But this vision of the Son of God, the God-Man, is not always, of course, a vision like the one Saint Symeon the New Theologian speaks of, who had this experience of the person of Christ; rather, it is a gradation of theoria, of divine vision.

This gradation has at its summit, as far as the present life is concerned, the theoria of His person, with whom Saint Symeon opens a dialogue. Notice what I told you, he opens a dialogue. Christ speaks, and the whole place is filled with light, and Saint Symeon too is illumined within the Divine Glory, and Jesus says, It is I, Symeon, I who was crucified and died for you.

And Saint Symeon laments when Christ departs; he laments. This is, without doubt, a topmost step of a theophany. Or will they be lost further on? But there, when we read Saint Symeon, we will be discouraged and say, then we will not be saved, so why struggle at all? No, my beloved. First of all, of course, it is not ruled out for anyone to reach some high steps, yet we are bound to keep climbing. These steps each carry the corresponding theoria of the person of Christ, just as when you receive a certainty, a testimony, about the person of Christ, that He is the God-Man. That is no small thing; it is itself a theoria. What does the Apostle Paul say? He says this:

"No one can say that Jesus is Lord except by the Holy Spirit." What is the essential thing that will save us? The Holy Spirit. If we do not have the Holy Spirit, then, as Saint Seraphim of Sarov says, the oil of the virgins in the parable of the ten virgins, their oil, is the Holy Spirit.

The good works are the oil, and the light is the Holy Spirit. If you do not have the Holy Spirit, you do not enter the Kingdom of God; it is impossible. So how do I know that I can have the Holy Spirit, how can I know it? We have many signs, we have very clear testimonies, personal testimonies, but the first testimony, the first step, the very first on which I will set my foot and begin to say that I can have the Holy Spirit, is this.

Holy Scripture tells us, no one can say Lord Jesus except by the Holy Spirit. You cannot confess and say that Jesus is Lord, that He is God, unless you have the Holy Spirit. The conclusion is this: if you receive and accept, my brother, if you confess that Jesus is the God-Man, then know it, you have the Holy Spirit.

Those outside, the world outside, who do not say that Jesus is God, do not have the Holy Spirit; they are bereft of the Holy Spirit. And one who is bereft of the Holy Spirit can never be saved. It is tragic, it is terrible. But this is the first thing, as I told you.

The presence of the Holy Spirit begins from this testimony and reaches all the way to what the Lord said, rivers of living water shall flow, He says, from his belly. He does not merely say from the belly, but from his interior. He will feel the Holy Spirit leaping within him, leaping, just as the disciples had been filled with zeal, as they had become vessels full of the Holy Spirit, of wisdom, of fervor, and of the other graces of the Holy Spirit, which is, we might say, a fullness among the presences of the Holy Spirit. Well, all of this is a ladder, a gradation. So we would say that those who fear the Lord are those who begin to love Christ, to fear Him, and to believe in Him.

I think that in this way we too can at least breathe, nothing more, breathe and say, I can be saved. Pay attention to me, please, I can be saved. The most terrible sermon anyone could preach would be this: do not struggle, you will not be saved, only the great ones were saved. A demonic sermon, a demonic sermon, that. No, we can all be saved; one bears fruit a hundredfold, another sixtyfold, another thirtyfold. Here the Word of God makes a further distinction within this last degree, within the fruit-bearings of the Thirty, the small and the great. What are these small and great?

So I will read to you how Anthimos of Jerusalem writes this, who likewise draws from Saint Andrew and Arethas. Because one copies the other, and all three are in agreement, and I will analyze it for you afterward.

By the name 'the small,' he means those who fear the wrath and punishment of God, and the full extent of that punishment.

He calls great those who have attained the perfection of virtue, those who by their own efforts have reached a certain perfection of virtue; yet even these, he says, fear God, lest they should fall away from their love. What do we see? For the Apostles and the Saints, who bear fruit a hundredfold, there is perfect love, which casts out fear. What does the Evangelist John say? Perfect love casts out fear. But there is something more: indeed, many Saints used to say, 'I do not fear God.' Saint Anthony the Great used to say, 'I do not fear God. I love Him; I do not fear Him.' But take care: there are some who, while they are impure, say that they do not fear God but love Him. They ought to examine themselves, because they are deluded,

Delusion, pitiful, pitiful delusion. If someone can say so easily, I do not fear God, for someone to say I do not fear God because love casts out fear, it means that we have no knowledge, my beloved, of what God means. We have no knowledge of what Holiness means. May God set us straight, let us take heed. However,

As for the last ones, those who stand at the thirtyfold measure, there is the fear of punishment, as Anthimos of Jerusalem tells us. That is, it is that inner torment: 'Am I saved? Am I not saved? Will I be saved? Will God forgive me? How can I stand saved before God? Will I be saved?' It is the question a person keeps putting to himself, will I be saved, and he is afraid of God's punishment. And then there is the perfecting fear, the one he speaks of for the great ones. So this is the lesser and the greater: the first is the lesser fear, and the second is the greater.

And what is this perfecting fear? It is the fear of losing what I have, not that God may punish me, but that I may not fall from the love of God; and so I hold very fast to that which I have. So there is a loss in both cases.

But let me say it once more. It is consoling, my beloved, that we struggle. That we struggle. I remember, I remember once I had to sit exams at the end, that is, the degree was coming. In two faculties. But because I was a soldier then, we had no time to study, I and some other fellow students.

We went to the administration to plead that an assignment they had given to all of us might be submitted in September, so that we could sit the exams then. The professor says, get a certificate from your service that things had to be this way. We brought the certificates; they had also assigned this work to me.

The professor says to me, why, he says, do you not sit the exams? Professor, we have no time to study; we were in an abnormal situation then, it was 1949, we had no time, I was serving then. Where could you study, with one duty after another, and alerts, and I do not know what else? Where could you study? Sit them, he says, you, sit them, the professor tells me. So the professor told us to sit them, and I said I would sit them; one other sat them with me. My beloved, of the other two, there is no other to speak of, we were four in all. My beloved, the two of us put forth our best effort and passed.

The others in the end could not obtain the degree; they did not get their degree, and that was the end of it. What does this mean? When someone tells you, you can be saved, put forth your best effort, there, where otherwise you remain discouraged and say, how can I be saved.

In an age when you say that you cannot, when you want to become a saint and others will not let you, no, if you want to, you can become one. Let us put forth all our strength, my beloved; let us put forth all our strength, and then we shall succeed and we shall be saved. Yes, I tell you, this is the consoling preaching of salvation. 'Lord, are there many who are being saved?' some people said, and I say this to establish the point, so you do not think it is my own. 'Lord, are there many who will be saved?' And the Lord answered, 'Strive to enter.' Do not ask whether those who will be saved are few or many. Only strive; see to it that you enter into life, into the Kingdom of God. Yet there also remain those who corrupt the earth, as the sacred text says, both small and great.

And he destroys those who corrupt the earth. Each person will receive what his works deserve, that is, his wage. The God-fearing, the very ones we have been speaking of, will receive the Kingdom of God. Let us enter the Kingdom of God even if we are in the last place, though, my beloved, we will envy the others there.

It is a kind of envy, not murder of course, but it is something else. I have told you this before, and let me give you a small example. We will all behold the face of Christ, but each of us differently.

Imagine a theater, an ancient theater in its structure, shaped like a funnel. Take the theater of Epidaurus, or that of Herod Atticus in Athens. Down on the stage the actors perform. The spectators sit in the tiers. They all see the actors equally well.

No one is blocked by the head of the person in front, because the next tier is lower, and so everyone sees the actors very well. But one man is illiterate, another has finished primary school, another has finished high school, another is a university graduate, and another has studied literature with a specialty in theater, in ancient theater.

Tell me, do they all see the same thing? Each one understands the play according to his education. And so, in the same way, according to the virtue we will have practiced, we will have a corresponding knowledge of the person of Christ.

This is theology, the knowledge of the person of Christ, unto the ages of ages, forever, without end. This knowledge is not like the knowledge we gain in schools or from reading a book; it is the bearer of blessedness, and it varies according to the worth of each kind of knowledge. So, while all behold the face of Christ, the blessedness is different for each.

But we also have, as I told you, those who corrupted the earth, who corrupted the earth. Notice how striking the verb 'to corrupt' is, in 'and he destroys those who corrupt the earth,' and he will destroy those who corrupted the earth. These are the ones who corrupt nature and the law of God; it is the perversion of nature and the perversion of the commandments.

Our age is full of this double perversion. Our age perverts both nature and the law of God.

This phrase, 'he destroys those who corrupt,' brings to mind what the Apostle Paul writes in his first epistle to the Corinthians, in the third chapter, verse seventeen.

Whoever destroys the temple of God, he says — and this temple is the Church, not the Church in the sense of the walls, but the Church as a whole, as the body of Christ — and then, too, it is the human body, which is a member, a little part of the body of Christ, which is the Church.

In the sixth chapter he speaks about the body, about this very body, as you can see plainly, where he says: do you not know that your bodies are a temple of the Holy Spirit who dwells in you? If anyone destroys the temple of God, God will destroy him.

This is a corrective judgment. Whoever destroys, God will destroy him. On this same point, the Apostle Peter declares, in his second epistle, chapter two verse twelve, the following: But these men, like irrational animals, like brute beasts, born as mere creatures of nature, having only a natural birth and not a supernatural rebirth.

As we say, man as he is born, that is, the natural man, the uncultivated, the brutish, the bestial, the instinct-driven man. What he will eat, how he will gratify his lust, and how everything in him is given over to capture and corruption.

Speaking blasphemously in the things they do not understand, they will be utterly corrupted in their own corruption, in their corruption they will perish, says the Apostle Peter. And the tragedy, do you know what it is? That these things the Apostle Peter speaks of do not refer to the gentiles, to idolaters, but refer to Christians, to those who surround us, yet who have not yet grasped the meaning of the Gospel and live as gentiles, that is, as idolaters.

The corruption of sinners will be in eternal Hell, incorruptible and immortal. It is an incorruptible corruption and an immortal death. Again these phrases make an impression, 'they corrupted the earth.' How is the earth corrupted? Perhaps Cain is the first who corrupted the earth, with the murder of his brother.

But the first-formed ones too are the first who created the conditions for this corruption of the earth, through their disobedience. The corruption of the earth or of nature is the alteration of the divine order upon nature. What does the Kingdom of God mean? The Kingdom of God means, on the contrary, the restoration of the divine order, of incorruptibility and immortality.

The temple of God in heaven was opened, and the Ark of the Covenant of the Lord was seen in his temple. And there came lightnings and voices and thunders and an earthquake and great hail.

When the prayer, the thanksgiving, and the doxology of the twenty-four elders was finished, the temple of God in heaven was opened once more. Notice this, all of this is in heaven; it is a vision in heaven. And the Ark of the Covenant of the Lord appeared within the temple.

And when the Ark appeared, there came lightnings, voices, thunders, an earthquake, hail. And the chapter ends with this verse, the nineteenth verse, of the eleventh chapter. In this passage, my beloved, we have a manifestation of the Ark of the Covenant in heaven, in a manner, as you saw, of a vision.

It is, we might say, the supplement or the visual epilogue of the prayer and the doxology of the twenty-four elders.

But the appearance of the Ark of the Covenant has a history behind it. It is well known that the Ark of the Covenant was kept in the Holy of Holies, in the temple of Solomon. This Ark was a chest, and a small one at that; it was less than a meter wide, a rectangle, not quite a square.

It was made of acacia wood, overlaid with gold inside and out, and there the tablets of the word that Moses had received from Sinai were kept. This Ark was built at the foot of Sinai, and afterward the tabernacle of witness was made; for the Ark is called a witness, because it bears witness to the testimony of the law of God. The tabernacle was a tent, a covering of cloth, and it covered the Ark of the Covenant.

Inside this tent, this tabernacle, there was also the altar of incense. Outside the tent, in the courtyard, stood the altar of the whole burnt offerings. Later all this was carried to Jerusalem, once Jerusalem had been taken.

And the Temple of Solomon was built, and afterward he placed these things inside the Holy of Holies.

Babylon, in the year 586, took Jerusalem. A month later the Temple too was destroyed, and all its riches were plundered, all the vessels of the Temple, the bronze, the silver, and the gold. All these were carried off to Babylon.

Later, when the Medes and Persians took Babylon, the vessels of the Temple were put to a profane use. It is the last night of the Babylonian Empire, when King Belshazzar gives orders at a banquet, as Daniel describes it for us in his book, at a riotous banquet, that the vessels of the Temple of Solomon be brought, so that he and his concubines might drink wine from them.

And then there appears that severed hand, writing upon the wall: you have been weighed, you have been measured, and you have been found wanting. And that very night Babylon is destroyed, Belshazzar is slain, and the Medes and the Persians appear within Babylon.

Later, when the Jews would be given lawful permission, the king of the Persians would grant the Jews leave to return to Jerusalem and to rebuild the Temple, which was raised up by Zerubbabel, and he gave them back the vessels of the Temple as well; but nowhere is there any mention of the Ark still existing.

Later still, the Romans captured and destroyed the Temple, and among the vessels that the Romans took from the Temple, the Ark of the Covenant was not there. So the Ark of the Covenant was not in the second Temple; neither did the Babylonians take it, nor did the Romans take it.

What then became of the Ark of the Covenant? We find the answer in the second book of Maccabees, the second chapter, verses one through eight.

I will not read out the passage to you, though I have it all written here before me, so as not to weary you. What is recorded there is this: when the city was being conquered by the Babylonians, the prophet Jeremiah, a few days before the Temple was destroyed, had time within that month.

From the capture of the city to the destruction of the Temple, there was one month.

On a certain night he took the Ark, he took the golden altar of incense, which was not heavy, and he took also the tabernacle, which was of cloth, and he went to Mount Nebo, in the land of Moab; that is, he crossed the river Jordan, to that mountain from which Moses had looked out over the Promised Land in its full sweep, where he died and where he was buried.

There he found a cave that was like a house; he placed the objects inside, blocked the entrance with stones, and went away. Those who had gone with him to carry the things went back and set up markers, so that they might recognize the place and remember it.

But when they went back to Mount Nebo, they could not find, by any means, where the cave was in which they had placed the Tabernacle of the Testimony, and the Ark of the Covenant, and the golden altar of incense. So they go and tell Jeremiah, we went, and we could not find them.

Where have they been hidden, since it was we who hid them? Then Jeremiah, finding fault with them, that is, rebuking them, said to them that the place shall remain unknown until God gathers his people together again and becomes merciful.

And then the Lord shall reveal these things, and the glory of the Lord shall appear, and the cloud, as it was shown in the days of Moses, as Solomon also counted worthy that the place might be greatly sanctified. That is to say, the place will remain hidden until God gathers his people together, has compassion on his people, and then he will bring forth the Ark of the Covenant.

But now I put the question: how are these prophetic words of Jeremiah to be interpreted? That is, will they one day find the Ark, the historical Ark, will they find it on some day? The Jewish interpreters, and the ancient Christian commentators as well, believe that the prophecy would not be fulfilled except in the days of the Messiah.

Other interpreters place the manifestation of the Ark at the end of the world, in the Last Things. But, my beloved, here it is most likely no longer a question of the historical Ark, that wooden chest within which the tablets lie, quite simply.

For since God permitted the Temple to be destroyed, this means that the Ark no longer has its place. Because the Ark, he said, is the Most Holy Theotokos, and the tablets on which the Word of God was engraved point to this: God the Word became man.

And he said, the God-Word dwelt among us. So there is no need to find again, or to have revealed to us, this Ark of the Covenant. But what does it mean? As all the interpreters, the more recent ones, that is the Christian interpreters, say the following.

The revealing of the Ark is in heaven, in the way it is revealed to John, and it is a symbol. As Saint Andrew says, it shows forth the good things prepared for the Saints, which are hidden in Christ, in whom dwells the whole fullness of the Godhead bodily, and he conceals all things within himself. He saw nothing other than the good things of the Kingdom of God, which is Christ himself. The tablets, the living ones, are the God-Word, the Word who came and dwelt among us.

For the sake of the history I note only this, that it is quite remarkable: God allowed the desecration of the Temple, both the Temple of Solomon and the Temple of Zerubbabel and the Temple of Herod the Great, for the Temple was built three times, by Solomon, by Zerubbabel after the Babylonian captivity, and by Herod in the days of Christ, the one the Romans destroyed. And although he allowed the desecration of the Temple to such a degree that Daniel speaks of the abomination of desolation, that pagan deities, statues, my beloved, of the ancients should stand there, and that fornication should take place within the temple of God, in the Holy Place and in the Holy of Holies, he did not allow the Covenant, the Ark of the Covenant, to be desecrated.

It was used, it was hidden, and finally, in its history. Its new history is in Christ Jesus, Amen, and as I said just now, Christ is our hidden treasure, which is opened in heaven. And so, when the Temple of God is opened and the Ark of the Covenant is seen in heaven, it is the Kingdom of God that has been prepared.

These are the things that all the lords will have, all those who struggle in their lives by every means. As I draw to a close, I would like to say this to you: in analyzing the Book of Revelation, do not expect only those apocalyptic elements, in the sense of what will happen next.

The Book of Revelation is not only a prophetic book, but also an exhortatory one, and a theological one as well. It has many facets, many sides, the Book of Revelation. And for this very reason, you see how many elements we draw from it that are consoling, helpful, spiritual, and that work theosis in our spiritual life.

I say this because perhaps brothers come expecting, out of a certain curiosity, what we will say next. I have told you this before. Whether the third world war will come, and when it will come, this is a morbid curiosity.

The Book of Revelation reminds a person, helps him, guides him by the hand, shows him the events within history. But above all it supports him spiritually. It is in this sense that we should speak of the Book of Revelation, and I would plead with your love that you too receive it in this sense.

Βρισκόμεθα

Ευρισκόμεθα, αγαπητοί μου, εις το ενδέκατον κεφάλαιον του βιβλίου της Αποκαλύψεως, στίχος 15. Και ο Έβδομος Άγγελος εσάλπισε, και εγένοντο φωναί μεγάλαι εν τω ουρανώ λέγουσαι· Εγένετο η Βασιλεία του Κόσμου, του Κυρίου ημών και του Χριστού Αυτού, και βασιλεύσει εις τους αιώνας των αιώνων.

Με το σάλπισμα του Εβδόμου Αγγέλου, δεν αρχίζει αμέσως η Εβδόμη Πληγή, ή αν θέλετε η Τρίτη Ουαί, το Τρίτο Αλίμονο, αλλά προηγείται μία πράξις εις τους Ουρανούς, σαν μία απαραίτητη ψυχική προετοιμασία, διά τους πιστούς εν όψει της εμφανίσεως του Αντιχρίστου, που είναι και το αποκορύφωμα του κακού και που εις τον κόσμο αυτόν θα επέλθει πάλι μεταξύ του Αντιχρίστου και του Χριστού, του Μεσσίου.

Στην περικοπή που ακολουθεί γίνεται λόγος περί της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, της Παγκοσμίου Κρίσεως και του τελικού Θριάμβου της Βασιλείας του Θεού.

Εν αντιθέσει προς την Σιγή που επηκολούθησε εις τους Ουρανούς μετά από το άνοιγμα της Εβδόμης Σφραγίδος, αν ενθυμείστε, τώρα με το σάλπισμα του Εβδόμου Αγγέλου, ακούονται εις τους Ουρανούς φωναί μεγάλαι, όπως λέγει.

Αυτές οι μεγάλες φωνές είναι φωνές ουρανίων όντων. Είναι ο αλαλαγμός των ουρανίων όντων δια την επικειμένη νίκη. Και τι λέγουν οι φωνές αυτές; Ότι επεκράτησε η Βασιλεία του Θεού μας και του Χριστού στον κόσμο και τώρα θα βασιλεύσει εις τους αιώνας των αιώνων.

Είναι το νικητήριον προανάκρουσμα του Ουρανού, δια τη νίκη επί του Αντιχρίστου και των Αντιθέων δυνάμεών του.

Αυτή τη νίκη του Θεού και του Χριστού, σημειώσατε ότι διαρκώς αντιδιαστέλλεται του Θεού και του Χριστού ή στο βιβλίο της Αποκαλύψης, δια να δείχνει ανά πάσα στιγμή των Μεσσιανικών έργων, των δεύτερων πρόσωπων της Αγίας Τριάδας που ανέλαβε και που ενυνθρώπισε.

Αυτή λοιπόν τη νίκη του Θεού και του Χριστού του Θεού, του Χριστού του, κατά έναν προφητικόν τρόπον και θαυμαστόν, αποδίδει ο δεύτερος ψαλμός, του οποίου την μεσσιανικότητα αποδέχεται και αυτή η συναγωγή των Εβραίων.

Αξίζει να διαβάσουμε το μεγαλύτερο τμήμα του και να μείνουμε σε κάποια σημεία.

Όσοι διαβάζετε ψαλτήρι σας είναι πολύ γνωστός ο ψαλμός, σας είπα είναι ο δεύτερος. Ουσιαστικά είναι ο πρώτος, διότι θεωρείται ο πρώτος ως προοίμιον του όλου ψαλτηρίου. Και συνεπώς, ο δεύτερος, ουσιαστικά θεωρείται πρώτος, επειδή με αυτό τον Ψαλμό, ανοίγει το καθαυτό σώμα του βιβλίου των Ψαλμών.

Ίνα τι εφρύαξαν έθνη και λαοί εμελέτησαν κενά, θα σας κάνω μόνο μία πολύ σύντομη μετάφραση. Και παρακολουθήστε παρακαλώ να ιδείτε πώς αποδίδει αυτός ο Ψαλμός όλο το νόημα της Αποκαλύψεως.

Ως προς τι εφρύαξαν τα έθνη και κάθισαν και συζήτησαν και μελέτησαν και προγραμμάτισαν κούφια πράγματα. Παρέστησαν οι Βασιλείς της Γης και οι Άρχοντες συνήχθησαν επί το Αυτό κατά του Κυρίου και κατά του Χριστού Αυτού.

Όλοι οι Βασιλείς της Γης και οι Άρχοντες μαζεύτηκαν σε κοινό συμβούλιο για να στραφούν εναντίον του Θεού και εναντίον του Χριστού Του.

Διαρρήξωμεν τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν καὶ ἀπορρίψωμεν ἀφ' ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν, λέγουν μέσα στο Συμβούλιο Τους. Ας διαρρήξουμε τους δεσμούς μας με τον Θεό και τον Χριστό του και ας απορρίψουμε από τον εαυτό μας τον ζυγό του Θεού και του Χριστού του.

Δηλαδή, Αποστασία. Ο κατοικών εν ουρανοίς εκγελάσεται αυτούς και ο Κύριος εκμυκτηριεί αυτούς. Αυτός που κατοικεί στον Ουρανό θα γελάσει, θα τους ειρωνευθεί και ο Κύριος, είναι αυτό εβραϊκή σύνταξις, ο κατοικών, ο Κύριος μετά εκμυκτηρίζει, μυκτηρίζω, είναι με τα ρουθούνια μου, τους μυκτήρες μου, τα ρουθούνια μου, κάνω και το φου, φου, δηλαδή θα τους μυκτηρίσει ο Θεός.

Τότε λαλήσει προς αυτούς εν οργή αυτού και εν τω θυμώ αυτού ταράξει αυτούς, τότε θα μιλήσει ο Θεός με οργή και θα ταραχθούν από την οργή του Θεού. Εγώ δε κατεστάθην βασιλεύς, ποιος εγώ, εγώ ο Μεσσίας, εγώ ο Χριστός, κατεστάθην βασιλεύς υπ' αυτού, υπό ποιου, υπό του Θεού, πού, επί Σιών όρος το Άγιον αυτού, διαγγέλλων το πρόσταγμα Κυρίου, είναι η πρώτη παρουσία του Χριστού.

Κύριος εἶπε πρός με, Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε, και είπε ο Κύριος σε μένα, δηλαδή ο Θεός, σε μέναν, ο οποίος είμαι ο ενανθρωπήσας Υιός, είσαι εσύ Υιός μου, εγώ σήμερα σε γέννησα, είσαι εσύ ο Υιός μου, ως να του λέγει, είσαι ο Θεός, ο Θεός λέει στον Θεόν, Όπως λέει ο εκατοστός ένατος ψαλμός, τον οποίον ο Κύριος πήρε ως επιχείρημα, διά να δείξει και αποδείξει την μεσσιανικότητά του Εξηγήστε μου, λέει, εις τους Φαρισαίους και τους γραμματείς, τι εννοεί ο Δαβίδ. Εἶτα λέει, εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου Τι σημαίνει, εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου; Είπεν ο Κύριος, ο Δαβίδ μιλάει, και λέει, εἶπεν ὁ Κύριος εἰς τὸν Κύριό μου, το ένα πρόσωπον Κύριος, εις το δεύτερο πρόσωπον Κύριος

Δεν είχαν τίποτα να πουν, οι Φαρισαίοι, τίποτα απολύτως. Σημειώσατε δε, ότι ο Ψαλμός αυτός εθεωρείτο Μεσσιανικός, και μέχρι σήμερα, ο 109, θεωρείται Μεσσιανικός. Αλλά είπαμε, οι Εβραίοι έχουν τύφλωση. Υἱός μου εἶ σύ δείχνει τη Θεότητα, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε δείχνει την ανθρωπότητα, δηλαδή μου είπε ότι είμαι ο Θεάνθρωπος. Αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, ζήτησε από μένα, ως Θεάνθρωπος, όχι ως Θεός, διότι ως Θεός είσαι ομόθρονος με μένα, αλλά ως Θεάνθρωπος, αἴτησαι παρ' ἐμοῦ καὶ δώσω σοι, θα έχεις την κληρονομία σου και την κατάσχεσή σου, τα πέρατα της γης. Ζήτησε από μένα και θα σου δώσω, ως κληρονομία τα έθνη, που θα έχουν πιστέψει και θα έχουν γίνει το ποιμνιόν σου, μα και όσοι δεν θα έχουν πιστέψει, θα έχεις την δικαιοδοσία να τους τιμωρήσεις, διότι όπως είπε ο ίδιος ο Κύριος, πᾶσαν τὴν κρίσιν ὁ Πατὴρ δέδωκε εἰς τὸν Υἱόν, και την κατοχή σου, τα πέρατα της γης.

Δηλαδή ολόκληρη η δημιουργία. Ποιμανεῖς αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ, ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψεις αὐτούς. Θα τους ποιμάνεις με ραβδί σιδερένιο, ήτοι με απόλυτη πειθαρχία. Όποιος δεν θέλει να υπακούσει κάτω από την ποίμανσίν σου, τότε δύνασαι να το συντρίψεις, όπως συντρίβει κανείς με ένα ραβδί σιδερένιο ένα πήλινο δοχείον. Ήτοι θα ποιμάνεις εκείνους που θα σε αγαπούν και θα τιμωρήσεις εκείνους οι οποίοι δεν θα σε αγαπούν. Αυτός ο ψαλμός, αγαπητοί μου, ο δεύτερος, έρχεται να εκφράσει όλο το περιεχόμενο των νόσων, τώρα, εις το βιβλίο, εις την Αποκάλυψιν, στην περικοπή που σας διάβασα προηγουμένως, έρχεται να μας πει.

Καὶ οἱ 24 πρεσβύτεροι, οἱ ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ, οἱ κάθηνται ἐπὶ τοὺς θρόνους αὐτῶν, ἔπεσαν ἐπὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ Θεῷ λέγοντες. Και πάλι, αγαπητοί, βλέπουμε τη γνωστή μας ουρανία εικόνα, όπου διακρίνονται οι 24 πρεσβύτεροι, εκατέρωθεν του θρόνου του Θεού, και εκεί κάθηνται και αυτοί επί θρόνων 24.

Αριθμός 24, θα ενθυμείστε που λέγαμε, είναι το δις δώδεκα, που σημαίνει πλήθος Αγίων, ή όπως σημειώνει ο Μιχαήλ Ακομινάτης Τούτους εν τη Παλαιά και εν τη Νέα διαπρέψαντας, και εκείνων δώδεκα φύλαρχοι προηγήσαντο και τούτων Απόστολοι δώδεκα Είναι οι δώδεκα Πατριάρχες της Παλαιάς Διαθήκης και οι δώδεκα Απόστολοι της Καινής Διαθήκης Αυτοί, οι 24 πρεσβύτεροι, με το σάλπισμα του Εβδόμου Αγγέλου, πίπτουν και προσκυνούν τον καθήμενο επί του θρόνου, απαγγέλλοντες μίαν ευχαριστήριον προσευχή ή δοξολογία

Εὐχαριστοῦμέν σοι, Κύριε ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὅτι εἴληφας τὴν δύναμίν σου τὴν μεγάλην καὶ ἐβασίλευσας. Καὶ τὰ ἔθνη ὠργίσθησαν — εἴδατε πῶς ἀπηχεῖ τὸν δεύτερον ψαλμόν — καὶ ἦλθεν ἡ ὀργή σου καὶ ὁ καιρὸς τῶν νεκρῶν κριθῆναι καὶ δοῦναι τὸν μισθὸν τοῖς δούλοις σου τοῖς προφήταις καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου, τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ διαφθεῖραι τοὺς διαφθείροντας τὴν γῆν. Δεν σας το αποδίδω, γιατί θα κάνουμε ευθύς παρακάτω ανάλυση παίρνοντας τα μέρη αυτής της προσευχής.

Είναι μια θαυμασία προσευχή με πολύ περιεκτικό και πλούσιο περιεχόμενο, όπως θα δούμε. Ξεκινάει η προσευχή με μια ευχαριστία. Εὐχαριστοῦμέν σοι Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ Παντοκράτωρ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, Συ που υπάρχεις, Συ που υπήρχες, Συ που έρχεσαι μέσα στην ιστορία, ὅτι εἴληφας τὴν δύναμίν σου, γιατί έχεις πάρει τη δύναμή σου τη μεγάλη και βασίλευσες Είναι ευχαριστία που οφείλεται εις τον Χριστό που εκπληρώνει την υπόσχεσή του διά το τέλος της ιστορίας

παρά η Ανάστασις των Νεκρών, η Κρίσις και η Κόλασις των Ασεβών και η Δικαίωσις των Ευσεβών. Όταν άφηνε τους δώδεκα μαθητάς του ο Κύριος εδώ εις την γη και ανελήφθη μετὰ ταῦτα εις τους Ουρανούς, τους είπε «Θα έρθω πάλι να σας πάρω» και είπε ακόμη «Εγώ μαζί σας είμαι έως το τέλος του αιῶνος».

Το τέλος του αιώνας είναι η ιστορία, μα δεν θα έμεναν οι Απόστολοι ζώντες μέχρι τότε, που σημαίνει οι πιστοί που θα πίστευαν στο κήρυγμα των Αποστόλων, που είναι η Εκκλησία. Εγώ μαζί σας είμαι, εγώ μεθ' υμών, έως της συντελείας του αιώνος.

Εἶναι ὑπόσχεσις, καὶ θα έρθω να σας πάρω, ὅτι ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ πατρός μου μοναὶ πολλαί εἰσιν. Βλέπετε, η Βασιλεία του Θεού εδώ παρομοιάζεται με μια οικία και παίρνει το όνομα της οικίας. Μοναὶ πολλαί εἰσιν, πολλά δωμάτια, ομιλεί περί οικίας, και θα έρθω να σας πάρω και θα είστε μαζί μου, εκεί που θα είμαι εγώ, θα είστε και εσείς και θα βλέπετε τη δική μου τη δόξα και θα είσαστε μέσα στη δική μου μακαριότητα.

Αυτά είναι λόγια που υπεσχέθη ο Κύριος δια τα έσχατα της ιστορίας. και τώρα, αγαπητοί μου, δοξολογείται από τους 24 πρεσβυτέρους που υπήρξαν άνθρωποι επί της γης, διότι ήρθε η ώρα να πραγματωθεί η υπόσχεση του Χριστού για όλα αυτά.

Ας δούμε λοιπόν μερικά σημεία. «Και τα έθνη ωργίσθησαν, και ήλθεν η οργή σου και ο καιρός των νεκρών κριθήναι και δούναι τον μισθόν τοις δούλοις σου τοις προφήταις και τοις αγίοις και τοις φοβουμένοις το όνομά σου, τους μικρούς και τους μεγάλους, και διαφθείραι τους διαφθείροντας την γην.» Είναι ένας στίχος αυτός, ο στίχος 18 του κεφαλαίου 11.

Ο στίχος αυτός περιλαμβάνει συνοπτικότατα όλο το έργο της Παγκοσμίου Κρίσεως, όλο το έργο, συνοπτικότατα· τα έθνη οργίζονται, στρεφόμενα κατά του Χριστού και κατά της Εκκλησίας του και συνεπώς έχουμε το αποκορύφωμα της Αποστασίας. Πού είναι εκείνοι όμως, προσέξτε, που υποστηρίζουν ότι όσο προχωράει η ιστορία, βαίναμε σε καλυτέρους καιρούς και όχι σε χειροτέρους καιρούς. Περιμένουν πάντοτε μία βελτίωση. Αγαπητοί μου, αυτές οι βελτιώσεις είναι απλώς προσωρινού και τοπικού χαρακτήρος. Δεν βαίναμε προς κάτι καλύτερον. Δυστυχώς, βαίναμε προς κάτι χειρότερον. Οι ημέρες γίνονται χειρότερες και χειρότερες. Είναι χειρομαρτυρημένο γεγονός αυτό.

Σ' ολόκληρη την Αγία Γραφή υπάρχει αυτή η ευθυγραμμισμένη θέση, από την Παλαιά έως την Καινή Διαθήκη. Λέει η Γραφή ότι ο Απόστολος Παύλος γράφει στον Τιμόθεο, να θυμάσαι ότι ἔσονται ἐν ἐσχάταις ἡμέραις καιροὶ χαλεποί, δύσκολες μέρες. Οι άνθρωποι θα είναι τέτοιοι και τέτοιοι και τέτοιοι. Με τη σειρά του ο Χριστός γεμίζει το ποτήρι της οργής του κατά των αποστατών, αφού εκπνεύσει ο χρόνος της μετανοίας. Κατόπιν έρχεται ο χρόνος ή ο καιρός των νεκρών, όπως λέγει ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας, καιρός των νεκρών, δηλαδή η Ανάσταση των νεκρών. Μετά την Ανάσταση ακολουθεί η κρίση, κατά την οποία τα βραβεία και οι τιμωρίες θα δοθούν. Λέγει ο Άγιος Ανδρέας πάλι· Ενώ εν τω

Ο οποίος εκάστῳ καταλλήλως δοθήσεται τα επίχειρα. Τα επίχειρα, πληθυντικός πάντοτε αριθμός, σημαίνει η αμοιβή των χειρών. Τα επίχειρα, η αμοιβή των χειρών. Ό,τι έπραξες, η πληρωμή, ο μισθός· θα πληρωθείς ό,τι έκανες. Το καλό έκανες, το καλό θα πληρωθείς. Το κακό έκανες, το κακό θα πληρωθείς. Εδώ όμως αγαπητοί μου προσέξτε κάτι το οποίο μας ενδιαφέρει πάρα πολύ.

Όπως σας διάβασα το Ιερό Κείμενο, υπάρχει μια διάκριση στους σωζομένους, τρεις κατηγορίες· αυτή η διάκριση είναι σύμφωνη με την παραβολή του Κυρίου, την παραβολή του Σπορέως. Θα σας ξαναδιαβάσω το σημείο του κειμένου της Αποκαλύψεως· δοῦναι τὸν μισθὸν τοῖς δούλοις σου τοῖς προφήταις καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου.

Οι προφήτες, οι άγιοι, οι φοβούμενοι τον Κύριον, της μικρής και της μεγάλης, στους μικρούς και τους μεγάλους. Προσέξτε, αυτό το μικρή και μεγάλη δεν είναι άλλες δύο κατηγορίες, αλλά είναι μία υποδιαίρεση, όπως θα δούμε, της τρίτης κατηγορίας. Ουσιαστικά λοιπόν είναι τρεις κατηγορίες. Αυτή η τριμερής διαίρεση των ανθρώπων που θα σωθούν, την βλέπουμε εις την παραβολή του Σπορέως.

Σας διαβάζω από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο 13,8 και 23, που ερμηνεύει ο Κύριος την παραβολή του εις τους μαθητάς του, την οποία αγνοούσαν παραβολήν.

Άλλα δε έπεσεν επί την γην την καλήν και εδίδου καρπόν, ο μεν εκατόν, ο δε εξήκοντα, ο δε τριάκοντα. Ερμηνεύει στους μαθητές, ως ότι ο σπόρος καρπόν φέρει και ποιεί, ο μεν εκατόν, ο δε εξήκοντα, ο δε τριάκοντα. Στη γη την αγαθή, στη γη την καλή, πέφτει ο σπόρος. Και από αυτόν τον σπόρο που έπεσε, άλλος βλάστησε και έκανε 100 σπυριά σιτάρι. Έκανε στάχυ με 100 σπυριά. Άλλος στάχυ έγινε με 60 σπυριά. Και άλλος στάχυ έγινε με 30 σπυριά.

Τι σημαίνει αυτό; Εδώ έχουμε τρεις κατηγορίες καρποφορούντων εις την γη της αρετής. Όλοι οι άνθρωποι δεν αποδίδουν το ίδιο, όλοι έχουν μια σπορά, αλλά δεν έχουν όλοι όμως την ιδίαν απόδοση. Στην πρώτη κατηγορία, των 100, είναι οι προφήτες και οι Απόστολοι, όπως ερμηνεύει και ο Άγιος Ανδρέας και ο Αρέτας.

Στη δευτέρα κατηγορία των Εξήκοντα είναι οι Άγιοι, όλοι αυτοί οι Άγιοι οι οποίοι είναι γύρω μας που τους τιμούμε, ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Δημήτριος, ο Άγιος Χαράλαμπος, η Αγία Παρασκευή και ούτω καθεξής. Είναι όλοι λοιπόν αυτοί οι Άγιοι, είτε μάρτυρες είτε όσοι ότι είναι, εξάλλου το μαρτυρικό στοιχείο υπάρχει πάντοτε μέσα στην Αγιότητα αναποσπάστως.

Στην τρίτη κατηγορία των Τριάκοντα είναι οι φοβούμενοι το όνομα του Κυρίου. Προσέξτε αυτό το σημείο, οι φοβούμενοι. Εκείνοι οι οποίοι δεν φτάνουν στο ύψος ενός Αγίου, αλλά ωστόσο όμως καρποφορούν. Είναι αυτός ο καλός άνθρωπος, ο οποίος φοβείται το όνομα του Θεού, κάνει την προσευχή του, ζει μυστηριακή ζωή, εκκλησιάζεται, δεν θέλει να κάνει το κακό, αγωνίζεται, είναι ατελής.

Βεβαίως είναι ατελής. Αν τον δείτε και του πείτε έφτασε στο ύψος ενός Αγίου από το γνωστό χώρο των Αγίων μας, θα σου πει εγώ ποτέ. Και το βλέπουμε και εμείς. Δεν είναι λοιπόν στο ύψος των εξήκοντα, είναι όμως στο ύψος των τριάκοντα. Δηλαδή είναι ο φοβούμενος τον Κύριον. Δεν ξέρω αγαπητοί μου τι θα αναδείξει ο Θεός μέσα στην ιστορία από εμάς, Αγίους, Μάρτυρες, Μεγάλους,

Μπορούμε να πούμε όμως, όταν ακούμε τον Λόγο του Θεού, και όταν τον εφαρμόζουμε, να εξηγούμε, και όταν έχουμε φιλοτιμία εις τον Κύριόν μας, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, φιλοτιμούμενοι, κοιτάξτε τι βάζει, τι λέξη βάζει, τι μετοχή, φιλοτιμούμενοι, να έχουμε την φιλοτιμία, να αποδώσουμε εις τον Κύριον την καρποφορία μας, τότε ανήκουμε στην κατηγορία των φοβουμένων το όνομα του Κυρίου.

Δηλαδή υπάρχει σωτηρία. Προσέξτε αυτό, είναι πολύ χαρούμενο σημάδι αυτό, χαρούμενη μαρτυρία, εγώ τη θεωρώ πολύ χαρούμενη. Διότι κάποτε, αν και βέβαια εκεί υπάρχει μία σχετικότητα, θα χωρούσε πολλή συζήτηση και πολλή ανάπτυξη, όμως θα το πω, έστω μία-δύο λόγια. Διαβάζοντας τον Άγιο Σημεών, τον Νέο Θεολόγο, λέγει, εάν δεν δεις τον Θεόν, τον Χριστόν, από την παρούσα ζωή, Μη περιμένεις να το δεις ούτε στην άλλη ζωή, είναι απογοητευτικό, είναι απογοητευτικό. Αυτή όμως η όραση του Υιού του Θεού, του Θεανθρώπου, δεν είναι πάντοτε βεβαίως μία όραση σαν εκείνη που ομιλεί ο Άγιος Σημεών, ο Νέος Θεολόγος, ο οποίος είχε αυτήν την εμπειρία του προσώπου του Χριστού, αλλά είναι μία κλιμάκωση της θεωρίας.

Αυτή η κλιμάκωση έχει στο τέρμα της, όσο αφορά στην παρούσα ζωή, τη θεωρία του προσώπου του, με τον οποίο ο Άγιος Σημαίων ανοίγει διάλογο, προσέξτε τι σας είπα, ανοίγει διάλογο, λέγει ο Χριστός, που φωτίζεται όλος ο χώρος, φωτίζεται και ο Άγιος Σημαίων, μέσα στη Θεία Δόξα, και λέγει ο Ιησούς, εγώ είμαι, Σημαίων, εγώ που εσταυρώθηκα και πέθανα για σένα.

Οδύρεται δε όταν ο Χριστός φεύγει, ο Άγιος Σημεών, οδύρεται. Αυτό αναμφισβήτητα είναι ένα πάνω-πάνω σκαλοπάτι μιας θεοφανίας. Ή παρακάτω θα χαθούν; Εκεί όμως διαβάσουμε τον Άγιο Σημεών θα απογοητευτούμε και θα πούμε δηλαδή εμείς, δε θα σωθούμε, τότε εις μάτι να αγωνίζουμε; Όχι αγαπητοί μου, καταρχάς βέβαια δεν αποκλείεται σε κανένα να φτάσει σε κάποια υψηλά σκαλοπάτια, αλλά όμως οφείλουμε να ανεβαίνουμε κάποιες κα Αυτά τα σκαλοπάτια έχουν την ανάλογη θεωρία του προσώπου του Χριστού, όπως όταν παίρνεις μια βεβαιότητα, μια μαρτυρία, δια το πρόσωπο του Χριστού, ότι είναι θεάνθρωπος, το δεν είναι μικρό πράγμα, είναι μια θεωρία. Τι λέει ο Απόστολος Παύλος, λέει το εξής,

Οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ. Τι είναι κύριο που θα μας σώσει; Το Άγιο Πνεύμα. Εάν δεν έχουμε το Άγιο Πνεύμα, όπως λέει ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, ότι το λάδι των Παρθένων, της παραβολής των δέκα Παρθένων, με το λάδι τους, είναι το Άγιο Πνεύμα.

Είναι οι καλές πράξεις το λάδι και το φως είναι το Άγιο Πνεύμα. Άμα δεν έχεις το Άγιο Πνεύμα, δεν μπαίνεις τη Βασιλεία του Θεού, είναι αδύνατο. Λοιπόν, πώς ξέρω ότι μπορώ να έχω το Άγιο Πνεύμα, πώς μπορώ να το ξέρω; Έχουμε πολλά σημάδια, έχουμε και σαφέστατες μαρτυρίες, μαρτυρίες προσωπικές, αλλά η πρώτη μαρτυρία, πρώτο σκαλοπάτι, το πρώτο, που θα πατήσω το πόδι μου επάνω και αρχίσω να λέω ότι μπορώ να έχω το Πνεύμα το Άγιο, είναι το εξής.

Μας το λέει η Αγία Γραφή, ουδείς δύναται ειπείν Κύριον Ιησούν, ει μη εν Πνεύματι Αγίω. Δεν μπορείς να ομολογήσεις και να πεις ότι ο Ιησούς είναι Κύριος, είναι Θεός, παρά μόνο εάν έχεις το Άγιο Πνεύμα. Συμπέρασμα, δέχεσαι και αποδέχεσαι αδελφέ μου, ομολογείς ότι ο Ιησούς είναι Θεάνθρωπος, τότε να το ξέρεις. Έχεις το Άγιο Πνεύμα.

Όσοι δεν λέγουν έξω, έξω ο κόσμος, δεν λέγουν ότι ο Ιησούς είναι Θεός, δεν έχουν το Άγιο Πνεύμα, είναι άμοιροι του Αγίου Πνεύματος. Και ένας άμοιρος του Αγίου Πνεύματος δεν είναι δυνατόν ποτέ να σωθεί, είναι τραγικό, είναι φοβερό, αυτό όμως είναι το πρώτο, διότι σας είπα.

Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος ξεκινάει από αυτή τη μαρτυρία και φθάνει μέχρι εκείνο που είπε ο Κύριος ποταμοί ύδατος ζώντος, ρεύσουσιν, λέγει, εκ της κοιλίας αυτού, δεν πει εκ της κοιλίας, από το εσωτερικό του, θα αισθάνεται να χοροπηδάει το πνεύμα το Άγιον μέσα, να χοροπηδά, όπως είχαν ενθουσιαστεί οι μαθηταί, όπως είχαν γίνει δοχεία πλήρη πνεύματος Αγίου, σοφίας, ενθουσιασμού και λοιπών χαρίτων του Αγίου Πνεύματος, που είναι, θα λέγαμε, μία πλήρωση στις παρουσίες του Αγίου Πνεύματος, Ε, όλα αυτά είναι μια κλίμακα, μια κλιμάκωση. Θα λέγαμε λοιπόν ότι οι φοβούμενοι τον Κύριον είναι αυτοί που ξεκινούν να αγαπούν τον Χριστό, να τον φοβούνται και να τον πιστεύουν.

Νομίζω ότι με τον τρόπον αυτόν και εμείς μπορεί να αναπνεύσει μόνο, τίποτε άλλο, να αναπνεύσει και να πει «μπορώ να σωθώ». Προσέξτε μου σας παρακαλώ, μπορώ να σωθώ. Το φοβερότερο βέβαια κήρυγμα που θα μπορούσε να κάνει κανείς θα ήτανε τούτο, μην αγωνίζεστε, δεν θα σωθείτε, μόνο οι μεγάλοι σώθηκαν, διαβολικό κήρυγμα, διαβολικό κήρυγμα αυτό. Όχι, μπορούμε όλοι να σωθούμε, άλλος καρποφορεί 100, άλλος 60, άλλος 30, εδώ ο Λόγος του Θεού κάνει και μια διαφοροποίηση του τελευταίου αυτού βαθμού, Τις καρποφορίες των Τριάκοντα, τους μικρούς και τους μεγάλους, τι είναι αυτοί οι μικροί και οι μεγάλοι;

Λοιπόν, θα σας διαβάσω πώς το γράφει αυτό ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, που ομοίως παίρνει από τον Άγιο Ανδρέα και τον Αρέθα. Γιατί ο ένας αντιγράφει τον άλλον και οι τρεις είναι ευθυγραμμισμένοι, και θα σας τον αναλύσω μετά.

Μικρούς με όνομα ονομάζει αυτούς που φοβούνται την οργή και την τιμωρία του Θεού και την έκταση της τιμωρίας.

Μεγάλους δε, τους της τελειότητος αρετής εφικότας, όσοι με τα δικά τους έχουν φτάσει σε μια τελειότητα αρετής, αλλά και αυτοί λέγει φοβούνται τον Θεόν, ή να μην εκπέσωσι της αγάπης αυτών. Τι βλέπουμε; Δια τους Αποστόλους και τους Αγίους, που καρποφορούν εκατόν, υπάρχει η τελεία αγάπη, η οποία έξω βάλλει τον φόβο. Τι λέει ο Ευαγγελιστής, ο Ιωάννης. Η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβο. Αλλά και κάτι ακόμα, μάλιστα, πολλοί Άγιοι έλεγαν, εγώ δεν φοβούμαι τον Θεό. Ο Μέγας Αντώνιος έλεγε, εγώ δεν φοβούμαι τον Θεό. Εγώ τον αγαπώ, δεν τον φοβούμαι. Προσέξτε, είναι μερικοί που λένε, ενώ είναι ακάθαρτοι, και λένε ότι δεν φοβούνται τον Θεό, αλλά τον αγαπούν, να κάνουν αυτοκριτική, γιατί πλανώνται,

Πλάνη, οικτράν, οικτράν πλάνη. Αν μπορεί κανείς να λέγει με τόση ευκολία ότι εγώ δεν φοβούμαι τον Θεό, για να πει κανείς εγώ δεν φοβούμαι τον Θεό, γιατί έξω βάλλει τον φόβο η αγάπη, σημαίνει ότι δεν έχουμε γνώση, αγαπητοί μου, τι θα πει Θεός. Δεν έχουμε γνώση τι θα πει Αγιότης. Να μας πειράξει ο Θεός, να προσέξουμε. Ωστόσο,

Δια τους τελευταίους, αυτοί που βρίσκονται στο 30, υπάρχει ο τιμωρός φόβος, όπως μας λέει ο Άνθιμος Ιεροσολύμων, δηλαδή εκείνο το «σώθηκα, δεν σώθηκα, θα σωθώ, θα με συγχωρήσει ο Θεός, πώς μπορεί να σωθώ ενώπιον του Θεού, θα σωθώ;», είναι δηλαδή αυτό το ερώτημα που βάζει ο άνθρωπος μέσα του, θα σωθώ, και φοβείται την τιμωρία του Θεού. Και ο τελειοποιός φόβος, που λέει για τους μεγάλους. Αυτή είναι η μικρή και η μεγάλη· η πρώτη είναι η μικρή, η δεύτερη είναι η μεγάλη.

Και ποιος είναι αυτός ο τελειοποιός φόβος; Είναι ο φόβος να μην χάσω αυτό που έχω, όχι να μην με τιμωρήσει ο Θεός, όσο να μην εκπέσω από την αγάπη του Θεού και κρατώ πολύ εκείνο το οποίο έχω. Δηλαδή υπάρχει μια απώλεια και στις δυο περιπτώσεις.

Αλλά σας κάνω να λέγω άλλη μια φορά. Είναι παρήγορο. Αγαπητοί μου, να αγωνιζόμαστε. Να αγωνιζόμαστε. Θυμούμε, θυμούμε κάποτε ήδη να δώσω εξετάσεις στο τέλος, δηλαδή πτύχει έρχεσαι. Σε δυο σχολή. Επειδή όμως ήμουν τότε στρατιώτης, δεν είχαμε καιρό να διαβάσουμε, εγώ και μερικοί άλλοι συνάδελφοι.

Επήγαμε στην διεύθυνση να παρακαλέσουμε να δώσουμε μια εργασία που μας είχανε δώσει σ' όλους, να τη δώσουμε τον Σεπτέμβριο, για να δώσουμε τότε εξετάσεις. Ο καθηγητής λέγει, πάρετε μια βεβαίωση από την υπηρεσία σας ότι τα πράγματα έτσι έπρεπε. Φέραμε τις βεβαιώσεις, είχαν αναθέσει και η άλλη σε μένα αυτή την εργασία.

Μου λέει ο καθηγητής, γιατί, μου λέει, δεν δίνεις εξετάσεις; Κύριε καθηγητά, δεν έχουμε χρόνο να διαβάσουμε, τότε είχαμε μια ανώμαλη κατάσταση, βρισκόμασταν στο 1949, δεν είχαμε καιρό, υπηρετούσα τότε, πού να διαβάσεις, με αλλεπάλληλες υπηρεσίες και επιφυλακές και δεν ξέρω τι, πού να διαβάσεις; Να δώσεις, μου λέει, εσύ δώσε, μου λέει ο καθηγητής. Λέει ο καθηγητής, μας είπε ο καθηγητής να δώσουμε, εγώ θα δώσω, ο ένας έδωσε μαζί, Αγαπητοί μου, οι άλλοι δυο δεν είναι άλλος, οι τέσσερις είμαστε. Αγαπητοί μου, έβαλαμε τα δυνατά μας εμείς οι δυο και περάσαμε.

Οι άλλοι τελικά δεν μπορέσανε να πάρουν το πτυχίο, δεν το πήραν τελικά το πτυχίο τους, τελείωσε. Τι σημαίνει αυτό; Άμα σου πει ο άλλος, μπορείς να σωθείς, βάλε τα δυνατά σου, εκεί που μένεις απογοητευμένος και λες, πώς να σωθώ.

Σε μια εποχή που λες ότι δεν μπορείς, θες να γίνεις άγιος και δεν σε αφήνουν οι άλλοι, όχι, άμα θέλεις μπορείς να γίνεις. Να βάλουμε τα δυνατά μας αγαπητοί μου, να βάλουμε τα δυνατά μας και τότε θα επιτύχουμε και θα σωθούμε. Ναι σας το λέω, αυτό είναι το παρήγορο κήρυγμα της σωτηρίας. «Κύριε, εἰ πολλοὶ οἱ σωζόμενοι;», είπαν κάποιοι, για να το κατοχυρώσω αυτό, μην νομίζετε πως είναι δικό μου, «Κύριε, είναι πολλοί εκείνοι που θα σωθούν;». Και ο Κύριος απάντησε: «Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν». Μη ρωτάτε αν είναι λίγοι ή πολλοί εκείνοι που θα σωθούν· αγωνίζεστε μόνο, κοιτάξτε να εισέλθετε εις την ζωή, εις την βασιλεία του Θεού. Μένουν όμως και οι διαφθείροντες την γη, όπως λέει το ιερό κείμενο, της μικρής και της μεγάλης.

και διαφθείρει τους διαφθείροντας την γη. Ο καθένας θα πάρει τα επίχειρά του, δηλαδή το μισθό του. Οι ευσεβείς, ό,τι λέγαμε τώρα, θα πάρουν τη Βασιλεία του Θεού. Ας μπούμε στη Βασιλεία του Θεού και ας είμαστε εις την τελευταία θέση, παρότι, αγαπητοί μου, θα ζηλεύουμε τους άλλους εκεί.

Είναι μια ζήλια, όχι βέβαια φόνος, αλλά είναι ένα κάτι άλλο. Σας το έχω και άλλο που πήρα, σας κάνω και ένα μικρό παράδειγμα. Όλοι θα βλέπουμε το πρόσωπο του Χριστού, αλλά διαφορετικά ο καθένας.

Υποθέσατε ένα θέατρο, αρχαίο θέατρο, στη δομή του, όπως είναι έτσι, μια χωάνη, πάρετε το θέατρο της Επιδαύρου, ή του Ηρώδου του Αττικού στην Αθήνα. και στη σκηνή κάτω παίζουν οι ηθοποιοί. Στις κερκίδες κάθονται οι θεατές. Όλοι βλέπουν εξίσου καλά τους ηθοποιούς.

Δεν εμποδίζεται κανείς από το κεφάλι του μπροστινού του, γιατί η κερκίδα η άλλη είναι πιο χαμηλά και βλέπει ο καθένας πολύ καλά τους ηθοποιούς. Αλλά ο ένας είναι αγράμματος, ο άλλος είναι απόφοιτος του δημοτικού, ο άλλος είναι απόφοιτος του γυμνασίου, ο άλλος είναι απόφοιτος του πανεπιστημίου, ο άλλος είναι απόφοιτος της φιλολογίας και μάλιστα με ειδικότητα επάνω στο θέατρο, το αρχαίο θέατρο.

Πέστε μου, όλοι βλέπουν το ίδιο; Ο καθένας πώς καταλαβαίνει το έργο, ανάλογα με τη μόρφωσή του. Έτσι λοιπόν, και ανάλογα με την αρετή που θα έχουμε ασκήσει, θα έχουμε ανάλογη γνώση του προσώπου του Χριστού.

Είναι η θεολογία, η γνώση του προσώπου του Χριστού, εις τους αιώνας των αιώνων, εις το διηνεκές, χωρίς τέλος. Αυτές οι γνώσεις δεν είναι όπως οι γνώσεις που έχουμε στα σχολεία ή άμα θα διαβάσουμε ένα βιβλίο· είναι ο φορέας της μακαριότητας, διαφοροποιείται από την αξία της κάθε γνώσεως. Έτσι, ενώ βλέπουν όλοι το πρόσωπο του Χριστού, η μακαριότητα είναι διαφορετική.

Αλλά έχουμε, όπως σας είπα, και εκείνους οι οποίοι διέφθειραν την γην, που διέφθειραν την γην. Προσέξτε, είναι χαρακτηριστικό το ρήμα διαφθείρω, που «και διαφθείρει τους διαφθείροντας την γην» και θα διαφθείρει αυτούς που διέφθειραν την γην· είναι οι διαφθείροντες την φύση και τον νόμο του Θεού, είναι η διαστροφή της φύσεως και η διαστροφή των εντολών.

Η εποχή μας είναι γεμάτη από αυτήν την διπλή, την διπλή διαστροφή. Η εποχή μας διαστρέφει και την φύση, διαστρέφει και τον νόμο του Θεού.

Αυτή η φράση, «διαφθείρει τους διαφθείροντας», θυμίζει αυτό που γράφει ο Απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του, στο τρίτο κεφάλαιο, στίχος 17.

Όποιος καταστρέφει, λέγει, τον Ναό του Θεού — και είναι η Εκκλησία, όχι η Εκκλησία τα ντουβάρια, αλλά η Εκκλησία ως όλον, ως σώμα του Χριστού — και εν συνεχεία είναι το ανθρώπινο σώμα, το οποίον είναι μέλος, κομματάκι του σώματος του Χριστού που είναι η Εκκλησία.

Στο έκτο κεφάλαιο, ομιλεί περί του σώματος, τούτου του σώματος, όπως βλέπετε κατά γράμμα, που λέγει: δὲν γνωρίζετε ὅτι τὰ σώματά σας εἶναι ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματος; Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός.

Είναι παιδευτική. Αυτός που καταστρέφει, θα τον καταστρέψει ο Θεός. Γενικά στο σημείο αυτό, μηνύει ο Απόστολος Πέτρος, στην δεύτερη του επιστολή 2,12, ως εξής: Ούτοι δε ως άλογα ζώα, άλογα ζώα, φυσικά γεγενημένα, έχοντας μόνο φυσική γέννηση, όχι αναγέννηση υπερφυσική.

Όπως λέμε, ο άνθρωπος είναι όπως γεννιέται, δηλαδή ο φυσικός άνθρωπος, ο ακαλλιέργητος, ο ζωώδης, ο κτηνώδης, ο ενστικτώδης άνθρωπος. Τι θα φάει, πως θα αφροδισιάσει και πως θα γίνει, στην κοιλιά του, εις άλωσιν και φθοράν.

Εν οις αγνοούσιν βλασφημούντες, εν τη φθορά αυτών καταφθαρήσονται, στη φθορά τους θα φθαρούν. λέει ο Απόστολος Πέτρος. Το δυστύχημα, ξέρετε ποιο είναι, ότι αυτά τα πράγματα που λέει ο Απόστολος Πέτρος, δεν αναφέρονται σε εθνικούς, σε ειδωλολάτρες, αλλά αναφέρονται στους χριστιανούς, σε αυτούς οι οποίοι μας περιτριγυρίζουν, αλλά δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί το νόημα του Ευαγγελίου και ζουν εθνικώς, δηλαδή ειδωλολατρικώς.

Η διαφθορά των αμαρτωλών θα είναι εις την αιώνια κόλαση, άφθαρτος και αθάνατος. Είναι φθορά άφθαρτος και θάνατος αθάνατος. Κάνει εντύπωση πάλι αυτές οι φράσεις, διέφθειραν την γη. Πώς καταστρέφεται η γη; Ίσως ο Κάιν να είναι ο πρώτος που διέφθειρε την γη, με το φόνο του αδελφού του.

Αλλά και οι πρωτόπλαστοι είναι οι πρώτοι που εδημιούργησαν τις προϋποθέσεις αυτής της φθοράς της γης, με την παρακοή τους. Διαφθορά της γης ή της φύσεως είναι η αλλαγή της θείας τάξεως επί της φύσεως. Τι θα πει η Βασιλεία του Θεού; Βασιλεία του Θεού θα πει, αντιθέτως, η επαναφορά της θείας τάξεως, της αφθαρσίας και της αθανασίας.

Ηνοίγη ο Ναός του Θεού ο εν τω Ουρανώ, και ώφθη η Κιβωτός της Διαθήκης Κυρίου εν τω ναώ αυτού. Και εγένοντο αστραπαί και φωναί και βρονταί και σεισμός και χάλαζα μεγάλη.

Όταν τελείωσε η προσευχή, η ευχαριστία και η δοξολογία των 24 πρεσβυτέρων, ανοίχθηκε εκ νέου ο Ναός του Θεού στον Ουρανό. Προσέξετε το αυτό, όλα αυτά είναι στον ουρανό, είναι ένα όραμα στον ουρανό. Και παρουσιάστηκε η Κιβωτός της Διαθήκης του Κυρίου μέσα στο ναό.

Και όταν παρουσιάστηκε η Κιβωτός έγιναν αστραπές, φωνές, βροντές, σεισμός, χάλαζα. Και τελειώνει το κεφάλαιο με αυτόν τον στίχο, τον 19ο στίχο, το 11ο κεφάλαιο. Στο χωρίο αυτό, αγαπητοί, έχουμε μια προβολή της Κιβωτού της Διαθήκης στον Ουρανό, κατά τρόπον, όπως το είδατε, οπτασιακόν.

Είναι, θα λέγαμε, το συμπλήρωμα ή ο εποπτικός επίλογος της προσευχής και της δοξολογίας των 24 πρεσβυτέρων.

Όμως, η προβολή της Κιβωτού της Διαθήκης έχει μια ιστορία. Είναι γνωστό ότι η Κιβωτός της Διαθήκης εφυλάσσετο εις τα Άγια των Αγίων, εις τον ναόν του Σολομώντος. Η Κιβωτός αυτή, ένα κιβώτιο, μικρό ήταν, λιγότερο από ένα μέτρο το πλάτος του, ένα παραλληλόγραμμο, όχι ακριβώς τετράγωνο.

Από ξύλο ακακίας, με επένδυση χρυσού μέσα και έξω, και εκεί εφυλάσσοντο οι πλάκες του λόγου που είχε πάρει ο Μωυσής από το Σινά. Η κατασκευή αυτής της Κιβωτού έγινε εις τους πρόποδας του Σινά, κατόπιν έγινε η σκηνή του μαρτυρίου, διότι μαρτύριο λέγεται η Κιβωτός, επειδή μαρτυρεί την μαρτυρία του νόμου του Θεού. Η σκηνή ήταν ένα αντίσκηνο, μια σκηνή, από ύφασμα, και εσκέπαζε την Κιβωτό της Διαθήκης.

Μέσα στη σκηνή αυτή, το αντίσκηνο αυτό, ήταν και το θυσιαστήριο των θυμιαμάτων. Έξω από τη σκηνή, στην αυλή, γινόταν το θυσιαστήριο των Ολοκαυτωμάτων. Αυτά κατόπιν μετεφέρθησαν στα Ιεροσόλυμα, όταν κατεκτήθησαν τα Ιεροσόλυμα.

Και εκτίστηκε ο ναός του Σολομώντος και στη συνέχεια ετοποθέτησε αυτά μέσα στα Άγια των Αγίων.

Βαβυλώνη, το 586, κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ. Ένα μήνα αργότερα κατεστράφη και ο ναός και είχε διαρπαχθεί όλος ο πλούτος του, όλα τα σκεύη του ναού, χαλκά, αργυρά και χρυσά. Αυτά μετεφέρθησαν στην Βαβυλώνα.

Αργότερα, όταν κατέλαβαν την Βαβυλώνα οι Μηδοπέρσες, τα σκεύη του ναού σε μια βέβηλη χρήση. Είναι το τελευταίο βράδυ της Βαβυλωνιακής Αυτοκρατορίας, όταν ο Βασιλεύς Βαλτάσαρ διατάσσει σε ένα τραπέζι, όπως μας τα περιγράφει ο Δανιήλ στο βιβλίο του, σε ένα άσωτο τραπέζι να φέρουν τα σκεύη του Ναού του Σολομώντος, για να πιει αυτός και οι παλλακές του από τα σκεύη αυτά κρασί.

Και τι μπορείτε με εκείνο το χέρι το κομμένο που γράφει επάνω στον τοίχο: ζυγίστηκες, μετρήθηκες και βρέθηκες λειψός. Και εκείνο το βράδυ καταστρέφεται η Βαβυλώνα, φονεύεται ο Βαλτάσαρ και εμφανίζονται μέσα στη Βαβυλώνα οι Μήδοι και Πέρσες.

Όταν αργότερα οι Ιουδαίοι θα πάρουν άδεια, νόμιμη, ο Μεσσίας των Περσών θα δώσει άδεια στους Ιουδαίους να επιστρέψουν στα Ιεροσόλυμα και να κτίσουν το ναό, ο οποίος εκτίστηκε από τον Ζοροβάβελ, τους έδωσε και τα σκεύη του ναού πίσω, αλλά δεν αναφέρεται πουθενά να υπάρχει η Κιβωτός.

Ανάληψη, Άλωσαν και κατέστρεψαν το ναό, ότι από τα σκεύη που πήραν οι Ρωμαίοι από το ναό, δεν υπήρχε η Κιβωτός της Διαθήκης. Συνεπώς, η Κιβωτός της Διαθήκης δεν υπήρχε στον δεύτερο ναό, ούτε οι Βαβυλώνιοι την πήραν, ούτε οι Ρωμαίοι την πήραν.

Τι έγινε η Κιβωτός της Διαθήκης; Την απάντηση την βρίσκουμε στο δεύτερο βιβλίο των Μακαβαίων, δεύτερο κεφάλαιο, στίχοι 1 έως 8.

Να μη σας διαβάσω την περικοπή, την έχω όλη μπροστά μου γραμμένη, για να μη σας κουράσω. Σημειώνεται εκεί το εξής· ο Ιερεμίας, όταν έγινε η κατάκτηση της πόλεως από τους Βαβυλωνίους, ο Ιερεμίας ο προφήτης επήρε μερικές ημέρες πριν καταστραφεί ο ναός, είχε τον χρόνο μέσα στο μήνα αυτόν.

Από την κατάληψη της πόλεως έως την καταστροφή του ναού, ένα μήνα είχε.

Κάποια νύχτα, επήρε την Κιβωτό, επήρε το χρυσούν θυσιαστήριο των θυμιαμάτων, το οποίο δεν ήταν βαρύ, και επήρε και τη σκηνή, η οποία ήταν ύφασμα, και πήγε εις το όρος Ναβαύ, εις τη γη Μωάβ, επέρασε δηλαδή τον Ιορδάνη Ποταμό, εις το βουνό εκείνο το οποίο ο Μωυσής είδε πανοραματικά τη γη της Επαγγελίας, εκεί απέθανε και εκεί ετάφη.

Εκεί βρήκε ένα σπήλαιο, το οποίο έμοιαζε σαν σπίτι, έβαλε μέσα τα αντικείμενα, έφραξε την πόρτα με πέτρες και έφυγε. Εκείνοι οι οποίοι τον συνόδευσαν για τη μεταφορά των πραγμάτων, ξαναπήγαν βάζοντας σημάδια, να ιδούν τον τόπο και να τον θυμούνται.

Όταν ξαναπήγαν όμως στο όρος Ναβαύ, δεν μπόρεσαν με κανένα τρόπο να βρουν πού ήταν το σπήλαιο που είχαν βάλει μέσα τη σκηνή του Μαρτυρίου και την κιβωτόν της Διαθήκης και το χρυσό θυσιαστήριον των θυμιαμάτων. Πηγαίνουν και λέγουν στον Ιερεμία ότι πήγαμε και δεν μπορέσαμε να τα βρούμε.

Πού κρύφτηκαν, αφού εμείς τα κρύψαμε; Μεμψάμενος αυτοίς είπεν, αφού τους έψεξε, δηλαδή τους μάλωσε, ο Ιερεμίας τους είπε, ότι και άγνωστος ο τόπος έσται, έως αν συναγάγη ο Θεός επισυναγωγήν του λαού και ίλεως γένηται.

και τότε ο Κύριος αναδείξει ταύτα και οφθήσεται η δόξα του Κυρίου και η νεφέλη, ως επί Μωυσή εδηλούτο, ως και ο Σαλωμών ηξίωσεν ίνα ο τόπος καθαγιασθή μεγάλως. Δηλαδή, ο τόπος θα μείνει κρυμμένος, έως ότου ο Θεός κάνει επισυναγωγή του λαού του, λυπηθεί το λαό του και τότε θα αναδείξει την Κιβωτό της Διαθήκης.

Θέτω όμως τώρα το ερώτημα, πως ερμηνεύονται αυτά τα λόγια τα προφητικά του Ιερεμία, δηλαδή κάποια μέρα θα βρουν την Κιβωτό, την ιστορική Κιβωτό θα την βρουν κάποια μέρα; Οι Ιουδαίοι ερμηνευτές αλλά και αρχαίοι χριστιανοί σχολιαστές πιστεύουν ότι η προφητεία δεν θα εξεπληρούτο παρά μόνο κατά τις ημέρες του Μεσσία.

Άλλοι ερμηνευτές τοποθετούν την πραγμάτωση της Κιβωτού στο τέλος του κόσμου. Στα έσχατα, αλλά αγαπητοί μου, μάλλον δεν πρόκειται πια περί της ιστορικής Κιβωτού, αυτού του ξυλίνου Κιβωτίου, στο οποίο μέσα είναι οι πλάκες, απλούστατα.

Διότι εφόσον ο Θεός επέτρεψε να καταστραφεί ο Ναός, σημαίνει ότι δεν έχει πια θέση η κιβωτός. Διότι η κιβωτός, είπε, η Παναγία, και οι πλάκες που ήταν χαραγμένος ο Λόγος του Θεού, ενανθρώπησε, είπε, ο Θεός Λόγος.

Και είπε, και εσκήνωσεν εν ημίν ο Θεός Λόγος. Δεν υπάρχει λόγος λοιπόν να βρούμε ξανά ή να αποκαλυφθεί αυτή η κιβωτός της Διαθήκης. Αλλά τι σημαίνει; Όπως όλοι οι ερμηνευτές, τώρα οι νεότεροι, δηλαδή οι χριστιανοί ερμηνευτές, λέγουν το εξής.

Η αποκάλυψη της Κιβωτού είναι στον Ουρανό, με τον τρόπο που αποκαλύπτεται εις τον Ιωάννη, αποτελεί ένα σύμβολο, όπως λέγει ο Άγιος Ανδρέας, φανερώνει τα ητοιμασμένα αγαθά τοις Αγίοις, άπερ εν τω Χριστώ, εν ω κατοικεί παν το πλήρωμα της Θεότητος σωματικῶς, πάντα αποκρύπτει. Δεν είδε παρά τα αγαθά της Βασιλείας του Θεού, που είναι ο ίδιος ο Χριστός. Οι πλάκες, οι ζωντανές, ο Θεός Λόγος, ο Λόγος που ήρθε και εσκήνωσε ανάμεσά μας.

Για την ιστορία μόνο σας σημειώνω ότι είναι πολύ αξιοπρόσεκτο ότι ο Θεός ενώ επέτρεψε την βεβήλωση του Ναού, και του Ναού του Σολομώντος και του Ναού του Ζωροβάβελ και του Ναού του Ηρώδου του Μεγάλου, διότι τρεις φορές εκτίστηκε ο Ναός, από τον Σολομώντα, τον Ζωροβάβελ μετά την Αιχμαλωσία την Βαβυλωνιακή, και από τον Ηρώδη στους χρόνους του Χριστού, το οποίο καταστρέφουν οι Ρωμαίοι, ενώ αυτός επέτρεψε την βεβήλωση του ναού σε βαθμό που ο Δανιήλ λέγει το βδέλυγμα της ερημώσεως, να σταθούν θεότητες, αγάλματα, αγαπητοί μου, των Αρχαίων, και να γίνονται πορνικά πράγματα μέσα στο ναό του Θεού, στα Άγια και στα Άγια των Αγίων, δεν επέτρεψε να βεβηλωθεί η Διαθήκη, η κιβωτός της Διαθήκης.

Αυτή εχρησιμοποιήθηκε, κρύφτηκε και τελικά στη ιστορία της. Η νέα της ιστορία είναι Εν Χριστώ Ιησού, Αμήν, και είπα τώρα, ο Χριστός, ο κεκρυμμένος θησαυρός μας που ανοίγει στον ουρανό. Έτσι λοιπόν, όταν ανοίγει ο Ναός του Θεού και φαίνεται η κιβωτός της Διαθήκης εις τον Ουρανόν, είναι η ητοιμασμένη Βασιλεία του Θεού.

Αυτά, τα οποία θα έχουν όλοι οι κύριοι, οι οποίοι αγωνιστούν στη ζωή τους, με κάθε τρόπο. Τελειώνοντας, θα ήθελα να σας πω το εξής, ότι αναλύοντας το βιβλίο της Αποκαλύψεως, μην περιμένετε μόνο τα στοιχεία εκείνα, τα αποκαλυπτικά, με την έννοια, τι θα γίνει παρακάτω.

Το βιβλίο της Αποκαλύψεως δεν είναι μόνο ένα βιβλίο προφητικό, αλλά και παραινετικό, αλλά και θεολογικό. Έχει πολλές πτυχές, πολλές πλευρές, έχει το βιβλίο της Αποκαλύψεως. Γι' αυτό το λόγο όμως, βλέπετε πόσα στοιχεία παίρνουμε, τα οποία είναι παραμυθητικά, βοηθητικά, πνευματικά, θεωτικά της πνευματικής μας ζωής.

Το λέγω, γιατί ίσως να έρχονται αδελφοί, περιμένοντας με μια περιέργεια, τι θα πούμε παρακάτω. Σας το έχω ξαναπεί. Άραγε θα γίνει ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος και πότε θα γίνει, είναι νοσηρά περιέργεια αυτή.

Το βιβλίο της Αποκαλύψεως θυμίζει τον άνθρωπο, τον βοηθάει, τον χειραγωγεί, του δείχνει τα γεγονότα μέσα στην ιστορία. Αλλά προπαντός όμως τον στηρίζει πνευματικά, με αυτή την έννοια να λέμε εμείς το βιβλίο της Αποκαλύψεως, και να παρακαλέσω στην αγάπη σας, με αυτή την έννοια και εσείς να το αποδέχεστε.